II SAB/Wa 241/25

WyrokWSA w Warszawie2025-08-19

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Andrzej Wieczorek, Dorota Kozub-Marciniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Polski Związek Szachowy pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Polski Związek Szachowy (PZS) pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie podjął działań zgodnych z ustawą o dostępie do informacji publicznej, nie wzywając wnioskodawcy do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji przetworzonej ani nie wydając decyzji odmownej. Jednakże, bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, gdyż PZS podjął pewne reakcje na wniosek i nie wykazał złej woli, a jedynie nieumiejętność zastosowania przepisów i orzecznictwa.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Polskiego Związku Szachowego (PZS) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej kontroli zawodników podczas turniejów szachowych w ciągu ostatnich pięciu lat. PZS odmówił udostępnienia informacji, twierdząc, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej, która nie jest szczególnie istotna dla interesu publicznego, a także, że nie prowadzi takich statystyk. Skarżący złożył skargę na bezczynność PZS, argumentując, że PZS posiada dane, skoro prowadził postępowania dyscyplinarne. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, uznając PZS za pozostającego w bezczynności, ale nie z rażącym naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
1. Zobowiązano Polski Związek Szachowy do rozpoznania wniosku G.B. z [...] stycznia 2025r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. 2. Stwierdzono, że bezczynność Polskiego Związku Szachowego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. 3. Oddalono skargę w pozostałym zakresie. 4. Zasądzono od Polskiego Związku Szachowego na rzecz skarżącego G.B. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 sierpnia 2025r. sprawy ze skargi G.B. na bezczynność Polskiego Związku Szachowego w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] stycznia 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Polski Związek Szachowy do rozpoznania wniosku G.B. z [...] stycznia 2025r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Polskiego Związku Szachowego, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Polskiego Związku Szachowego na rzecz skarżącego G.B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. I. Stan sprawy przedstawia się następująco: 1. G. B. (zwany dalej "Skarżącym"), na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p."), zwrócił się [...] stycznia 2025r. do Polskiego Związku Szachowego (zwany dalej "PZS") z wnioskiem o udostępnienie danych publicznych dotyczących kontroli zawodników podczas turniejów szachowych organizowanych przez PZS w okresie ostatnich pięciu lat - od [...] stycznia 2020r. do [...] grudnia 2024r., w szczególności informacje w zakresie liczby: 1. przeprowadzonych kontroli alkomatem podczas turniejów; 2. zawodników, u których stwierdzono obecność alkoholu w organizmie; 3. zawodników, którzy zostali wykluczeni z całego turnieju w wyniku takich kontroli; 4. zawodników, którzy zostali zdyskwalifikowani jedynie z danej rundy turniejowej w wyniku , takich kontroli. 5. zawodników, którzy zostali zawieszeni w związku z takimi kontrolami oraz informacji o długości okresów zawieszenia tych osób. Skarżący wskazał, że dane te są niezbędne do rozważenia podjęcia dalszych kroków prawnych, w tym postępowań cywilnych lub karnych. Skarżący prosił o przesłanie odpowiedzi w formie elektronicznej na podany adres e-mail lub w formie pisemnej na wskazany powyżej adres korespondencyjny. Skarżący wskazał też, że zgodnie z art. 23 u.d.i.p., za nieudostępnienie informacji publicznej w ustawowym terminie lub za podanie informacji niezgodnych z prawdą grozi odpowiedzialność karna, w tym kara grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku. 2. PZS w piśmie z 16 stycznia 2025r. poinformował Skarżącego, że zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje "uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Wniosek Skarżącego obejmujący sporządzanie zestawień nie spełnia ww. przesłanki, gdyż Skarżący wskazał ściśle prywatny cel złożenia wniosku (postępowania cywilne/karne). PZS wyjaśnił też, że we wskazanym okresie w ramach organizowanego i nadzorowanego przez PZS współzawodnictwa sportowego w Polsce odbyło się 11507 szachowych turniejów klasyfikacyjnych i bliżej nieznana liczba turniejów w szachach szybkich, błyskawicznych oraz towarzyskich. W okresie tym zakończyło się [...] postępowań dyscyplinarnych, w [...] orzeczono kary dyskwalifikacji w wymiarze odpowiednio [...] lat, [...] lat i [...] dyskwalifikacji), jedno zostało umorzone na etapie postępowania wyjaśniającego, a jedno przekazano pod jurysdykcję innego organu dyscyplinarnego, zgodnie z właściwością. PZS, odnosząc się do poszczególnych pytań wniosku wskazał, że nie prowadzi działań statystycznych w tym zakresie. 3. Skarżący w piśmie 19 stycznia 2025r. podniósł, że twierdzenie PZS, że ww. wniosek nie spełnia przesłanki interesu publicznego, jest nieuzasadnione. Kontrole trzeźwości zawodników i ich konsekwencje mają znaczenie dla prawidłowego przebiegu turniejów szachowych organizowanych przez PZS. Prawidłowe prowadzenie zawodów, przestrzeganie regulaminów i ochrona zawodników to kwestie istotne nie tylko dla mnie, lecz także dla innych uczestników życia sportowego. Skarżący - odnosząc się do braku danych statystycznych i nieprowadzenia statystyk dotyczących kontroli alkomatem, wykluczeń zawodników i podobnych kwestii - wyjaśnił, że takie informacje znajdują się w dokumentacji turniejowej (np. raportach sędziowskich), ich udostępnienie nie wymaga przetwarzania, a jedynie dostępu do istniejących danych. Odmowa ich udostępnienia wymaga wydania decyzji, zgodnie z art. 16 u.d.i.p. i szczegółowego uzasadnienia, którego nie przedstawiono. Skarżący ponadto doprecyzował wniosek o udzielenie informacji publicznej, podnosząc, że dotyczy on turniejów klasycznych organizowanych przez PZS w ww. okresie i poprosił o uwzględnienie tej informacji przy ponownym rozpatrywaniu wniosku. Zagroził też wniesieniem skargi do WSA w Warszawie w przypadku nieudzielenia odpowiedzi. 4. PZS w piśmie z 3 lutego 2025r. wskazał, że celem korespondencji nie jest prowadzenie polemiki o pojęciu interesu publicznego w sporcie szachowym i powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z 3 marca 2022r. sygn. akt III SA/GI 1535/21, w którym stwierdzono, że informacją publiczną przetworzoną jest taka informacja, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem. Niezbędnym i podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych opartych na posiadanych informacjach prostych. Poinformowano też Skarżącego, że sporządzenie oczekiwanych zestawień (wyłącznie na podstawie posiadanych raportów sędziowskich) obejmuje w każdym z 11507 przypadków czynności: odnalezienie raportu w archiwum; zapoznanie się z jego treścią; sporządzenie adnotacji do zestawienia; ponownej archiwizacji raportu. Oznacza to konieczność przekształcenia informacji do oczekiwanej przez Skarżącego formy. W związku z tym PZS - na podstawie art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. uznał., że ma prawo pobrać opłatę w wysokości odpowiadającej kosztom sporządzenia zestawienia. PZS określił koszt wykonania na 4 zł od raportu - łącznie 46.028 zł brutto i wskazał, że czas wykonania to 120 dni oraz poprosił o akceptację kosztów i dokonanie wpłaty wymienionej kwoty na podany nr rachunku bankowego. PZS wyjaśnił też, że w poprzedniej korespondencji przedstawił szczegółowo przyczyny odmowy: brak wykazania przez Skarżącego szczególnego interesu publicznego (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) niezbędnego do udostępnienia informacji przetworzonej i nieprowadzenie przez PZS bieżących działań o charakterze statystycznym w zakresie wskazanym przez Skarżącego. 5. Skarżący w skardze z [...] lutego 2025r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność PZS w zakresie udzielenia ww. informacji publicznych wniósł o: zobowiązanie PZS do udzielenia informacji publicznej, o której mowa w ww. wniosku z [...] stycznia 2025r.; stwierdzenie, że bezczynność PZS była bezpodstawna i naruszała przepisy u.d.i.p.; nałożenie sankcji na osobę działającą w imieniu PZS za celowe wprowadzanie w błąd i utrudnianie dostępu do informacji publicznej oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania. Skarżący w uzasadnieniu skargi po przedstawieniu stanu sprawy wskazał, że przeciwko Niemu prowadzono [...] postępowania dyscyplinarne, dotyczące rzekomego spożycia alkoholu podczas turniejów. PZS miał więc dostęp do informacji o wynikach kontroli alkomatem, skoro na ich podstawie wszczął postępowania, a ponadto posiadał te dane i wykorzystywał je w postępowaniach przeciwko Skarżącemu, więc nie może twierdzić, że nie ma dostępu do takich informacji, ani że nie prowadzi statystyk w tym zakresie. Dane te powinny znajdować się w raportach sędziowskich lub dokumentacji pełniącego obowiązki rzecznika dyscypliny. Brak odniesienia się do tego przez PZS wskazuje na celowe unikanie odpowiedzi i utrudnianie dostępu do informacji publicznej i podawanie wprowadzających w błąd podstaw prawnych, uzasadniających odmowę udostępnienia informacji. PZS kilkukrotnie zmieniał uzasadnienie odmowy, najpierw twierdził, że nie prowadzi statystyk, potem żądał opłaty za rzekome przetwarzanie informacji, które mogą znajdować się w raportach sędziowskich. Takie działanie narusza fundamentalne zasady jawności i transparentności organów pełniących funkcje publiczne. 6. PZS w odpowiedzi na skargę z 24 lutego 2025r. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej, o obciążenie Skarżącego kosztami postępowania i zastępstwa procesowego w zakresie prawem przewidzianym oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 1. skarga zasługuje na uwzględnienie. 2. Sąd na wstępie zauważa, że z uwagi na to, że przedmiotem skargi jest bezczynność, Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a."). Sąd wskazuje ponadto, że przepisy ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p.") stanowią, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych ustawą formach (art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1-3) jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 i art. 3 ust. 2 u.d.i.p., po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej, na zasadach tej ustawy, zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p., mają być władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, ponadto (ust. 2) związki zawodowe i inne organizacje oraz partie polityczne, po trzecie: według art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami u.d.i.p., polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialnotechnicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje. Innymi słowy, z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ milczy wobec wniosku strony o udzielenie takiej informacji. Stosownie do art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). 3. W rozpoznawanej sprawie spełniono zakres podmiotowy i przedmiotowy u.d.i.p., co nie było w sprawie kwestionowane. Nie ulega bowiem wątpliwości, że PZS jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Zgodnie bowiem z tym przepisem, obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Według art. 7 ust. 1 ustawy z 25 czerwca 2010r. o sporcie (Dz.U. z 2024r., poz. 1488 ze zm., zwana dalej "u.s."), w celu organizowania i prowadzenia współzawodnictwa w danym sporcie może być utworzony polski związek sportowy. Stosownie do treści art. 13 ust. 1 u.s., polski związek sportowy ma wyłączne prawo: 1) organizowania i prowadzenia współzawodnictwa sportowego o tytuł Mistrza Polski oraz o Puchar Polski w danym sporcie; 2) ustanawiania i realizacji reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym organizowanym przez związek, z wyjątkiem reguł dyscyplinarnych dotyczących dopingu w sporcie; 3) powołania kadry narodowej oraz przygotowania jej do igrzysk olimpijskich, igrzysk paraolimpijskich, igrzysk głuchych, mistrzostw świata lub mistrzostw Europy; 4) reprezentowania tego sportu w międzynarodowych organizacjach sportowych. Pozycję PZS, jako podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej potwierdzają również następujące zapisy Statutu PZS: - § 1 ust. 1 - wskazuje, że PZS jest polskim związkiem sportowym, zrzeszającym stowarzyszenia, kluby i organizacje szachowe; - § 4 ust. 1 w związku z § 3 ust. 1 - wskazuje, że PZS działa zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności przepisami u.s., ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ustawy prawo o stowarzyszeniach, zapisami niniejszego statutu oraz zgodnie z przepisami międzynarodowymi Międzynarodowej Federacji Szachowej (FIDE) oraz Europejskiej Unii Szachowej (ECU), których jest członkiem PZS; - § 9 ust. 1 wskazuje, że celem PZS jest rozwój i popularyzacja sportu szachowego, organizacja i prowadzenie współzawodnictwa sportowego, koordynacja działań wojewódzkich związków szachowych, ze szczególnym uwzględnieniem wyczynu sportowego w grze bezpośredniej, w rozwiązywaniu zadań szachowych, w grze korespondencyjnej i kompozycji szachowej oraz ustanawianie i realizacja reguł sportowych, organizacyjnych i dyscyplinarnych we współzawodnictwie sportowym w sporcie szachowym, z wyjątkiem reguł dyscyplinarnych dotyczących dopingu w sporcie. Celem związku jest również prowadzenie działań w zakresie pożytku publicznego, w szczególności wspieranie i upowszechnianie kultury fizycznej, a także prowadzenie działań w zakresie propagowania kultury, w szczególności wiedzy historycznej na temat szachów. Również przedmiot ww. wniosku Skarżącego z [...] stycznia 2025r. posiada walor informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., gdyż wiąże się z danymi publicznymi, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) i c) u.d.i.p. Przepis art. 1 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 przykładowo wylicza rodzaje informacji publicznej podlegające udostępnieniu. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwianiu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2025r. sygn. akt III OSK 3383/23) powszechnie przyjmuje się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana. W tym zakresie nie jest zatem istotne, czy opieszałość organu była przez organ zawiniona czy też wynikała ona jedynie z błędnego jego przekonania co do sposobu załatwienia danej sprawy. W przypadku żądania udzielenia informacji publicznej, bezczynność może wystąpić wówczas, gdy informacja wskazana we wniosku o jej udostępnienie jest informacją publiczną w rozumieniu u.d.i.p., a żądanie jej udzielenia skierowane jest do podmiotu zobowiązanego w myśl przepisów tej ustawy. Warto też stwierdzić, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, zgodnie z którym to na podmiotach zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej ciąży obowiązek wykazania braku istnienia przesłanki ustawowej koniecznej dla udzielenia informacji przetworzonej (por. np. wyrok NSA z 5 października 2023r. sygn. akt III OSK 5243/21). W rozpoznawanej należało w związku z tym uznać, że PZS nie działał w sprawie w sposób przewidziany w u.d.i.p. i w związku z tym pozostawał w bezczynności w prawidłowym rozpoznaniu wniosku Skarżącego z [...] stycznia 2025r. Po pierwsze dlatego, że jakkolwiek PZS wystosował do Skarżącego pismo z 16 stycznia 2025r., to nie była to prawidłowa realizacja ww. wniosku o udzielenie informacji publicznej. W szczególności skoro PZS uznał, że żądana informacja stanowi informację przetworzoną, to należało wezwać Skarżącego, na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., do wykazania, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W sprawie nie miało to jednak miejsca. Podkreślić natomiast należy, że w judykaturze podnoszono wielokrotnie, że uznanie danej informacji za informację przetworzoną nie pozbawia wnioskodawcy prawa do jej uzyskania. Jednak konieczność przetworzenia informacji i możliwość jej uzyskania została uzależniona od istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego (zob. wyroki NSA z: 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369; 27 stycznia 2011r. sygn. akt I OSK 1870/10, LEX nr 951999; 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 792/11; 9 listopada 2011r. sygn. akt I OSK 1365/11, MoP 2011, nr 23, s. 1242). W związku z tym należy wyjaśnić, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. W piśmiennictwie w związku z tym przyjęto, że "Podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powinien jednak poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną, wobec czego jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć bowiem realną możliwość uzyskania informacji, a co za tym idzie – możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot zobowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1" (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, wyd. III, opublikowano WK 2016r.). Zdaniem Sądu nie było zatem prawidłowe i wystarczające stwierdzenie przez PZS w ww. piśmie z 16 stycznia 2025r., że Skarżący wskazał ściśle prywatny cel złożenia wniosku (postępowania cywilne/karne), bo nie można zakładać, że gdyby PZS wezwał Skarżącego do wykazania kwalifikowanego – "szczególnie istotnego" – interesu w uzyskaniu ww. informacji publicznej, to Skarżący nie zdołałaby temu obowiązkowi podołać. Ponadto trzeba stwierdzić, że z przepisów u.d.i.p. wynika, że wnioskodawca nie musi wykazywać powodów, dla których spełnienie jego żądania będzie szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że to podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, przetworzonej (w rozpoznawanej sprawie PZS) w przypadku wydania decyzji odmownej, musi wykazać brak istnienia przesłanki ustawowej wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. wyroki: WSA w Warszawie z 20 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Wa 795/05, LEX nr 874232; WSA we Wrocławiu z 25 stycznia 2006r. sygn. akt IV SAB/Wr 40/05, LEX nr 887692). W tym kontekście należało wskazać, że PZS, który przyjmował, że w sprawie mamy do czynienia z informacją przetworzoną, nie powinien poprzestać na kierowaniu do Skarżącego pism, lecz najpierw wezwać Skarżącego do wskazania na czym polega szczególny interes Skarżącego w uzyskaniu informacji publicznej, a jeśli zdaniem PZS Skarżący nie wykazał tej przesłanki, wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to PZS powinien wydać przewidzianą w art. 16 u.d.i.p. decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej, szczegółowo wyjaśniając, dlaczego uznaje, że nie zaszła przesłanka do udzielenie tejże informacji. Niezrozumiałe jest ponadto przyjęcie przez PZS, że skoro w sprawie nie zachodzi szczególnie uzasadniony interes, dlaczego PZS wskazuje na potrzebę uiszczenia przez Skarżącego opłaty, o której mowa w art. 15 u.d.i.p. Zdaniem Sądu rację ma zatem Skarżący, że w sprawie zaszła bezczynność, a wyrażane przez PZS w ww. pismach kierowanych do Skarżącego są wewnętrznie niespójne. Z jednej bowiem strony PZS uznaje, że wniosek Skarżącego dotyczy informacji przetworzonej, a Skarżący nie wykazał, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, bez wezwania Go o wykazanie przesłanki wynikającej z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., a z drugiej strony PZS informuje Skarżącego w kolejnym piśmie z 3 lutego 2025r. o treści przepisu regulującego dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku oraz podaje te koszty. W tym miejscu należy jeszcze raz wyjaśnić, że w przypadku odmowy udostępnienia informacji publicznej, w tym informacji przetworzonej, co z mocy art. 16 ust. 1 u.d.i.p. następuje w drodze decyzji administracyjnej, niezwykle istotne jest sporządzenie przez organ prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia. Oznacza to konieczność szczegółowego przedstawienia okoliczności przemawiających za uznaniem informacji publicznej za informację przetworzoną, takich jak choćby ilość prowadzonych przez organ rejestrów i ewidencji, konkretnej ilości koniecznych do przeanalizowania i zanonimizowania dokumentów, dostępne zasoby kadrowe i techniczne, zakres nakładów, jakie musi ponieść, czy też innego rodzaju okoliczności mogących zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań (por. wyroki NSA z: 3 listopada 2022r. sygn. III OSK 3198/21, III OSK 3197/21). Natomiast prawidłowa wykładnia art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że organ ma nie tylko obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty i poinformowania o ww. możliwych działaniach, ale także wyjaśnienia przyczyn powstania kosztów udostępnienia informacji publicznej i sposobu ustalenia ich wysokości. Regułą jest przy tym udostępnianie informacji publicznej bez ponoszenia opłat przez osoby wnioskujące, a pobieranie z tego tytułu opłaty należy traktować jako wyjątek, który jako taki winien być interpretowany ściśle. Trzeba przy tym pamiętać, że powstanie obowiązku uiszczenia opłaty w wysokości odpowiadającej kosztom związanym ze wskazanym we wniosku sposobem i formą udostępnienia informacji oraz wezwanie strony do uiszczenia tej opłaty powoduje jedynie przesunięcie terminu udostępnienia tej informacji w zakresie określonym w art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Organ administracji publicznej nie może więc uzależnić udostępnienia informacji publicznej od uiszczenia opłaty (por. wyrok NSA z 12 lutego 2025r. sygn. akt III OSK 1872/23). 4. Sąd reasumując stwierdza, że z akt sprawy wynika, że PZS nie udzielił żądanej informacji publicznej, nie wezwał Skarżącego do wykazania szczególnego interesu publicznego w uzyskaniu żądanej informacji oraz nie wydał odmownej decyzji administracyjnej, co oznacza, że pozostawał w bezczynności w załatwieniu ww. wniosku Skarżącego z [...] stycznia 2025r. Z tego powodu Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zobowiązał PZS do rozpatrzenia ww. wniosku Skarżącego w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku (punkt 1 sentencji wyroku). Sąd, orzekając w zakresie unormowanym w art. 149 § 1a P.p.s.a. uwzględnił, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy, gdyż wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że prawo naruszono w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z 26 lutego 2016r. sygn. akt I OSK 2451/14). Oceny sposobu prowadzenia postępowania pod kątem bezczynności należy dokonywać, mając na uwadze zindywidualizowane okoliczności sprawy, co nakazuje uwzględniać m.in. stopień zaniedbań ze strony organu i naruszenia terminów załatwienia sprawy, obiektywną sytuację w jakiej działa oraz sposób zachowania tak organu, jak i strony (por. wyrok NSA z 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15). Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy. Taka szczególna sytuacja w sprawie nie zaistniała. PZS nie pozostawił bowiem wniosku Skarżącego bez żadnej reakcji, skoro wystosował do Niego pisma z 16 stycznia i 3 lutego 2025r. Treść tych pism wskazuje na pewną nieporadność PZS w załatwianiu ww. wniosku o udzielenie informacji publicznej, lecz nie można się w nim dopatrzyć złej woli PZS. Sąd wobec tego, mając na uwadze treść art. 149 § 1 pkt 1a P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność PZS nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (punkt 2 wyroku). Zdaniem Sądu brak rażącego naruszenia prawa przy rozpoznawaniu ww. wniosku Skarżącego o udzielenie informacji publicznej nie uzasadniał więc nałożenia na PZS sankcji grzywny przewidzianej przez ustawodawcę w art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. W związku z tym zasadne było zastosowanie przez Sąd art. 151 P.p.s.a. i oddalenie skargi w tym zakresie. Sąd nie dopatrzył się bowiem w działaniach PZS, o czym mowa wyżej, wbrew argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu skargi, ani oczywistego lekceważenia wniosku strony ani jawnego natężenia braku woli załatwienia sprawy, a jedynie pewną nieumiejętność zastosowania przez PZS obowiązujących przepisów u.d.i.p. oraz brak uwzględnienia ugruntowanych poglądów wypracowanych w judykaturze w związku z informacjami publicznymi o charakterze przetworzonym. 5. Sąd, mając powyższe na uwadze, reasumując stwierdza, że na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a. w związku z art. 119 pkt 4 i art. 120 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 3 sentencji wyroku. Sąd postanowił o kosztach postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy od skargi na podstawie art. 200 i art. 209 P.p.s.a. - jak w punkcie 4 sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło