III SA/Gl 430/24

1 P O S T A N O W I E N I E Dnia 19 sierpnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. J. na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] w przedmiocie parkowania pojazdów postanawia: odrzucić skargę. 2 Pismem z 16 kwietnia 2024 r. M. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę na uchwałę Rady Miasta K. z dnia 27 lipca 2023 r. nr [...] w sprawie ustalenia Śródmiejskiej Strefy Płatnego Parkowania oraz Strefy Płatnego Parkowania dla pojazdów samochodowych na drogach publicznych na obszarze miasta K. domagając się jej uchylenia w całości lub w części tj. załącznika nr 4 do uchwały co do § 1 pkt 1, § 1 pkt 2, § 2 pkt 1 ust. 1 i 2, § 3 pkt 1, uzależniającym wydanie: - karty parkingowej mieszkańca od zameldowania na pobyt stały w K. w granicach ŚSPP lub SPP albo zameldowania na pobyt czasowy w tych strefach i rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w K., - karty parkingowej przedsiębiorcy – od głównego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej (osoby fizyczne) lub głównej siedziby (osoby prawne), które znajduje się na obszarze ŚSPP lub SPP, - abonamentu miesięcznego, kwartalnego, półrocznego – od zameldowania na pobyt stały w K. lub rozliczania podatku dochodowego od osób fizycznych w K. W uzasadnieniu wskazał, że jest użytkownikiem dróg, osobą pracującą niestacjonarnie, której praca wymaga częstych osobistych wizyt na terenie miasta K. Dodał, że nie neguje samej zasady ponoszenia opłat i danin publicznych związanych z utrzymaniem dróg, jednakże zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji wszyscy winni być traktowani przez władze publiczne w sposób jednakowy, a nikt nie może być dyskryminowany przez władze publiczne z jakiejkolwiek przyczyny, w tym w zakresie dokonywania opłat i danin publicznych ze względu na status związany z miejscem zamieszkania lub prowadzenia działalności gospodarczej. Podkreślił, że zgodnie z celem ustawy wprowadzenie opłat związane jest z wymuszaniem rotacji pojazdów podczas postoju i zmniejszeniem ilości sumarycznej pojazdów parkujących w strefie płatnego parkowania. Wprowadzenie norm preferencyjnych w opłatach dla wskazanych grup mieszkańców nie ma na celu wykonywania ustawy, lecz wprowadzanie od niej wyjątków faktycznych, które nie są uzasadnione bezpieczeństwem lub porządkiem publicznym państwa, ochroną środowiska, zdrowia i moralności publicznej albo wolności i praw innych osób. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Domagając się odrzucenia skargi pełnomocnik organu zaakcentował, że legitymację do zaskarżenia uchwały organu samorządu terytorialnego posiada ten, czyj interes prawny lub uprawnienie został naruszony uchwałą (art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U. z 2024, poz. 609, dalej: u.s.g.). Interes prawny musi wynikać ze ściśle wskazanej normy prawa, musi być indywidualny, własny i skonkretyzowany. Musi też być aktualny w chwili wejścia w życie zaskarżonego aktu. Interes prawny należy odróżnić od interesu faktycznego, który nie daje legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę organu samorządu terytorialnego. Zdaniem organu, skarżący wskazał w swej skardze właśnie na interes faktyczny – ekonomiczny, a zatem jego skarga powinna być odrzucona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. w Dz.U. z 2024 r., poz. 935, w skrócie jako p.p.s.a.) z uwagi na brak legitymacji skarżącego do jej wniesienia. Zgodnie z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W interpretacji tego przepisu Sąd podziela poglądy funkcjonujące w orzecznictwie sądów administracyjnych od lat, a których podsumowaniem jest postanowienie NSA z 25 stycznia 2022 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 2707/21 (powołane tu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.). W postanowieniu tym NSA stwierdził, że ...warunkiem koniecznym do wniesienia skargi na czynność organu gminy jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia. Na kanwie przywołanego przepisu ugruntowało się w orzecznictwie, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., musi być oceniane w płaszczyźnie materialnoprawnej i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej, a zaskarżonym aktem. Zatem, interes prawny, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., wywodzić się musi z prawa materialnego, ale oczywiście prawa materialnego administracyjnego, bowiem skarga ma być wniesiona do sądu administracyjnego w sprawie z zakresu administracji publicznej. Materialne prawo administracyjne ma zawierać normę przyznającą ochronę prawną podmiotowi i z takiej normy wywodzi się właśnie interes prawny. Skarga bowiem wniesiona na podstawie ust. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, co oznacza, że nawet sprzeczność aktu organu gminy z prawem nie daje uprawnienia do jej wniesienia. Składający skargę musi wskazać na normę materialnego prawa administracyjnego, z którego swój interes prawny wywodzi, przy tym nie mogą to być przepisy dotyczące zadań gminy (por. wyrok NSA z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2435; z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1665/18, z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1747/17 i inne). Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. nie pozostawia tu wątpliwości, warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest naruszenie interesu prawnego skarżącego, a nie jego subiektywne przeświadczenia o tym, że tak jest. Warunek naruszenia interesu prawnego podlega ocenie sądu. Wychodząc z tych podstawowych założeń Sąd podzielił stanowisko organu administracji o tym, że skarżący nie wykazał swego interesu prawnego, który zostałby naruszony zaskarżoną uchwałą. W ocenie Sądu fakt, że sytuacja ekonomiczna podmiotów posiadających miejsce zameldowania w K. na pobyt stały lub czasowy, albo też rozliczających podatek dochodowy dla osób fizycznych w K. oraz – w przypadku przedsiębiorców- których główne stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej znajduje się na obszarze Stref albo z główna siedzibą zarejestrowaną na obszarze ŚSPP lub SPP została ukształtowana korzystniej przez zastosowanie preferencyjnych stawek w postaci abonamentu, wskazuje jedynie, że skarżący posiada interes faktyczny w uzyskaniu takiej samej bądź podobnej sytuacji ekonomicznej. Interes faktyczny nie może być jednak utożsamiany z interesem prawnym, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. Jednocześnie Sąd wskazuje, że zaskarżona uchwała była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w postępowaniu prowadzonym w sprawie o sygn. akt III SA/Gl 1085/23 zakończonym prawomocnym wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r. oddalającym skargę Prokuratora Okręgowego w K. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji zasady równości wobec prawa w zakresie dokonywania opłat ze względu na status związany z miejscem zamieszkania albo prowadzenia działalności gospodarczej i mieści się w ramach delegacji z art. 13b ust. 4 pkt 1 i 2 u.d.p., a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowisko to podziela w całości. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 3