IV SAB/Po 137/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Świerczak (spr.) Sędzia WSA Wojciech Rowiński Asesor sądowy WSA Sebastian Michalski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy w przedmiocie aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu S. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi. S. S. pismem z dnia 22 maja 2025 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...]. z uwagi na brak bieżącej aktualizacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez okres ponad 20 lat. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że jest ona bezzasadna, ponieważ żaden przepis nie nakłada na Burmistrza Miasta i Gminy [...] obowiązku podjęcia działań zmierzających do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że skarżący pismem z 10 maja 2025 r. wniósł ponaglenie w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r. poz. 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a – sądy administracyjne są powołane wyłącznie do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych to jest spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych przewidzianych ustawami szczególnymi. W art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. ustawodawca zastrzegł, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Jednocześnie w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że skarga na bezczynność nie obejmuje działań administracji publicznej opisanych w pkt 5, to jest stanowienia aktów prawa miejscowego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w myśl art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) jest aktem prawa miejscowego, a zatem nie ma do niego zastosowania powołana wyżej regulacja. Niedopuszczalne jest więc wniesienie skargi na bezczynność w uchwalaniu aktu prawa miejscowego jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy też jego zmiany lub aktualizacji. Zaskarżenie bezczynności jest bowiem dopuszczalne w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia, innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej. Bezczynność organu następuje wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia określonych czynności, wynikających z przepisów prawa, nie wykonuje ich w terminie przez te przepisy określonym. Innymi słowy bezczynność oznacza stan, w którym organ, będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do wydania aktu administracyjnego lub podjęcia innej czynności, pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej określonej sprawy administracyjnej. Składanie skargi na bezczynność dopuszczalne jest jedynie w odniesieniu do tych aktów lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, nie może zatem ona dotyczyć innych czynności. Podkreślić należy, że bezczynność organu powiązana być musi z kompetencją do wydania w danej sprawie decyzji, postanowienia, czy też innych aktów bądź czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest zatem wystąpienie określonej podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2001r., sygn. akt IV SA 961/99 (LEX nr 78938) w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji, w których podnoszone jest niewydanie decyzji administracyjnej w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego lub niepodjęcie czynności z zakresu administracji publicznej, kontrola sądu administracyjnego sprowadza się przede wszystkim do sprawdzenia, czy istotnie sprawa, w której skarżący zarzuca organowi administracji bezczynność podlega załatwieniu przez ten organ w drodze aktu administracyjnego. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony. Istota skargi wniesionej w tej sprawie dotyczy żądania podjęcia przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] czynności zmierzających do aktualizacji i uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analiza treści skargi prowadzi do konstatacji, że przedmiot zaskarżenia nie jest objęty kognicją sądu administracyjnego i dlatego skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotowa skarga nie mieści się w katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego, dlatego zaskarżona bezczynność nie może być przedmiotem kontroli tegoż sądu, gdyż kwestionowana bezczynność nie mieści się w kategorii aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4 powołanej ustawy, których zaniechanie podlega skardze na bezczynność organu (por. postanowienie i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r., IV SA/Wa 2119/09, LEX nr 794960 oraz z dnia 12 kwietnia 2007r., VII SAB/Wa 71/06, LEX nr 334271). Zakres skargi na bezczynność wyznaczają postanowienia art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a w świetle których zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08, LEX nr 552736). W świetle ugruntowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiska, określona w art. 32 ust. 1 u.p.z.p. analiza zmian w zagospodarowaniu przestrzennym gminy dokonywana przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta nie należy do żadnej z wymienionych powyżej kategorii spraw, a więc nie przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego, w tym skarga na bezczynność, o której stanowi art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Analiza ta stanowi wyłącznie czynność poprzedzającą dokonanie przez Radę Gminy oceny aktualności studium i podjęcie przez ten organ stosowanej uchwały, o której mowa w ust. 2 art. 32 u.p.z.p. (por. postanowienie WSA w Lublinie z 16 stycznia 2019r. sygn. akt II SAB/Lu 1/19). Podstawą wniesienia skargi na bezczynność Burmistrza Miasta i Gminy [...] we wskazanym wyżej zakresie nie może być również art. art. 101 a ust. 1 i 101 i ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 32 ust. 1 u.p.z.p. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 101 a ust. 1 u.s.g. przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Odpowiednie stosowanie art. 101 u.s.g. przesądza o tym, że prawo wniesienia skargi w trybie art. 101a u.s.g. będzie miał każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie z powodu niepodejmowania uchwały lub zarządzenia albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Przesłanki skutecznego wniesienia skargi na podstawie art. 101a u.s.g. są uwarunkowane następującymi okolicznościami: 1) zaskarżona bezczynność organu gminy musi dotyczyć czynności ze sfery administracji publicznej, nakazanych temu organowi prawem; 2) musi nie tylko dotyczyć interesu prawnego, ale również naruszać interes prawny lub uprawnienie skarżącego; Badając niniejszą sprawę w świetle przedstawionych kryteriów, Sąd wskazuje, że obowiązki organu wynikające z art. 32 u.p.z.p mają charakter wewnętrzny i stanowią realizację wynikających z ustawy zadań nałożonych na prezydenta (odpowiednio wójta, czy burmistrza). Obowiązki te nie dotyczą natomiast bezpośrednio sfery prawnej skarżącego. A zatem obowiązki te nie naruszają indywidualnego interesu skarżącego. Skoro jak wynika z orzeczeń sądów administracyjnych (vide: postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2013r. sygn. akt IV SAB/Wa 69/13, wyrok NSA z 15 maja 2009r. sygn. akt II OSK 1773/08, postanowienie NSA z 26 lutego 2013r. sygn. akt II OSK 360/13) uchwała w sprawie aktualności studium i planów miejscowych pozostaje nawet pośrednio bez wpływu na obowiązki i prawa obywateli to tym bardziej bez wpływu na te prawa i obowiązki pozostają czynności prezydenta miasta określone w art. 32 ust. 1 u.p.z.p, które wraz z opinią właściwej komisji urbanistyczno-architektonicznej są przekazywane radzie gminy i stanowią podstawę do podjęcia takiej uchwały. Z powyższych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł w pkt 2 sentencji postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.