III OSK 667/24
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2025-05-07
Skład orzekający: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz, sędzia NSA Artur Kuś, sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, w tym poprzez zamianę lokalu na większy, stanowi akt z zakresu administracji publicznej podlegający kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej, w tym poprzez zamianę lokalu na większy, jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 PPSA. Rozstrzyga ona o zasadności przyznania pomocy mieszkaniowej, a nie jest czynnością cywilnoprawną czy ofertą zawarcia umowy najmu.Stan faktyczny
Zarząd Dzielnicy Wola odmówił zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej, powołując się na kryterium metrażowe i zaległości czynszowe, mimo że skarżąca powoływała się na trudną sytuację zdrowotną dziecka i potrzebę zamiany lokalu na większy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność uchwały, uznając ją za akt z zakresu administracji publicznej i zarzucając organowi nierzetelne rozpatrzenie sprawy. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania poprzez uznanie sprawy za podlegającą kognicji sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 maja 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Przemysław Szustakiewicz Sędziowie: sędzia NSA Artur Kuś (spr.) sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 441/23 w sprawie ze skargi J. W. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Wola Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 6 grudnia 2022 r. nr 9878/2022 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 grudnia 2023 r. sygn. akt II SA/Wa 441/23 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. W. (dalej: "skarżąca") na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] z 6 grudnia 2022 r. nr 9878/2022 w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej w pkt 1 stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały; w pkt 2 zasądził od Zarządu Dzielnicy [...] Miasta [...] na rzecz skarżącej J. W. kwotę 300 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przyjął następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy uchwałą z 6 grudnia 2022 r. wydaną na podstawie § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 3 lit. d, § 7 ust. 1 i § 12 ust. 1 pkt 4 oraz § 32 ust. 1 pkt 2 ust. 8 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 ze zm., dalej: "uchwała") odmówił zakwalifikowania skarżącej do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca zamieszkuje w lokalu nr [...] przy [...] w [...], którego jest najemcą. Lokal składa się z 1 pokoju z aneksem kuchennym o powierzchni mieszkalnej 16,44 m2 - (powierzchnia mieszkalna została pomniejszona o 20% ponieważ w lokalu nie ma wydzielonego pomieszczenia kuchennego) i powierzchni użytkowej 26,68 m2.
Organ ustalił, że w lokalu zamieszkują 2 osoby, a metraż uprawniający do udzielenia pomocy mieszkaniowej dla dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżącej nie może przekroczyć 14 m2 powierzchni mieszkalnej.
Organ wyjaśnił, że skarżąca ubiega się o zamianę lokalu na większy powołując się na Opinię Zespołu Poradni Psychologiczno - Pedagogicznych z 28 lipca 2017 r. W ocenie organu, zalecenia zawarte w opinii nie wskazują na konieczność przeprowadzenia zamiany lokalu, bowiem dziecko skarżącej nie posiada orzeczenia o niepełnosprawności.
Organ ustalił, że średni miesięczny dochód w dwuosobowym gospodarstwie domowym skarżącej wynosi 3 718,60 zł. co kwalifikuje ją do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Ponadto organ wskazał, że na koncie czynszowym na dzień 21 października 2022 r. występuje zaległość w kwocie 1131,63 zł.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:
a. art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2021 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 725 ze zm.) poprzez odmowę zapewnienia lokalu w ramach najmu socjalnego oraz odmowę zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych skarżącej prowadzącej gospodarstwo domowe o niskich dochodach,
b. § 7 ust. 4 Uchwały Nr XXIII 669/2019 Rady m. st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019, poz. 14836 ze zm.) poprzez nieuzwględnienie, że skarżąca znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i że uwzględnienie trudnej sytuacji zgodne jest z zasadami współżycia społecznego i poprzez to niezwolnienie jej z warunków, o których mowa w § 7 ust. 1 uchwały,
c. art. 7 Konstytucji poprzez naruszenie przez Zarząd w podjętej uchwale obowiązku działania zgodnie z obowiązującymi przepisami w tym art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu Cywilnego, § 7 ust. 4 uchwały nr XXIII 669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019, poz. 14836 ze zm.),
d. art. 75 Konstytucji poprzez podjęcie działania w przyjętej uchwale przez Zarząd, które sprzeczne jest z ustanowionym w tym przepisie Konstytucji wymogiem prowadzenia przez władze publiczne polityki sprzyjającej zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych obywateli.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności kwestionowanej uchwały.
W uzasadnieniu rozwinęła powyższe zarzuty skupiając się na materii istnienia związku pomiędzy stanem zdrowia syna a warunkami obecnego zamieszkiwania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Opisanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała należy do kognicji sądów administracyjnych. Dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zdaniem Sądu I instancji, na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej. Art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Następnie Sąd I instancji wskazał, że organ zignorował, podnoszoną przez skarżącą już we wniosku inicjującym postępowanie, kwestię niedogodności związanych z brakiem posiadania lokalu składającego się z dwóch pokoi i wpływem powyższego na rozwój jej dziecka. Sąd zwrócił uwagę, że organ przytoczył wyłącznie w uzasadnieniu ten fakt i arbitralnie stwierdził, że nie daje on podstaw do zwolnienia skarżącej z kryterium metrażowego. Nadto czyniąc ustalenia faktyczne, organ nie ustosunkował się do wszystkich dowodów zgłoszonych przez stronę powstępowania. Odniósł się wyłącznie wybiórczo do jednego dokumentu, tj. Opinii Zespołu Poradni Psychologiczno-Pedagogicznych z 28 lipca 2017 r. pomijając całkowitym milczeniem pozostałe dowody jakimi dysponował czyli: informację wychowawcy dziecka i psychologa szkolnego z 25 października 2022 r., zaświadczenie lekarskie z 27 października 2022 r. dotyczące stanu zdrowia skarżącej, zaświadczenie lekarskie ze Specjalistycznej Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej [...] z 14 listopada 2022 r.
Sąd I instancji stwierdził, iż organ nie udowodnił, że w odniesieniu do skarżącej, winny znaleźć zastosowanie wymogi opisane w § 7 ust. 1 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...].
W konsekwencji Sąd I instancji stwierdził, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem § 7 ust. 1 i 4 oraz § 32 uchwały Nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] i na podstawie art. 147 § 2 p.p.s.a. stwierdził jej nieważność.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Prezydent Miasta [...].
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej: "p.p.s.a.") poprzez niezasadne stwierdzenie, że sprawa należy do kognicji sądów administracyjnych, podczas gdy zamiana lokali stanowi wykonywanie uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do mienia, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy i co za tym idzie, jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym i nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Podnosząc powyższy zarzut wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji i odrzucenie skargi.
Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że wniosek skarżącej nie dotyczył zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu mieszkaniowego gminy. Treścią jego była zamiana jednego lokalu mieszkaniowego znajdującego się w zasobach mieszkaniowych Dzielnicy [...] na inny "większy" lokal, z uwagi na podniesione przez skarżącą okoliczności, które zresztą organ uznał za bezpodstawne, wskazując kryterium dotyczącego warunków zamieszkania.
Organ podniósł, że podstawą dla zaskarżonej uchwały był § 35 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 uchwały nr XXI11/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 roku, poz. 14836, z późn. zm.). Zdaniem organu, powyższe uregulowanie nie stanowi dla najemcy podstawy do żądania objęcia kontrolą sądu administracyjnego oświadczenia woli składanego w imieniu dzielnicy m.st. Warszawy, wyrażonego w stosownej uchwale jej zarządu. Uchwała taka bowiem nie ma charakteru uchwały z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm., dalej: "u.s.g."), a zatem nie mieści się w katalogu spraw podlegających kognicji sądu administracyjnego, wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
W ocenie skarżącego kasacyjnie zamiana lokali stanowi wykonywanie uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do mienia, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy i jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym i nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Nie jest w tym przypadku rozstrzygana kwestia tego, czy danej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy, czy też nie. Organ wyraża jedynie wolę zamiany konkretnego (zajmowanego wcześniej na podstawie umowy najmu) lokalu mieszkalnego z zasobów mieszkaniowych m.st. Warszawy na inny lokal mieszkalny pochodzący z owego zasobu.
Zdaniem organu skarga wniesiona na tego rodzaju uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy nie podlega kognicji sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
1. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie podstawy nieważności wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie zachodzą, zaś granice skargi kasacyjnej zostały wyznaczone przez jej podstawy, czyli wskazane naruszenia przepisów prawa. Rozpoznając zatem skargę kasacyjną w tak określonych granicach NSA uznał, że nie zawiera ona usprawiedliwionych podstaw.
Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a.
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie wyłącznie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że niniejsza sprawa jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym i nie podlega kognicji sądów administracyjnych a należy do kognicji sądów powszechnych.
2. Zdaniem NSA, z takim twierdzeniem nie można zgodzić się z kilku zasadniczych względów.
Po pierwsze – w niniejszej sprawie nie było sporne to, że uchwałą z 6 grudnia 2022 r. Zarząd Dzielnicy [...] m.st. Warszawy odmówił zakwalifikowania J. W. do udzielenia pomocy mieszkaniowej. Na wskazaną uchwałę skargę do sądu administracyjnego wniosła skarżąca a WSA w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu wskazano, że uchwała objęta skargą, należy do kognicji sądów administracyjnych. Ponadto Sąd I instancji wskazał, że organ podejmując uchwałę odniósł się wyłącznie wybiórczo do jednego dokumentu pomijając całkowitym milczeniem pozostałe dowody jakimi dysponował. Sąd w tzw. wytycznych zobowiązał organ do wyczerpującego ustalenia i szczegółowej oceny stanu faktycznego sprawy. Zatem Sąd I instancji odniósł się zarówno do problemu formalnego (tj. problemu kognicji sądu administracyjnego w niniejszej sprawie) jak i ocenił sprawę merytorycznie.
Po drugie – nie ma racji skarżący kasacyjnie, że skarga wniesiona na tego rodzaju uchwałę nie podlega kognicji sądu administracyjnego i jako niedopuszczalna powinna podlegać odrzuceniu. Przypomnieć trzeba, że w uchwale 7 sędziów NSA z 21 lipca 2008 r. (sygn. akt I OPS 4/08) przyjęto, że uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy, odmawiająca zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zatem tego rodzaju rozstrzygnięcie nie jest załatwieniem "sprawy cywilnej", ale rozstrzygnięciem "w sprawie z zakresu administracji publicznej" podjętym przez organ dzielnicy, a więc aktem, do którego ma zastosowanie art. 101 ust. 1 u.s.g. i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.
Po trzecie – w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 28 lutego 2024 r., sygn. akt III OSK 3738/21) wskazuje się, że przedmiotem uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu gminnego (jej jednostki pomocniczej) jest zakwalifikowanie i umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Uchwała ta, niebędąca decyzją administracyjną, a aktem organu jednostki samorządu terytorialnego innym, niż akt prawa miejscowego - jest aktem z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.) i kończy pierwszy etap postępowania obowiązującego przy udzielaniu pomocy mieszkaniowej przez gminę. Działanie organu wykonawczego jednostki samorządowej (w tym wypadku zarządu dzielnicy) nie stanowi więc oferty zawarcia umowy najmu, ani negocjacji i nie ma w konsekwencji charakteru cywilnoprawnego. Działanie takie ma natomiast charakter administracyjnoprawny. Taka uchwała rozstrzyga bowiem o tym, czy określonej osobie może być udzielona pomoc w zakresie zaspokojenia jej potrzeb lokalowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu poprzedzającym udzielenie pomocy mieszkaniowej członkom wspólnoty samorządowej Miasta [...] nie mają - co do zasady - zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 725) ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej. Podsumowując, kwestie związane z najmem lokali komunalnych reguluje generalnie prawo cywilne. Natomiast jedynie - jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego, inny niż akt prawa miejscowego, podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej - podlega kontroli sądu administracyjnego uchwała zarządu dzielnicy wydana w sprawie zakwalifikowania wnioskodawcy do umieszczenia na liście osób oczekujących na zawarcie z nimi umowy najmu lokalu mieszkalnego (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. – por. wyrok NSA z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 1735/12; postanowienie NSA z 16 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 838/10; wyrok NSA z 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 1716/19; wyrok NSA z 7 grudnia 2023 r., sygn. akt III OSK 3000/21).
Po czwarte – bezzasadne było powołanie się w skardze kasacyjnej na postanowienie WSA w Warszawie z 21 maja 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 2392/20) jako argument o braku kognicji sądów administracyjnych we wskazanych spawach. Sąd we wskazanym wyroku odrzucił skargę wskazując, że "(...) kwestia zamiany lokali nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Zamiana lokali stanowi bowiem wykonywanie uprawnień właścicielskich przez jednostkę samorządu terytorialnego w stosunku do mienia, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy i co za tym idzie, jest sprawą o charakterze cywilnoprawnym". Wyrok ten nie był poddany kontroli instancyjnej a NSA, w składzie orzekającym, nie podziela tego rozstrzygnięcia. W ocenie NSA, rację ma Sąd I instancji wskazując w kontrolowanym w niniejszej sprawie wyroku, że zaskarżona uchwała dotyczy działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa, prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Na poprawność powyższej konkluzji nie rzutuje forma ostatecznie udzielanej pomocy mieszkaniowej. Samo zawarcie cywilno-prawnej umowy najmu jest bowiem czynnością wtórną w stosunku do uchwały wyrażającej stanowisko co do samej zasadności udzielenia takiej pomocy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest zaś przecież właśnie owa uchwała, rozstrzygająca samą zasadność przyznania pomocy mieszkaniowej w kontekście przesłanek opisanych w § 7 ust. 4 uchwały nr XXIII/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...]. Powyższy przepis określa odstępstwa od warunków opisanych w § 7 ust. 1 tej uchwały (tj. od kryterium dochodowego i metrażowego).
Po piąte - w ocenie NSA, z samego tytułu uchwały wynika, że została ona podjęta "w sprawie udzielenia pomocy mieszkaniowej" a jej rozstrzygnięcie (por. w § 1 uchwały) dotyczy właśnie "odmowy kwalifikacji (...) do udzielenia pomocy mieszkaniowej". Również z uzasadnienia uchwały wynika, że to Zarząd Dzielnicy rozstrzyga o "zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej". Zatem "zmiana" obecnie zajmowanego lokalu na większy stanowi niewątpliwie jedną z form "udzielania pomocy mieszkaniowej". Nie ma przy tym znaczenia to, że skarżąca jest już najemcą innego, mniejszego lokalu. Zmiana stanu faktycznego (na który powołała się skarżąca) może bowiem przesądzać o konieczności "udzielenia pomocy mieszkaniowej" w innym niż dotychczasowym zakresie lub formie. Zmiana okoliczności faktycznych może powodować, że aktualna pomoc w zakresie zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych z wykorzystaniem lokali znajdujących się w mieszkaniowym zasobie gminy nie będzie już spełniała swojej roli. Z tymi wnioskami koresponduje § 35 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Miasta [...] (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r. poz. 14836 ze zm.). Zgodnie z § 35 ust. 1 uchwały o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej rozstrzyga zarząd dzielnicy w drodze indywidualnej uchwały. W myśl § 12 ust. 1 pkt 4 uchwały zamiany lokali Miasta z inicjatywy najemcy mogą być dokonywane na lokal o większej powierzchni, jeżeli celem zamiany jest "uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych". W związku z tym, organ powinien w pełni odnieść się do twierdzeń skarżącej i dokonać oceny wniosku biorąc pod uwagę wszystkie dowody przedstawione w sprawie (tj. oświadczenia lekarzy, psychologa szkolnego wskazujące na to, że z uwagi na stan zdrowia dziecka strony, jak i samej skarżącej, wskazanym byłoby, aby matka i syn dysponowali oddzielnymi pokojami w lokalu w którym mieszkają). Zasadnie zatem ocenił Sąd I instancji, że brak zbadania przez organ omawianej problematyki sprawił, że skarżone rozstrzygnięcie było przedwczesne. W takich sprawach organ jest związany zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej i zasadą rzetelnego i dogłębnego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2018 r.. sygn. akt II SA/Wa 1648/17). Zgodnie z zasadą praworządności organy władzy publicznej są zobowiązane do przedstawienia uzasadnienia swojego aktu działania, który dotyczy uprawnienia lub obowiązku jednostki.
3. Z tych względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło