I SO/Wa 3/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. H. w przedmiocie wymierzenia Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi wraz z aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie grzywnę w wysokości 500,00 (pięćset) złotych złotych; 2. zasądzić od Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie na rzecz wnioskodawcy M. H. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. H. (dalej: "wnioskodawczyni", "skarżąca") pismem z 8 sierpnia 2023 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), Prokuratorowi Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie (dalej: "Prokurator", "organ") grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wnioskodawczyni załączyła datowaną na 20 czerwca 2023 r. "Skargę na bezczynność organu prowadzącego postępowanie". W skardze wskazała, że od czterech lat oczekuje na rozpoznanie zawiadomienia z 12 czerwca 2019 r. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, Prokurator wyjaśnił, że pismo z 20 czerwca 2023 r. zostało uznane za zażalenie wniesione w trybie art. 306 § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego i zarejestrowane pod sygn. 4313-0.Ko1874.2023. Wskazał, że przedmiotowa skarga nie zawierała sygnatury sprawy, której miała dotyczyć, nie określała przedmiotu zawiadomienia, nadto nie dołączono do niej załącznika w postaci pisma Prokuratury Krajowej sygn. PK I Ko 2732.19. Po analizie zapisów w systemie PROK-SYS organ stwierdził, że nie ujawniono wpływu pisma z Prokuratury Krajowej o sygn. PK I Ko 2732.19. Prokurator wskazał, że wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych poprzez wskazanie sygnatury sprawy. Skarżąca w odpowiedzi nadesłała pismo dotyczące wyjaśnień w sprawie złożonej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 czerwca 2023 r. Pismo to nie stanowiło uzupełnienia braku formalnego. Z uwagi na powyższe organ wskazał, że pismem z 11 sierpnia 2023 r. poinformował skarżącą o pozostawieniu bez biegu złożonej skargi na bezczynność organu zarejestrowanej za sygn. 4313-0.Ko.1874.2023 Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z 29 września 2023 r. ponownie wezwano organ do nadesłania skargi skarżącej z uwagi na to, że nadesłana przez organ odpowiedź nie zawierała załączonej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 29 stycznia 2024 r., sygn. akt I SO/Wa 11/23 po rozpoznaniu wniosku M. H. o wymierzenie Prokuratorowi grzywny odrzucił wniosek. Postanowieniem z 16 lipca 2024 r., sygn. akt III OZ 293/24 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu zażalenia M. H. na ww. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 stycznia 2024 r. uchylił zaskarżone i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Artykuł 55 § 1 p.p.s.a., na mocy którego złożono wniosek o wymierzenie grzywny ma na celu zdyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego wykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i zapobieganie przetrzymywaniu przez nie skarg skierowanych do sądu administracyjnego. Odnosząc się na wstępie do argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę, należy zauważyć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2024 r. sygn. akt III OPS 1/23 wskazano, że dopuszczalny jest wniosek o wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., w sytuacji, gdy skarga, która nie została przekazana przez ten organ do sądu administracyjnego, jest niedopuszczalna. W konsekwencji organ, do którego złożono skargę na bezczynność w rozpoznaniu zawiadomienia jest stroną postępowania sądowego. Natomiast kwestię, czy organ ten jest podmiotem (organem w znaczeniu funkcjonalnym) obowiązanym w rozumieniu przepisów prawa do wydania decyzji administracyjnej w sprawie zainicjowanej wnioskiem/pismem strony, z uwagi na przedmiot postępowania z wniosku o ukaranie karą grzywny na mocy art. 55 § 1 p.p.s.a., można rozstrzygnąć dopiero podczas rozpatrywania skargi wniesionej w sprawie. Takiej oceny nie może dokonywać podmiot, do którego skarga jest kierowana, lecz może uczynić to wyłącznie Sąd. Stanowisko takie wielokrotnie wyrażano w judykaturze. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 lutego 2019 r. sygn. akt I OZ 105/19 stwierdził, że przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy uważa, że nie jest organem w rozumieniu ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen zasadności skargi i żądania jej przekazania. To dopiero Sąd w toku postępowania zainicjowanego skargą zobowiązany jest dokonać tych ocen i ustalić, czy skarga, będąca pismem kierowanym do sądu, mieści się w zakresie właściwości sądów administracyjnych. Tym samym żadna z powoływanych przez organ okoliczność nie zwalnia go z obowiązku przekazania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wraz z odpowiedzią na skargę. Stanowisko w tym przedmiocie jest utrwalone w judykaturze (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 30 czerwca 2010 r. sygn. I OZ 495/10; 11 stycznia 2011 r. sygn. I OZ 996/10; 21 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OZ 698/13, 15 maja 2018 r. sygn. akt I OZ 454/18). Wskazać także należy, że w powołanej wyżej uchwale z 16 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozstrzygnięcie w przedmiocie wymierzenia grzywny ma na celu przymuszenie organu do nadesłania sądowi skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w określonym terminie. Dopiero wymuszenie tego obowiązku daje podstawę do rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie w przedmiocie dopuszczalności skargi, jakkolwiek o charakterze formalnym, to jednak kończy postępowanie sądowoadministracyjne. Nie byłoby to możliwe, gdyby organ nie wypełnił swoich obowiązków z art. 54 § 1 p.p.s.a. NSA wskazał, też że nie zawsze jest oczywiste, że sprawa nie jest sprawą z zakresu administracji publicznej. Gdyby uznać, że w sprawie wymierzenia grzywny za nieprzekazanie akt sprawy można dokonywać oceny, czy sprawa jest sprawą z zakresu administracji publicznej, to mogłoby dochodzić do sytuacji, że sąd rozpoznający sprawę wymierzenia grzywny mógłby uznać, iż nie jest to sprawa z zakresu administracji publicznej zaś sąd rozpoznający skargę mógłby wyrazić odmienny pogląd. Tym samym w ocenie Sądu argumenty organu dotyczące odrzucenia wniosku o wymierzenie grzywny, w związku ze stwierdzeniem organu, że skarga jest niedopuszczalna nie mogą odnieść skutku. Przechodząc zatem do oceny zasadności wniosku o wymierzenie organowi grzywny, zauważyć należy, że miało miejsce niezastosowanie się organu do obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. Skarga wnioskodawczyni na bezczynność organu, została wniesiona do organu w dniu 20 czerwca 2023 r. W piśmie z 4 września 2023 r. Prokurator poinformował, że nadesłaną przez skarżącą skargę na bezczynność organu w związku z nieuzupełnieniem braków formalnych – pozostawił bez rozpoznania. Należy zauważyć, że w załącznikach do pisma wnioskodawczyni z 13 lipca 2023 r. znajduje się wydruk skargi wraz z potwierdzeniem kancelaryjnym organu (k. 20) z treści której wynika, że została skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawie. Prokurator oryginału tej skargi nie przekazał do dnia dzisiejszego, pomimo iż był dwukrotnie wzywany zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I do jej nadesłania. Uznać zatem należy, że organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Należy wyjaśnić, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 55 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 500 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i okoliczności sprawy, w której organ błędnie uznał, że skarga skarżącej skierowana jest do niego. Przedstawiona przez organ argumentacja nie usprawiedliwia niedopełnienia ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi Sądowi. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania, na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 100 zł, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a.