II OSK 2935/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz sędzia del. WSA Grzegorz Antas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 1 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Śląskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 21 sierpnia 2024 r. sygn. akt III SAB/Gl 330/24 w sprawie ze skargi I. O. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej 1. prostuje oznaczenie przedmiotu sprawy zawarte w sentencji zaskarżonego wyroku przez zastąpienie zwrotu "rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę" zwrotem "udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej"; 2. uchyla zaskarżony wyrok w punktach 1., 2. oraz 4. i w tym zakresie oddala skargę; 3. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 21 sierpnia 2024 r., III SAB/Gl 330/24, w wyniku rozpoznania skargi I. O. na bezczynność Wojewody Śląskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej, stwierdził, że organ dopuścił się w sprawie bezczynności bez rażącego naruszenia prawa (pkt 1), zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt sprawy z prawomocnym orzeczeniem (pkt 2), oddalił skargę w pozostałym zakresie (pkt 3), zasądzając równocześnie na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego (pkt 4). W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym orzeczeniem, Sąd I instancji stwierdził, że I. O., obywatel Ukrainy wnioskiem z 9 czerwca 2023 r. wystąpił do Wojewody Śląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, a następnie w związku z niezałatwieniem sprawy pismem z 7 marca 2024 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na bezczynność Wojewody Śląskiego, poprzedzoną ponagleniem. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, wskazując, że w sprawie powinien znajdować zastosowanie art. 100d ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 103 ze zm.), dalej: u.p.o.u., zawieszający bieg terminów dotyczących spraw z zakresu legalizacji pobytu cudzoziemców. Uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał na definicję pojęcia bezczynności organu w postępowaniu administracyjnym, która jest uregulowana w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., przypominając, że jest nią stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Wyjaśnił, że podziela prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, iż choć zastosowanie określonego w art. 112a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2023 r. poz. 519 ze zm.), dalej: u.c., przedłużonego do 60 dni terminu na wydanie decyzji w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy uzależnione jest między innymi od tego, czy cudzoziemiec złożył w urzędzie wojewódzkim wniosek, który nie zawiera braków formalnych lub zostały one uzupełnione, to jednak nawet w świetle tej regulacji organ nie jest zwolniony od obowiązku dokonania kontroli formalnej poprawności wniosku cudzoziemca w terminie ogólnym wynikającym z art. 35 k.p.a. Z akt sprawy wynika, jak zauważył Sąd, że postępowanie administracyjne, którego dotyczy zarzucana bezczynność zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy z 9 czerwca 2023 r. Skarżący we wniosku podał podróże i pobyty zagraniczne zgodnie z paszportem nr [...]. Wynika z niego, że wjazd do Rzeczypospolitej Polskiej miał kilkakrotnie miejsce przed 24 lutego 2022 r. Wobec tego przepis art. 100d u.p.o.u. nie ma w tej sprawie zastosowania. Pismem z 11 września 2023 r. Wojewoda poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie. W ramach prowadzonego postępowania pismem z 11 września 2023 r. organ zwrócił się w trybie art. 109 ust. 1 u.c. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach, a pismem z 15 września 2023 r. do Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Wymienione organy nie przekazały informacji w terminach, o których mowa w art. 109 ust. 2 lub 3 u.c., wobec tego wymóg uzyskania przez Wojewodę Śląskiego informacji został spełniony, w rozumieniu art. 109 ust. 4 u.c. Potem Wojewoda Śląski nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozpoznania sprawy. Nie została ona rozpoznana do dnia wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy Sąd doszedł do przekonania, że nie dotrzymując terminów załatwienia sprawy oraz nie zachowując przy tym obowiązku poinformowania strony organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że nie ma ona charakteru rażącego, o czym orzekł stosownie do art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W rozpoznawanej sprawie, z taką sytuacją, zdaniem Sądu, nie mamy do czynienia, skoro trudność w terminowym załatwianiu sprawy w przeważającej mierze wynikała ze znaczącego wzrostu liczby spraw dotyczących legalizacji pobytu załatwianych przez organ oraz niewystarczającej obsady kadrowej urzędu. Sytuacja ta zbiegła się z dodatkowymi, nadzwyczajnymi okolicznościami w postaci wybuchu 24 lutego 2022 r. wojny w Ukrainie i związanym z tym napływem migrantów z tego kraju oraz będącą tego konsekwencją dynamiką zmian prawnych, które wprowadził ustawodawca. Powyższe nie przemawia za zasadnością przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, jak również wymierzenia organowi grzywny. Wojewoda Śląski złożył skargę kasacyjną, którą zaskarżył powyższy wyrok w części, tj. w zakresie punktów 1., 2., i 4., zarzucając Sądowi I instancji, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 100d ust. 1 i art. 100a u.p.o.u. w zw. z art. 5 dyrektywy 2001/55/WE z 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U.UE.L.2001.212.12), dalej: dyrektywa 2001/55/WE, w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony poprzez uznanie, że art. 100d u.p.o.u. ma zastosowanie wyłącznie do wysiedleńców w rozumieniu decyzji wykonawczej Rady (UE) 2022/382 z dnia 4 marca 2022 r. stwierdzającej istnienie masowego napływu wysiedleńców z Ukrainy w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2001/55/WE i skutkującej wprowadzeniem tymczasowej ochrony, którzy musieli opuścić Ukrainę, podczas gdy pojęcie cudzoziemca w rozumieniu art. 100d ust. 1 u.p.o.u. obejmuje wszystkich cudzoziemców w rozumieniu art. 3 pkt 2 u.c. bez względu na obywatelstwo, a w konsekwencji art. 100d u.p.o.u. ma zastosowanie do wszystkich cudzoziemców; 2) art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 u.p.o.u. poprzez ich niezastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła bezczynność organu, gdy tymczasem na mocy tego przepisu termin na załatwienie sprawy nie upłynął; 3) art.100d u.p.o.u. w zw. z art. 32 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że u.p.o.u. ma zastosowanie tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli do RP w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju, a to po 24 lutego 2022 r., a tym samym nie ma zastosowania do strony przeciwnej, co prowadzi do dyskryminacji i zróżnicowania sytuacji cudzoziemców - pod względem czasowym (przyjazd do Polski przed, bądź 24 lutego 2022 r.), jak i pod względem obywatelstwa - w stosowaniu rozwiązania legislacyjnego przyjętego w art. 100d u.p.o.u.; 4) art. 100d u.p.o.u. w zw. z art. 45 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. z 2012 r. Nr C 326, str. 391-407), dalej: KPP, wobec przyjęcia, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy cudzoziemiec został pozbawiony prawa do sądu; 5) art. 112a ust. 2 i 3 u.c. poprzez uznanie, że przepis ten został błędnie implementowany do krajowego porządku prawnego jako sprzeczny z dyspozycją art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę na terytorium państwa członkowskiego oraz w sprawie wspólnego zbioru praw dla pracowników państw trzecich przebywających legalnie w państwie członkowskim (Dz.U. UE. L 2011.343.1), dalej: dyrektywa 2011/98/UE, skutkując przyjęciem, że termin do wydania decyzji legalizacyjnej w każdym przypadku rozpoczyna bieg z dniem złożenia wniosku i wynosi on maksymalnie 4 miesiące; 6) art. 112a u.c. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że rozpoczęcie biegu terminu następuje od dnia, kiedy nastąpiło ostatnie ze zdarzeń przewidzianych w art. 112a ust. 2 u.c. w sytuacji, w której termin, kiedy one nastąpią zależy od organu (bo to on wyznacza cudzoziemcowi termin do osobistego stawiennictwa w organie) - stanowi naruszenie art. 41 i art. 47 zd. 1 i 2 KPP; 7) art. 91 ust. 3 Konstytucji RP poprzez bezpośrednie zastosowanie normy art. 5 ust. 2 i 4 dyrektywy 2011/98/UE, określającej maksymalny termin wydania decyzji w sprawie jednolitego zezwolenia na pobyt i pracę oraz bieg i sposób obliczenia tego terminu, podczas gdy dyrektywy są aktami adresowanymi do państw członkowskich, a przepisy tej dyrektywy zostały implementowane do krajowego porządku m.in. poprzez regulację wynikającą z art. 112a u.c.; 8) art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 100d ust. 3 u.p.o.u. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało uwzględnieniem skargi, podczas gdy skarga powinna zostać oddalona; 9) art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1-3 i § 5 w zw. z art. 36 § 1, art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 112a ust. 1 i 2 u.c. poprzez uwzględnienie skargi na bezczynność z uwagi na uchybienie terminom procesowym, podczas gdy w niniejszej sprawie zgodnie z art. 35 § 4 k.p.a. miał zastosowanie przepis szczególny art. 112a ust. 1 i 2 u.c., w odmienny sposób określający termin i jego bieg na załatwienie sprawy, przyjęcie, że postępowanie administracyjne prowadzone było z naruszeniem ustawowych terminów załatwienia sprawy, co skutkowało uznaniem bezczynności organu, podczas gdy czas trwania postępowania usprawiedliwiony był stanem epidemii obowiązującej na terytorium RP, jak również konfliktem zbrojnym w Ukrainie, niedoborami kadrowymi oraz okolicznościami sprawy, a to koniecznością uzupełnienia braków formalnych wniosku przez cudzoziemca, a zatem podyktowany był przyczynami od organu niezależnymi, za które organ nie ponosi winy; 10) art. 64 § 2 w zw. z art. 63 § 2-3a, art. 61 § 3 k.p.a. oraz art. 105 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 2a oraz art. 112a ust. 1 i 2 u.c. poprzez przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania w dacie złożenia wniosku przez cudzoziemca, podczas gdy termin na załatwienie sprawy z wniosku cudzoziemca o zezwolenie na pobyt czasowy nie rozpoczyna biegu od daty doręczenia żądania organowi administracji, lecz od dnia w którym nastąpiło ostatnie ze zdarzeń, o których mowa w art. 112a ust. 2 u.c., organ jest zobowiązany do dokonania formalnej kontroli poprawności wniosku złożonego przez cudzoziemca w terminach wynikających z k.p.a., podczas gdy żaden z tych przepisów nie ustanawia terminu, w jakim organ ma obowiązek wezwać cudzoziemca, aby ten uzupełnił braki podania, a jedynym terminem, którym organ jest związany w ramach sprawy administracyjnej o zezwolenie na pobyt czasowy jest termin 60 dni na załatwienie sprawy zezwolenia na pobyt cudzoziemca; 11) art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 100d u.p.o.u., względnie art. 35 § 1-3 i § 5, art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 112a ust. 1 i 2 u.c. poprzez ich wadliwe zastosowanie w sytuacji, gdy na mocy art. 100d u.p.o.u. nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie gdy z bezczynnością nie mieliśmy do czynienia; 12) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i § 5 oraz art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a także art. 112a u.c. polegające na nieoddaleniu skargi na bezczynność organu, pomimo że na mocy art. 100d u.p.o.u. nie mogło dojść do stwierdzenia bezczynności, względnie gdy bezczynność nie wystąpiła; 13) art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 60 dni od dnia zwrotu akt z prawomocnym orzeczeniem, podczas gdy Wojewoda Śląski wydał decyzję w sprawie 24 maja 2024 r., tj. przed wyrokiem wydanym w niniejszej sprawie. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej Wojewoda Śląski wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktów 1., 2. oraz 4. i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, oświadczając, że zrzeka się rozpoznania skargi kasacyjnej na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przeprowadzając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, przypomnieć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oceniając w tak zakreślonych granicach skargę kasacyjną wniesioną w niniejszej sprawie, należy stwierdzić, że została ona oparta przez Wojewodę Śląskiego na uzasadnionych podstawach. Sąd I instancji dopuścił się bowiem przypisanego mu przez skarżący kasacyjnie organ naruszenia art. 100d ust. 1 pkt 1 i ust. 3 pkt 1 u.p.o.u., co skutkowało błędnym zastosowaniem w sprawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., będącym rezultatem przyjęcia przez Sąd, że sposób rozpoznania przez Wojewodę Śląskiego wniosku skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy odpowiada stanowi bezczynności organu i stan ten powinien prowadzić do zobowiązania organu do rozpatrzenia żądania cudzoziemca w terminie 60 dni od otrzymania akt sprawy wraz z prawomocnym orzeczeniem. Zasadnicze znaczenie dla podzielenia przez Naczelny Sąd Administracyjny zarzutów skargi kasacyjnej ma stwierdzenie, że Sąd I instancji, wyznaczając zakres zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., nieprawidłowo uznał, iż kształtuje go w sposób bezpośredni dyspozycja art. 1 u.p.o.u., przez co przyjęta przez ustawodawcę zasada, zgodnie z którą zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach dotyczących m.in. udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy lub ich dokonywanie z opóźnieniem w okresie obowiązywania tych przepisów nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki, nie mogła wpływać na ocenę działań podejmowanych przez Wojewodę w kontrolowanej sprawie, której przedmiotem było rozpoznanie wniosku o udzielenie zezwolenia pobytowego złożonego przez obywatela Ukrainy, którego pobyt w Polsce nie ma związku z wybuchem konfliktu zbrojnego na terytorium tego państwa. Przypomnienia wymaga, że w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego za ugruntowane należy uznać stanowisko interpretacyjne, zgodnie z którym przepisy art. 100c ust. 1-4 i art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców – niezależnie od ich narodowości, jak też tego, czy ich pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, do czego nawiązuje treść art. 1 ust. 1 u.p.o.u. (por. wyrok NSA z 22 maja 2025 r., II OSK 1349/24; wyrok NSA z 27 lutego 2025 r., II OSK 2585/24; wyrok NSA z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1341/24; wyrok NSA z 18 grudnia 2024 r., II OSK 1883/24; wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 286/24; wyrok NSA z 24 października 2024 r., II OSK 1182/24; wyrok NSA z 24 września 2024 r., II OSK 1256/24; wyrok NSA z 28 sierpnia 2024 r., II OSK 226/24; wyrok NSA z 25 lipca 2024 r., II OSK 469/24; wyrok NSA z 27 czerwca 2024 r., II OSK 2194/23; wyrok NSA z 27 maja 2024 r., II OSK 31/24; wyrok NSA z 3 kwietnia 2024 r., II OSK 1114/23; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., II OSK 2521/22; wyrok NSA z 4 lipca 2023 r., II OSK 2421/22; wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., II OSK 2059/22). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną to zapatrywanie, jak i wspierającą je argumentację w całości podziela. W kontekście sformułowanej przez Sąd oceny prawnej wymaga podkreślenia, że wskazana regulacja u.p.o.u. ma charakter epizodyczny i jest zorientowana na wprowadzenie szczególnego (czasowego) rozwiązania kształtującego bieg terminów na załatwianie spraw w toku wszystkich postępowań administracyjnych (dotyczących udzielania/zmiany/cofnięcia cudzoziemcom zezwoleń pobytowych), których sprawność regulowana kodeksowymi zasadami ogólnymi oraz wymaganiami przewidzianymi w przepisach u.c., jak uznał ustawodawca, nie może zostać zachowana z uwagi na nadzwyczajne okoliczności wywołane działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz potrzebę udzielenia pomocy jej obywatelom przybyłym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co nie pozostaje bez wpływu na sposób wykonywania przez właściwe organy prowadzące postępowania w omawianych sprawach powierzonych im zadań. Przepisy te stanowią, jak należy przyjąć, dopuszczalne ograniczenie uprawnień cudzoziemców, których status prawny art. 37 ust. 2 Konstytucji różnicuje względem obywateli polskich, zezwalając na poddanie przysługujących im konstytucyjnych praw ograniczeniom na drodze ustawowej. Wniosek ten powinien zostać równocześnie opatrzony jednak zastrzeżeniem, że odmiennej ocenie podlegać musi przedłużenie obowiązywania art. 100d u.p.o.u. na okres po 30 czerwca 2024 r., wprowadzone na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że okres ponad dwóch lat jest czasem, w jakim władze publiczne zobowiązane były dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, wobec czego niespełnienie warunku niezbędności ograniczenia nakazuje rozwiązanie przyjęte w art. 100d ust. 1 u.p.o.u. w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 3 cyt. ustawy traktować jako naruszające zasadę proporcjonalności, a tym samym uchybiające m.in. art. 45 ust. 1 w zw. art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 KPP (por. wyrok NSA z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2719/24; wyrok NSA z 13 czerwca 2025 r., II OSK 2939/24; wyrok NSA z 12 czerwca 2025 r., II OSK 2942/24; wyrok NSA z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24). Konieczne jest przypomnienie, że ustawodawca nie zwolnił organów administracji od obowiązku przestrzegania zasady szybkości postępowania przewidzianej w art. 12 k.p.a., ale wprowadzając art. 100d u.p.e.a., jedynie przez oznaczony czas wyłączył możliwość domagania się przez cudzoziemca stwierdzenia wystąpienia bezczynności lub przewlekłości oraz zastosowania z tego powodu wskazanych w p.p.s.a. środków ich zwalczania. Analizowany przepis, będąc przeszkodą do wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, nie prowadzi do zawieszenia rozpatrywania wniosków złożonych przez zainteresowanych obywateli państw trzecich, co umożliwia im uzyskanie wnioskowanego zezwolenia. Wpływ zastosowania art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u. na sytuację prawną tej grupy podmiotów jest przy tym ograniczony rozwiązaniem wprowadzonym w art. 108 ust. 1 u.c. Powyższa zasada znalazła zresztą swoje bezpośrednie potwierdzenie w kontrolowanej sprawie, uwzględniając, że z akt sądowych wynika, iż wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy miał zostać przez Wojewodę Śląskiego merytorycznie rozpatrzony decyzją z 24 maja 2024 r. Wbrew twierdzeniu skarżącego kasacyjnie organu, ramy prawne kształtujące sposób rozpatrzenia wniosku skarżącego nie mogły podlegać rozważeniu z uwzględnieniem postanowień dyrektywy 2011/98/UE dotyczącej procedury jednego wniosku o jedno zezwolenie dla obywateli państw trzecich na pobyt i pracę. Stanowisku organu, które nawiązuje do błędnej oceny prawnej sformułowanej przez Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, sprzeciwia się faktyczny przedmiot sprawy, który nie dotyczy udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy w celu wykonywania pracy. Jakkolwiek w treści wniesionej skargi znalazły się uwagi wskazujące na problemy ze "zmianą pracy na lepiej płatną" (s. 7), tym niemniej Sąd I instancji nie miał podstaw, by przedmiot rozpoznanej wyrokiem sprawy określić jako bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, jeżeli, co nie może stanowić okoliczności spornej, kontroli Sądu podlegała z punktu widzenia zachowania przez organ terminu załatwienia sprawy procedura rozpatrzenia wniosku cudzoziemca, którym zwrócił się on do Wojewody Śląskiego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej (k. 2 akt adm.). Problematyka, która ma związek z treścią żądania cudzoziemca, nie jest kształtowana postanowieniami ww. dyrektywy 2011/98/UE, ponieważ pozostają one w ścisłej łączności ze stosunkiem pracowniczym, w którym zgodnie z wyłączeniem przewidzianym w art. 3 pkt 2 lit. k tego aktu, nie mieszczą się osoby pracujące na własny rachunek (por. I. Sanchez [w:] EU Immigration and Asylum Law: Article-by-Article Commentary, red. D. Thym, K. Hailbronner, C.H. Beck/Hart/Nomos, 2022, s. 919, 930). Mając na uwadze datę złożenia przez skarżącego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy - 6 lipca 2023 r. (odwołując się do daty 9 czerwca 2023 r. i braku uczynienia na wniosku adnotacji o dacie wpływu podpisanego 9 czerwca 2023 r. wniosku Sąd pominął fakt złożenia wniosku przez pełnomocnika cudzoziemca, co nastąpiło, jak wynika z akt, 6 lipca 2023 r. - k. 25), skutek nierozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy zainicjowanej żądaniem skarżącego, wynikający z art. 100d ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.u., nie pozwalał, uwzględniając dodatkowo normę art. 100d ust. 3 i 4 u.p.o.u., sposobu rozpatrywania wniosku skarżącego kwalifikować jako formy bezczynności w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wobec charakteru błędu, którego dopuścił się Sąd I instancji, dokonując nieprawidłowej wykładni art. 100d ust. 1-4 u.p.o.u., przyjąć trzeba, że względy, do których odwołał się skarżący kasacyjnie organ, uznając zaskarżony wyrok za wydany z naruszeniem art. 149 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 12 § 1, art. 35 § 1-3 i 5 w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., pozbawione są prawnej doniosłości, wobec czego ich pominięcie przez Sąd nie stanowi błędu oddziałującego na wynik sprawy. W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok w punktach 1., 2. oraz 4. i w tym zakresie oddalił skargę. Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Stosownie do art. 156 § 1 i § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarską zawartą w komparycji zaskarżonego wyroku w zakresie określenia przedmiotu sprawy, wobec błędnego jej oznaczenia przez Sąd I instancji. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a.