II GSK 1776/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Marek Krawczak po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Starosty Ostródzkiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 14 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Ol 19/24 w sprawie ze skargi M. K. na czynność Starosty Ostródzkiego z dnia [...] października 2023 r. w przedmiocie wpisu w dokumencie prawa jazdy w zakresie terminu ważności uprawnienia oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") wyrokiem z 14 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Ol 19/24, po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. K. na czynność Starosty Ostródzkiego z dnia 20 października 2023 r. w przedmiocie wpisu w dokumencie daty ważności uprawnienia, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności - wpisu Starosty Ostródzkiego z 20 października 2023 r. w zakresie daty ważności uprawnienia kategorii B, a także orzekł o kosztach postępowania sądowego. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zaskarżoną czynnością z dnia 20 października 2023 r. Starosta Ostródzki (dalej: "Starosta") wpisał w dokumencie prawa jazdy M. K. (dalej: "skarżący") o numerze 01055/08/2815 w rubryce 11 datę ważności uprawnień kat. AM, A1, A2, A, B1, B – do dnia 4 sierpnia 2033 r. Powyższa czynność została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym. Skarżący w dniu 7 sierpnia 2023 r. zwrócił się do Starosty z wnioskiem o wydanie dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A. Do wniosku skarżący załączył m.in. orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2023 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, dla których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, BI, B, B+E, T. Jako termin następnego badania w orzeczeniu tym wskazano datę 4 sierpnia 2033 r. Decyzją z dnia 20 października 2023 r. Starosta stwierdził, że skarżący spełnia warunki do wydania dokumentu prawa jazdy nr 01055/08/2815, ważnego do dnia 4 sierpnia 2033 r. odnośnie kat. AM, A1, A2, A, B1, B. W dniu 17 listopada 2023 r. skarżący odebrał dokument prawa jazdy. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na czynność organu z dnia 20 października 2023 r. w przedmiocie wpisania w dokumencie prawa jazdy terminu ważności uprawnienia kategorii prawa jazdy B do dnia 4 sierpnia 2033 r, domagając się stwierdzenia bezskuteczności tej czynności. Zaskarżonej czynności skarżący zarzucił w szczególności naruszenie: - art. 16 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", poprzez umieszczenie w dokumencie prawa jazdy wpisu (w poz. 11 prawa jazdy) zawierającego faktyczne ograniczenie ważności uprawnienia dotyczącego kierowania pojazdami kat. B uzyskanego przez skarżącego w dniu 23 maja 2008 r. bezterminowo, co stanowiło naruszenie zasady trwałości decyzji ostatecznych; - art. 13 ust. 2 dyrektywy nr 2006/126/WE w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L. z 2006 r. Nr 403, poz. 18 ze zm.) poprzez dokonanie czynności niezgodnej z treścią ww. przepisu, powodującej, że uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B przyznane skarżącemu przed 19 stycznia 2013 r. w praktyce podlegają ograniczeniu; WSA w Olsztynie, działając na podstawie art. 146 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), wyrokiem z 14 maja 2024 r. uwzględnił skargę. WSA wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżący w dniu wejścia w życie u.k.p. posiadał prawo jazdy kat. B bez określonego terminu ważności uprawnień, wydane na podstawie bezterminowego orzeczenia lekarskiego. Natomiast wnioskiem z 7 sierpnia 2023 r. skarżący zwrócił się do organu o wydanie nowego dokumentu prawa jazdy w związku z uzyskaniem dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami kat. A. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarskie z dnia [...] sierpnia 2023 r. stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, BI, B, B+E, T. Jako termin następnego badania w orzeczeniu tym wskazano datę 4 sierpnia 2033 r. Podstawą do wydania ww. orzeczenia lekarskiego stanowił art. 75 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 622 ze zm.) – dalej: "u.k.p.", który stanowi, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega, z zastrzeżeniem ust. 4, osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania motorowerem, pojazdami silnikowymi lub uprawnienia do kierowania tramwajem. Organ uznał, że skoro z przedstawionego orzeczenia lekarskiego wynikało, że termin następnych badań określony został na dzień 4 sierpnia 2033 r., to mając na względzie § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. poz. 231 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie z dnia 24 lutego 2016 r.", jako datę ważności uprawnień należało wpisać datę z tego orzeczenia w zakresie wszystkich posiadanych przez skarżącego kategorii, tj. AM, A1, A2, A, B1, B. W ocenie Sądu, stanowisko organu, że z przedłożonego przez skarżącego orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B jest błędne. Przepisy § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a, pkt 4 lit. a rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. należy odczytywać z uwzględnieniem całej treści § 10. Z § 10 ust. 1 tego rozporządzenia wynika, że regulacja § 10 dotyczy nowo nabytych uprawnień, a nie uprawnień już posiadanych. Przyjęcie odmiennej wykładni doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Z przedłożonego przez skarżącego do wniosku z 7 sierpnia 2023 r. orzeczenia lekarskiego z dnia 4 sierpnia 2023 r. wynika brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kategorii: AM, A1, A2, A, BI, B, B+E, T. W świetle rozważanego rozróżnienia między "datą ważności uprawnienia" a "datą ważności prawa jazdy", skutki wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego mogą dotyczyć wyłącznie nowego uprawnienia, a nie posiadanych dotychczas kategorii prawa jazdy. W przedmiotowej sprawie bezsporne bowiem jest, że wobec skarżącego nigdy nie została wydana decyzja administracyjna zmieniająca ważność uprawnień, które skarżący nabył bezterminowo. Powołane orzeczenie lekarskie zostało wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 1 u.k.p. i stanowiło podstawę wniosku skarżącego o wydanie prawa jazdy kategorii A. Wskazany w nim termin kolejnego badania miałby zatem znaczenie dla uzyskania przez skarżącego wpisu nowych uprawnień kategorii A i ważności tego wpisu. Należy zatem wykluczyć możliwość rozszerzenia skutków orzeczenia (w zakresie terminów ważności uprawnień) na posiadane przez skarżącego uprawnienie bezterminowe. Z tych względów § 29 ust. 3 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r. nie miał zastosowania w stanie faktycznym sprawy. W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do naruszenia art. 18 ust. 2 u.k.p. oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia z dnia 24 lutego 2016 r., bowiem organ, dokonując w nowym dokumencie prawa jazdy wpisu daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami naruszył ww. przepisy. Zasadne było zatem stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnienia kategorii B w dokumencie prawa jazdy wydanym skarżącemu, z odwołaniem się do wskazanego w orzeczeniu lekarskim terminu następnego badania lekarskiego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi skarżącego, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie od strony przeciwnej na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto organ wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływy na wynik sprawy, tj.: 1. art. 146 § Iw zw. żart. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie niewłaściwej oceny dowodów i pominięcie w przedstawionym stanie sprawy istotnych dla jej wyniku okoliczności, skutkujące wadliwym przyjęciem, że organ dokonał bezskutecznej czynności wpisu daty ważności uprawnienia w pozycji 11 prawa jazdy w zakresie pojazdów mechanicznych kategorii B, w sytuacji, gdy orzeczenie lekarskie z dnia 4 sierpnia 2023 r., w którym uprawniony do badań kierowców lekarz określił termin następnego badania na datę 04.08.2033 r. dla kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T obligowało organ do dokonania tej czynności; 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., gdyż w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przez Sąd administracyjny I instancji przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo orzeczenia lekarskiego z dnia 04.08.2023 r., w którym uprawniony do badań kierowców lekarz określił termin następnego badania na datę 04.08.2033 r. dla kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T; II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 3. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 622 z późn. zm.). oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów (dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że organ dopuścił się bezskutecznej czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr 01055/08/2815 oraz zobowiązał organ do załatwienia sprawy poprzez wydanie skarżącemu dokument prawa jazdy z prawidłowo wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B (bez wpisywania dat ważności uprawnień) podczas gdy organ związany był dyspozycją § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów i prawidłowo zastosował przedmiotową regulację prawną wydając uprawnienia do kierowania pojazdami wraz z określeniem terminu ważności praw jazdy zgodnie z orzeczeniem lekarskim tj. 04.08.2033 r.; 4. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 29 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów poprzez niezasadne zastosowanie i wadliwe uznanie, iż organ dopuścił się czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr 01055/08/2815, która to czynność jest bezskuteczna oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy aby wydać skarżącemu dokument prawa jazdy z prawidłowo wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B (bez wpisywania dat ważności uprawnień), podczas gdy organ prawidłowo zastosował § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów poprzez wydanie uprawnień do kierowania pojazdami, w której ustalono termin ważności praw jazdy zgodnie z orzeczeniem lekarskim, tj. 04.08.2033 r.; 5. art. 146 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 29 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów poprzez jego niezastosowanie i wadliwe uznanie, iż organ dopuścił się czynności w części wpisania terminu ważności uprawnień kategorii B w rubryce 11 dokumentu prawa jazdy nr 01055/08/2815, która to czynność jest bezskuteczna oraz zobowiązanie organu do załatwienia sprawy wydania skarżącemu dokument prawa jazdy z prawidłowo wypełnioną rubryką 11 odnośnie kategorii B (bez wpisywania dat ważności uprawnień podczas gdy organ prawidłowo, zastosował § 29 ust. 3 rozporządzenia poprzez wydaniu uprawnień do kierowania pojazdami, w której ustalono termin ważności prawa jazdy zgodnie z orzeczeniem lekarskim tj. 04.08.2033 r. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumentację na poparcie wniesionych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. z uwagi na to, że skarżący kasacyjnie organ zrzekł się przeprowadzenia rozprawy, a skarżący nie wniósł o jej przeprowadzenie. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Granice skargi są więc wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2000 r., sygn. akt IV CKN 1518/2000, OSNC 2001/3, poz. 39 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 299/2004, OSP 2005/3, poz. 36, wyrok NSA z 12.09.2019 r., II GSK 634/19, LEX nr 2739689). Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie podlegały rozpoznaniu wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna została oparta na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 jak i 2 p.p.s.a., to jest na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu przepisów postępowania, których uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W takiej sytuacji, co do zasady, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dopiero po ustaleniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania wykładni prawa materialnego oraz subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, wyrok NSA z 3.12.2024 r., II GSK 1000/24, LEX nr 3788107). W pierwszym rzędzie, należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu określonego w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej, tj naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W ocenie NSA zarzut ten jest nietrafny. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1485/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Treść uzasadnienia powinna umożliwić zarówno stronom postępowania, jak i - w razie kontroli instancyjnej - Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, które stały za rozstrzygnięciem o zgodności bądź niezgodności z prawem zaskarżonego aktu. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji realizuje powyższe wymagania. Wynika z niego, jaki stan faktyczny został w tej sprawie przyjęty przez Sąd, dokonano też jego oceny, jak również zawarto rozważania dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego. To, że organ skarżący kasacyjnie nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. akt I FSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 358/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a taką próbę podejmuje skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku (Wyrok NSA z 11.01.2024 r., II GSK 1055/23, LEX nr 3702361). Z tego też względu stanowisko Sądu I instancji w zakresie zgromadzonego materiału dowodowego odmienne od prezentowanego przez skarżący organ nie może uzasadniać twierdzenia o naruszeniu wskazanych przepisów prawa przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Kolejny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a., który z jednej strony nie poddaje się weryfikacji gdyż autor skargo kasacyjnej nie wskazał w jaki sposób jego naruszenie w sposób istotny wypłynęłoby na wynik sprawy – w ogóle nie odnosi się do tego zarzutu w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, a z drugiej strony, jest on bezzasadny z uwagi na fakt, że w niniejszej sprawie występuje czynność organu, a więc nie występuje dwuinstancyjność postępowania, która ma zastosowanie do wydawanych przez organ decyzji oraz postanowień. Czynność wpisania w dokumencie prawa jazdy daty ważności uprawnień nie przybiera zaś ani formy decyzji ani postanowienia. Wobec czego zastosowanie znajduje tu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z tego też powodu skargę na czynność wnosi się bezpośrednio do sądu administracyjnego. Równie niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 18 ust. 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b u.k.p. oraz § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów (dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 7 k.p.a. Przede wszystkim podstawowym przepisem powołanym w treści tegoż zarzutu jest art. 153 p.p.s.a., który w niniejszej sprawie nie miał zastosowania, gdyż Sąd I instancji nie był związany żadną ocena prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu. Należy jedynie wskazać, że art. 153 p.p.s.a. wyraża zasadę związania oceną prawną wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu i zasada ta ma charakter automatyczny. Zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Kolejny zarzut dotyczący naruszenia § 29 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 231 z późn. zm.) również nie jest trafny. Zgodnie z powołanym przepisem w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. Z kolei ust. 3 tegoż rozporządzenia stanowi, że przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Problem prawny objęty powyższym zarzutem był już wielokrotnie rozstrzygany w orzecznictwie sądów administracyjnych i prezentowana linia orzecznicza jest jednolita. Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organ był uprawniony do wpisania w rubryce 11 daty ważności uprawnienia do prawa jazdy kategorii B. Podkreślenia wymaga, że uprawnienie w kategorii B nadane zostało skarżącemu bezterminowo. Zdaniem organu z orzeczenia lekarskiego wynika ograniczenie terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, Al, A2, A, BI, B, B+E oraz T. Natomiast podstawa do wpisania daty ważności upoważnienia wynika z przepisów rozporządzenia. Według § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a rozporządzenia wniosek oraz prawo jazdy lub pozwolenie wypełnia się w następujący sposób: data ważności uprawnienia - najwcześniejsza z dat określonych w orzeczeniu lekarskim i odpowiednio w orzeczeniu psychologicznym dla przeprowadzenia ponownych badań lekarskich lub psychologicznych w zakresie określonej kategorii prawa jazdy lub 15 lat od daty wydania prawa jazdy w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B, B1, B+E i T, jeżeli dla określonej kategorii prawa jazdy w orzeczeniu lekarskim nie ustalono tej daty lub orzeczenie zostało wydane bez określenia terminu ważności, z zastrzeżeniem ust. 4 oraz art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy, przy czym: a) w przypadku prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T - za datę stosowaną do określenia daty ważności tych uprawnień przyjmuje się jedną datę określoną w najpóźniej wydanym orzeczeniu lekarskim; stosuje się również w zakresie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D i D+E, z zastrzeżeniem lit. b-f. Z kolei według § 10 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, wpis potwierdzający uzyskanie kwalifikacji wstępnej, kwalifikacji wstępnej przyspieszonej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej, kwalifikacji wstępnej uzupełniającej przyspieszonej lub ukończenie szkolenia okresowego, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, jest dokonywany w postaci kodu "95" w układzie "95.DD.MM.RRRR", we wniosku i na dokumencie prawa jazdy w pozycji "ograniczenia" przy odpowiednich posiadanych kategoriach prawa jazdy wymienionych w aktualnym świadectwie kwalifikacji zawodowej, przy czym w przypadku kierowcy, o którym mowa w art. 39d ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, posiadającego aktualne świadectwo kwalifikacji zawodowej potwierdzające ukończenie szkolenia okresowego w zakresie jednego bloku programowego, wpis jest dokonywany przy wszystkich kategoriach prawa jazdy spośród posiadanych kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E, D oraz D+E. Datą ważności wpisu jest data 5 lat liczona od dnia wydania świadectwa kwalifikacji zawodowej. Zgodnie zaś z § 10 ust. 5 rozporządzenia dokonując wpisu, o którym mowa w ust. 4, w pozycji "data ważności uprawnienia" wpisuje się datę ważności uprawnienia w zakresie poszczególnych kategorii prawa jazdy. Datą ważności uprawnienia jest przypadający najwcześniej termin upływu ważności odpowiednio badania lekarskiego, badania psychologicznego albo data ukończenia pierwszego albo następnego szkolenia okresowego. Trafnie zwraca się w orzecznictwie uwagę, że przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia". Przyjmuje się, że cytowany wyżej § 29 ust. rozporządzenia odnosi się do kwestii ważności uprawnienia. Natomiast o ważności prawa jazdy, a więc samego dokumentu, stanowi ust. 2, według którego w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Przepis ten odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie o kierujących pojazdami Zgodnie bowiem z art. 13 ust. 1 u.k.p. dokumenty praw jazdy według nowego wzoru mają ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że nabyte bezterminowo uprawnienia do kierowania pojazdami, nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów, traciły ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r., nr 2006/126/WE, w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L z 2006 r. Nr 403, poz. 18 z późn. zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy. Przyjęcie za poprawne stanowiska organu doprowadziłoby po pierwsze, do sytuacji, w której złożenie wniosku o wymianę dokumentu prawa jazdy z powodu zmiany danych stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Po wtóre, podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Ponadto nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym. Zarzut określony w pkt 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej odnosi się do naruszenia prawa § 29 ust. 3 rozporządzenia. Organ przyjął bowiem, że przepis ten miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Zgodnie z nim przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku osób, którym po dniu wejścia w życie ustawy data ważności uprawnienia została zmieniona w związku z przedłożeniem nowego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przepis ten został dodany na podstawie §1 pkt 10 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 kwietnia 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 874). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji określonej w art. 20 ust. 1 pkt 2 u.k.p., która to przewiduje, że minister właściwy do spraw transportu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji oraz ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki wydawania i zatrzymywania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, cofania i przywracania uprawnień do kierowania pojazdami, a także szczegółowe czynności organów i innych jednostek z tym związane oraz wzory dokumentów stosowanych w tych sprawach. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z 17.12.2024 r., II GSK 1321/24, LEX nr 3824188) trafnie przyjęto, że nie było dopuszczalne wprowadzenie na tej podstawie do § 29 rozporządzenia nowego przepisu ust. 3, który z dniem 7 maja 2022 r. wyłączył względem osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami (19 stycznia 2013 r.) bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami. W powołanym wyroku trafnie stwierdzono, ze regulacja ta nie znajduje dostatecznego upoważnienia w treści art. 20 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 20 ust. 2 u.k.p., nie tylko wykracza poza zakres spraw przekazanych do uregulowania i przesłanek podlagających uwzględnieniu, lecz także narusza zasady konstytucyjne i ustawowe oraz cel wykonawczy względem ustawy upoważniającej. Stąd wskazana delegacja ustawowa nie może być rozumiana jako upoważnienie do wprowadzania przepisów wykonawczych, które stanowią podstawę do ograniczania zakresu bezterminowo nabytych uprawnień. Stosowanie z kolei § 29 ust. 3 rozporządzenia skutkowałoby tym, że nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne doznawałyby ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu. Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego taki sposób interpretacji przepisów rozporządzenia został uznany za wykładnię wadliwą. Skoro bowiem art. 18 u.k.p. nie przewiduje uprawnienia organu do weryfikacji posiadanych przez wnioskodawcę uprawnień do kierowania pojazdami, to nie można ich wyprowadzać z aktu wykonawczego. Z tych samych względów nie mogą podlegać zastosowaniu w przedmiotowej sprawie przepis § 29 ust. 3 r. rozporządzenia, albowiem w stwierdzonym wyżej zakresie stanowi on podstawę do niedopuszczalnej konstytucyjnie i ustawowo ingerencji w prawa słusznie nabyte na podstawie dawnego prawa. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.