I FZ 269/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Hieronim Sęk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 606/24 o wezwaniu do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi Z. S. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2024 r. nr 368000-COP[1].4103.218.2023.28 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Zażaleniem z dnia 26 września 2024 r. Z. S. (dalej: Strona lub Skarżący) zaskarżył w całości zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 września 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 606/24. 2. Zarządzeniem tym Przewodniczący Wydziału na podstawie art. 220 § 1 oraz § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) wezwał Stronę do uiszczenia uzupełniającego wpisu sądowego od skargi w wysokości 4.548 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący bowiem, wnosząc skargę na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r., uiścił opłatę jedynie w wysokości 500 zł. Wysokość wpisu określona zgodnie z § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535; dalej rozporządzenie RM) wynosiła jednak 5.048 zł przy uwzględnieniu, że wartość przedmiotu zaskarżenia to 504.710 zł. Wartość tę ustalono na podstawie dochodzenia przeprowadzonego zgodnie z art. 218 P.p.s.a., uznając że stanowi ją różnica w kwocie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2019 r. pomiędzy deklaracjami podatkowymi a decyzjami organów podatkowych. 3. W zażaleniu na to zarządzenie Skarżący, działając przez pełnomocnika - adwokata, zarzucił naruszenie art. 220 § 3 P.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z niewłaściwym zastosowaniem § 1 pkt 4 rozporządzenia RM, podczas gdy Przewodniczący Wydziału powinien był zastosować § 2 ust. 3 pkt 12 tego rozporządzenia. Zdaniem Skarżącego nie miało znaczenia, że decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygała sprawę co do istoty przez określenie zobowiązań podatkowych, ponieważ zaskarżeniu podlegało jedynie rozstrzygnięcie organu odwoławczego i to jego treść decydowała o wartości przedmiotu zaskarżenia. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie i dlatego należało je oddalić. 4.2. Stosownie do art. 230 § 1 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Jak zaś stanowi art. 231 P.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W myśl art. 216 P.p.s.a. jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Natomiast art. 215 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty. Przewodniczący - zgodnie z art. 218 P.p.s.a. - może dokonać sprawdzenia tej wartości, gdy informacja podana w piśmie będzie budziła wątpliwości co do jej rzetelności w świetle materiału wynikającego z akt sprawy. Należy przy tym podkreślić, że w sytuacji, gdy rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia jest inna niż ta wskazana w skardze, zarządzenie przewodniczącego wydane w trybie art. 218 P.p.s.a. powinno być opatrzone stosownym uzasadnieniem, a to przez wzgląd na art. 141 § 4 w związku z art. 166 i art. 167 P.p.s.a. (vide postanowienie NSA z 24 października 2012 r., sygn. akt I FZ 293/12). Stosownie do art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2023 r. poz. 1570, z późn. zm.): "Zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w innej wysokości.". Warto też przypomnieć, że według przepisu wskazującego sposoby powstania zobowiązania podatkowego, tj. art. 21 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383, z późn. zm.): "§ 3. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. § 3a. Jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że w złożonej deklaracji wykazano nieprawidłową kwotę zwrotu podatku lub kwotę podatku naliczonego przeniesionego do rozliczenia lub kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych, w deklaracji nie wykazano tych kwot albo podatnik nie złożył deklaracji, mimo ciążącego na nim obowiązku, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa prawidłową wysokość zwrotu podatku lub nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnych okresach rozliczeniowych.". Z podanych przepisów wynika: - po pierwsze, że wpis stosunkowy pobiera się wówczas, gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna i to ona stanowi wartość przedmiotu zaskarżenia; - po drugie, że ustalenie zakresu, w jakim stopniu orzeczenie organu różni się od deklaracji podatnika, umożliwia określenie wartości przedmiotu zaskarżenia. 4.3. W sprawie zainicjowanej skargą Skarżącego zaskarżono w całości decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 6 sierpnia 2024 r., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi z dnia 26 czerwca 2023 r. W decyzji wydanej w pierwszej instancji określono Stronie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do maja i od lipca do grudnia 2019 r. w łącznej kwocie 573.483 zł oraz nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2019 r. w kwocie 17.378 zł. Niewątpliwie były to zatem skonkretyzowane należności pieniężne. Skarżący nie podał w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia, przyjmując, że opłata od skargi jest stała i wynosi 500 zł. W skardze wyjaśniono, że: "Wysokość wpisu została ustalona na podstawie § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i opiewa na 500,00 zł.". Natomiast w odpowiedzi na skargę organ podatkowy podał wartość przedmiotu zaskarżenia jako 504.710 zł. Przewodniczący Wydziału zarządził zatem dochodzenie w tej kwestii i na podstawie art. 218 P.p.s.a. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w wysokości podanej przez organ, uzasadniając to różnicą kwot wykazanych przez Stronę w deklaracjach podatkowych i kwot wynikających z decyzji podatkowej (vide k. 1 akt sądowych). 4.4. Skarżący nie sformułował w zażaleniu wniosku o uchylenie zaskarżonego zarządzenia, ale z treści zażalenia wywnioskować można było, że chodziło mu o zmianę zarządzenia w zakresie jego podstawy prawnej, a w konsekwencji i wysokości wpisu. Z zażalenia wynikało, że Skarżący nie negował wyliczenia wysokości wartości przedmiotu zaskarżenia, a jedynie nie zgadzał się z podstawą prawną określonego wpisu od skargi, uznając że winien nią być § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem wpis stały wynosi w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu zobowiązań podatkowych - 500 zł. Aby jednak zastosować tę ogólną normę przypisującą sprawom ze skarg z zakresu zobowiązań podatkowych wpis stały w wysokości 500 zł należało najpierw wykluczyć objęcie sprawy ze skargi Skarżącego wpisem stosunkowym. W zawisłej sprawie mamy jednak do czynienia z należnością pieniężną, jak już wyżej wskazano, a zatem w pierwszej kolejności należało brać pod uwagę przepisy dotyczące ustalenia wysokości wpisu stosunkowego. W tej sytuacji trzeba uznać, że prawidłowo w zarządzeniu zastosowano § 1 pkt 4 rozporządzenia RM, zgodnie z którym wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem i wynosi ponad 100.000 zł - 1 % wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2.000 zł i nie więcej niż 100.000 zł. Tak też wyliczono wpis stosunkowy od skargi Strony, wzywając o jego uzupełnienie do pełnej wysokości z uwagi na to, że Skarżący uiścił wcześniej tylko 500 zł. 4.5. Odnosząc się do powołanych w zażaleniu orzeczeń, które zdaniem autora zażalenia miały rzekomo potwierdzać, że w sprawach takich jak będąca przedmiotem oceny pobiera się wpis stały w wysokości 500 zł, stwierdzić należało, że dobór tych spraw był całkowicie chybiony. Już pobieżna analiza tych orzeczeń wskazuje, że dotyczyły one zupełnie innych przypadków: a) decyzji kasacyjnych (uchylających) organu odwoławczego wydawanych na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej - sprawy o sygn. akt: II FZ 814/11 oraz I FZ 356/13; b) decyzji o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki - sprawa o sygn. akt II FZ 65/12; c) decyzji o odmowie naliczenia i wypłaty odsetek z tytułu nieterminowego zwrotu podatku od towarów i usług - sprawa o sygn. akt I FZ 468/11; c) decyzji o określeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego i zabezpieczeniu jej na majątku podatnika - sprawy o sygn. akt: I SA/Łd 7/24, I SA/Łd 6/24, I SA/Gl 145/24, I SA/Łd 231/23 oraz I SA/Łd 685/22. Z kolei w powołanej sprawie Strony o sygn. akt I SA/Łd 545/24 ustalono wpis stosunkowy, a nie stały, co Skarżący zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego (sprawa o sygn. akt I FZ 248/24). Tym samym argumentacja zażalenia nie podważyła prawidłowego wyboru podstawy prawnej wezwania Skarżącego do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi. 4.6. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.