III OZ 597/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie 2 września 2025 r., sygn. akt II SA/Rz 879/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi S. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr RZ-OSE.5112.3.2023.3 w przedmiocie nakazu inspektora pracy o wypłacie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy postanawia: oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z 2 września 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę S. S.A. z siedzibą w W. ("skarżąca") na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2025 r. nr RZ-OSE.5112.3.2023.3 w przedmiocie nakazu inspektora pracy o wypłacie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2025 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS), zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."). Skarżąca mimo prawidłowo skierowanego wezwania oraz pouczenia o procesowych konsekwencjach niewykonania nałożonego obowiązku, nie wykonała wezwań i nie podpisała skargi i nie przedłożyła odpisu z KRS. W zakreślonym terminie uiściła jedynie wpis sądowy od skargi. Mając powyższe na uwadze sąd I instancji uznał, że nieuzupełnienie w zakreślonym terminie wskazanych wyżej braków formalnych powoduje, że przedmiotowej skardze nie można nadać dalszego biegu i z tej przyczyny należało ją odrzucić. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie i przyjęcie sprawy do rozpoznania wobec uzupełnienia braków formalnych. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że żadna część pisma nie skonkretyzowała, że pismo z uzupełnieniem braków formalnych ma być wniesione w inny sposób niż sama skarga. Skarżąca zastosowała się do wymogów skargi, uzupełniła opłatę i nadała pismo do sądu w terminie 7 dni od otrzymania wezwania za pośrednictwem listu poleconego Poczty Polskiej, a także zgodnie z dotychczasowym obiegiem korespondencji wniosła pismo do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem Okręgowego Inspektoratu Pracy w Rzeszowie. W tych okolicznościach odrzucenie skargi, pomimo faktycznego uzupełniania braków skierowanego do organu administracyjnego i nieprzekazanie tych dokumentów przez organ zgodnie dyspozycją art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 769 ze zm., dalej "k.p.a.") należy, zdaniem skarżącej, uznać za naruszenie przepisów postępowania, gdyż strona nie może być obciążana niekompletnym lub nieprawidłową treścią pouczenia jak wynika z art. 112 k.p.a. Skarżąca podniosła, że błąd w pouczeniu sądu administracyjnego/niekompletność pouczenia o brakach formalnych skutkuje tym, że strona zastosowała się do tego pouczenia, a mimo to poniosła negatywne konsekwencje procesowe, jednakże nie może przez to ponieść szkody. W takich sytuacjach, zgodnie z zasadą zaufania do organu, sąd powinien wziąć pod uwagę błędne pouczenie i rozpoznać sprawę lub uznać czynność strony za dokonaną prawidłowo, nie mogąc skargi z tego powodu odrzucić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie natomiast z art. 49 § 1 p.p.s.a. termin do uzupełnienia braków formalnych wynosi 7 dni, zaś warunki formalne skargi, nieuzupełnienie których w zakreślonym terminie skutkuje jej odrzuceniem, zostały określone w art. 57 § 1 p.p.s.a. Tym samym skarga powinna zawierać elementy wymienione w pkt od 1 do 3 tego przepisu, a nadto powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym przewidzianym w art. 46 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 28 § 1 w zw. z art. 29 p.p.s.a., osoby uprawnione do działania w imieniu osób prawnych powinny wykazać to prawo stosownym dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Dokumentem tym w przypadku spółki prawa handlowego jest co do zasady odpis z rejestru przedsiębiorców KRS, czyli dokument do przedstawienia którego została wezwana skarżąca. W orzecznictwie przyjmuje się, że zaniechanie w tym zakresie stanowi brak formalny skargi, podlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., a w sytuacji gdy strona nie uczyni zadość wezwaniu w tym zakresie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2019 r., sygn. akt I FZ 155/19). Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że bezsporne jest, że skarga dotknięta była brakiem formalnym, bowiem skarżąca nie załączyła do skargi dokumentu wykazującego umocowanie do jej reprezentacji. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez nadesłanie stosownego dokumentu, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka została odebrana 10 lipca 2024 r., pomimo tego skarżąca braków skargi w wyznaczonym terminie nie uzupełniła. Nie sposób bowiem przyjąć, że uzupełnienie braków formalnych skargi za pośrednictwem organu, którego decyzja została zaskarżona, stanowiło działanie prawidłowe, skutkujące zachowaniem zakreślonego przez sąd I instancji siedmiodniowego terminu. W toku wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego strona powinna każde pismo procesowe kierować bezpośrednio do sądu, w tym odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pośredni tryb wnoszenia pism procesowych do sądu administracyjnego, a więc za pośrednictwem organu, stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego wnoszenia pism do sądu i dlatego też przypadki jego stosowania zostały wprost wymienione w ustawie, tj. w art. 54 § 1, art. 64c § 2, art. 87 § 3 p.p.s.a. Pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi nie należy do tego katalogu. Moment wniesienia pisma został przez ustawodawcę utożsamiony z momentem oddania pisma w placówce pocztowej, ale aby to oddanie pisma w placówce pocztowej odniosło skutek prawnoprocesowy, niezbędne jest jego prawidłowe zaadresowanie – w przedmiotowej sprawie do właściwego sądu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym w sytuacji wniesienia pisma procesowego, które winno być skierowane bezpośrednio do sądu, a złożone zostało do organu, najwcześniejszą datą, jaką można przyjąć za datę złożenia tego pisma, jest data przesłania tego pisma przez organ do sądu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 kwietnia 2014 r., I OSK 889/15; z 10 stycznia 2018 r., II OZ 1609/17; z 24 października 2018 r., II OZ 1042/18; z 19 grudnia 2019 r., I OZ 1287/19; z 19 lipca 2023 r., I OZ 257/23; z 21 września 2023 r., I OZ 387/23). Wobec powyższego, w sytuacji błędnego (nieprawidłowego) zaadresowania i skierowania przesyłki do organu odwoławczego zamiast do sądu, za datę wniesienia pisma skarżących do sądu należało uznać datę przekazania tego pisma przez organ do sądu, co w rozpatrywanej sprawie miało miejsce 23 września 2025 r., a więc już po upływie siedmiodniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych skargi, którego ostatni dzień przypadał na 17 lipca 2025 r. Należy również zaznaczyć w kontekście argumentów skarżącej podniesionych w zażaleniu, a dotyczących terminu przekazania przesłanego organowi pisma uzupełniającego braki skargi, że pismo to wpłynęło do organu już po upływie terminu na uzupełnienie braków, tj. 21 lipca 2025 r., a zatem, niezależnie od terminu nadania przesyłki przez organ, niemożliwe było dotrzymanie terminu wynikającego z wezwania sądu. W świetle przedstawionych okoliczności przyjąć należy, że sąd I instancji zasadnie postanowił o odrzuceniu wniesionej skargi, której braków formalnych strona nie uzupełniła w terminie, co z kolei implikowało zwrot wpisu sądowego od skargi w myśl art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z przedstawionych względów zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.