III SA/Kr 1183/23
WyrokWSA w Krakowie2023-12-08
Skład orzekający: Maria Zawadzka, Renata Czeluśniak, Ewa Michna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania może zostać wydane, jeśli organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania było zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił skuteczność doręczenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie art. 44 k.p.a., opierając się na dokumentacji pocztowej, która korzysta z domniemania prawdziwości. Wcześniejszy wyrok WSA oddalający skargę na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania potwierdził, że termin został uchybiony.Stan faktyczny
Skarżący S. L. wniósł o uchylenie decyzji Starosty Krakowskiego o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, zarzucając jej wadliwe doręczenie. Wniósł również o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, odmawiając przywrócenia terminu. WSA w Krakowie oddalił skargę na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu, uznając decyzję za prawidłowo doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Następnie SKO wydało postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zaskarżył to postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie prawidłowości doręczeń.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 18 maja 2023 r. nr SKO.UP/4121/24/2023 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala.
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie postanowieniem z dnia 18 maja 2023 r. nr SKO.UP/4121/24/2023 stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu Kolegium obszernie przedstawiło stan faktyczny sprawy wskazując, że decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. znak K.I-W.5430.1.349.1.2020.MB Starosta Krakowski orzekł o cofnięciu skarżącemu S. L. uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B. Decyzja ta została doręczona stronie w trybie art. 44 k.p.a.
W 27 lipca 2021 r. skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji Starosty Krakowskiego (z tego względu, że nie została ona mu prawidłowo doręczona i nie weszła do obrotu prawnego) oraz o umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień, gdyż stało się ono bezprzedmiotowe z powodu uzyskania potwierdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami, względnie, w przypadku zweryfikowania prawidłowości doręczeń w niniejszej sprawie, mając na uwadze terminy wynikające z art. 58 k.p.a. oraz art. 15zzzzzn2 U.COV., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Do wniosku dołączono też odwołanie od ww. decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nie zostały mu doręczone zawiadomienia o wszczęciu postępowań w sprawach: skierowania kierowcy na egzamin sprawdzający kwalifikacje, skierowania na badania psychologiczne oraz w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W ocenie skarżącego, zawiadomienia te nie zostały mu osobiście doręczone, a podpis widniejący na potwierdzeniu odbioru nie został przez niego nakreślony. Skarżący potwierdził natomiast, że osobiście odebrał decyzje wydane w ww. sprawach (zgodnie z potwierdzeniami ich odbioru). Podniósł, że nie zostało mu doręczone z kolei zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, ani też wydana w tym postępowaniu decyzja z dnia 24 listopada 2020 r. Zawiadomienie oraz decyzja nie zostały mu doręczone ani osobiście, ani przez doręczenie dorosłemu domownikowi w trybie art. 43 k.p.a. (brak pokwitowania obioru przesyłek przez jego domowników), ani też w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący podkreślił, że doręczyciel (operator pocztowy) nie pozostawił zawiadomienia (awiza) o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej. Z ww. decyzją z dnia 24 listopada 2020 r. zapoznał się dopiero dnia 26 lipca 2021 r. po udostępnieniu mu akt sprawy w siedzibie Starostwa.
Kolegium wyjaśniło następnie, że postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. nr SKO.UP/4121/158/2021 odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W wyniku rozpoznania skargi WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 4/22 oddalił skargę skarżącego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wówczas, gdy strona w sposób przekonujący uprawdopodobni brak swojej winy. Twierdzenia skarżącego suponujące w istocie sfałszowanie podpisu, w ocenie Sądu, po pierwsze, trudno uznać za wiarygodne, a po drugie - nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wszak ewentualne niedoręczenie skarżącemu wspomnianych zawiadomień można by rozpatrywać jedynie w kategoriach uchybień procesowych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego. Decyzja organu pierwszej instancji, do której zrelatywizowany jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. (przesyłka została zwrócona jako niepodjęta w terminie), wobec czego z istoty rzeczy w tym przypadku nie doszło do "wyrzucenia lub schowania" przesyłki przez domownika. Z kolei twierdzenia skarżącego, jakoby awiza tej przesyłki nie zostały pozostawione względnie w ogóle nie podjęto rzeczywistej próby jej doręczenia - także trudno uznać za wiarygodne (są to twierdzenia przeczące dokumentowi urzędowemu), a poza tym one również nie mają znaczenia z punktu widzenia przesłanek ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Hipotetycznie rzecz ujmując, gdyby istotnie nie próbowano doręczyć przesyłki bądź też jej nie awizowano, nie można by mówić ani o otwarciu terminu do wniesienia odwołania, ani o jego uchybieniu - okoliczności te można by ewentualnie rozważać w kontekście przesłanek skuteczności doręczenia (co skarżący też czyni), a nie w kontekście przesłanek przywrócenia terminu (przesłanki te są zasadniczo rozłączne). Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek przywrócenia terminu (braku winy w uchybieniu terminu), co więcej, nawet na takie przesłanki nie naprowadził. Rozstrzygnięcie o odmowie przywrócenia terminu Sąd uznał za zgodne z prawem, art. 58 § 1 k.p.a. nie został naruszony. Sąd zwrócił uwagę, że organ rzeczywiście nie ustosunkował się do wniosków dowodowych strony, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy i nie mogło stanowić podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia. Wbrew twierdzeniom skargi, tezy wniosków dowodowych (opinia biegłego, przesłuchanie wnioskodawcy, przesłuchanie listonosza) nie zmierzały do wykazania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, lecz do wykazania nieskuteczności doręczenia. W ocenie Sądu, zważywszy na przedmiot i charakter podejmowanego przez organ rozstrzygnięcia, nie było potrzeby ani podstaw do przeprowadzania wnioskowanych przez skarżącego dowodów.
Pismem z dnia 16 stycznia 2023 r. skarżący wniósł o rozpoznanie wniosku z dnia 27 lipca 2021 r. o uchylenie decyzji z dnia 24 listopada 2020 r. z uwagi na bezskuteczność jej doręczenia. Wskazał, że wniosek w powyższym zakresie w dalszym ciągu nie został rozpoznany gdyż organy orzekające w sprawie rozpoznały wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania podczas gdy w pierwszej kolejności wnosił on o uchylenie ww. decyzji z dnia 24 listopada 2020 r. (z uwagi na bezskuteczność doręczenia) oraz umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. Skarżący podkreślił, że organy nie ustosunkowały się do wniosków dowodowych zawartych we wniosku z dnia 27 lipca 2021 r. zmierzających do wykazania nieskuteczności doręczenia decyzji. Ponadto, do momentu rozpoznania kwestii bezskuteczności doręczenia przedwczesne jest rozstrzyganie przez organ odwoławczy, czy odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu (na skutek odmowy jego przywrócenia) czy też niedopuszczalne (przedwczesne z uwagi na nieskuteczność doręczenia decyzji).
SKO wyjaśniło, że mając na względzie stanowisko zawarte w ww. wyroku, wydając ww. postanowienie oceniło podnoszony zarzut braku skutecznego doręczania decyzji. Podało, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji z dnia 24 listopada 2020 r. zawiera podpisane przez listonosza adnotacje o dwukrotnym awizowaniu przesyłki zawierającej tę decyzję. Potwierdzenie to jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 76 k.p.a., który korzysta z domniemania prawdziwości i stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Ciężar obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego, jakim jest pocztowy dowód doręczenia, spoczywa na osobie kwestionującej takie doręczenie. W ocenie Kolegium, wskazywane przez skarżącego dowody (opinia biegłego, przesłuchanie świadka, przesłuchanie listonosza) nie byłyby przydatne do ewentualnego obalenia domniemania wynikającego z dokumentu urzędowego i wykazania braku dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej decyzję. Wnioskowana opinia biegłego nakierowana jest na badania własnoręczności podpisu skarżącego pod potwierdzeniami odbioru zawiadomień o wszczęciu postępowań prowadzonych przez Starostę (zasadność takiego badania można by rozważać dopiero po przesądzeniu kwestii terminowego wniesienia odwołania), a nie na badanie autentyczności podpisów listonosza na potwierdzeniu awizowania decyzji. Dalej, z uwagi na upływ czasu i ilość doręczeń dokonywanych przez listonoszy - przesłuchanie listonosza na okoliczność, czy i w jakim miejscu kilka lat temu umieścił awizo konkretnej, pojedynczej przesyłki - nie mogłoby stanowić wiarygodnego dowodu, którym można by zakwestionować treść adnotacji o awizowaniu tej przesyłki. Wreszcie, przesłuchanie domownika skarżącego w charakterze świadka, nawet jeżeli potwierdziłby on, że nie widział żadnych zawiadomień o próbie doręczenia przesyłki z decyzją - nie stanowi jeszcze dowodu tego, że awiza takie nie zostały przez listonosza pozostawione. Dlatego też, Kolegium nie uwzględniło ww. wniosków dowodowych. Z powyższych względów SKO przyjęło, zgodnie z adnotacją umieszczoną na potwierdzeniu odbioru decyzji, wobec niemożliwości doręczenia tej przesyłki adresatowi osobiście lub do rąk domownika, sąsiada czy też dozorcy domu, że przesyłka była przechowywana przez okres 14 dni w placówce pocztowej Poczty Polskiej, a zawiadomienie o tym (awizo) wraz z informacją o możliwości odbioru przesyłki - zostało pozostawione adresatowi w dniach 2 grudnia 2020 r. i 10 grudnia 2020 r. Wobec braku odbioru decyzji, należało ją uznać za doręczoną w dniu 16 grudnia 2020 r. (tj. z upływem 14 dnia od pozostawienia pierwszego awiza) zgodnie z art. 44 k.p.a. W konsekwencji, 14-dniowy termin na wniesienie odwołania upływał w niniejszej sprawie w dniu 30 grudnia 2020 r. Natomiast skarżący złożył odwołanie dopiero pismem z dnia 27 lipca 2021 r., czyli po terminie, a jego wniosek o przywrócenie uchybionego terminu okazał się bezzasadny. Powyższe okoliczności nakazują stwierdzenie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania zgodnie z art. 134 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił naruszenie:
- art. 134 § 1 k.p.a. poprzez zastosowanie normy przedmiotowego przepisu w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania w zakresie prawidłowości doręczeń w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kat. B prawa jazdy,
- art. 78 § 1, 77 § 1, 75 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie wszystkich wniosków dowodowych, zmierzających do wykazania wniesienia odwołania w terminie, a to wobec braku doręczenia decyzji i nieotwarciu się terminu do wniesienia odwołania, a to: z opinii biegłego pismoznawcy, z przesłuchania świadków - co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania opierając się wyłącznie na fakcie niedoręczenia korespondencji z decyzją administracyjną i pomijając argumentację strony w zakresie nieskuteczności doręczeń w postępowaniu administracyjnym.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało swoje stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634) dalej - p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ze względu na przedmiot zaskarżenia Sąd korzystając z dyspozycji ww. przepisu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Jak stanowi m.in. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z kolei w przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny Sądu jest postanowienie SKO w Krakowie z dnia 18 maja 2023 r. stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Krakowskiego z dnia 24 listopada 2020 r.
Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był m.in. art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775) – dalej k.p.a., zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie z art. 129 § 1 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję. Z kolei § 2 tego przepisu stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Wniesienie odwołania w terminie, umożliwia stronie niezadowolonej z wydanego rozstrzygnięcia ponowne rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Konsekwencją wniesienia odwołania po terminie jest obowiązek stwierdzenia takiego faktu przez organ odwoławczy i - co za tym idzie - uzyskanie przymiotu ostateczności przez decyzję organu l instancji. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, zgodnie z art. 134 k.p.a., w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania lub uchybienie terminu do wniesienia odwołania, nie tylko kończy etap postępowania wstępnego, lecz całe postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: CBOSA). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2126/12, dostępny w CBOSA). Gdy organ II instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94, LEX nr 27060). Wskazać przy tym należy, że organ procedując w przedmiocie terminowości wniesienia środka odwoławczego jest zobligowany zbadać wnikliwie okoliczności dotyczące prawidłowości i daty doręczenia adresatowi zaskarżonego rozstrzygnięcia. Bowiem doręczenie decyzji jest czynnością materialno-techniczną, z której dokonaniem prawo wiąże określone prawnie doniosłe skutki. Jednym z nich jest rozpoczęcie biegu terminu do dokonania określonej czynności procesowej.
Wyjaśnić należy w tym miejscu że wydanie zaskarżonego postanowienia było poprzedzone postanowieniem SKO w Krakowie z dnia 28 września 2021 r. odmawiającym skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W wyniku rozpoznania skargi skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 września 2022 r. sygn. akt III SA/Kr 4/22 skargę oddalił. W wyroku tym Sąd wskazał, że "Decyzja organu pierwszej instancji, do której zrelatywizowany jest wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, została doręczona skarżącemu w trybie art. 44 k.p.a. (przesyłka została zwrócona jako niepodjęta w terminie), wobec czego z istoty rzeczy w tym przypadku nie doszło do "wyrzucenia lub schowania" przesyłki przez domownika. Z kolei twierdzenia skarżącego, jakoby awiza tej przesyłki nie zostały pozostawione względnie w ogóle nie podjęto rzeczywistej próby jej doręczenia – także trudno uznać za wiarygodne (są to twierdzenia przeczące dokumentowi urzędowemu). (...) Zdaniem Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek przywrócenia terminu (braku winy w uchybieniu terminu) (...) Wbrew twierdzeniom skargi, tezy wniosków dowodowych (opinia biegłego, przesłuchanie W. L., przesłuchanie listonosza) nie zmierzały do wykazania okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, lecz do wykazania nieskuteczności doręczenia.". Skoro zatem Sąd oddalił skargę skarżącego w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania to oznacza, że nie kwestionował samego faktu uchybienia terminowi.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, kwestią sporną jest ustalenie prawidłowości doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji.
Zgodnie z art. 42 k.p.a. zasadą w postępowaniu administracyjnym jest doręczanie pism osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Nadto art. 43 k.p.a. przewiduje, że w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Przepis art. 44 k.p.a. przewiduje natomiast dodatkowo możliwość doręczenia pisma w trybie doręczenia zastępczego stwarzającego domniemanie doręczenia, zarezerwowanego dla sytuacji, w których doręczenie w jeden ze sposobów określonych powyżej, nie jest możliwe. Przepis ten stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, ewentualnie pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§ 1 pkt 1 i 2). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).
Mając na uwadze zatem treść art. 44 k.p.a., dokumentację zgromadzoną w toku postępowania oraz wyżej przedstawione stanowisko Sądu wyrażone w wyroku z dnia 8 września 2022 r., uznać należy, że decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w dniu 16 grudnia 2020 r., tj. w ostatnim dniu czternastodniowego terminu przewidzianego na odbiór przesyłki z placówki pocztowej po jej awizowaniu. Jak wynika bowiem z koperty zawierającej ww. decyzję (k. 28 a.a.), z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi i jednocześnie braku osób wymienionych w art. 43, które podjęłyby się oddania przesyłki adresatowi - przesyłka została awizowana w dniu 2 grudnia 2020 r. Adnotacja listonosza zamieszczona na zwrotnym potwierdzeniu odbioru załączonym do koperty wskazuje, że awizo pozostawiono wówczas w skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia przesyłki przez adresata, w dniu 10 grudnia 2020 r. dokonano jej powtórnego awizowania. Następnie, wobec dalszego jej niepodjęcia z placówki pocztowej pomimo upływu 14 dni od dnia jej pierwszego awizowania, w dniu 17 grudnia 2020 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy, tj. Starosty Krakowskiego.
Podkreślić przy tym należy, że do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 44 k.p.a. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie: pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej (w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego), a zawiadomienie o tym fakcie zostanie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu. Należy przy tym podkreślić, że dla uznania, że decyzja została skutecznie doręczona stronie w trybie art. 44 k.p.a. konieczne jest wykazanie przez organ administracji, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata o nadejściu pisma. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że wszelkie adnotacje poczty na zwróconej przesyłce – zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru – mają walor dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) (por. wyroki NSA: z 2 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 123/11; z 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11; postanowienie NSA z 4 listopada 2010 r., sygn. akt I FZ 419/10, CBOSA). Wyjaśnić przy tym należy, że domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu, który go wystawił. Natomiast domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Za udowodnione należy przyjąć to, co wynika wprost z dokumentu. Skoro zatem pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym, to stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jak stwierdził NSA w postanowieniu z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 1861/11 dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując próbę dokonania tego, należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące.
Pomimo próby podważania przez skarżącego skuteczności doręczenia mu ww. decyzji nie można uznać, aby wskazywane przez niego okoliczności, obalały domniemanie prawdziwości dokumentu urzędowego i podważały skuteczność doręczenia przesyłki we wskazanej wyżej dacie. Na powyższe trafnie zwróciło uwagę Kolegium w zaskarżonym postanowieniu. Skutku tego nie eliminuje również okoliczność późniejszego zapoznania się z decyzją przez skarżącego w dniu 26 lipca 2021 r. Treść art. 44 § 4 k.p.a. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia odwołania należy wiązać z upływem 14 dni od dnia pozostawienia w skrzynce odbiorczej skarżącego pierwszego awizo, nie zaś z późniejszym zapoznaniem się z decyzją.
Wobec doręczenia zatem skarżącemu decyzji organu I instancji w dniu 16 grudnia 2020 r., czternastodniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 30 grudnia 2020 r. Tymczasem skarżący przedmiotowe odwołanie wniósł dopiero pismem z dnia 27 lipca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 k.p.a.
Mając na uwadze powyższe, w tym ww. wyrok Sądu z dnia 8 września 2022 r. oddalający skargę skarżącego na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, Kolegium zobowiązane było do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia tego odwołania (por. np. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 3/09).
Reasumując, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe we właściwym zakresie i dokonał jego prawidłowej oceny, uwzględniając stanowisko Sądu wyrażone w wyroku o sygn. akt III SA/Kr 4/22. Nie doszło zatem do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów postępowania.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło