IV SAB/Po 39/24

WyrokWSA w Poznaniu2024-08-29

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska, Monika Świerczak, Wojciech Rowiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odpowiedzi na pozwy cywilne dotyczące jednostki penitencjarnej, sporządzone w latach 2022-2023, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpowiedzi na pozwy cywilne nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pisma procesowe, takie jak odpowiedzi na pozwy, inicjowane w konkretnym postępowaniu sądowym, mają charakter wyłącznie procesowy i poza tym procesem nie funkcjonują. Nie są dokumentem dotyczącym spraw publicznych, nawet jeśli pochodzą od organu władzy publicznej, gdy dotyczą sfery objętej danym postępowaniem sądowym. Dostęp do takich dokumentów regulują przepisy Kodeksu postępowania cywilnego, a nie ustawa o dostępie do informacji publicznej.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. złożył skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii odpowiedzi na pozwy cywilne dotyczące aresztu, sporządzonych w latach 2022-2023. Organ odmówił udostępnienia informacji, uznając, że nie stanowi ona informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej. Pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, zarzucając dodatkowo naruszenie przepisów prawa międzynarodowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Wojciech Rowiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości. Pismem z dnia 22 lutego 2024 r. M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w rozpoznaniu jego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 Konstytucji RP poprzez błędne jego zastosowanie polegające na nieudzieleniu informacji publicznej, 2. art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o udostępnianiu informacji publicznej poprzez niezasadne wskazanie, że przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej i w konsekwencji nieudostępnienie informacji. W związku z powyższymi zarzutami Skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, 2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. wymierzenie organowi grzywny w kwocie 1000 zł, 4. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 5. przyznanie skarżącemu prawa pomocy, 6. zasądzenie kosztów na jego rzecz. W uzasadnieniu skargi M. S. wskazał, że wnioskiem z dnia 5 lutego 2024 r. zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego o udostępnienie informacji publicznej: 1. Kopii odpowiedzi na pozwy cywilne dotyczące tutejszej jednostki penitencjarnej, sporządzone w latach 2022-2023. W dniu 12 lutego 2024 r. w odpowiedzi na złożony wniosek Dyrektor Aresztu Śledczego udzielił ww. pisemnej odpowiedzi podając, że żądanie opisane w punkcie 1 nie stanowi informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skarżący wskazał, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu oraz że nie może się do niego odnieść szczegółowo z uwagi na brak uzasadnienia takiego stanowiska. Jego zdaniem bez wątpienia przedmiotem złożonego wniosku była informacja publiczna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Aresztu Śledczego wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że zdaniem Dyrektora Aresztu Śledczego do bezczynności nie doszło. M. S. uzyskał odpowiedź organu na swój wniosek w terminie określonym w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Została udzielona odpowiedź, że zakres żądanych danych w rozumieniu art. 6 wskazanej ustawy nie stanowi informacji publicznej. Pismo procesowe z 12 sierpnia 2024 r. wniosła pełnomocnik skarżącego ustanowiona z urzędu ad W., która podtrzymała skargę w całości i niezależnie od zarzutów skarżącego zarzuciła: 1. naruszenia przepisów art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit a, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit d i e i art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej w terminie ustawowym, 2. naruszenie art. 19 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz atr. 10 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez naruszenie prawa człowieka do informacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., przedmiotem skargi może być także bezczynność w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. W myśl art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; dalej: "u.d.i.p.") do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z 24 maja 2006 r., I OSK 601/05, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: "CBOSA"). Ponadto do skargi na bezczynność nie mają zastosowania terminy do wniesienia skargi ustalone w przepisach art. 53 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 11 maja 2011 r., I OSK 716/11; z 26 maja 2011 r., I OSK 857/11 – CBOSA). Oznacza to, że skarga na bezczynność może być skutecznie wniesiona aż do chwili ustania stanu bezczynności, tj. do chwili załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej poprzez wydanie decyzji, postanowienia albo innego aktu lub podjęcie czynności (por. wyrok NSA z 29 kwietnia 2011 r., I FSK 249/10; a także wyrok WSA z 27 października 2011 r., II SAB/Po 60/11 – CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto ponadto, że skargę taką wnioskodawca może również złożyć w sytuacji, gdy wbrew stanowisku organu uznaje, iż żądane informacje są informacjami publicznymi i powinny być udzielone w trybie wnioskowym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej. W wypadku takiej skargi sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając bezczynność organu w zakresie informacji publicznej lub też jej nie stwierdzając, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosków (zob. postanowienie NSA z 24 stycznia 2006 r., I OSK 928/05, LEX nr 167166). Mając wszystko to na uwadze Sąd uznał skargę wniesioną w niniejszej sprawie za dopuszczalną. Przedmiotem zaskarżenia jest bezczynność Dyrektora Aresztu Śledczego w sprawie udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii odpowiedzi na pozwy cywilne dotyczące tego aresztu sporządzone w latach 2022-2023. W analizowanej sprawie Skarżący domagał się udzielenia informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta, stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek, zgodnie z art. 10 u.d.i.p. Wniosek niewątpliwie wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, zakreślając krąg podmiotów tego postępowania oraz jego przedmiot. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, że w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, do udzielenia wnioskowanej informacji publicznej oraz czy podjął stosowne czynności, których brak jest jednoznaczny z bezczynnością. Po drugie, jak wynika z art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych tym aktem prawnym. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który wprowadza w tym zakresie pewne ograniczenia związane z ochroną informacji niejawnych oraz innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ustawa o dostępie do informacji publicznej określa tryb jej udzielania, w tym obowiązki podmiotu, do którego został skierowany wniosek w przedmiotowym zakresie, wskazując w szczególności w jaki sposób zainicjowane takim wnioskiem postępowanie powinno zostać zakończone. Podmiot, do którego złożono wniosek powinien albo udostępnić informację w formie czynności materialno-technicznej w zakreślonym ustawą terminie (art. 10 w zw. z art. 14 i 13 u.d.i.p.) albo - w drodze decyzji - odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Naruszenie powyższych zasad skutkuje zarzutem bezczynności podmiotu zobowiązanego. Na gruncie u.d.i.p. bezczynność podmiotu obowiązanego do rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej ma miejsce także wówczas gdy podmiot nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do wnioskowanej informacji publicznej (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.), bądź też, że wnioskowana informacja nie posiada waloru informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Przyjmuję się bowiem, że stwierdzenie przez podmiot zobowiązany, że żądana informacja nie jest informacją publiczną zobowiązuje go do poinformowania wnioskodawcy w zakreślonym terminie o powyższej okoliczności. Należy także wskazać, że zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Ponadto zgodnie z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. W myśl art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1683 ze zm.) dalej w skrócie "u.s.w.". Służba Więzienna jest umundurowaną i uzbrojoną formacją apolityczną podległą Ministrowi Sprawiedliwości, posiadającą własną strukturę organizacyjną. Służba Więzienna realizuje na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 706 ze zm.) zadania w zakresie wykonywania tymczasowego aresztowania oraz kar pozbawienia wolności i środków przymusu skutkujących pozbawieniem wolności. Zgodnie z art. 7 pkt 3 u.s.w. organem Służby Więziennej jest dyrektor aresztu śledczego. Jednostkami organizacyjnymi Służby Więziennej są m. in. areszty śledcze (art. 8 ust. 1 pkt 3 u.s.w.). Z kolei koszty związane z funkcjonowaniem Służby Więziennej są pokrywane z budżetu państwa (art. 6 u.s.w.). W myśl art. 13 ust. 1 u.s.w. aresztem śledczym kieruje dyrektor. Do zakresu działania dyrektora aresztu śledczego należy m.in. realizacja zadań wynikających z innych ustaw (art. 13 ust. 2 pkt 7 u.s.w.). Wobec powyższego nie budzi wątpliwości, że Dyrektor Aresztu Śledczego wobec brzmienia art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy należy stwierdzić, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy odpowiedzi na pozwy cywilne dotyczące tego aresztu sporządzone w latach 2022-2023 są informacjami publicznymi. Zdaniem Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że nie można ich za takie informacje uznać. Prawo dostępu do informacji publicznej wywodzi się wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.; dalej jako: "Konstytucja"), która w art. 61 ust. 1 stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a ponadto o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (art. 61 ust. 2 Konstytucji). Powszechnie przyjmuje się, że dostęp do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniom, o czym świadczy treść art. 61 ust. 3 Konstytucji RP. Zgodnie z nim ograniczenie prawa do uzyskiwania informacji wskazanych w ust. 1 i 2 może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku prawnego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu państwa. Wprawdzie, prawo to wywodzi się ze statuowanego w art. 19 ust. 2 i 3 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 10 ust. 1 i 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności prawa do poszukiwania i rozpowszechniania informacji, jest więc jednym z podstawowych praw człowieka oraz dostęp do informacji publicznej jest ważnym elementem faktycznego funkcjonowania demokracji jako ustroju, w którym obywatele mają realny wpływ na sprawy publiczne i rzeczywiście kontrolują podmioty publiczne, to jednak prawo podlega także ograniczeniom we wskazanych w tych przepisach przypadkach. Jak już wskazywano, pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz uszczegółowił w art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c. u.i.d.p. informacją publiczną jest treść innych wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, natomiast zgodnie z lit. b tej jednostki redakcyjnej także stanowiska w sprawach publicznych zajęte przez organy władzy publicznej i przez funkcjonariuszy publicznych w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Na podstawie art. 1 ust. 1 u.d.i.p., jak i precyzujących go art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. b i c u.d.i.p., można określić co jest informacją publiczną. Jednak zdaniem Sądu nie można utożsamiać odpowiedzi na pozew z ustawowymi "innymi wystąpieniami" lub "ocenami" dokonywanymi przez organy władzy publicznej czy też "stanowiskami" zajmowanymi przez organ. Podzielić więc należy stanowisko organu w badanej sprawie. Odpowiedź na pozew zawiera treść oświadczenia woli oraz wiedzy funkcjonariusza będącego jednocześnie organem władzy publicznej, jednakże nie można zapominać, że jest ona tworzona i składana do akt konkretnego postępowania sądowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko, że pisma procesowe inicjujące postępowania sądowe (pozew, apelacja, skarga, skarga kasacyjna), czy też wnoszone w toku procesu w konkretnej sprawie z określonym indywidualnie kręgiem stron postępowania (odpowiedź na pozew) oraz zawierające szczegółowe zarzuty i stanowisko podmiotu je wnoszącego (niezależnie czy będzie to podmiot prywatny, czy podmiot publiczny) nie stanowią informacji publicznej. Takie pisma procesowe nie stanowią żądania podjęcia określonych działań, mają charakter wyłącznie procesowy i poza procesem sądowym nie funkcjonują. Nie są więc dokumentem dotyczącym spraw publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Za taką informację mógłby zostać uznany jedynie sam fakt wniesienia takiego pisma procesowego do sądu i informacja o tym. Stanowiska organów wyrażone w odpowiedziach na pozew mogą wprawdzie odwoływać się do konkretnych faktów, dotyczących spraw publicznych - stanowiących więc sprawy publiczne w rozumieniu stosownych regulacji. Jednak w rozpatrywanym przypadku żądanie wnioskodawcy nie dotyczyło udostępnienia danych, co do tego rodzaju faktów, lecz przekazania dokumentów w formie materialnej - treści pisma, zawierającego poglądy, oceny i stanowiska organów w konkretnej sprawie dla potrzeb indywidualnego procesu (zob. wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 1610/19, CBOSA). W ocenie Sądu, informacja publiczna powinna odwoływać się do faktów, realnie istniejących w zasobach określonego podmiotu. Odnoszenie się przez podmiot zobowiązany do prezentowanych stanowisk wyrażanych czy to w orzecznictwie, czy też w piśmiennictwie prowadzić będzie w istocie do zaprezentowania wnioskodawcy urzędowej wykładni prawa względnie sposobu jego zastosowania w konkretnej sprawie, nie zaś do udostępnienia informacji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2014/12 i powołane w nim orzecznictwo, CBOSA). Ponadto, odnosząc się konkretnie do pisma procesowego jakim jest odpowiedź na pozew wskazać należy, że Kodeks postępowania cywilnego reguluje konkretne zasady i tryb dostępu do informacji zawartych w aktach postępowań sądowych, w tym do informacji publicznej zawartej w tych aktach, w sposób odmienny niż w przepisach u.d.i.p. Z przepisów art. 9 § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1550, dalej jako "k.p.c.") oraz art. 525 k.p.c. (który dotyczy postępowania nieprocesowego) wynika, że strony i uczestnicy postępowania mają prawo przeglądać akta sprawy i otrzymywać odpisy, kopie lub wyciągi z tych akt. Przepisy te proklamują jawność postępowania sądowego oraz zasadę swobodnego dostępu stron i uczestników postępowania do akt rozpoznawanej sprawy. Poszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych do otrzymania odpisów lub kopii z akt spraw rozpatrywanych przed sądami powszechnymi nie nastąpiło w § 97 i nast. Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 867). Zasada powyższa obejmuje zarówno w czasie trwania postępowania, jak i w czasie po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie. Pogląd ten obecny jest tak w doktrynie (vide Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz - Tadeusz Ereciński, Jacek Gudowski, Maria Jędrzejewska, Wydanie 2, Lexis Nexis, Warszawa 2007, str.82), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 22 kwietnia 2020 r., I OSK 967/19 i z 1 lipca 2021 r., III OSK 3104/21, z dnia 1 marca 2022 r., sygn. akt III OSK 1166/21, CBOSA). Przepisy art. 9 k.p.c. (art. 525 k.p.c.) i § 97 i nast. Regulaminu urzędowania sądów powszechnych są obowiązujące w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania. W cytowanych wyżej poglądach przedstawicieli nauki oraz orzecznictwa przyjmuje się, że w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw cywilnych, karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 u.d.i.p. i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (za wyjątkiem wynikającym z przepisu art. 6 ust. 1 pkt 4a tiret trzeci u.d.i.p.). Umożliwienie więc pozyskania dokumentów znajdujących się w aktach toczącej się sprawy sądowej w trybie dostępu do informacji publicznej prowadziłoby do obejścia przepisów procedur, o których mowa powyżej. Nadmienić przy tym należy, że zagadnienie dostępu do akt sprawy w trybie ustawy o odstępie do informacji publicznej było przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 7/13, CBOSA. Analizując ten problem Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że realizacja żądania udostępnienia informacji publicznej nie może pomijać obowiązujących przepisów innych ustaw, regulujących możliwość dostępu do akt sprawy (tak też NSA w wyroku z 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2160/16, CBOSA). W niniejszej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 8 lutego 2024 r. W dniu 12 lutego 2024 r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi, że żądane przez niego informacje nie stanowią informacji publicznej. Z uwagi na to w niniejszej sprawie nie sposób uznać, że Dyrektor Aresztu Śledczego dopuścił się bezczynności. Sądowi rozpoznającemu sprawę znane jest stanowisko WSA w Łodzi z dnia 11 lipca 2024 r. (sygn. akt II SAB/Łd 50/24, CBOSA), jednak zwrócić należy uwagę, że w okolicznościach tej sprawy chodziło o pozwy osadzonych w sprawach cywilnych, które dotyczą przez wszystkich warunków, w jakich przebywają osadzeni, zatem dotykają spraw publicznych, zatem zdaniem WSA w Łodzi stanowią informację publiczną. Jednak w niniejszej sprawie wniosek obejmował odpowiedzi na pozwy cywilne dotyczące jednostki, bez konkretnego sprecyzowania jakiego zakresu spraw mają dotyczyć, zatem mogą to być i odpowiedzi na pozwy w sprawach np. szeroko rozumianego prawa pracy, odszkodowań, zadośćuczynień, czy innych dziedzin stosunków prawnych, których ze swej istoty nie można zakwalifikować jako sprawy publiczne. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że treść pism procesowych nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, nawet gdy pochodzi od organów władzy publicznej, gdy dotyczy sfery objętej danym postępowaniem sądowym. Jednocześnie dokument procesowy sporządzony w toku postępowania sądowego podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie przepisów tego postępowania. Pisma procesowe organu wyrażone w sprawie niepublicznej (prywatnej) nie posiada waloru sprawy publicznej. Skoro ustawodawca przyjmuje, że informacją publiczną jest w szczególności "stanowisko organu w sprawie publicznej" oraz "treść innych wystąpień i ocen", to a contrario takiego waloru nie może mieć stanowisko organu w sprawie prywatnej dotyczącej innego podmiotu i naruszenia jego interesu prawnego. Mając na uwadze powyższe rozważania, skarga okazała się nieuzasadniona, zatem Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił ją w całości, jak orzekł w wyroku. Nadto w myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Wniosek o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu rozpoznany będzie przez referendarza sądowego zgodnie z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło