IV SA/Po 902/25

WyrokWSA w Poznaniu2025-12-11

Skład orzekający: Sebastian Michalski, Tomasz Grossmann, Jacek Rejman

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, mimo zarzutów dotyczących sporu granicznego, pominięcia strony postępowania oraz potencjalnych naruszeń prawa ochrony środowiska?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ zarzuty podniesione przez stronę skarżącą, takie jak spór graniczny czy pominięcie strony, stanowią przesłanki do wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Rażące naruszenie prawa, które mogłoby skutkować nieważnością, wymaga oczywistej sprzeczności z normą prawną, czego w analizowanej sprawie nie stwierdzono.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o warunkach zabudowy, zarzucając naruszenie prawa przez wydanie jej w trakcie trwającego sporu granicznego, pominięcie jej jako strony postępowania oraz ignorowanie toczącego się postępowania w sprawie przekroczenia norm hałasu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, wskazując, że podniesione zarzuty stanowią przesłanki do wznowienia postępowania, a nie nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędzia WSA Tomasz Grossmann (spr.) Asesor sąd. WSA Jacek Rejman Protokolant specjalista Justyna Hołyńska-Matela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z 13 sierpnia 2025 r. ([...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako "SKO" lub "Organ") – po rozpatrzeniu wniosku A. N., reprezentowanej przez A. R., o stwierdzenie nieważności decyzji nr [...] r. Wójta Gminy [...] z 1 kwietnia 2025 r. o warunkach zabudowy ([...]) dla inwestycji polegającej na budowie dwóch tarasów wraz z zadaszeniami, przewidzianej do realizacji na terenie działki nr ewid.[...], obręb P., gmina [...] (zwanej dalej "Decyzją WZ") – odmówiło stwierdzenia nieważności Decyzji WZ. Zaskarżona decyzja SKO zapadła, jak wynika z jej uzasadnienia, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy. W wyniku rozpatrzenia wniosku M. J. (zwanego dalej "Inwestorem") złożonego 9 stycznia 2025 r. Wójt Gminy [...] (dalej jako "Wójt"), ostateczną Decyzją WZ – sprostowaną następnie postanowieniem z 17.4.2025 r. ([...]) – ustalił wnioskowane warunki zabudowy, szczegółowo określone w tej decyzji. W dniu 11 czerwca 2025 r. do SKO wpłynął wniosek A. N. (zwanej dalej "Wnioskodawczynią" lub "Skarżącą"), reprezentowanej przez męża, A. R., datowany na 23 maja 2025 r. – uzupełniony następnie pismem z 11 sierpnia 2025 r. – o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ, w którym zarzucono naruszenie prawa przez wydanie tej decyzji, z uwagi na: 1) brak rozstrzygnięcia sporu granicznego - w chwili wydania Decyzji WZ trwało postępowanie rozgraniczeniowe między działkami nr [...] a [...]; - Wojewódzki Nadzór Geodezyjny uchylił wcześniejsze wznowienie granic, nakazując powrót do stanu poprzedniego. Wydanie Decyzji WZ w tych warunkach narusza art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 2) pominięcie strony postępowania - jako właściciel sąsiedniej nieruchomości Wnioskodawczyni winna być stroną na mocy art. 28 k.p.a.; a z naruszeniem art. 10 k.p.a. nie została poinformowana o postępowaniu przez urząd; - planowane tarasy będą źródłem hałasu, co narusza art. 51 Prawa ochrony środowiska; 3) ignorowanie toczącego się w Starostwie Powiatowym w [...] postępowania w sprawie przekroczenia norm hałasu z działki nr [...], związanego z prowadzoną przez Inwestora na tej działce działalnością. Wydanie kolejnej decyzji zwiększającej skalę tej działalności, bez uwzględnienia danych tego postępowania, stanowi naruszenie zasady pogłębionej analizy oddziaływania inwestycji. Odmawiając stwierdzenia nieważności Decyzji WZ – przywołaną na wstępie decyzją z 13 sierpnia 2025 r. – SKO wyjaśniło w uzasadnieniu, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności weryfikuje się decyzję w oparciu stan prawny obowiązujący w dniu jej wydania. Podstawę prawną Decyzji WZ stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; w skrócie "u.p.z.p.") w nowym brzmieniu – tj. po nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688, z późn. zm.; w skrócie "ustawa zmieniająca" lub "zm.u.p.z.p.2023") – jednak z wyjątkami przewidzianymi w art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 zm.u.p.z.p.2023. Odnosząc się do zarzutu wniosku wydania Decyzji WZ pomimo braku rozstrzygnięcia sporu granicznego, SKO stwierdziło, że na etapie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest konieczne legitymowanie się jakimkolwiek prawem do gruntu, a tym samym nie mają znaczenia w tym postępowaniu żadne spory co do gruntu. Wskazywany przez Wnioskodawczynię art. 36 u.p.z.p. nie ma zastosowania w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, lecz dopiero po wydaniu decyzji w tym przedmiocie. Zestawiając treść Decyzji WZ z przytoczonymi przepisami u.p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 lipca 2024 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. poz. 1116) SKO nie dopatrzyło się którejkolwiek z wad decyzji określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Wyjaśniło, że w postępowaniu "nieważnościowym" ocenia się jedynie weryfikowaną decyzję, jej treść, natomiast nie dokonuje się oceny materiału dowodowego. Weryfikacji ewentualnych uchybień w samym postępowaniu służy inny, niż postępowanie "nieważnościowe", tryb nadzwyczajny, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego – co Organ podkreślił w kontekście dwóch pozostałych zarzutów z wniosku (tj. pominięcia strony postępowania oraz uciążliwości akustycznej inwestycji). Przytoczywszy treść art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., organ stwierdził, że jego zdaniem Wnioskodawczyni przysługiwał status strony w postępowaniu zakończonym Decyzją WZ – czemu dał wyraz wszczynając na jej wniosek przedmiotowe postępowanie nieważnościowe – za czym przemawia przysługujące Wnioskodawczyni prawo własności działek nr [...] i [...], bezpośrednio graniczących z działką stanowiącą teren inwestycji (nr [...]). Ponadto SKO, wobec położenia terenu inwestycji na obszarze chronionego krajobrazu (pn. [...]"), dopatrzyło się w postępowaniu zakończonym Decyzją WZ wystąpienia drugiej przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż w aktach sprawy brak wymaganego, w świetle art. 53 ust. 4 pkt 8 u.p.z.p., wystąpienia do RDOŚ w [...] o uzgodnienie decyzji. Wójt winien zatem rozważyć wznowienie z urzędu postępowania zakończonego Decyzji WZ, przy czym nic nie stoi na przeszkodzie, by Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania z powołaniem się na tę regulację. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na opisaną decyzję SKO, Wnioskodawczyni, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, A. R., wniosła o: (1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, (2) stwierdzenie nieważności Decyzji WZ, ewentualnie (3) przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez SKO, a nadto (4) zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz "Skarżących" kwoty 10 000 zł "tytułem zadośćuczynienia za naruszenie prawa strony do rzetelnego postępowania i bezczynność organów". W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że SKO błędnie oceniło stan faktyczny i prawny w aspekcie sporu granicznego. Wydanie decyzji, której wykonanie jest niemożliwe do zweryfikowania z powodu sporu co do lokalizacji granicy, czyni decyzję abstrakcyjną i potencjalnie niewykonalną, co winno być traktowane jako rażące naruszenie prawa. Nie można w sposób pewny i prawnie wiążący stwierdzić zgodności planowanej inwestycji z wymogami technicznymi i ochroną interesów właścicieli działek sąsiednich. Mimo samodzielnego stwierdzenia braku wymaganego uzgodnienia z RDOŚ, SKO nie stwierdziło nieważności decyzji, choć "powinno było uchylić decyzję Wójta". Ponadto Organ nie podważył zarzutu pominięcia strony, lecz uznał go za przesłankę do wznowienia postępowania. Tymczasem pominięcie strony w postępowaniu jest poważnym naruszeniem proceduralnym, które wpływa na prawidłowość Decyzji WZ. Pełnomocnik Skarżącej wskazał również, że wniosek o wznowienie postępowania został już złożony 04 czerwca 2025 r., lecz Wójt przez ponad 3 miesiące pozostawał w bezczynności, by dopiero 05 września 2025 r. wydać postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. Poza tym autor skargi zarzucił udostępnienie niekompletnych akt sprawy oraz doręczenie postanowienia z 5.9.2025 r. niezgodnie z wnioskowaną formą doręczeń. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz podkreślając, że strona powołuje zarówno w skardze, jak i we wniosku o stwierdzenie nieważności, okoliczności, które stanowią przyczyny wznowienia postępowania, nie zaś stwierdzenia nieważności aktu. W piśmie procesowym z 24 listopada 2025 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik Skarżącej podniósł, że wykonana ekspertyza akustyczna wykazała przekroczenie dopuszczalnej normy hałasu, wynoszącej 40 dB, a ponadto że na działce nr [...] dwukrotnie interweniowała policja. Prowadzona tam działalność uniemożliwia rodzinie Skarżącej normalne funkcjonowanie na sąsiedniej działce. Już z tego powodu Gmina winna uznać Skarżącą za stronę postępowania dotyczącego Decyzji WZ, ponieważ inwestycja (m.in. budowa tarasów otwartych) w oczywisty sposób przyczyniła się do dalszego wzrostu hałasu. Na rozprawie w dniu 11 grudnia 2025 r. nie stawił się nikt. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 13 sierpnia 2025 r. ([...]) odmawiająca A. N. stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] z 01 kwietnia 2025 r. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch tarasów wraz z zadaszeniami na działce nr ewid.[...] w obrębie P., gmina [...] ("Decyzji WZ"). Podstawę prawną zaskarżonej decyzji SKO stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.; w skrócie "k.p.a."), z jej art. 156 § 1 na czele. W myśl tego przepisu: "Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa." Nie ulega wątpliwości, że wady decyzji wyliczone wyczerpująco w art. 156 § 1 pkt 1-6 k.p.a. oraz wady nieważności ustanowione w przepisach odrębnych, do których odsyła art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., mają zasadniczo charakter materialnoprawny. Ich występowanie powoduje, że z mocy inkryminowanej decyzji powstaje albo stosunek prawny ułomny, albo w ogóle się on nie nawiązuje. Wady tkwią w samej decyzji i godzą w podmiotowe elementy stosunku prawnego, w jego przedmiot lub też w podstawę prawną, w wyniku czego albo dochodzi do nieprawidłowych skutków prawnych, albo do prawnej bezskuteczności decyzji administracyjnej. Nie są to wady ze swojej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania (por. J. Borkowski, B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2024, art. 156, Nb 6). Jedynie wyjątkowo – i tylko w odniesieniu do przesłanki "rażącego naruszenia prawa" – uchybienie skutkujące nieważnością decyzji może dotyczyć naruszenia procedury administracyjnej (por. wyroki NSA: z 13.9.2007 r., II OSK 1212/06; z 2.9.2016 r., I OSK 689/15; z 13.10.2016 r., II OSK 3347/14; z 30.1.2025 r., III FSK 1001/23; o ile nie zastrzeżono inaczej, wszystkie przytaczane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia NSA i WSA dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, w skrócie "CBOSA", pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl), i to pod ww. warunkiem, że dane naruszenie nie mieści się w żadnej z "nazwanych" przesłanek wznowienionych (zob. art. 145 i nast. k.p.a.). Jak bowiem trafnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie "system weryfikacji decyzji administracyjnych oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, co oznacza, że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie (por. np. wyrok NSA z 9 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 751/20; wyrok NSA z 20 grudnia 2023 r., sygn. akt II OSK 1451/23 – CBOSA; K. Glibowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Warszawa 2023, 31 wyd., Legalis, teza 57 pkt 13 do art. 156). Innymi słowy, określona wada proceduralna, która została przez ustawodawcę uznana za jedną z przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania (zob. m.in. art. 145 § 1 k.p.a.), nie może być równocześnie uznana za wadę uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 § 1 k.p.a.). Warto dodać, że również w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 12 maja 2015 r. (P 46/13, OTK-A 2015/5/62) wskazano, że zasadniczo w art. 156 k.p.a. opisane są wady decyzji o charakterze materialnoprawnym, zaś wady o charakterze proceduralnym usuwane są w osobnym trybie wznowienia postępowania, zgodnie z art. 145 k.p.a." (zob. wyrok NSA z 5.3.2025 r., II OSK 647/24). Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że słusznie SKO wskazało, iż brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym też kontekście należałoby ewentualnie rozpatrywać kwestię ograniczenia dostępu do akt sprawy. Podobnie wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu – tu: Dyrektora RDOŚ, który ma również kompetencje do oceny planowanej inwestycji pod względem ewentualnej uciążliwości akustycznej – stanowi przesłankę wznowieniową, w tym przypadku: z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. Zarazem niezrozumiałe są wytyki i wnioski skargi, jednocześnie sformułowane w kontekście tego uchybienia – że SKO "nie wyciągnęło z tego faktu logicznej konsekwencji w postaci stwierdzenia nieważności" oraz że "SKO, mając te wiedzę, powinno było uchylić decyzję Wójta". Wszak czym innym (zarówno jeśli idzie o przesłanki, jak i o skutki) jest stwierdzenie nieważności decyzji, a czym innym – jej uchylenie. Jednocześnie podkreślenia wymaga – zwłaszcza w kontekście zamieszczonego w skardze (w pkt V uzasadnienia) "Wniosku dodatkowego – stwierdzenie bezczynności organu" – że ocena, czy Wójt dopuścił się bezczynności, i to w związku z rozpatrywaniem wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego Decyzji WZ, pozostaje poza granicami niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej, która dotyczy jedynie kwestii legalności decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności Decyzji WZ. Podobnie należy skwitować kwestię zażądanego w skardze "zadośćuczynienia". Trafnie zauważyło SKO, że wbrew zapatrywaniom Skarżącej, przywołany przez nią we wniosku przepis art. 36 ust. 1 u.p.z.p. – normujący wprost sytuację, gdy korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone w związku z uchwaleniem albo zmianą planu miejscowego, lecz mogący znaleźć odpowiednie zastosowanie do przypadku powstania takichże skutków w wyniku wydania decyzji o warunkach zabudowy (w skrócie "decyzji w.z."), a to na mocy odesłania z art. 63 ust. 3 u.p.z.p. – nie miał zastosowania, a więc i nie mógł zostać naruszony, przy wydawaniu Decyzji WZ, lecz ewentualnie dopiero po wydaniu tej decyzji, co z kolei wymyka się już ocenie dokonywanej w postępowaniu nieważnościowym. Zupełnie niezrozumiałe jest przy tym przywoływanie przez Wnioskodawczynię przepisu art. 36 ust. 1 u.p.z.p. w kontekście sygnalizowanego sporu o przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid.[...] i [...]. Tym bardziej, że sam ten spór graniczny był również pozbawiony doniosłości prawnej dla wyniku postępowania o ustalenie warunków zabudowy – co słusznie stwierdziło SKO w zaskarżonej decyzji. Jedynie uzupełniająco godzi się więc zauważyć, że w decyzji w.z. nie określa się dokładnej lokalizacji planowanego obiektu (por. wyrok NSA z 15.12.2021 r., II OSK 603/21). Ścisłe usytuowanie obiektu budowlanego względem granic działki budowlanej – a co za tym idzie: sam dokładny przebieg tej granicy – ma istotne znaczenie dopiero na etapie uzyskiwania przez inwestora tzw. zgody budowlanej (na podstawie pozwolenia na budowę albo w trybie zgłoszenia), stanowiąc zasadniczo domenę tzw. przepisów techniczno-budowlanych, zawartych w szczególności w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.), z jego § 12 na czele. W denier Sądu w toku całego postępowania o stwierdzenie nieważności Decyzji WZ, Wnioskodawczyni ani jej pełnomocnik nie wykazali wystąpienia którejkolwiek z przesłanek nieważnościowych, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 i 3-7 k.p.a., ani nie naprowadzili żadnej argumentacji w tej mierze. Odnosząc się zaś do, podniesionego przez pełnomocnika Skarżącej w skardze, zarzutu "potencjalnej niewykonalności" tej decyzji, godzi się zauważyć, że w świetle art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. niewykonalność decyzji uzasadniająca stwierdzenie jej nieważności, musi być rzeczywista, a nie tylko potencjalna (verba legis: decyzja "była niewykonalna w dniu jej wydania"), i mieć trwały charakter – co z pewnością w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca. Analiza całokształtu argumentacji strony skarżącej prowadzi zresztą do wniosku, że w istocie podstawy do stwierdzenia nieważności Decyzji WZ upatruje ona w tym, że sporna decyzja "rażąco narusza prawo" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. Należy zatem podkreślić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury – które Sąd w niniejszym składzie podziela – "o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu można mówić tylko wówczas, gdy orzeczenie administracyjne jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej żadnych wątpliwości i mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Wszystkie powyższe przesłanki muszą być spełnione równocześnie. Nie można stwierdzać nieważności decyzji wyłącznie ze względu na jej skutki w sferze społeczno-ekonomicznej" (zob. wyrok NSA z 25.2.2025 r., I OSK 322/22). Odnosząc ww. ogólne uwagi do tej konkretnej kategorii spraw, które – tak jak sprawa niniejsza – dotyczą stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, należy zauważyć, że w świetle dominującego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w szczególności wady analizy urbanistyczno-architektonicznej przeprowadzonej przed wydaniem decyzji w.z. zasadniczo nie są kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji (por. wyrok NSA z 27.10.2011 r., II OSK 1698/10). "Jedynie tylko całkowite zaniechanie przeprowadzenia analizy lub nieusprawiedliwione odstąpienie od określenia koniecznych parametrów nowej zabudowy można byłoby traktować za rażące naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Inne natomiast uchybienia, w szczególności te, które związane są z ujawnieniem procesu decyzyjnego, jak braki w uzasadnieniu czy szczegółowości i kompletności analizy urbanistycznej lub jej wyników, można uznać za rażące naruszenie prawa tylko w przypadku, gdy wydane rozstrzygnięcie w ogóle nie znajduje odzwierciedlenia w zebranych materiałach, a porównanie planowanego zamierzenia budowlanego z otoczeniem, nasuwa oczywisty wniosek o naruszeniu zasady dobrego sąsiedztwa lub ładu przestrzennego (por. także wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r. II OSK 2071/15, ...). Orzecznictwo sądowe wskazuje przy tym, że nawet załączenie do decyzji o warunkach zabudowy niewłaściwie wykonanego załącznika graficznego nie stanowi uchybienia o cechach rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 marca 2012 r., II OSK 2559/12, ...). Także błędne wyznaczenie obszaru analizowanego nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy (por. wyrok NSA z 20 maja 2021 r., II OSK 2380/18, ...). W judykaturze wypowiedziano również pogląd, że nawet brak prawidłowo przeprowadzonej analizy urbanistyczno-architektonicznej nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jeżeli nie zachodzi oczywista sprzeczność pomiędzy tą decyzją a wymaganiami zabudowy i zagospodarowania terenu wynikającymi z przepisów prawa (por. wyroki NSA z: 18 listopada 2011 r., II OSK 1637/10, ...; 7 marca 2018 r., II OSK 1305/16, ...; 15 września 2022 r., II OSK 2388/19, ...)" (zob. wyrok NSA z 28.3.2023 r., II OSK 846/20). Takiej "oczywistej sprzeczności" pomiędzy ustaleniami Decyzji WZ a poprzedzającą ją analizą urbanistyczno-architektoniczną Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził. W konsekwencji należy podzielić stanowisko SKO, które "nie dopatrzyło się, aby owa decyzja dotknięta była którąkolwiek z wad statuowanych w art. 156 § 1 k.p.a." Należy zaznaczyć, ze powyższe nie oznacza, że Decyzja WZ jest niewadliwa, a jedynie – że nie jest ona wadliwa w sposób i stopniu uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. Z tych wszystkich względów zarzuty strony skarżącej wobec zaskarżonej decyzji SKO okazały się niezasadne. Ponadto Sąd, mając na uwadze treść art. 134 p.p.s.a., nie stwierdził również wystąpienia innych, niż zarzucone przez stronę skarżącą, naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji SKO z obrotu prawnego. Nie uszło jednak uwagi Sądu, że choć uzasadnienie prawne zaskarżonej decyzji SKO zawiera, wymagane zgodnie z art. 107 § 3 in fine k.p.a., wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, to jednak tak sporządzone uzasadnienie decyzji, składające się w przeważającej mierze z obszernego przytoczenia wszelkich mogących znaleźć zastosowanie w sprawie przepisów, balansuje na granicy czytelności, rodząc w szczególności pytanie o dochowanie przez Organ ogólnej zasady przekonywania (verba legis: "wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy"), statuowanej w art. 11 k.p.a. Dostrzeżone uchybienie nie przełożyło się wszakże na wynik sprawy, dlatego – w ocenie Sądu – nie stanowiło dostatecznej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji SKO, a jedynie do wyrażenia jej krytycznej, pod tym względem, oceny. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło