II SA/Wa 1494/24

WyrokWSA w Warszawie2025-04-10

Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Łukasz Krzycki, Mateusz Rogala

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, jest zgodna z prawem, gdy osoby zajmujące lokal nie posiadają do niego tytułu prawnego w rozumieniu przepisów resortowych, a powołują się na przepisy Kodeksu cywilnego (art. 691 K.c.) lub fakt wcześniejszego wyrażenia zgody na wykup lokalu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wydana na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, jest zgodna z prawem, jeśli lokal jest zajmowany bez tytułu prawnego w rozumieniu przepisów resortowych. Przepisy ustawy o Policji oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy mają charakter szczególny i wyłączają zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (w tym art. 691 K.c.) oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Prawo do lokalu dla członków rodziny funkcjonariusza wygasa wraz ze śmiercią funkcjonariusza lub utratą uprawnień do renty rodzinnej, a osoby niebędące funkcjonariuszami ani uprawnionymi do renty rodzinnej nie mogą uzyskać samodzielnego tytułu prawnego do takiego lokalu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji utrzymującą w mocy decyzję nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego, który był pierwotnie przydzielony ojcu skarżącej jako mieszkanie służbowe. Po śmierci ojca i matki (uprawnionej do renty rodzinnej), skarżąca i jej brat nadal zamieszkiwali w lokalu, jednak organy uznały, że nie posiadają do niego tytułu prawnego w rozumieniu przepisów resortowych. Skarżąca kwestionowała status lokalu jako pozostającego w dyspozycji Policji oraz powoływała się na przepisy Kodeksu cywilnego i zasady współżycia społecznego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi D. O. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [....] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - zwana dalej: K.p.a., art. 6a, art. 95 ust. 3 pkt 3 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r. poz. 145) - zwana dalej: ustawą o Policji oraz § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U. z 2024 r. poz. 519), utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z [...] maja 2024 r. nr [...] nakazującą D. O. i R. O. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. Powyższe decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] jest własnością Miasta [...] i pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji. Na podstawie przydziału mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1968 r. lokal ten został przydzielony przez Komendę Milicji Obywatelskiej [...] A. O. do wspólnego zamieszkania z żoną M. O., córką D. O. i synem R. O. A. O. zmarł w dniu [...] lutego 1996 r. Pismem z dnia [...] lipca 1997 r. M.O. zwróciła się do Komendanta [...] Policji o zmianę przydziału mieszkania służbowego na nią oraz o zgodę na wykup tego lokalu na własność. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ w piśmie z [...] lipca 1997 r. poinformował M. O., że jej uprawnienie do zamieszkania w zajmowanym lokalu wynika z przepisów art. 29 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz ich rodzin. W związku z powyższym może zamieszkiwać w przedmiotowym lokalu jako osoba uprawniona. Jednocześnie, w odpowiedzi na prośbę M.O., wyraził zgodę na wykup przez nią tego lokalu i w celu umożliwienia wykupu przekazał lokal do dyspozycji Urzędu Dzielnicy [...] (pismo z dnia [...] lipca 1997 r.). W piśmie tym zastrzeżono jednak, że jeżeli w ciągu roku od wyrażenia zgody nie dojdzie do wykupu przez ww. lokalu to nadal pozostaje on w dyspozycji Komendy [...] Policji. M. O.zmarła w dniu [...] września 2022 r. nie skorzystawszy z możliwości wykupu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2022 r. Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] wystąpił do Komendanta [...] Policji o zajęcie stanowiska w przedmiocie prawa do zamieszkania w ww. lokalu dzieci M. O. tj. D. O. i R. O. Pismem nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. Komendant [...] Policji powiadomił D. O. i R. O., że nie posiadają tytułu prawnego do przedmiotowego lokalu oraz wezwał ich do dobrowolnego opróżnienia zajmowanego lokalu i przekazania go dysponentowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma. W dniu [...] kwietnia 2023 r. D. O. zwróciła się do organu o pozwolenie na dalsze zamieszkanie w przedmiotowym lokalu lub o jego przekazanie do dyspozycji [...]. W odpowiedzi na ww. wniosek Komendant [...] Policji wyjaśnił jakie przepisy prawne regulują przyznanie tytułu prawnego do lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji oraz stwierdził, iż nie jest możliwe jego pozytywne rozpatrzenie. Wyjaśnił również, iż nie jest możliwe zrzeczenie się dyspozycji do spornego lokalu. Zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] maja 2023 r . Komendant [...] Policji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz pouczył strony o przysługującym im uprawnieniach w tym postępowaniu. W odpowiedzi na powyższe D. O. w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. wystąpiła do Komendanta [...] Policji o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego oraz o przeprowadzenie dowodu z wymienionych 9 dokumentów, których kopie załączyła do przedmiotowego pisma. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2023 r. Komendant [...] Policji odmówił umorzenia przedmiotowego postępowania oraz dopuścił dowód z dokumentów załączonych do wniosku w postaci kopii złożonych pism, z zastrzeżeniem oceny ich przydatności merytorycznej na etapie późniejszego postępowania. Pismem nr [...] z dnia [...] października 2023 r. Komendant [...] Policji poinformował strony o zakończeniu postępowania administracyjnego i prawie złożenia końcowego oświadczenia wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, w terminie 14 dni do dnia otrzymania pisma. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2024 r. wydaną na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów Komendant [...] Policji nakazał D. O. i R. O. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podkreślił, że uprawnienia do lokalu mieszkalnego dla zwalnianych funkcjonariuszy Policji oraz członków ich rodzin określone zostały w art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280), zwana dalej: ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zgodnie z którym prawo do lokalu przysługuje funkcjonariuszom zwolnionym ze służby, uprawnionym do policyjnej emerytury lub renty oraz członkom rodzin uprawnionym do policyjnej renty rodzinnej. Zatem zgodnie z przepisami resortowymi tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Nie ma przy tym znaczenia prawnego fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w tym lokalu zameldowany. Jeżeli nie jest uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Organ zaznaczył jednocześnie, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.), gdyż dla lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są bez tytułu prawnego. Status przedmiotowego lokalu (pozostającego w dyspozycji Policji) przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. W niniejszej sprawie nie ulega natomiast wątpliwości, że D. O. i R.O. nie należą do kategorii osób określonych w przepisie art. 29 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, a tym samym nie mogą uzyskać tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tytułu tego nie mogą również uzyskać na podstawie art. 691 K.c., gdyż nie ma on zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Organ podkreślił przy tym, iż przedmiotowy lokal pozostaje bezsprzecznie w dyspozycji organów Policji (Komendanta [...] Policji), co oznacza (zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Sądu Najwyższego z 20 czerwca 2001 r . sygn. akt I CKN 683/00), że decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Decyzja ówczesnej Komendy Milicji Obywatelskiej [...] z [...] sierpnia 1968 r., o przyznaniu A.O. mieszkania służbowego nr [...] przy ul. [...] w [...] jest nadal aktualna (w sensie prawnym) i do dnia dzisiejszego wywiera skutki prawne. Fakt zawarcia umowy najmu z osobą wskazaną do zamieszkania przez ówczesnego Komendanta Milicji Obywatelskiej potwierdza pozostawanie przedmiotowego lokalu w dyspozycji organów Milicji/Policji w dacie podpisania przedmiotowej umowy najmu. Skoro przedmiotowy lokal stanowił w 1968 r. kwaterę dla funkcjonariusza d. Milicji Obywatelskiej (Policji) tego rodzaju unormowanie było zgodne z ówcześnie obowiązującym, jak i późniejszym ustawodawstwem, to brak jest podstaw prawnych do kwestionowania faktu, że lokal ten pozostawał i nadal pozostaje w dyspozycji resortu spraw wewnętrznych. Gdyby przyjąć, że w dacie przydziału lokalu, tj. w roku 1968, lokal ten nie pozostawał w dyspozycji służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych, to decyzja przydziałowa nie mogłaby wywrzeć skutków prawnych. Podniósł jednocześnie, że Sąd Najwyższy w wyroku z 25 maja 2016 r. sygn. akt V CSK 567/15 stwierdził, iż żaden przepis do chwili obecnej nie pozbawił organów Policji prawa dysponowania lokalami należącymi do jego zasobu mieszkaniowego stanowiących własność gminy. Zapewnienie mieszkań funkcjonariuszom Policji jest obowiązkiem państwa i jego organów, uzasadnia to ograniczenie uprawnień właścicielskich gminy, której organy są emanacją państwa i która uzyskała własność w drodze komunalizacji mienia państwowego. Również Trybunał Konstytucyjny w wyroku K 7/07 z 18 września 2008 r. derogując art. 90 ustawy o Policji w zakresie w jakim odnosi się do dalszego bezterminowego dysponowania przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz podległe mu organy użytkowanymi dotychczas lokalami mieszkalnymi w domach stanowiących własność prywatną, podkreślił, że przepis ten pozostaje w mocy w pozostałym zakresie w jakim odnosi się do dysponowania przez te organy lokalami uzyskanymi w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiących własność gminy lub zakładów pracy. Z powyższego jednoznacznie wynika, że to Komendant [...] Policji nadal posiada prawo do wskazania osoby uprawnionej do zamieszkania w przedmiotowym lokalu, którą następnie Burmistrz danej dzielnicy kieruje do zawarcia umowy najmu lokalu. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że D. O. i R. O. nie należą do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 88 ustawy o Policji i tym samym zajmują lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania, co uzasadniało obowiązek wydania decyzji nakazującej opróżnienie i przekazanie tego lokalu. W odwołaniu od powyższej decyzji Komendanta [...] Policji D.O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a., poprzez nieustalenie stanu faktycznego (prawdy obiektywnej), w tym faktu zrzeczenia się dysponowaniem lokalu, pominięcie całkowite sytuacji zdrowotnej i życiowej stron; 2. art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, poprzez nakazanie opróżnienia lokalu, który nie pozostaje w dyspozycji Policji; 3. art. 50, art. 52 ust. 1, art 68 ust. 3, art. 69 , art. 71 art. 75 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez naruszenie praw skarżącej, pozbawienie jej prawa do lokalu, który zajmuje od dziecka bez uwzględnienia jej szczególnej sytuacji, chorób, faktu, że była represjonowana i walczyła o wolną Polskę; 4. art. 691 K.c., na podstawie którego skarżąca wstąpiła w stosunek najmu spornego lokalu, wobec faktu, że Policja nie jest dysponentem spornego lokalu. W uzasadnieniu odwołania podniosła, że postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone przez Komendanta [...] Policji w oparciu o jego przekonanie, że jest on dysponentem spornego lokalu. Kwestia ta nie została jednak wyjaśniona i wykazana. Organ nie powołał się na żaden dokument, który potwierdzałby taki stan prawny, który mógłby zostać poddany ocenie w niniejszym postępowaniu. Komendant [...] Policji nie poczynił w powyższym zakresie ustaleń, oparł się o wtórne dokumenty, jednak fakt dysponowania lokalem nie może być przez Policję domniemywany. Skoro Komendant [...] Policji nie posiada dokumentu oddającego mu w dyspozycję przedmiotowy lokal, to nie jest w stanie ustalić prawdy obiektywnej, czy lokal nadal w tej dyspozycji pozostaje. Ponadto pismem z [...]lipca 1997 r. Komenda [...] Policji zwróciła lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] na rzecz Miasta, celem wykupu. Pokazuje to, że lokal ten był przeznaczony na potrzeby rodziny skarżącej i Policja zgodziła się wyzbyć tego lokalu na ich rzecz. Przepisy nie znają trybu warunkowego zrzeczenia się dysponowaniem lokalu i odnowienia dysponowania lokalem według własnego uznania i oświadczenia Komendanta [...] Policji, a zatem nawet gdyby lokal ten był w dyspozycji Komendanta [...] Policji (co skarżąca kwestionuje) to doszło do jednostronnego zrzeczenia się, a warunek postawiony przez organ nie ma wpływu na skuteczność tego zrzeczenia. Zatem zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym sprawa eksmisji powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny, a skarżąca ma skuteczne prawo najmu, w które wstąpiła w trybie art. 691 K.c. Skarżąca zarzuciła ponadto, że pomimo złożonych dowodów, organ I instancji całkowicie pominął ustalenie sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej jej oraz brata, a całkowicie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego jest wyrzucanie na bruk, bez możliwości uzyskania lokalu zamiennego, prawie 70-letniej kobiety i jej chorego na schizofrenię brata. Komendant Główny Policji, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta [...] Policji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że Komendant [...] Policji prawidłowo ustalił w niniejszej sprawie, że wypełniona została teza przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, co obligowało organ do wydania decyzji o opróżnieniu i wydaniu przez strony zajmowanego przez nie lokalu mieszkalnego znajdującego się w zasobach Policji. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że dysponowanie lokalem jest specyficznym pojęciem prawnym, różnym od własności, posiadania, czy innego stanu władania prawem. Jest oderwane zwłaszcza od własności. Zatem organy Policji mogą dysponować lokalami, których właścicielami nie są. Dysponowanie lokalem przez organy Policji nie musi wynikać z obowiązujących norm prawnych. Prawo do jego dysponowania jest bowiem przesłanką faktyczną i ma charakter niezależny od prawa własności danego lokalu. W niniejszej sprawie nie stanowi natomiast okoliczności spornej to, że przedmiotowy lokal mieszkalny jest lokalem, którym dysponuje Komendant [...] Policji. Zasady przydziału i opróżniania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów resortowych, mają zaś charakter przepisów odrębnych od przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, bowiem przepis art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji wprowadził administracyjny tryb opróżniania lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Przepisy te w sposób odrębny, uzasadniony potrzebami służby, regulują powstanie uprawienia do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji oraz kwestie związane z opróżnieniem takiego lokalu. Tytuł prawny do lokalu mieszkalnego może otrzymać tylko i wyłącznie funkcjonariusz Policji. Osoby wymienione w art. 89 ustawy o Policji, które uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi - nie posiadają samodzielnego tytułu prawnego do tego rodzaju lokalu. Dlatego też ich uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu wywodzi się z tytułu prawnego jaki posiada policjant. Konsekwencją takich regulacji jest to, że uprawnienie to wygasa z chwilą śmierci funkcjonariusza Policji lub innej osoby uprawnionej (emeryta, rencisty policyjnego). Zgodnie z regulacją art. 88 ustawy o Policji, prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi w służbie stałej. Według zaś art. 29 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy prawo takie przysługuje także emerytom i rencistom policyjnym. Oznacza to, że gdyby strony postępowania były uprawnione do emerytury lub renty policyjnej, przysługiwałoby im prawo do lokalu mieszkalnego. Żadnego z tych warunków strony jednak nie spełniają bowiem zarówno skarżąca jak i jej brat, nie są uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty inwalidzkiej, ani policyjnej renty rodzinnej. Ponadto decyzja o której mowa art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, ma charakter decyzji związanej. Wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu na tej podstawie jest konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu. Organ nie działa w takim przypadku w ramach uznania administracyjnego, lecz związany jest dyspozycją powołanego przepisu, co oznacza, że w sytuacji stwierdzenia zajmowania lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji Policji przez osoby zajmujące taki lokal bez tytułu prawnego - obowiązany jest wydać decyzję o jego opróżnieniu. W konsekwencji, w sytuacji wypełnienia tezy przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, organ obowiązany jest wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, a od takiego rozstrzygnięcia nie może go zwolnić prawidłowe stosowanie zasady uwzględniania interesu społecznego lub słusznego interesu obywateli. Zdaniem Komendanta Głównego Policji w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący nie mogą uzyskać tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego. Tytułu tego nie mogą również uzyskać na podstawie art. 691 K.c., gdyż przepis ten, nie ma zastosowania w sprawach dotyczących mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Skoro prawo do lokali będących w dyspozycji Policji, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanym powyżej przepisom, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych. Za niezasadne organ odwoławczy uznał także zarzuty odwołania dotyczącego naruszenia art. 71 i art. 75 Konstytucji RP, odwołując się w tym zakresie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16 (opubl. w OTK-A 2017/75). W konkluzji organ odwoławczy podkreślił, że regulacje rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. Nie jest natomiast powinnością organów Policji zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem. To na organach gminy spoczywa obowiązek zabezpieczania tych potrzeb jej mieszkańcom. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, zadaniem organów samorządu terytorialnego jest tworzenie warunków do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Zgodnie art. 4 ust. 2 ww. ustawy, do zadań własnych gminy należy zapewnienie lokalu socjalnego lub zamiennego a także zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach. W razie braku dostarczenia lokalu socjalnego przez gminę, właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, strony mogą wystąpić do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie uprawnienia do zawarcia z gminą umowy o najem lokalu socjalnego, o ile spełniają przesłanki z art. 14 tej ustawy. Ponadto osoba, wobec której przeprowadzono procedurę opróżnienia z lokalu ma możliwość ubiegania się o przyznanie uprawnień do pomieszczenia tymczasowego. Organ odwoławczy zaznaczył jednocześnie, że niniejsza decyzja nie stanowi tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2023 r. poz. 2505). W skardze na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] lipca 2024 r. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. O., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, ewentualnie o ich uchylenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Wniosła nadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - stwierdzenie przedmiotu i warunków najmu - umowa o najem lokalu mieszkalnego z [...] sierpnia 1968 r. na fakt, że ojca skarżącej łączył cywilny stosunek najmu z Administracją Domów Mieszkalnych (obecnie [...]). Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów: 1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, podczas gdy w sprawie znaleźć powinien zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania eksmisyjnego wobec braku podstaw do jej dalszego prowadzenia, ewentualnie art. 138 § 2 K.p.a. poprzez przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Komendantowi [...] Policji; 2) art. 15 K.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutów odwołania (np. zrzeczenia się dysponowania, braku dokumentu potwierdzającego dysponowanie lokalem, treści uchwały [...]), a tym samym brak rozpoznania całości sprawy przez organ odwoławczy; uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji wskazuje, że jest to ogólny wzór w podobnych sprawach i nie odnosi się do indywidualnych wątków skarżącej, w tym podniesionych w odwołaniu zarzutów; 3) art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a., poprzez nieustalenie stanu faktycznego (prawdy obiektywnej), w tym faktu zrzeczenia się dysponowaniem lokalu, pominięcie całkowite sytuacji zdrowotnej i życiowej stron, a jednocześnie stwierdzenie, że lokal pozostaje w dyspozycji Komendanta [...] Policji bez szczegółowej analizy prawnej i faktycznej, w szczególności braku wskazania dokumentu, z którego dyspozycja ta miałaby wynikać; 4) art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, poprzez nakazanie opróżnienia lokalu, który nie pozostaje w dyspozycji Policji; 5) art. 50, art. 52 ust. 1, art. 68 ust. 3, art. 69, art. 71 art. 75 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, poprzez naruszenie praw skarżącej, pozbawienie jej prawa do lokalu, który zajmuje od dziecka bez uwzględnienia jej szczególnej sytuacji, chorób, faktu, że była represjonowana i walczyła o wolną Polskę; 6) art. 691 K.c. na podstawie, którego skarżąca wstąpiła w stosunek najmu spornego lokalu, wobec faktu, że Policja nie jest dysponentem spornego lokalu. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że prowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie prowadzone było w oparciu o przekonanie, że sporny lokal pozostaje w jego dyspozycji. Przy czym kwestia ta – w jej ocenie – nie została wyjaśniona i wykazana. Natomiast Komendant Główny Policji w zaskarżonej decyzji stwierdził, że okoliczność, że przedmiotowy lokal mieszkalny jest lokalem, którym dysponuje Komendant [...] Policji, nie stanowi okoliczności spornej. Powyższe wskazuje, że organ odwoławczy całkowicie nie odnosi się do sprawy i zarzutów podniesionych w odwołaniu, bowiem jedną z podstaw odwołania było właśnie kwestionowanie samego prawa do dysponowania lokalem. Skarżąca podkreśliła jednocześnie, że nie zamierzała utrudniać postępowania i była otwarta na możliwość zamiany lokalu na inny z zasobu [...]. Podkreśliła dalej, że w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiono żadnego dokumentu, który potwierdzałby przekazanie dysponowania lokalem przez Miasto na rzecz Policji. Jedynym dokumentem, na który powołuje się organ jest przydział z 1968 r. Komendanta Milicji Obywatelskiej na rzecz ojca skarżącej. Nie oznacza to jednak, że lokal ten pozostawał nieprzerwanie przez prawie 60 lat w dyspozycji Policji. Bez dokumentu źródłowego, w którym Miasto (ewentualnie wówczas Skarb Państwa, czy inny właściwy organ) przekazuje do dysponowania lokal, nie sposób stwierdzić, czy prawo to było nieograniczone w czasie, czy było obwarowane jakimiś zasadami i warunkami. Ponadto organ nie wyjaśnił kwestii następstwa prawnego, tj. na jakiej podstawie wnosi, że to Komendant [...] Policji jest prawnym następcą Komendanta Milicji Obywatelskiej [...], bowiem przez 60 lat, w szczególności do lat 90, zachodziły kilkukrotnie zmiany w funkcjonowaniu służby Milicji/Policji. Nie wzięto też pod uwagę zmian ustrojowych, które skutkowały m.in. komunalizacją, na skutek której właścicielem lokalu stało się [...]. W ocenie skarżącej, z chwilą komunalizacji, lokal (o ile kiedykolwiek był w dyspozycji Policji) przeszedł do dyspozycji Miasta. Wynika to z faktu, że decyzje o przekazaniu do dysponowania lokalem, nieuregulowane prawnie, odbywały się w okresie PRL-u na poziomie różnych jednostek państwowych, a zatem Komendant Milicji, czy też inni szefowie różnych jednostek dysponowali lokalami, które stanowiły własność państwa PRL i w jego imieniu dysponowali lokalem, jako jednostka państwowa. Z chwilą komunalizacji ta sytuacja uległa całkowitej zmianie, lokal stawał się własnością samorządu terytorialnego, w tym przypadku [...] i miał służyć mieszkańcom. Miasto po dokonaniu komunalizacji, nigdy nie przekazało tego lokalu do dyspozycji Komendanta [...] Policji. Organ nie wziął też pod uwagę faktu, że wszelkie sprawy związane ze spornym lokalem rodzina skarżącej załatwiała z Zakładem Gospodarowania Nieruchomościami, a nie Komendą [...] Policji. Samo dysponowanie nie może sprowadzać się wyłącznie do decydowania o tym, z kim Miasto ma zawrzeć stosunek najmu, bez ponoszenia kosztów, czy jakiejkolwiek odpowiedzialności za lokal. Fakt ten potwierdza dokument z [...] sierpnia 1968 r., który reguluje całkowicie cywilnie stosunek najmu pomiędzy A. O., a [...]. Umowa ta odwołuje się do cywilnych warunków najmu i to ADM [...] (aktualnie [...]) jest wynajmującym ten lokal. Orzekające w sprawie organy obu instancji nie odniosły się też do argumentów skarżącej, że przepis § 23 uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] grudnia 2019 r. stanowi, że Komendant [...] wskazuje najemcę lokalu, a nie stosuje się do tego trybu administracyjnego, a umowę zawiera Miasto na zasadach cywilnych, zatem choćby z mocy tego przepisu Komendant [...] Policji nie jest już dysponentem lokali należących do Miasta [...], a jedynie współpracuje z Miastem przy zawieraniu umów najmu. Ponadto organ odwoławczy w ogóle nie rozważył kwestii, że pismem z [...] lipca 1997 r. Komenda [...] Policji zwróciła sporny lokal nr [...] przy ul. [...] w [...] na rzecz Miasta, celem wykupu. Pokazuje to, że lokal ten był przeznaczony na potrzeby rodziny skarżącej i Policja zgodziła się wyzbyć tego lokalu na ich rzecz. Przepisy nie znają trybu warunkowego zrzeczenia się dysponowaniem lokalu i odnowienia dysponowania lokalem według własnego uznania i oświadczenia Komendanta [...], a zatem nawet gdyby lokal ten był w dyspozycji Komendanta [...] Policji (co skarżąca kwestionuje), to doszło do jednostronnego zrzeczenia się, a warunek postawiony przez organ nie ma wpływu na skuteczność tego zrzeczenia. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania cywilnego. Tym samym sprawa eksmisji powinna być rozpatrywana przez sąd powszechny, a skarżąca ma skuteczne prawo najmu, w które wstąpiła w trybie art. 691 K.c. Ponadto, organy obu instancji pomimo złożonych dowodów, całkowicie pominęły ustalenie sytuacji życiowej, zdrowotnej i materialnej skarżącej i jej brata, a całkowicie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego jest wyrzucanie na bruk, bez możliwości uzyskania lokalu zamiennego, prawie 70-letniej kobiety i jej chorego na schizofrenię brata. W ocenie skarżącej, prowadzenie postępowania administracyjnego, a de facto służbowego, wobec osób, które nigdy nie były funkcjonariuszami policji jest wątpliwe, właściwym w sprawie powinien być sąd powszechny, który mógłby dokonać oceny zastosowania art. 691 K.c. lub przyznania prawa do lokalu socjalnego. Komendanta Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W postępowaniu sądowym przy ocenie aktu administracyjnego nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej ani też zasady współżycia społecznego. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do jego wydania. W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2024 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2024 r. nie naruszają prawa w stopniu mającym lub mogący mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2024 r., poz. 145), zgodnie z którym w przypadku zajmowania lokalu, pozostającego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego, wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Krąg osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, został wyczerpująco określony w przepisach ww. ustawy o Policji oraz ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r. poz. 1280 ze zm.). Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują również przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2024 r. poz. 519). W świetle art. 90 ust. 1 ww. ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Za lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych lub podległych mu organów uznaje się lokale mieszkalne uzyskane w wyniku działalności inwestycyjnej tych jednostek od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin, czy zakładów pracy, a także lokale, które zostały zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały od jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Zaznaczenia wymaga też, że przepisy ustawy o Policji, a także ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy znajdują zastosowanie do funkcjonariuszy dawnej Milicji Obywatelskiej (art. 98 ustawy o Policji). Jak wskazał Sąd Najwyższy w tezie wyroku z 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji. Dyspozycja organów Policji nie wiąże się automatycznie z prawem własności co do lokalu. Nadto podnieść należy, że kwestie dotyczące przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym, czy też zrzeczenie się przez organ prawa dysponowaniem lokalem nie następuje ani w formie decyzji administracyjnej, ani w formie postanowienia, ani w drodze innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej. W przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak bowiem umocowania do rozstrzygania w kwestii przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym w jednej z wymienionych form przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Tym samym do kognicji sądu administracyjnego nie należą sprawy dotyczące przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji organów policyjnych (np. postanowienie NSA z 3 lipca 2009 r., I OSK 834/09, publ. CBOSA), czy też ewentualne spory powstałe na tle w czyjej dyspozycji pozostaje dany lokal mieszkalny. Z postanowień przepisu art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji wynika, że wyłącznymi przesłankami do jego zastosowania jest: 1) występowanie w obrocie prawnym lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub organów mu podległych oraz 2) zajmowanie go bez tytułu prawnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy podkreślenia wymaga fakt, że nie ma sporu pomiędzy organami Policji, a Miastem [...] co do tego, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] pozostaje w dyspozycji organów Policji. Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że ani ojciec skarżącej, A. O., któremu w 1968 r. przydzielono sporny lokal jako mieszkanie służbowe, ani matka skarżącej M. O., której po śmierci męża Komenda [...] Policji potwierdziła prawo zamieszkiwania w tym lokalu, nie mieli wątpliwości co do statusu zajmowanego lokalu. Z akt sprawy nie wynika, też aby w okresie od 1968 r. wystąpiły jakiekolwiek zdarzenia prawne, które mogłyby stanowić podstawę do podważenia statusu wskazanego wyżej lokalu. Obowiązujący w dacie przydziału przedmiotowego lokalu art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 227) przewidywał, że nie podlegają publicznej gospodarce lokalami budynki i lokale przeznaczone na zakwaterowanie MO oraz funkcjonariuszy służby więziennej i zakładów poprawczych. Analogiczną regulację utrzymywały również kolejne ustawy poświęcone tej materii, tj. ustawa z dnia 16 lipca 1987 r. Prawo lokalowe (Dz. U. z 1987 r. Nr 30, poz. 165), ustawa z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 1998 r. Nr 120, poz. 787 z późn. zm. zm.) i obowiązująca aktualnie ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.). Wskazać dodatkowo należy, że dopiero na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), mienie ogólnospołeczne, stanowiące do tej pory własność Skarbu Państwa, podlegało komunalizacji na zasadach przewidzianych tą ustawą. Gminy przejmowały zatem dotychczasowe mienie państwowe razem z jego obciążeniami. Z tego powodu Miasto [...], przejmując sporny lokal na własność, przejęło go jako pozostający już w dyspozycji MSWiA. Bez wpływu na ocenę statusu prawnego przedmiotowego lokalu pozostaje fakt zawarcia przez Administrację Domów Mieszkalnych [...] z ojcem skarżącej A.O. w dniu [...] sierpnia 1968 r. umowy najmu tego lokalu, gdyż to jednak organ ówczesnej Milicji Obywatelskiej wskazał, poprzez wydanie przydziału z dnia [...] sierpnia 1968 r., konkretną osobę jako uprawnioną do zajmowania lokalu, zaś zawarcie umowy z podmiotem uprawnionym było czynnością wtórną wobec przydziału, stanowiącego tytuł prawny do zajmowania spornego mieszkania. Wynika to jednoznacznie z treści umowy najmu zawartej z A. O. w dniu [...] sierpnia 1968 r., w której w § 1 wskazano, iż jej skuteczność uwarunkowana jest przedłożeniem przez najemcę w ciągu 14 dni od dnia jej podpisania przydziału lokalowego. Tytuł prawny do lokalu należy zatem rozumieć w znaczeniu przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Tytułem prawnym do lokalu będzie więc decyzja o jego przydziale, a nie umowa najmu, na którą powołała się skarżąca w skardze. Zgodnie bowiem z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, art. 92, art. 94 i art. 96 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że kluczowe znaczenie w świetle ustawy o Policji ma decyzja o przydziale lokalu. Jej brak świadczy o tym, że osoba zajmująca lokal nie posiada tytułu prawnego do jego zajmowania w rozumieniu ustawy o Policji. Bez wpływu na ocenę statusu prawnego przedmiotowego lokalu pozostaje też okoliczność, że Komenda [...] Policji, w odpowiedzi na prośbę matki skarżącej, w 1997 r. wyraziła zgodę na wykup przez nią tego lokalu i w celu umożliwienia wykupu przekazała lokal do dyspozycji Urzędu Dzielnicy [...] (pismo z dnia [...] lipca 1997 r.). W piśmie tym zastrzeżono bowiem wyraźnie, że jeżeli w ciągu roku od wyrażenia zgody nie dojdzie do wykupu przez ww. lokalu to nadal pozostaje on w dyspozycji Komendy [...] Policji. W związku z powyższym, skoro przedmiotowy lokal pozostaje w dyspozycji organów podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a skarżąca ani jej brat nie są uprawnieni do zajmowania kwatery stałej dla funkcjonariusza Policji, którą zajmują bez tytułu prawnego, to decyzja o opróżnieniu lokalu odpowiada prawu. Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania wynikające z innych regulacji prawnych rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz do lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego, w tym art. 30 tej ustawy. Status zajmowanego przez skarżącą i jej brata lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 i 2 K.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi jakichkolwiek wątpliwości w orzecznictwie (vide: wyroki NSA - z 16 grudnia 2012 r. sygn. akt I OSK 1122/10, z 30 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 220/12, publ. CBOSA). Krąg osób uprawnionych do uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony. Na podstawie art. 88 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego może uzyskać tylko policjant w służbie stałej. Odrębnym zagadnieniem jest możliwość zamieszkiwania w lokalu przez członków rodziny policjanta. Jednak członkowie rodziny policjanta nie posiadają wówczas własnego tytułu prawnego do lokalu, a ich uprawnienie do zamieszkania wynika z posiadanego przez policjanta tytułu prawnego. Art. 89 ustawy o Policji stanowi jakich członków rodziny policjanta, uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego. Są to pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym: 1) małżonek, 2) dzieci (własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej) pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia, 3) rodzice policjanta i jego małżonka będący na jego wyłącznym utrzymaniu lub jeżeli ze względu na wiek albo inwalidztwo, albo inne okoliczności są niezdolni do wykonywania zatrudnienia; za rodziców uważa się również ojczyma i macochę oraz osoby przysposabiające. Osoby wskazane w art. 89 ustawy o Policji uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego policjantowi tzn. przy ustalaniu wielkości lokalu mieszkalnego jaki może być przydzielony policjantowi, a nadto osoby te mogą zamieszkać z policjantem, który posiada tytuł prawny do lokalu. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że uprawnienie członków rodziny policjanta do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym ma charakter pochodny i jest związane z prawem do lokalu, które posiada policjant (vide: wyrok NSA z 9 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1479/07, publ. LEX nr 491472). W przypadku natomiast zwolnienia funkcjonariusza ze służby lub też jego śmierci przepisy ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy określają kto może uzyskać prawo do lokalu mieszkalnego. Zgodnie z treścią przepisu art. 29 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji odpowiednio ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub podległych im organów, albo Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szefa Służby Wywiadu Wojskowego w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Ustęp 2 stanowi, iż prawo do lokalu mieszkalnego, określone w ust. 1, przysługuje również członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, oraz po zmarłych emerytach i rencistach. Ustęp 3 zaś wskazuje, iż prawo do lokalu mieszkalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje osobom wymienionym w ust. 2, do czasu przydzielenia zastępczego lokalu mieszkalnego, nie krócej jednak niż na czas posiadania uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Ani skarżąca, ani jej brat bezsprzecznie nie są i nie byli nigdy funkcjonariuszami Policji. W świetle unormowań resortowej ustawy emerytalnej, nie są też członkami rodziny uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu. Nie spełniają zatem żadnej z przesłanek ustawowych, która uprawniałaby ich do przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Ich uprawnienie do zamieszkiwania w przeszłości w tym lokalu wynikało jedynie ze stosunku rodzinnego łączącego ich najpierw z ojcem A. O., a następnie z matką M. O. (uprawnioną do renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu). Zgodnie natomiast z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego organ wydaje decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o opróżnieniu przez skarżącą i jej brata przedmiotowego lokalu mieszkalnego zostały spełnione. W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a. Nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji odpowiadają prawu. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło