II SA/Łd 538/25

WyrokWSA w Łodzi2025-10-17

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska-Grzymkowska, Arkadiusz Blewązka, Beata Czyżewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość kosztów odnowienia lasu po pożarze, odmawiając uwzględnienia części przedłożonych przez wnioskodawcę dokumentów i opierając się na uśrednionych stawkach Nadleśnictwa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na istotne naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Organy nie wykazały należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego, w szczególności w zakresie różnicowania kosztów prac odtworzeniowych ze względu na wiek drzewostanu, nie uzupełniły materiału dowodowego o kluczowe dokumenty (mapy, plany urządzenia lasu), nie rozważyły należycie znaczenia potwierdzeń przelewów bankowych jako dowodów poniesienia kosztów, a także wykazały niekonsekwencję w ustalaniu kosztów ogrodzenia. Ponadto, ustalenie kosztów odnowienia na podstawie uśrednionych stawek Nadleśnictwa, które same w sobie są jedynie szacunkowe i mogą być zawyżone lub zaniżone, wymagało dalszych wyjaśnień, potencjalnie z udziałem biegłego.
Stan faktyczny
G. B. wnioskował o przyznanie środków z budżetu państwa na pokrycie kosztów odnowienia lasu po pożarze z 2018 r. Organy administracji obu instancji przyznały wnioskodawcy część wnioskowanej kwoty, jednakże skarżący kwestionował prawidłowość ustaleń organów, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, odrzucenie wiarygodnych dowodów i błędne wyliczenie kosztów. Po uchyleniu poprzednich decyzji przez WSA, organy ponownie prowadziły postępowanie, jednak skarżący nadal nie był zadowolony z rozstrzygnięć. Ostatecznie WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego, wskazując na istotne naruszenia prawa procesowego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 maja 2025 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 31 marca 2025 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Asesor WSA Beata Czyżewska (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2025 roku sprawy ze skargi G.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 22 maja 2025 roku znak: KO.471.4.2025 w przedmiocie przyznania środków na pokrycie kosztów odnowienia lasu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 31 marca 2025 roku, znak: ZRO.6164.32.2022. dc Zaskarżoną decyzją z 22 maja 2025 r. znak: KO.471.4.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania G. B., utrzymało w mocy decyzję Starosty Tomaszowskiego z 31 marca 2025 r. znak: ZRO.6164.32.2022. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z 19 maja 2022 r., doprecyzowanym 30 maja 2022 r. G. B. zwrócił się do Starosty Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim o przyznanie, na podstawie art. 12 ustawy o lasach, środków w wysokości 138 912,32 zł na pokrycie kosztów odnowienia lasu po pożarze, który miał miejsce 5 lipca 2018 r. na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. 6,5 ha, położonych w obrębie [...], gm. C. Wnioskodawca domagał się także zapłaty ustawowych odsetek od dnia złożenia wniosku do dnia zapłaty za "kredytowanie wydatków" na odnowienie drzewostanu. Do wniosku załączył: kserokopię postanowienia o umorzeniu dochodzenia z 6 września 2018 r., znak: [...] Komisariatu Policji w C., zatwierdzonego przez Zastępcę Prokuratora Rejonowego w Tomaszowie Mazowieckim, z którego wynika, że pożar powstał na skutek zaprószenia ognia przez osobę nieznaną. Nie ustalono jednak sprawcy czynu; kserokopię potwierdzenia Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Tomaszowie Mazowieckim z 5 lipca 2018 r. o przekazaniu terenu, obiektu lub mienia objętego działaniem ratowniczym, kopię wypisu z rejestru gruntów, mapę terenu pożarzyska, kopie umów zleceń (22 szt.), kopie faktur (53 szt.), potwierdzenia dokonanych przelewów (5 szt.), kopie dowodów wewnętrznych (8 szt.), kopie legitymacji studenckich (3 szt.), kopię legitymacji szkolnej, kopie zaświadczeń (11 szt.). Decyzją z 12 stycznia 2023 r. Starosta Tomaszowski, przyznał G. B. środki z budżetu państwa w wysokości 58 844,30 zł brutto na pokrycie kosztów odnowienia lasu na pow. 5,44 ha na części działek o nr: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. C., zniszczonej w 2018 r. przez pożar. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalski, po rozpatrzeniu odwołania G. B., decyzją z 15 marca 2023 r. uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji m.in. z uwagi na konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przepadku uprawy - nasadzenia wykonanego wiosną 2019 r. na północnej połowie pożarzyska i konieczności wykonania nasadzeń jesienią, a także wykonania ogrodzenia zabezpieczającego i poniesionych z tego tytułu kosztów. Decyzją z 30 sierpnia 2023 r. Starosta Tomaszowski przyznał G. B. środki z budżetu państwa w wysokości 54 981,69 zł brutto na pokrycie kosztów odnowienia lasu na pow. 5,44 ha na części działek o nr: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. C., zniszczonej w 2018 r. przez pożar. W toku postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim decyzją z 28 grudnia 2023 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. G. B. zaskarżył powyższe rozstrzygnięcie Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24, uchylił decyzje organów obu instancji. Kontynuując postępowanie Starosta Tomaszowski decyzją z 31 marca 2025 r., na podstawie art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 29 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2024 r., poz. 530 z późn.zm. - dalej w skrócie "u.o.l."), art. 104 in fine art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), pkt 1 - przyznał G. B. środki z budżetu państwa w wysokości 60 888,28 zł brutto, pomniejszone o środki już wypłacone w dniu 22 maja 2024 r. na rachunek bankowy G. B. z tytułu pokrycia kosztów odnowienia lasu na pow. 5,44 ha na części działek o nr: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. C., zniszczonego w 2018 r. przez pożar, tj. o środki w wysokości 54 981,69 zł brutto przyznane na pokrycie kosztów odnowienia ww. lasu, co stanowi kwotę do wypłaty 5 906,59 zł; pkt 2 - umorzył postępowanie w sprawie zapłaty ustawowych odsetek od dnia złożenia wniosku. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na treść art. 153 p.p.s.a. oraz wyrok WSA w Łodzi, który uznał, że decyzje organów obu instancji nie mogą się ostać w obiegu prawnym ze względu na to, że brak było pisemnej opinii Nadleśniczego Nadleśnictwa S., odnośnie projektu decyzji Starosty Tomaszowskiego z 30 sierpnia 2023 r. Ponadto wyjaśnienia wymaga kwestia konieczności przeprowadzenia zróżnicowanych prac porządkowych i przygotowawczych na terenie pożarzyska z uwagi na fakt objęcia przez pożar powierzchni o różnym wieku drzewostanu, a nadto w zakresie rzeczywistej ilości nabytych sadzonek i zasadności deklarowanych przez stronę ilości wysadzonych sadzonek na przyjętej do refundacji powierzchni 5,44 ha oraz wykorzystanego materiału do wykonania ogrodzenia odnowionej uprawy. Organ zaznaczył, że wskazana we wniosku strony z 19 maja 2022 r. powierzchnia ok. 6,5 ha, jak i wynikająca z przesłanego do organu pisma Komendy Powiatowej PSP w Tomaszowie Mazowieckim z 17 lipca 2022 r. powierzchnia 6,45 ha stanowiły wartości przybliżone, nie poparte jakimikolwiek obliczeniami. Stąd też w toku prowadzonego postępowania 23 września 2022 r. dokonano pomiaru powierzchni odnowionej uprawy leśnej przy użyciu aplikacji "mLas", w wyniku której uzyskano łączną wartość 5,30 ha, a następnie z uwagi na kwestionowanie przez stronę uzyskanego wyniku, 11 października 2022 r. za pomocą geodezyjnej taśmy mierniczej o długości 50 m, poprzez zmierzenie obwodu pożarzyska, czyli długości ogrodzenia na działkach o nr: nr [...], [...], [...], [...] i [...], która wyniosła 950 m i na działce nr [...], która wyniosła 342 m. W oparciu o tak dokonane pomiary ustalono, że łączna powierzchnia odnowionej uprawy wynosi 4,71 ha. Dokonano również wyliczeń drugą metodą, tj. na podstawie pomiaru według danych przestrzennych prowadzonych przez Starostę Tomaszowskiego i udostępnionych poprzez Geoportal Powiatu Tomaszowskiego przy zachowaniu obwodu zmierzonego podczas oględzin przeprowadzonych 11 października 2022 r., co dało łączny wynik 5,44 ha. Z uwagi na rozbieżne wyniki uzyskane dwoma metodami, działając w oparciu o art. 81a § 1 k.p.a., przyjęto wynik korzystniejszy dla wnioskodawcy, czyli powierzchnię 5,44 ha. Powyższe ustalenia WSA w Łodzi uznał za prawidłowe. Mając na uwadze wytyczne zawarte w wyroku WSA w Łodzi, Starosta Tomaszowski pismem z 21 października 2024 r. zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa S. (określanego dalej w skrócie jako "Nadleśniczy") o udzielenie informacji, jaka ilość sadzonek została wykorzystana do obsadzenia powierzchni 5,44 ha na terenie pożarzyska na ww. działkach. Organ wniósł o podanie ilości sadzonek bez użycia ich na wykonanie poprawek, gdyż wykonanie poprawek nie jest ujęte w katalogu refundacji odnowienia pożarzyska. Wskazał także, iż WSA w Łodzi zauważył, że pismo Nadleśniczego Nadleśnictwa S. z 22 sierpnia 2022 r., na którym oparto kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcia, zawiera informacje o średnich kosztach wykonania prac związanych z odnowieniem zniszczonej uprawy leśnej. Podane tam wartości mogą być zawyżone lub też zaniżone w zależności od rodzaju siedlisk, na których prace są wykonywane. Wobec podnoszonego przez stronę zróżnicowanego charakteru wykonanych prac odtworzeniowych, Starosta Tomaszowski wniósł o informację, czy przy ustalaniu kosztów porządkowych i przygotowawczych należy zastosować stawki zróżnicowane ze względu na wiek drzewostanu. Zaznaczono, że na terenie objętym pożarem, według mapy gospodarczej lasu obręb [...], na dzień 30 czerwca 2015 r. widnieje las: oddz. 1o 6So 10 lat i oddz. 1s 8So 18 lat. W piśmie z 4 listopada 2024 r. Nadleśniczy podał, że na podstawie Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu z dnia 1 stycznia 2016 r. dla ww. działek wskazano siedlisko Bśw (bór świeży). Zgodnie z lokalizacją działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...], gm. C., jest to regionalizacja przyrodniczo-leśna: IV M.-P. Z zasad hodowli lasu obowiązujących w PGL LP na ww. siedlisku w ww. regionalizacji przyrodniczo-leśnej wskazano przykładowy skład odnowienia wynoszący So 80-90%, Brz i inne 10-20% całej powierzchni. Zgodnie z powyższym na 1 ha przyjmuje się dla So 8-10 tys. szt., Brz i inne liściaste 4-6 tys. szt. Organ zaznaczył, że odnowienie powierzchni leśnej dotyczyło tylko i wyłącznie sosny. Nadleśniczy wskazał, że nie dysponuje imiennymi dowodami zakupu sadzonek przez G. B., a wartości wskazane przezeń w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. są cenami średnimi ujętymi dla leśnictw sąsiadujących z ww. działkami, tj. leśnictwo K. i C. w latach 2018-2021. Nadleśniczy stwierdził również, że nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska, w którym prowadzone są prace. Ceny przyjmowane w Nadleśnictwie S. za wykonanie usług związanych z przygotowaniem gleby pod odnowienie oraz samego odnowienia wraz montażem ogrodzenia są wynikową prowadzonych przetargów publicznych - nieograniczonych. Ceny wykonywanych usług na obszarze jednego nadleśnictwa potrafią się różnić w zależności od wykonawcy, który wygrał dane postępowanie (pakiet usługowy). Usługi w sektorze prywatnym przez firmy świadczące usługi w powyższym zakresie mogą się różnić od wskazanych w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. Starosta Tomaszowski pismem z 19 grudnia 2024 r. zwrócił się do wnioskodawcy o przedstawienie ostatecznego stanowiska w sprawie poniesionych kosztów, w sposób, który umożliwi organowi ocenę zasadności i celowości wydatkowania przeznaczonych na ten cel środków publicznych, zwłaszcza o: 1) przedstawienie udokumentowanych dowodów poprzez usunięcie "nieścisłości, braków w zakresie dokładnego przypisania przedłożonych faktur dokumentujących nabycie przez skarżącego usług i towarów do konkretnych robót", usunięcia nieścisłości co do "daty ich wykonania" w kontekście ustalonej powierzchni 5,44 ha, 2) wskazanie dotyczące "rzeczywistej ilości sadzonek zakupionych przez wnioskodawcę, jak i zasadności obsadzenia terenu odnowionej uprawy leśnej wskazywanej przez wnioskodawcę ilością nabytych sadzonek", 3) wykazanie "konieczności przeprowadzenia zróżnicowanych prac porządkowych i przygotowawczych na terenie pożarzyska z uwagi na fakt objęcia przez pożar powierzchni o różnym wieku drzewostanu; a nadto w zakresie wykorzystanego materiału do wykonania ogrodzenia odnowionej uprawy", 4) dokonanie dodatkowych ustaleń faktycznych, co do ewentualnej konieczności zróżnicowania kosztów prac odtworzeniowych z uwagi na objęcie pożarem obszarów lasu o różnym wieku drzewostanu, dokładnego odniesienia się do kwestii rzeczywistej ilości nabytych i zasadności wysadzenia deklarowanej przez skarżącego ilości sadzonek na odnawianej powierzchni, jak również wyjaśnienie kwestii materiału wykorzystanego do ogrodzenia terenu odnowionej uprawy leśnej. Organ zaznaczył, że składane wcześniej przez wnioskodawcę pisma nie odpowiadały wytycznym wskazanym w wyroku WSA w Łodzi. W pismach tych wnioskodawca kwestionował wszelkie materiały dowodowe lub działania proceduralne podejmowane przez organ administracji, poprzez stosowanie działań administracyjno-cywilnych, czy karno-prawnych, bądź przekazywane były pojedyncze informacje (np. oświadczenie R. Ż., właściciela Z., nawiązujące do nagrań z jego pracy z 4 grudnia 2024 r.), które nie przyczyniły się do ustalenia prawdy materialnej. Wnioskodawca zarzucał też "fałszerstwa dokumentów", nie załączając na poparcie tego zarzutu żadnego dowodu i żądał wznowienia postępowania. Pismami z 17 stycznia 2025 r. i 12 lutego 2025 r. Starosta Tomaszowski wystąpił do Nadleśniczego z wnioskiem o zaopiniowanie, w formie pisemnej, projektu decyzji wydawanej w trybie art. 12 ust. 2 pkt 2 u.o.l. Pozytywna opinia Nadleśniczego została doręczona do organu 10 lutego 2025 r. oraz uzupełniona tożsamą pozytywną opinią z 28 lutego 2025 r. Organ wyjaśnił, że na podstawie przeprowadzanych na gruncie oględzin w dniach 23 września 2022 r., 11 października 2022 r., 21 czerwca 2023 r. oraz 19 grudnia 2024 r. ustalono, że powierzchnia leśna po pożarze została odnowiona sadzonkami gatunku sosna. Nie ma pozostałości po pożarze. Powierzchnia odnowiona ogrodzona jest słupkami betonowymi i siatką leśną o wysokości 2 m. Organ przyjął za ustaloną powierzchnię do odnowienia uzyskaną w wyniku wyliczeń metodą na podstawie pomiaru według danych przestrzennych prowadzonych przez Starostę Tomaszowskiego i udostępnionych poprzez Geoportal Powiatu Tomaszowskiego przy zachowaniu obwodu zmierzonego na oględzinach 11 października 2022 r., w wyniku których ustalono na mapie geoportalu powierzchnię pożarzyska: na działce nr 141 - 0,48 ha i na działkach o nr: nr [...], [...], [...], [...], [...], i [...] - 4,96 ha, łącznie 5,44 ha. Starosta Tomaszowski przyjął za ustalony stan faktyczny sprawy posiłkując się wyjaśnieniami Nadleśniczego, który pismem z 4 listopada 2024 r. oraz opinią projektu decyzji z 10 lutego 2025 r. i 28 lutego 2025 r., przedstawił odpowiednio niezbędny zakres prac do odnowienia pożarzyska, a także stanowisko w sprawie projektu decyzji. Niezbędny zakres prac do odnowienia pożarzyska powinien obejmować następujące czynności: 1) uprzątnięcie powierzchni, wykonanie melioracji agrotechnicznych, tj.: - wycięcie spalonego drzewostanu z ewentualną wyróbką grubizny, - wyniesienie, ułożenie w stosy lub rozdrobnienie pozostałości pozrębowych, 2) przygotowanie gleby do sadzenia (orka, spulchnianie), 3) odnowienie powierzchni: dowóz sadzonek, sadzenie, 4) zabezpieczenie przed zwierzyną (w razie potrzeby). Nadleśniczy podał średni koszt powyższych prac za lata 2018-2021 (uwzględniając sąsiadujące leśnictwa K. i C.), który wyniósł: - uprzątnięcie powierzchni - 2 179,97 zł/ha, - przygotowanie gleby do sadzenia - 1 209,01 zł/ha, - sadzenie wraz z kosztem sadzonek - 4 687,07 zł/ha, - zabezpieczenie przed zwierzyną (grodzenie wraz z materiałami) 816,70 zł/100 mb. Organ odnosząc się do kwestii rzeczywistej ilości nabytych przez skarżącego sadzonek jak i zasadności deklarowanych przez stronę ilości wysadzonych sadzonek na przyjętej powierzchni 5,44 ha wskazał, że Nadleśniczy pismem z 4 listopada 2024 r. poinformował, że na 1 ha przyjmuje się dla So 8-10 tys. szt. Brz i inne liściaste 4-6 tys. szt., co jest zgodne z obowiązującym UPUL, i tyle samo przyjął organ (Nadleśniczy nie dysponował imiennymi dowodami zakupu sadzonek przez wnioskodawcę). Nadleśniczy stwierdził również, że nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska, w którym prowadzone są prace. Wnioskodawca też nie był w stanie przedstawić wiarygodnych dokumentów w kontekście odnowienia powierzchni 5,44 ha. Wobec tego organ wyliczenie kosztów odnowienia pożarzyska oparł o niekwestionowane czynności konieczne do wykonania, określone w pismach Nadleśniczego Nadleśnictwa S. z 22 sierpnia 2022 r. i 4 listopada 2024 r. oraz zebrane w postępowaniu dowody. W wyniku powyższego organ ustalił koszty odnowienia pożarzyska: 1. Uprzątnięcie powierzchni, wykonanie melioracji agrotechnicznych: - wycięcie spalonego drzewostanu z ewentualną wyróbką grubizny, - wyniesienie, ułożenie w stosy lub rozdrobnienie pozostałości pozrębowych, - przygotowanie gleby do sadzenia. Wnioskodawca na uprzątnięcie powierzchni po pożarze przedłożył jedną umowę-zlecenie z 2018 r., 22 faktury na łączną kwotę 20 731,49 zł, 8 umów-zleceń z 2019 r. oraz 17 faktur na łączną kwotę 55 053,05 zł, czyli razem za lata 2018-2019 – 75 784,54 zł. Pismem z 1 sierpnia 2022 r. organ poinformował wnioskodawcę, że po analizie załączników do wniosku zachodzą wątpliwości w przyporządkowaniu dokumentów finansowych do poszczególnych prac odnowieniowych i wezwał stronę o sporządzenie wykazu zabiegów według daty wykonania i przyporządkowania do nich dokumentów kosztowych. W odpowiedzi z 10 sierpnia 2022 r. G. B. poinformował, że dokumenty, które przekazał organowi zaopatrzone są w datę, nazwę wykonanej pracy, rodzaj zakupu sadzonek, czy zakupu materiałów pomocniczych. W ocenie organu, powyższe wyjaśnienia (bez dat wykonania prac), nie rozstrzygały istotnych kwestii, tj. co rzeczywiście zostało zrobione w ramach wystawionego dokumentu kosztowego, np.: - załącznik nr 1: Umowa zlecenie z 16 lipca 2018 r. na wycinkę spalonego drzewostanu 7- i 11-letniego za pomocą kosy mechanicznej i pilarki łańcuchowej oraz układanie wyciętej masy drzewnej do rozdrobnienia. Z tytułu wykonywanych czynności zleceniobiorca otrzymał 10 000,00 zł. Umowa nie wskazuje, jakiej powierzchni dotyczy, nie wskazuje także stawki za roboczogodziny, ilości roboczogodzin, czy też ilości drzew do usunięcia; - załącznik nr 3: faktura VAT z 3 sierpnia 2022 r. na zakup markerów kolorowych - brak wskazania do jakich celów; - załączniki nr 4, 6, 7 i 8: faktury na zakup 120 litrów benzyny do piły łańcuchowej i do kosy spalinowej - brak wskazania, do jakich czynności zostały wykorzystane powyższe narzędzia i jaki zakres prac został wykonany; - załączniki nr 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39 i 40: faktury na zakup oleju napędowego w ilości 533,40 litrów do pojazdu o nr rej. [...] - brak informacji, jakie prace związane z odnowieniem i w jakiej ilości ten pojazd wykonał; - załącznik nr 12: faktura (z 18 kwietnia 2019 r. Nr FV 11/2019 wystawiona przez firmę U. R. Ż. - dopisek Kolegium) na wykonanie rozdrabniania pozrębowego i orkę - pogłębiaczem w ilości 1, bez wskazania jednostki. Brak jest wskazania, na jakiej powierzchni zostało wykonane rozdrabnianie i wyoranie bruzd pod sadzenie jako druga czynność. Powyższe zastrzeżenia do załączników pokazują, że dane zawarte w dokumentach są niewystarczające i nie mogą być uwzględnione do udokumentowania poniesionego kosztu. Z uwagi na powyższe oraz brak współpracy wnioskodawcy z organem, przyjęto wskazany przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. średni koszt prac, który wyniósł: 1) uprzątnięcie powierzchni: 5,44 ha x 2 179,97 zł/ha = 11 859,04 zł, 2) przygotowanie gleby do sadzenia: 5,44 ha x 1 209,01 zł/ha = 6 577,01 zł, 3) razem: 18 436,05 zł netto; 18 436,05 zł + 8% VAT = 18 436,05 zł + 1 474,88 zł = 19 910,93 zł brutto. 2. Odnowienie powierzchni: dowóz sadzonek, sadzenie. Wnioskodawca na odnowienie powierzchni leśnej złożył 6 faktur na zakup sadzonek w ilości 106 300 szt. na kwotę 18 518,00 zł, 15 umów zlecenia, 1 fakturę za sadzenie lasu na kwotę 37 635,00 zł, 4 dowody wewnętrzne na przewóz i dołowanie sadzonek na kwotę 438 zł oraz 2 faktury na zakup fungicydów do zaprawienia sadzonek na kwotę 75 zł. Według organu załącznik nr 15 - faktura nr W-Z z 5 kwietnia 2019 r. budzi wątpliwości, czy należy rozumieć ten dokument jako wydanie zewnętrze do faktury nr 05/04/19 z 8 kwietnia 2019 r., czy jako fakturę za sprzedaż sadzonek. Po przeanalizowaniu dokumentu organ uznał, że należy go uznać jako fakturę za zakup sadzonek, gdyż jest sporządzony na druku "faktura" i zawiera wszystkie elementy faktury, natomiast nie zawiera elementów druku wydania towaru na zewnątrz. Odnowienie powierzchni leśnej, według przedłożonych dokumentów kosztowych wnioskodawcy, nastąpiło w 2019 r., a łączny koszt wyniósł 54 786,00 zł. Zgodnie z dokumentem pn.: "Zasady hodowli lasu" Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 53 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 21 listopada 2011 r. liczba sadzonek gatunku sosna wymagana do odnowienia powierzchni leśnej wynosi 8-10 tys. szt./ha. Zatem na zalesienie pożarzyska o pow. 5,44 ha liczba sadzonek powinna wynieść od 44 do 54 tys. szt. Nie zmienia tego, że "Zasady hodowli lasu" Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe zostały obecnie zastąpione "Zasadami hodowli lasu" w postaci załącznika do Zarządzenia nr 108 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 5 grudnia 2023 r. obowiązującego w jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych od 1 sierpnia 2024 r. Stan faktyczny dotyczący prowadzenia prac obejmował okres uprzednio obowiązujących "Zasad hodowli lasu". G. B. przedstawił faktury na zakup sadzonek w ilości 106 300 szt., zatem dwukrotnie więcej niż wynika to z "Zasad hodowli lasu". Ponadto, z przedłożonych dokumentów wynika, że w I turze zostały zakupione sadzonki w dniach od 5 do 10 kwietnia 2019 r. w ilości 50 300 szt., a w II turze w dniach: 22 i 27 listopada 2019 r. w ilości 56 000 szt. Na potwierdzenie zasadzenia sadzonek zakupionych w I turze została załączona faktura z 9 kwietnia 2019 r. (załącznik nr 20) na wiosenne wysadzenie 25 000 szt. sadzonek. Brak jest umowy na wiosenne zasadzenie pozostałej części sadzonek zakupionych w I turze, tj. 25 300 szt. (zakup sadzonek na wiosnę i sadzenie wiosenne). Załączone umowy - zlecenia (załączniki nr: 65, 67, 68, 81, 85, 87 i 88) były zawarte w celu wykonania sadzenia jesiennego w okresie od 1 września do 31 października 2019 r. Brak jest informacji i dokumentu zakupu sadzonek do tych nasadzeń. Organ wyjaśnił, że w okresie wiosennym dołuje się sadzonki wyłącznie na okres krótkotrwały, zatem sadzonki zakupione i nie wysadzone w okresie wiosennym w zadołowaniu nie przetrwałyby do jesieni. Na zakupione sadzonki gatunku sosna w II turze (tj. w dniu 22 i 27 listopada 2019 r. - zakup sadzonek po terminie sadzenia dla sadzonek gatunku sosna) wnioskodawca nie przedłożył dokumentu na ich sadzenie w okresie jesiennym (załączniki nr 65, 67, 68, 81, 85, 87 i 88 dotyczą sadzenia we wcześniejszym okresie, tj. od 1 września do 31 października 2019 r.); są tylko dokumenty kosztowe na sadzenie wiosną następnego roku (tj. 2020 r.). Organ wskazał, że sadzonki gatunków iglastych w okresie jesiennym przechowuje się również krótkookresowo; nie dołuje się i nie przechowuje w ten sposób do wiosny ("Zasady hodowli lasu"). Nieuzasadniony jest zakup sadzonek sosny po terminie ich sadzenia w okresie jesiennym. Brak jest także dowodów na ich zadołowanie. Organ stwierdził brak dowodu zakupu sadzonek wiosną 2020 r., co skutkuje niedopuszczeniem jako dowodu w sprawie umów-zleceń na wykonanie nasadzeń wiosną 2020 r. Ponadto organ stwierdził, że brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na konieczność zakupu sadzonek w podwójnej ilości, w stosunku do wymaganej zgodnie z "Zasadami hodowli lasu". Brak jest też potwierdzenia otrzymania wynagrodzenia, np. z umowy zlecenia z 1 września 2019 r. (zał. 85). W trakcie oględzin przeprowadzonych 23 września 2022 r. organ stwierdził, że udatność założonej uprawy wynosi pow. 90%. Podczas ponownych oględzin przeprowadzonych 21 czerwca 2023 r. wnioskodawca wyjaśnił, że nie było obszarowej przepadłej uprawy, były tylko wypady w ilości 23% na powierzchni ok. 3 ha, które to poprawki zostały wykonane jesienią 2019 r. i 2020 r. Jednakże wykonanie poprawek, uzupełnień i dolesień na odnowionych uprawach nie mieści się w katalogu kosztów, o którym mowa w art. 12 ust. 1 u.o.l. Wykonanie tych czynności z zakresu gospodarki leśnej należy do obowiązków właściciela lasu. W związku z powyższymi rozbieżnościami w dokumentach dotyczących odnowienia powierzchni leśnej i niezłożenia wiarygodnych wyjaśnień przez G. B., potwierdzonych spójnymi dokumentami, organ przyjął stawkę za sadzenie wraz z kosztem sadzonek podaną w piśmie Nadleśniczego - 4 687,07 zł/ha (stawka ustalona na podstawie przeprowadzonych odnowień i w oparciu o zamówienia publiczne; kwota ta nie została zakwestionowana w kolejnym piśmie Nadleśniczego z 4 listopada 2024 r.). Wobec tego ustalono koszt sadzenia wraz z kosztem sadzonek: 5,44 ha x 4687,07 zł/ha = 25 497,66 zł netto; 25 497,66 zł + 8%VAT = 25 497,66 zł + 2 039,81 zł = 27 537.47 zł brutto. 3. Zabezpieczenie przed zwierzyną: W tym zakresie organ wyjaśnił, że Nadleśnictwo poinformowało, iż ceny wskazane w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. są cenami średnimi ujętymi dla leśnictw sąsiadujących z terenem pożarzyska, tj. leśnictwo K. i C. w latach 2018 - 2021, ustalonych na podstawie przetargów publicznych - nieograniczonych. Jednocześnie poinformowało, że nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska. Organ uznał wobec tego, że jedynym wiarygodnym, najbardziej rynkowym i rzetelnym źródłem określającym wysokość kosztów wykonania prac związanych z odnowieniem jest informacja udzielona przez Nadleśnictwo S. Według Encyklopedii Leśnej "uprawa leśna" pochodzi z odnowienia sztucznego siewem lub sadzeniem. Faza ta trwa od momentu skiełkowania nasion lub posadzenia sadzonek do chwili zetknięcia się koron drzew, czyli do nastąpienia zwarcia. W zależności od siedliska, tempa wzrostu poszczególnych osobników oraz zastosowanej gęstości siewu lub więźby sadzonek, korony zwierają się już po kilku latach. Biorąc na przykład sosnę, lite uprawy sosnowe na bogatych siedliskach zwierają się już około 7 roku życia, natomiast na siedliskach skrajnie ubogich dochodzą do zwarcia dopiero w drugim 10-leciu. Zatem grodzenie uprawy leśnej w celu ochrony przed zwierzyną zasadne jest na okres około 10 lat, a następnie rozbiera się je w celu umożliwienia migracji zwierząt. Z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT) wynika, że dla pozostałych obiektów inżynierii lądowej i wodnej, gdzie indziej niesklasyfikowanych, do których należą ogrodzenia - roczna stawka amortyzacyjna wynosi 4,5 %, czyli amortyzacja ogrodzenia wynosi 22 lata. Zatem wykorzystanie do ogrodzenia słupków betonowych, których amortyzacja wynosi 22 lata nie może być działaniem celowym w sytuacji, gdzie ochrona młodnika trwa do 10 lat. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że ogrodzenie wykonane po poprzednim pożarze istniało, tylko miejscami siatka była pochylona lub leżała, również słupki były miejscami pochylone. Na ponownych oględzinach przeprowadzonych 21 czerwca 2023 r. G. B. poinformował, że ogrodzenie wykonane do ochrony odnowionego lasu po pożarze w roku 2014 zostało rozebrane i sprzedane. Organ zaznaczył, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 24 maja 2017 r., znak: KO.471-4/17 przyznało refundację na to wykonane ogrodzenie na długości 760 mb. Okres amortyzacji tego ogrodzenia kończy się w 2036 r. i do tego czasu wymaga konserwacji i naprawy, a nie wykonania nowego ogrodzenia. Wykonane obecnie ogrodzenie odnowionego lasu pokrywa się częściowo z wykonanym i refundowanym ogrodzeniem odnowionego lasu po poprzednim pożarze - na podstawie załącznika nr 1 do protokołu oględzin z 11 października 2022 r. ustalono, że od strony wschodniej na odcinku 160 m i od strony południowej na odcinku 112 m, czyli łącznie długość grodzenia 272 m. W związku z tym ogrodzenie na tym odcinku nie może być przedmiotem ponownego finansowania z budżetu Państwa, a materiały pozostałe z poprzedniego ogrodzenia nie mogą być refundowane przy wykonaniu nowego ogrodzenia na długości 488 m. W kwestii wykonania ogrodzenia organ po ponownej analizie materiału dowodowego ustalił, że: - w części dotyczącej wykonanego ogrodzenia na długości 488 mb bez użycia materiałów, koszt wykonania ogrodzenia nie zmienia się, gdyż na podstawie dotychczas złożonych dokumentów finansowych nadal nie można określić kosztów robocizny wykonywanego ogrodzenia. Natomiast materiały wykorzystane do wykonania poprzedniego ogrodzenia w celu ochrony odnowionej uprawy po pożarze nie podlegają ponownej analizie, gdyż wówczas ogrodzenie było wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, pełniło swoją funkcję i dlatego było zrefundowane ze środków budżetu Państwa. Zgodnie z okresem amortyzacji powinno pełnić swoją funkcję jeszcze do ochrony uprawy założonej po pożarze w 2018 r. Jeżeli G. B. to ogrodzenie rozebrał i sprzedał (jak podał do protokołu) "to jego sprawa". Dokładanie, czy odstawianie słupków nie może mieć miejsca, gdyż tego ogrodzenia już nie ma; - w części dotyczącej wykonania nowego ogrodzenia na długości 532 m, organ po ponownej analizie ustalił, że można określić jednostkowy koszt materiałów do wykonania ogrodzenia i przyjął je do wyliczenia kosztów ochrony odnowionej uprawy po pożarze w 2018 r. Wyliczenie kosztów wykonania ogrodzenia przedstawia się następująco: - robocizna: 488 m x 8,167 zł = 3 985,50 netto; 3 985,50 zł netto x 66% = 2 630,43 zł (już refundowane), 532 m x 8,167 zł = 4 344,84 zł netto; 4 344,84 zł netto x 66% = 2 867,59 zł (nowe), łącznie: 2 630,43 zł + 2 867,59 zł = 5 498,02 zł netto; 5 498,02 zł netto + 8% VAT = 5 937,86 zł brutto; - materiały ogrodzeniowe (nowe): siatka ogrodzeniowa 532 m x 5,60 zł = 2 979,20 zł netto, słupki ogrodzeniowe: 532 m : 5 m = 106 słupków; co 50 m potrójne podparcie: 532 : 50 m x 3 słupki = 32 słupki, 6 narożników po 3 szt. = 18 słupków, łącznie 156 szt. słupków x 20 zł/słupek = 3 120,00 zł netto, łącznie materiały: 2 979,20 zł + 3 120,00 zł = 6 099,20 zł netto; 6 099,20 zł netto + 23% VAT = 7 502,02 zł brutto. Koszt wykonania ogrodzenia: 5 937,86 zł + 7 502,02 zł = 13 439,88 zł. Podsumowując, łączny koszt brutto odnowienia (uprzątnięcie powierzchni i wykonanie melioracji agrotechnicznych, odnowienie powierzchni, zabezpieczenie przed zwierzyną) powierzchni leśnej po pożarze ustalono w wysokości: 19 910,93 zł brutto + 27 537,47 zł brutto + 13 439,88 zł brutto = 60 888,28 zł brutto. Ustalając wysokość kosztów odnowienia lasu po pożarze organ wziął pod uwagę wytyczne z wiążącego wyroku WSA w Łodzi, a także stanowisko Ministerstwa Środowiska wyrażone w piśmie z 23 maja 2016 r., gdzie wskazano, że w art. 12 u.o.l. nie wskazano źródeł i sposobu określenia wysokości kosztów finansowanych z budżetu państwa, jednakże wydatki publiczne powinny być dokonywane w sposób całkowicie celowy. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że zasadnym i celowym jest przyznać G. B. środki z budżetu państwa na refundację kosztów odnowienia pożarzyska na działkach o nr: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w [...], na 5,44 ha powierzchni leśnej w wysokości 60 888,28 zł brutto. Wskazana kwota nie należy się w pełni G. B. ze względu na to, że wnioskodawca w ramach złożonego wniosku uzyskał już 22 maja 2024 r. na konto z budżetu Skarbu Państwa zwrot poniesionych wydatków w wysokości 54 981,69 zł brutto na pokrycie kosztów odnowienia lasu na powierzchni 5,44 ha, na części ww. działek położonych w obrębie [...], gm. C., zniszczonego w 2018 r. przez pożar. Mając na uwadze fakt, że środki publiczne, z których ponoszone są koszty wymienione w art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.o.l. winny być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad odnośnie uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, orzeczono, że kwota do zwrotu może stanowić różnicę między kwotą 60 888,28 zł brutto, a kwotą 54 981,69 zł brutto, co stanowi kwotę 5 906,59 zł. Odnośnie kwestii zapłaty ustawowych odsetek od dnia złożenia wniosku organ wskazał, że kwestia ta została przesądzone w wiążącym wyroku WSA w Łodzi, w którym orzeczono o braku podstaw prawnych do uwzględnienia żądania wypłaty refundacji poniesionych kosztów w kwocie uwzględniającej stopę inflacyjną, czy też powiększonej o należne odsetki ustawowe. Dodatkowo organ wskazał, że istotnym w sprawie jest okoliczność wydania (w sprawie z powództwa G. B. przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście Tomaszowskiemu) przez Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w Tomaszowie Mazowieckim wyroku z 18 października 2024 r. sygn. akt I C 609/24, którym oddalono powództwo co do odsetek ustawowych, o które ubiegał się skarżący. Jak wskazał Sąd, na podstawie art. 481 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego odsetki ustawowe należą się za opóźnienie tylko w przypadku świadczeń pieniężnych mających swoją podstawę prawną w stosunkach cywilnoprawnych, natomiast nie można sformułować ogólnej reguły, że w przypadku stosunków administracyjnoprawnych (do jakich zaliczane jest świadczenie w postaci decyzji administracyjnej wydawanej w trybie art. 12 ust. 2 pkt 1 u.o.l.) spełnienie świadczeń pieniężnych z opóźnieniem rodzi obowiązek zapłaty odsetek za opóźnienie (por. T. Dybowski, A. Pyrzyńska, w: E. Łętowska (red.), System prawa prywatnego. Prawo zobowiązań - część ogólna, t. 5, Warszawa 2006, s. 245; tak też wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2012 r. sygn. akt III PK 66/11, OSNP 2013/5-6/54, wyrok SN z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt II BU 18/06, wyrok Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 29 kwietnia 2014 r. sygn. akt II Ca 135/14 i inne). Zważywszy, że powyższe świadczenie jest nienależne ze względu na brak regulacji administracyjnoprawnych przewidujących wypłatę żądanych odsetek, uznać należało, że z administracyjnego punktu widzenia w przedmiotowym stanie faktyczno-prawnym zachodzi stan bezprzedmiotowości postępowania, uregulowany w art. 105 § 1 k.p.a. Powyższe okoliczności zachodzą co do sprawy żądanych odsetek, stąd należało je umorzyć, jako bezprzedmiotowe. Organ wskazał też, że zawiadomieniem z 6 marca 2025 r. poinformowano stronę, zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a., że zakończono zbieranie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia ewentualnych uwag. W wyznaczonym terminie strona nie zapoznała się z aktami sprawy. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się G. B., który w obszernym odwołaniu, składającym się z 23 punktów, podniósł zarzut wydania decyzji z naruszeniem prawa, domagając się jej unieważnienia w całości i przyznania kwoty wynikającej z przedłożonej dokumentacji finansowo-księgowej w wysokości indeksowanej do wartości kosztów na dzień inkasa alternatywnie o stwierdzenie nieważności decyzji i skierowanie sprawy do rozpoznania. Zdaniem odwołującego, organ nie ustalił poprawnie stanu faktycznego sprawy i bezzasadnie odrzucił przedłożone przezeń wiarygodne dowody. Wskazał, że pożar objął 5 różnych drzewostanów o różnej powierzchni i wieku, wymagających różnych działań odnowieniowych. Organ prowadził postępowanie i wydał decyzję pomimo tego, że nie wznowił postępowania, nie rozpoznał sprawy od początku. Zdaniem odwołującego, decyzja jest nieważna, ponieważ w toku postępowania strona z winy organu nie miała zapewnionego czynnego udziału. Nadto decyzja została zaopiniowana przez Nadleśniczego częściowo, bowiem Nadleśniczy nie posiada uprawnień do opiniowania kosztorysów majątkowych. W toku postępowania organ nie podał również podstawy prawnej dla każdej dokonywanej przezeń czynności, wykonał błędnie pomiary przyjętej do odnowienia powierzchni lasu, oparł się na fałszywych dowodach, sfałszował podpis odwołującego na protokole oględzin akt. Organ nie skorygował również swoich błędów w zakresie ilości sadzonek, ilości słupków ogrodzeniowych i siatki. Powołaną na wstępie decyzją z 22 maja 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 572 - dalej w skrócie "k.p.a."), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Motywując podjęte rozstrzygnięcie organ drugiej instancji odwołał się do brzmienia art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.o.l. i stwierdził, że w wyniku pożaru spaleniu uległo poszycie leśne, uprawy leśne oraz las sosnowy z domieszką innych gatunków drzew liściastych. Tym samym wystąpiły przesłanki z art. 12 ust. 1 u.o.l. do ubiegania się przez G. B. - właściciela lasu - o przyznanie środków na pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony, związanych z odnowieniem drzewostanu. Co do zasady wysokość poniesionych kosztów odnowienia drzewostanu powinien wykazać wnioskodawca przedkładając staroście faktury, rachunki, paragony zarówno za sadzonki, jak i za wykonane niezbędne prace, transport i ochronę. W rozpatrywanej sprawie G. B. występując do Starosty Tomaszowskiego o refundację kosztów odnowienia pożarzyska przedstawił zestawienie poniesionych kosztów na łączną kwotę 138 912,32 zł. Wobec wątpliwości co do celowości poniesienia wydatków potwierdzonych przedstawionymi przez wnioskodawcę fakturami i umowami zlecenia, jak również nieścisłościami w przedstawionych dokumentach, których nie wyjaśnił wnioskodawca, organ pismem z 7 lipca 2022 r. wystąpił do Nadleśniczego o wskazanie zakresu poszczególnych prac do wykonania, związanych z odnowieniem pożarzyska, poczynając od etapu usunięcia pozostałości po pożarze, aż do etapu pielęgnacji zalesionej powierzchni oraz kosztów z tym związanych. Jak słusznie podniósł organ pierwszej instancji, przyznawane z budżetu państwa środki mogą dotyczyć jedynie pokrycia rzeczywistych kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem drzewostanu po pożarze, a nie wszelkich wydatków ponoszonych przez właściciela lasu. Na powyższe zwracał również uwagę WSA w Łodzi w wyroku z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24, którym uchylił decyzje organów obu instancji, jednakże nie podzielił wszystkich stawianych przez skarżącego zarzutów. WSA w Łodzi zgodził się ze stanowiskiem organów administracji publicznej, iż sposób udokumentowania poniesionych przez G. B. wydatków nie pozwala na przyjęcie, iż zasadnym jest wypłata żądanej przez niego kwoty, w wysokości wskazanej we wniosku z 19 maja 2022 r., z uwagi na brak możliwości prawidłowej weryfikacji celowości poniesionych kosztów. WSA wskazał również, iż wypłata przez Starostę Tomaszowskiego żądanej przez skarżącego kwoty w oparciu o przedłożoną przez niego dokumentację księgową, niespełniającą warunków prawem określonych, stanowiłoby podstawę do postawienia organowi, przez właściwe organy kontrolne, zarzutu naruszenia kryterium celowości, rzetelności i gospodarności w zakresie dysponowania finansami pochodzącymi ze środków publicznych. WSA podkreślił też, iż - wbrew stanowisku skarżącego - odnośnie niektórych wydatków udokumentowanych w przedłożonych fakturach, w przypadku umowy zlecenia, a więc umowy o charakterze cywilnoprawnym nie znajdują zastosowania przepisy ustawy Kodeks pracy (na fakturach dokumentujących zakup napoi, soków, wody mineralne, które przedłożone zostały na potwierdzenie poniesionych kosztów odnowienia pożarzyska w [...], G. B. poczynił adnotacje: "Napoje chłodzące zgodnie z Kodeksem Pracy i BHP"; na fakturach dokumentujących zakup oleju napędowego znajdują się adnotacje: "Dowóz na pożarzysko [...]: maszyn, narzędzi, napojów chłodzących, środków BHP"). Zdaniem Kolegium, obowiązek wykazania zasadności poniesienia konkretnych kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu w następstwie zaistniałej szkody, jak i prawidłowego ich udokumentowania, co do zasady, ciąży na podmiocie ubiegającym się o wypłatę tych środków. Odwołując się do brzmienia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i wypracowanych na tym tle poglądów judykatury organ stwierdził, że wbrew temu co podnosi wnioskodawca, przedstawione przez niego dokumenty mające potwierdzać poniesienie kosztów odnowienia drzewostanu na pożarzysku w [...], nie są wiarygodne. Dokumenty te opisane są ogólnie, na niektórych są skreślenia poprzedniego opisu i naniesiony "nowy" opis, a opisy na niektórych dokumentach nie korespondują z innymi dokumentami. Przykładem mogą być faktury z: 22 lipca 2018 r., 18 sierpnia 2018 r. i 3 września 2018 r. (zał. nr 5, nr 6 i nr 9) dokumentujące zakup oleju napędowego do pojazdu nr rej. [...] oraz benzyny bezołowiowej do tego samego pojazdu (z opisem "dowóz (...) na pożarzysko", "pilarka łańcuchowa, wycinka spalonej uprawy"). Na fakturze VAT FF/7293/2019 z 24 czerwca 2019 r. dokumentującej zakup 52,58 l oleju napędowego do pojazdu nr rej. [...], skreślono podany nr rejestracyjny pojazdu i poczyniono dopisek: "paliwo do samochodu dostawczego [...]". Na fakturach wystawionych w sierpniu 2018 r., dokumentujących zakup oleju napędowego w ilości 22,53 l i w ilości 44,38 l do pojazdu nr rej. [...] (załącznik nr 5 i nr 9) pierwotnie był opis: "Dowóz sadzonek i pracowników". Po uwagach Kolegium zawartych w decyzji z 15 marca 2023 r. uchylającej wcześniejszą decyzję Starosty Tomaszowskiego w przedmiocie przyznania G. B. środków z budżetu państwa na pokrycie kosztów odnowienia lasu na pożarzysku w [...], że z przedstawionych przez stronę umów zlecenia nie wynika, aby w miesiącach lipcu i sierpniu 2018 r. dokonano zakupu sadzonek oraz aby na pożarzysku w tym miesiącu prowadzone były prace związane z sadzeniem drzewek (co byłoby nieracjonalne, zważywszy na letnią porę, wysokie temperatury), zmieniono opis na fakturach podając: "Dowóz na pożarzysko [...]: maszyn, narzędzi, napojów chłodzących, środków BHP (rękawice) oraz pracownika". Nie koresponduje to z zapisami umów zlecenia, z których wynika, iż "zleceniobiorca dojeżdża na pożarzysko w [...] na koszt własny". Organ zauważył również, iż przy podpisie zleceniodawcy na umowach jest pieczątka: "G. G. B., ul. [...], a na fakturach dokumentujących zakup benzyny oraz oleju napędowego przy nabywcy: G. B.k, podawany jest NIP: [...], który jest identyfikatorem firmy: R.. Firma ta zaprzestała wykonywania działalności i została wykreślona z rejestru 14 lipca 2014 r. (dane dostępne w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP na stronie: https://aplikacja.ceidg.gov.pl). Skarżący przedłożył faktury m.in. z okresu od lutego 2019 r. do lipca 2019 r. (zał. nr 30 - 40) na zakup oleju napędowego do pojazdu nr rej. [...] (łącznie 548,42 l). Na fakturze VAT nr FF/7227/2019 z 22 czerwca 2019 r. (zał. nr 32) znajduje się adnotacja, iż jest to paliwo do ciągnika (brak jest jednak nazwy i bliższych danych technicznych tego pojazdu pozwalających określić przybliżone zużycie paliwa na godzinę pracy). W zestawieniu prac ww. faktury dokumentujące zakup oleju napędowego do ciągnika przyporządkowano do prac obejmujących wycinkę i zrywkę selektywną oraz "posztuczną" spalonego drzewostanu - sosna w wieku ok. 65 lat i sosna w wieku ok. 26 lat, przy czym z załączonych mapek nie wynika, gdzie miałaby znajdować się powierzchnia z sosną w wieku 26 lat. Brak jest też bliższych danych, kiedy prace przy użyciu ciągnika były prowadzone i na jakim obszarze zostały wykonane. Nie można pomijać, że odwołujący przedkłada też faktury na wykonanie przez inny podmiot świadczący usługi leśne takich prac jak: "rozdrabnianie pozrębowe i orka z pogłębiaczem LPZ na pożarzysku w [...]" (faktura Nr FV 11/2019 z 18 kwietnia 2019 r., zał. nr 12), przy czym na dokumencie tym wskazano powierzchnie wykonanych prac 3,64 ha, "wycinka i zrywka drzew na pożarzysku w [...]" (faktura Nr FV 15/2019 z 31 maja 2019 r.) oraz umowy zlecenia z sierpnia i września 2019 r. na wykonanie prac na pożarzysku w [...] takich jak m.in. oczyszczenie terenu ze spalonych pni. Skarżący przedłożył ponadto oświadczenie R. Ż. z 20 listopada 2024 r., z którego wynika, że wykonał usługi leśne zgodnie z umową, wymienione na fakturach FV 11/2029, FV 15/2019, FV 31/2019. Zgodnie z treścią oświadczenia: "Na pożarzysku w [...], gm. C w latach 2018-2019 wykonałem następujące prace zlecone przez właściciela lasu p. G. B.: wycinka drzew harvesterem, zrywka drewna sosnowego, rozdrabnianie całych drzew oraz pozostałości gałęziowych, orka bruzd z pogłębiaczem pod odnowienie sadzonkami. Prace wykonywałem na obszarze całego pożarzyska na spalonych lasach 7-letnich, 11-letnich, 26-letnich, 65-letnich, przygotowanych pod względem bezpieczeństwa pracy. Teren pożarzyska nie był ogrodzony". G. B. przedłożył też oświadczenie z 4 grudnia 2024 r. A. K. Z oświadczenia tego wynika, że wykonywał usługi leśne zgodnie z umową z lipca 2018 r. Wyciął spalony drzewostan 7- i 11-letni w miejscowości [...], gm. C., w terminie od 16 lipca 2018 r. do 28 września 2018 r. Ponadto oświadczył, iż pomagał właścicielowi lasu usunąć resztki ogrodzenia - słupki betonowe popękane w wyniku pożaru, ale także wyłamane przez strażaków wzdłuż drogi powiatowej, a także pozrywaną siatkę. Ani słupki, ani siatka nie nadawały się do ponownego użycia. Robił też z właścicielem lasu wycinkę i zrywkę spalonych drzew o nieregularnych kształtach oraz drzew niebezpiecznie nadpalonych lub pochylonych, operując traktorem właściciela lasu. Celem było przygotowanie lasu do bezpiecznej pracy harvesterem. Pracę wykonał i otrzymał pełną zapłatę. Złożył również oświadczenie, że aktualnie był wtedy studentem [...], Wydział Leśnictwa. W czasie pracy kilkukrotnie przyjeżdżał leśniczy, kierownik szkółki leśnej w J. W. S. Jest on również świadkiem wykonania pracy. Oświadczenie złożył na prośbę właściciela lasu G. B., jako dodatkowy materiał dowodowy, gdyż nie otrzymał on dotychczas pokrycia kosztów zagospodarowania związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu po pożarze, które należą mu się z tytułu ustawy o lasach. Odwołując się do art. 75 § 1 k.p.a. organ stwierdził, że przedłożone przez G. B. oświadczenia A. K. i R. Ż., mające potwierdzać wykonanie przez nich prac na pożarzysku w [...], są bardzo ogólne i niespójne z innym dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy. Z umowy zlecenia zawartej 16 lipca 2018 r. z A. K. (zleceniodawcą) wynika, iż zobowiązał się do wycinki spalonego drzewostanu 7- i 11-letniego za pomocą kosy mechanicznej i pilarki łańcuchowej, układanie wyciętej masy drzewnej do rozdrobnienia. Umowa - zlecenia nie obejmowała prac traktorem właściciela lasu. Z załączonego do umowy zlecenia zaświadczenia z 29 września 2018 r. wynikało, iż jest on studentem [...], Filia [...], kierunek zarządzanie. Ponadto oświadczenie dotyczy kwestii nie odnoszących się do zawartej umowy zlecenia, lecz do zagadnienia, w przedmiocie którego - pokrycie kosztów zagospodarowania pożarzyska - mógłby wypowiadać się właściciel lasu. R .Ż. oświadczył, że teren pożarzyska nie był ogrodzony. Tymczasem z zawartych we wrześniu 2019 r. umów zlecenia wynika, iż obejmowały one wykonanie ochrony upraw w postaci ogrodzenia leśnego ze słupków betonowych i siatki leśnej. W. P. w piśmie z 23 maja 2023 r., składając wyjaśnienia dotyczące zawartej umowy zlecenia z 2 września 2019 r. wskazał, że umowa ta obejmowała oczyszczenie terenu pożarzyska ze spalonych pni, tyczenie dróg i pasów przeciwpożarowych na terenie całego pożarzyska, wykonanie ochrony upraw w postaci ogrodzenia leśnego ze słupków betonowych i siatki leśnej o wys. 2 m wokół całego pożarzyska, z wyjątkiem odcinka manipulacyjnego o długości 111 m wzdłuż drogi powiatowej. Prace wykonywał w okresie od 2 do 5 września 2019 r. Odpowiadając na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w zakresie zawartych umów i wykonanych prac, K. P., z którym była zawarta umowa zlecenie wskazał, iż zgodnie z umową z 1 września 2019 r. wykonywał prace w postaci ogrodzenia ze słupków betonowych i siatki leśnej o wys. 2 m wzdłuż całego pożarzyska w terminie 1 września 2019 r. - 30 września 2019 r. Odpowiadając na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień w zakresie zawartych umów i wykonanych prac, kolejny zleceniobiorca – M. S. wskazał, iż zgodnie z umową zlecenia w okresie od 2 do 14 września 2019 r. wykonywał ogrodzenie pożarzyska składające się ze słupków betonowych i siatki w wysokości ok. 2 m. Wobec powyższego do wykonania tych prac nie mogły być wykorzystane słupki i siatka, których zakup dokumentują faktury wystawione w grudniu 2019 r. (faktura z 27 grudnia 2019 r. dokumentuje zakup 350 szt. słupków betonowych ogrodzeniowych o wys. 2,60 m - zał. nr 49, faktura z 17 grudnia 2019 r. dokumentująca zakup 1.400 mb siatki leśnej - zał. nr 51). W tej sytuacji wątpliwości budzi dowód wewnętrzny nr 3/2019 z 10 grudnia 2019 r. (zał. nr 113), którym G. B. dokumentuje rozwożenie słupków ogrodzeniowych na miejsce posadowienia traktorem z przyczepą, załadunek i rozładunek oraz dowód wewnętrzny nr 2/2019 z 10 grudnia 2019 r. (zał. nr 112), którym G. B. dokumentuje wykonanie otworów pod słupki ogrodzeniowe świdrem glebowym spalinowym. Nie można też dać wiary skarżącemu, że faktura z 18 kwietnia 2019 r. miałaby obejmować prace wykonane od 29 września 2018 r. do 18 kwietnia 2019 r., a więc w istocie miałaby "zbiorczo" dokumentować usługi świadczone w różnych latach rozliczeniowych. Podobnie jest z wystawioną fakturą za sadzonki sosny wykorzystane do poprawki nasadzeń wiosną 2020 r., która została wystawiona dopiero jesienią 2020 r. (faktura Nr FV 7/11/2020 z 27 listopada 2020 r. zał. nr 55). Jak stwierdziło Kolegium, przepisy ustaw podatkowych, w szczególności ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku do towarów i usług (obecnie Dz. U. z 2024 r" poz. 361 ze zm.), regulują terminy wystawiania faktur w tym art. 106i ust. 1, ust. 2 tej ustawy. Kwestie wystawienia faktury z 8 kwietnia 2019 r. i "Faktury Nr W-Z" z 5 kwietnia 2019 r. na zakup 25.000 szt. sosny wyjaśnił organ pierwszej instancji. Przyjmując nawet, że faktura z 5 kwietnia 2019 r. stanowi "dokument wydania zewnętrznego", to i tak ilość sadzonek, których zakup dokumentują przedstawione przez skarżącego faktury, byłaby większa niż potrzebna do zasadzenia na pożarzysku w [...](opierając się na danych wskazanych w Zasadach hodowli lasu, które są stosowane przy zalesieniu gruntów bez względu na to, czyją stanowią własność). WSA w Łodzi zgodził się ze stanowiskiem organów, iż braki formalne, jak i nieścisłości części przedłożonej przez skarżącego wraz z wnioskiem z 19 maja 2022 r. dokumentacji uniemożliwiały uznanie tej dokumentacji za rzetelną i miarodajną podstawę do wykazania poniesionych przez skarżącego kosztów odnowy uprawy leśnej po pożarze na działkach położonych w [...]. Kolegium zauważyło też, że oględziny przeprowadzone 21 czerwca 2023 r. w obecności skarżącego i przedstawiciela Nadleśnictwa S. nie potwierdziły podnoszonej w odwołaniu z 1 lutego 2023 r. od wcześniejszej decyzji Starosty Tomaszowskiego przyznającej środki z budżetu państwa na pokrycie kosztów odnowienia lasu na pożarzysku w [...] okoliczności, że przepadła uprawa (nasadzenia wykonane wiosną 2019 r.) na północnej połowie pożarzyska i zaszła konieczność ponownego wykonania nasadzeń jesienią 2019 r., co rzutuje na wysokość poniesionych kosztów. Podczas oględzin ustalono, że na północnej części odnowionego pożarzyska o pow. ok. 3 ha nie było obszarowej przepadłej uprawy - na tym terenie były tylko wypady w ilości 23%, które zostały uzupełnione w ramach wykonywania poprawek. Protokół z oględzin podpisał G. B. nie wnosząc żadnych uwag. W wyroku za niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy WSA w Łodzi uznał ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie dotyczącym rzeczywistej ilości sadzonek zakupionych przez skarżącego, jak i zasadności obsadzenia terenu odnowionej uprawy leśnej wskazywaną przez stronę ilością nabytych sadzonek, jak i podnoszonej konieczności przeprowadzenia zróżnicowanych prac porządkowych i przygotowawczych na terenie pożarzyska z uwagi na fakt objęcia przez pożar powierzchni o różnym wieku drzewostanu, a nadto w zakresie wykorzystanego materiału do wykonania ogrodzenia odnowionej uprawy. WSA w Łodzi wskazał, że dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy niezbędnym będzie dokonanie dodatkowych ustaleń faktycznych, co do ewentualnej konieczności zróżnicowania kosztów prac odtworzeniowych z uwagi na objęcie pożarem obszarów lasu o różnym wieku drzewostanu, dokładnego odniesienia się do kwestii rzeczywistej ilości nabytych i zasadności wysadzenia deklarowanej przez skarżącego ilości sadzonek na odnawianej powierzchni, jak również wyjaśnienie kwestii materiału wykorzystanego do ogrodzenia terenu odnowionej uprawy leśnej. Przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie organ pierwszej instancji obowiązany będzie do jego zaopiniowania przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. Odwołując się do regulacji art. 153 p.p.s.a. Kolegium dążąc do wyjaśnienia kwestii, na które zwrócił uwagę WSA w Łodzi podkreśliło, że organ pierwszej instancji pismem z 21 października 2024 r. wystąpił do Nadleśniczego Nadleśnictwa S. o udzielenie informacji, jaka ilość sadzonek została wykorzystana do obsadzenia powierzchni 5,44 ha lasu na terenie pożarzyska na działkach leśnych nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...] (bez wykorzystania na wykonanie poprawek, gdyż wykonanie poprawek nie jest ujęte w katalogu refundacji odnowienia pożarzyska), a także informacji, czy przy ustalaniu kosztów porządkowych i przygotowawczych należy zastosować stawki zróżnicowane ze względu na wiek drzewostanu. Odpowiadając na powyższe pismo, Nadleśniczy w piśmie z 4 listopada 2024 r. wyjaśnił, że wartości wskazane przez Nadleśnictwo S. w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. są cenami średnimi ujętymi dla leśnictw sąsiadujących z działkami leśnymi w obrębie [...], tj. leśnictwo K. i C. w latach 2018-2021. Nadleśnictwo nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska, w którym prowadzone są prace. Ceny przyjmowane w Nadleśnictwie S. za wykonanie usług związanych z przygotowaniem gleby pod odnowienie oraz samego odnowienia wraz z montażem ogrodzenia są wynikową prowadzonych przetargów publicznych - nieograniczonych. Ceny wykonywanych usług na obszarze jednego nadleśnictwa potrafią się różnić w zależności od wykonawcy, który wygrał dane postępowanie (pakiet usługowy). Usługi w sektorze prywatnym przez firmy świadczące usługi w ww. zakresie mogą się różnić od wskazanych w piśmie Nadleśnictwa S. z 22 sierpnia 2022 r. Pismem z 19 grudnia 2024 r. Starosta Tomaszowski zwrócił się też do G. B. "o kluczowe, rzeczowe i pełne udokumentowanie" wskazanych przez WSA w Łodzi braków, tj. odniesienie się do wytycznych WSA w Łodzi w zakresie dokonania dodatkowych ustaleń faktycznych co do ewentualnej konieczności zróżnicowania kosztów prac odtworzeniowych z uwagi na objęcie pożarem obszarów lasu o różnym wieku drzewostanu, rzeczywistej ilości nabytych i zasadności wysadzenia deklarowanej ilości sadzonek na odnawianej powierzchni, jak również kwestii materiału wykorzystanego do ogrodzenia. Organ wskazał, że odpowiedź winna być udzielona w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma. Podjęte w toku prowadzonego postępowania starania organów nie przyniosły jednak zamierzonego rezultatu. G. B. nie udzielił rzeczowych wyjaśnień na wezwanie organu, składał natomiast różne pisma i wnioski, zarzucając brak odpowiednich kompetencji i nieudolność pracowników Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim prowadzących postępowanie. Wnosił też o wyłączenie od udziału w postępowania pracowników Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa w Starostwie Powiatowym w Tomaszowie Mazowieckim. Jednocześnie podkreślał, iż przedłożona przez niego dokumentacja jest poprawna pod względem formalnym, ścisła i spójna z zawartymi na prace leśne umowami (pismo G. B. z 20 grudnia 2024 r.). W piśmie z 17 stycznia 2024 r. (data wpływu do Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim 17 stycznia 2025 r.) G. B., odpowiadając na pismo organu z 19 grudnia 2024 r., wezwał Starostę Tomaszowskiego do wydania decyzji w sprawie pokrycia kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu po pożarze, finansowanych zgodnie z u.o.l. (art. 12 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 13 u.o.l.) z budżetu państwa, zaznaczając, iż przedstawił "pełną i prawidłową dokumentację finansową oraz dowody w postaci oświadczeń wykonawców, poświadczeń wykonania pracy i otrzymania zapłaty, dokumentacji filmowej i zdjęciowej na okoliczność wykonania przez właściciela lasu odnowienia drzewostanu w latach 2018-2022". G. B. wniósł o pokrycie kosztów w nominalnej wysokości 158 906,32 zł, "realnej na dzień inkasa". Podniósł, że urealnienie ze względu na zmianę wartości pieniądza w czasie podlega indeksacji wskaźnikami inflacji GUS oraz kapitalizacji wg stóp procentowych NBP dla PLN od dnia poniesienia wydatku do dnia inkasa". Jak stwierdziło Kolegium, na organach prowadzących postępowanie spoczywają dwa obowiązki: po pierwsze, określenie z urzędu, jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego i po drugie - obowiązek przeprowadzenia niezbędnych dowodów (z urzędu lub wskazanych przez stronę). Takie obowiązki organu nie przeczą tezie, że w postępowaniu administracyjnym ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Kiedy ciężar dowodu spoczywa na stronie postępowania, (...) obowiązek organu administracji ogranicza się do wezwania jej, aby w stosownym terminie przedstawiła dowody na okoliczność, od której zależy korzystne dla niej rozstrzygnięcie sprawy. Przedstawione przez G. B. dokumenty są niespójne i nie pozwalają na przyjęcie, iż zasadnym jest przyznanie kosztów odnowienia uprawy leśnej na pożarzysku w [...] w oczekiwanej przez niego wysokości. Ustawodawca wskazuje na obowiązek pokrycia z budżetu państwa kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu (a nie wszelkich kosztów poniesionych przez właściciela lasu, na którym ciążą obowiązki określone w u.o.l.). Do przekazanej Staroście Tomaszowskiemu przy piśmie z 29 listopada 2024 r. "dokumentacji odnowienia i ochrony" uprawy po pożarze z 2018 r. w [...], G. B. włączył dowody wewnętrzne: nr 1/2024 z 24 września 2024 r. na kwotę 19 704 zł, obejmujące prace, obsługę i nadzór prac na pożarzysku w [...] w latach 2018 - 2020, nr 2/2024 z 24 września 2024 r. na kwotę 240 zł obejmujące wyjazdy w celach organizacyjnych do miejscowości D. koło C.. Z mocy prawa (art. 13 u.o.l.) na właścicielu lasu ciążą określone obowiązki. Art. 13 ust. 1 u.o.l. nakłada na właścicieli lasów obowiązek utrzymania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym pielęgnowania i ochrony lasu (pkt 3). Obowiązki, które z mocy ustawy ciążą na właścicielu lasu nie mogą być finansowane z budżetu państwa. U.o.l. nie określa, w jaki sposób mają zostać ustalone koszty zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem drzewostanu po pożarze, ani jakie działania (prace) w tym procesie mogą być sfinansowane ze środków budżetu państwa. Nie odsyła też w tym względzie do przepisów z innych dziedzin. Z dorobku nauk leśnych wiadomo, że odnowienie lasu oznacza zakładanie lub powstawanie nowych drzewostanów na miejsce zniszczonych. Aby dokonać odnowienia drzewostanu niezbędne jest też odpowiednie przygotowanie gleby. Co do zasady wysokość poniesionych kosztów odnowienia drzewostanu powinien wykazać wnioskodawca przedkładając staroście faktury, rachunki, paragony zarówno za sadzonki, jak i za wykonane niezbędne prace, transport i ochronę. Jednak wobec tego, że przedłożone przez wnioskodawcę faktury i rachunki są niespójne z innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy, nie można przyjąć, że stanowią one wiarygodne źródło dowodowe na okoliczność poniesienia kosztów odnowienia lasu na pożarzysku w [...](potwierdził to WSA w Łodzi w wyroku z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24). Wobec tego organ pierwszej instancji dokonując wyliczenia kosztów odnowienia pożarzyska oparł się na danych przedstawionych w piśmie Nadleśniczego Nadleśnictwa S. z 22 sierpnia 2022 r., w którym wskazano czynności konieczne do wykonania odnowienia pożarzyska i średni koszt tych prac. W piśmie tym wysokość poszczególnych kosztów podana została z uwzględnieniem kosztów w sąsiadujących leśnictwach K. i C. Dodać należy, iż Zastępca Dyrektora Departamentu Leśnictwa i Ochrony Przyrody w Ministerstwie Środowiska wskazał w piśmie z 23 maja 2016 r., że Ministerstwo Środowiska nie posiada kalkulacji zryczałtowanej stawki na odnowienie 1 ha powierzchni leśnej po pożarze. Zwrócono uwagę, że koszty te zależne są od wielu czynników, a lokalny nadleśniczy z racji realizacji powierzonych zadań powinien najlepiej znać lokalne uwarunkowania gospodarki leśnej. W kontekście powyższego racjonalne jest - zdaniem Kolegium - przyjęcie do określenia kosztów odnowienia pożarzyska w [...] średniego kosztu prac odnowieniowych za lata 2018 - 2021 w sąsiadujących leśnictwach K. i C. Według Kolegium, nie ulega wątpliwości, że rzeczywiste koszty odnowienia lasu po pożarze mogą być wyższe lub niższe od przedstawionych przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. Nie oznacza to jednak, że przyjmując do wyliczenia kosztów odnowienia lasu na pożarzysku w [...] średnich kosztów poszczególnych prac, podanych w ww. piśmie, organ stosował "pozaprawne procedury" i stwarzał "własne nielegalne kosztorysy", co zarzuca odwołujący. Organ odwoławczy podkreślił, że w piśmie z 4 listopada 2024 r. Nadleśniczy wyjaśnił, iż nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska, w którym prowadzone są prace, gdyż ceny usług związanych z przygotowaniem gleby pod odnowienie oraz samego odnowienia są wynikową prowadzonych przetargów publicznych. Do obliczeń przyjęto powierzchnię 5,44 ha. W wyroku z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24 WSA w Łodzi nie podzielił stawianych przez skarżącego zarzutów co do nieprawidłowego ustalenia powierzchni odnowionej uprawy leśnej. Przeprowadzona 19 grudnia 2024 r. wizja w terenie pozwoliła na ustalenia, że nie ma pozostałości po pożarze na części działek nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. C. Powierzchnia leśna po pożarze została odnowiona sadzonkami gatunku sosna. Powierzchnia odnowiona jest ogrodzona siatką leśną o wysokości 2 m, zamontowaną na słupkach betonowych. Siatka miejscami jest pozagniatana, w jednym przęśle zerwana. Kolegium zauważyło również, że ilość sadzonek potrzebnych do odnowienia powierzchni leśnej organ przyjął zgodnie z dokumentem pn. "Zasady hodowli lasu" Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, stanowiącym załącznik do Zarządzenia nr 53 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z 21 listopada 2011 r. Liczba sadzonek gatunku sosna wymagana do odnowienia powierzchni leśnej wynosi 8-10 tys. szt./ha. Potwierdził to Nadleśniczy w piśmie z 4 listopada 2024 r. wskazując, iż na 1 ha przyjmuje się dla sosny 8-10 tys. sztuk. Zgodnie z tabelą 4 - Orientacyjna liczba sadzonek w odnowieniach z sadzenia, zamieszczoną w załączniku do Zarządzenia nr 108 Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych z dnia 5 grudnia 2023 r., liczba sadzonek sosny podana jest w takiej samej wielkości, tj. 8-10 tys. szt./ha. Nieprawidłowości w dokumentacji przedstawionej przez G. B., dotyczącej zakupu sadzonek, zastały szczegółowo przedstawione przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Określając koszty odnowienia lasu po pożarze, organ pierwszej instancji nie uwzględnił poprawek, uzupełnień i dolesień na odnowionych uprawach, gdyż koszty tych czynności nie mieszczą się w katalogu kosztów z art. 12 ust. 1 u.o.l. Wykonanie tych czynności z zakresu gospodarki leśnej należy do obowiązków właściciela lasu. Stanowisko to podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji ustalił, że ogrodzenie wykonane zostało na słupkach betonowych, posadowionych co 5 m. Co 50 m wykonane zostało podparcie słupków, a na każdy narożnik wykorzystano po trzy słupki. Powyższe uwzględniono przy określaniu kosztów zabezpieczenia uprawy przed zwierzyną. Jednocześnie organ zaznaczył, że nie mogą być przedmiotem ponownego finasowania z budżetu państwa materiały na ogrodzenie na odcinku 488 m, w sytuacji gdy przyznano już refundację kosztów na to ogrodzenie w związku z odnowieniem lasu po pożarze w 2014 r. i nie upłynął jeszcze okres amortyzacji tego ogrodzenia. W tej sytuacji, w odniesieniu do ogrodzenia na długości 488 m uwzględniono tylko koszty robocizny. W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że skarżący kwestionuje sposób ustalenia kosztów odnowienia pożarzyska twierdząc, że decyzja jest niezgodna z wyrokiem WSA w Łodzi, gdyż pożar objął 5 różnych drzewostanów o różnej powierzchni i wieku, wymagających różnych działań odnowieniowych. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że z zaskarżonej decyzji wynika, iż na terenie objętym pożarem, według mapy gospodarczej lasu obręb [...], na dzień 30 czerwca 2015 r. widnieje las: oddz.1o 6So 10 lat i oddz. 1s 8So 18 lat. Powyższe nie wskazuje, iż las objęty pożarem był bardzo zróżnicowany. Owszem działania odnowieniowe mogły być zróżnicowane, jednakże - jak wskazał Nadleśniczy w piśmie z 4 listopada 2024 r. - co też wskazywano już wyżej, nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska. Dlatego też przy ustalaniu kosztów odnowienia lasu po pożarze przyjęto uśrednione ceny dla nadleśnictw sąsiadujących z działkami objętymi pożarem. Dodać przy tym należy, iż G. B. był wzywany przez organ pierwszej instancji pismem z 1 sierpnia 2022 r. do sporządzenia wykazu wykonanych zabiegów, z podaniem ich daty, powierzchni, na której zostały wykonane i przyporządkowaniem poszczególnych dokumentów, które przedłożył. Skarżący nie przedstawił jednak zestawienia, o które występował organ, a jedynie poinformował, że z przedłożonych przez niego dokumentów wynika rodzaj zakupu i wykonywanej pracy. G. B. był też wzywany m.in. do wyjaśnienia kwestii zróżnicowanych kosztów prac odnowieniowych ze względu na objęcie pożarem obszarów o różnym wieku drzewostanu, co podnosił w złożonej skardze do WSA na poprzednio wydaną w sprawie decyzję organu odwoławczego, a co było powodem jej uchylenia przez WSA w Łodzi. Skarżący nie zastosował się jednak do wezwania organu pierwszej instancji z 19 grudnia 2024 r. i nie przedstawił żądanych wyjaśnień. Organ drugiej instancji podkreślił również, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji, wypełniając zalecenia zawarte w wyroku WSA w Łodzi z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24, organ pierwszej instancji pismem z 20 stycznia 2025 r. znak: ZRO.6164.32.2022 wystąpił do Nadleśniczego o zaopiniowanie tejże decyzji, przesyłając projekt decyzji wraz ze skanami dokumentacji zgromadzonej w sprawie. W odpowiedzi z 7 lutego 2025 r. Nadleśniczy wskazał, iż co do zasady opiniuje pozytywnie wniosek o przyznanie wnioskodawcy środków z budżetu Państwa na pokrycie kosztów odnowienia lasu na powierzchni 5,44 ha, na części działek nr [...], nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. C., zniszczonego w 2018 r. przez pożar (Nadleśniczy zaopiniował wniosek o przyznanie środków z budżetu Państwa, a nie projekt decyzji, jak zarzuca skarżący w złożonym odwołaniu). Jednocześnie Nadleśniczy stwierdził, że nie jest w stanie dokonać merytorycznej oceny w zakresie zasadności wysokości przyznanych środków z budżetu państwa z uwagi na brak przedstawienia przez organ administracji szczegółowych podstaw wyliczenia i wyceny kosztów odnowienia lasu. W piśmie z 12 lutego 2025 r. Starosta Tomaszowski wyjaśnił, iż "przepisy ustawy o lasach ani wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie nakłada na organ obowiązku wykonania dodatkowych wycen" i ponownie zwrócił się o przedstawienie opinii. W piśmie z 28 lutego 2025 r. Nadleśniczy wskazał, że wydał już opinię i podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z 7 lutego 2025 r. W wyroku WSA w Łodzi wskazał, że z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.o.l. wynika, iż odnośnie lasów prywatnych, decyzje w przedmiocie przyznania kosztów zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem lub przebudową drzewostanu finansowanych z budżetu państwa wydaje starosta, na wniosek właściciela lasu, po zaopiniowaniu przez nadleśniczego. W doktrynie podkreśla się, że do opinii, o której mowa w przywołanym przepisie nie znajduje zastosowania przepis art. 106 k.p.a., a starosta nie jest taką opinią związany. Przyjmuje się jednak, pomimo braku ustawowego określenia formy takiej opinii, iż winna ona zostać wyrażona w toku prowadzonego postępowania administracyjnego i przybrać formę pisemną, stosownie do brzmienia art. 14 k.p.a. (por. Rakoczy Bartosz, Ustawa o lasach. Komentarz do art. 12, LEX 2011; Danecka Daria, Radecki Wojciech, Ustawa o lasach. Komentarz do art. 12, wyd. IV, LEX/el 2024). Taka opinia w przedmiotowej sprawie została przedstawiona przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. Kolegium zaznaczyło również, że zgodnie z art. 359 § 1 Kodeksu cywilnego, odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu. W myśl powołanego przepisu, obowiązek zapłaty odsetek może wynikać z decyzji tylko wtedy, jeżeli przepis szczególny upoważnia organ do wypłaty należności z odsetkami. W u.o.l. takiego przepisu nie ma. Przepisy u.o.l. nie przewidują też, aby koszty pokrycia odnowienia lasu podlegały "indeksacji wskaźnikami inflacji GUS oraz kapitalizacji wg stóp procentowych NBP", czego domaga się skarżący. W wyroku z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24 WSA w Łodzi wskazał, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania wypłaty refundacji poniesionych kosztów odnowienia pożarzyska w [...] w kwocie uwzględniającej stopę inflacji, czy też powiększonej o należne odsetki ustawowe. Stąd też uzasadnione było umorzenie postępowania w tym zakresie przez organ pierwszej instancji. Odwołując się do brzmienia art. 6 k.p.a., art. 25 § 1 i art. 24 § 1 k.p.a. Kolegium podniosło, że w przepisach k.p.a. ustawodawca nie przewidział procedury wyłączenia pracowników, którzy brali udział w wydaniu decyzji, uchylonej przez sąd administracyjny. W kwestii "wyłączenia organu Starosty Tomaszowskiego z udziału w sprawie ZRO.6164.32.2022" dotyczącej refundacji kosztów odnowienia pożarzyska na działkach leśnych w obrębie [...], o co wnioskował G. B., Samorządowe Kolegium Odwoławcze wypowiedziało się w postanowieniu z 18 grudnia 2024 r. stwierdzając brak przesłanek do wyłączenia tego organu. Nie można zaakceptować poglądów skarżącego, który usiłuje wykazać brak profesjonalizmu pracowników Starostwa Powiatowego w Tomaszowie Mazowieckim, że o wyłączeniu organu lub pracownika miałoby przesądzać jego przekonanie o "braku zdolności do prawidłowego rozpoznania stanu faktycznego", braku "wiedzy z leśnictwa, prawa administracyjnego i finansów". Jednocześnie, jak podkreśliło Kolegium, nie jest w żaden sposób uprawnione, aby wypowiadać w kwestii obsady stanowisk w organie pierwszej instancji. Kolegium nie może też odnosić się do zarzucanego w odwołaniu fałszowania podpisów, dowodów, "fałszywych roszczeń i oskarżeń". Na poparcie stawianych zarzutów skarżący nie przedstawił żadnych dowodów. Zdaniem organu odwoławczego, nie znajdują uzasadnienia stawiane w odwołaniu zarzuty braku udziału strony w postępowaniu, z winy organu. Z akt sprawy wynika, iż G. B. oraz jego pełnomocnik (brat) P. B. zapoznali się z aktami sprawy 23 i 24 września 2024 r., a następnie 18 października 2024 r. oraz 5 listopada 2024 r., przy czym P. B., upoważniony przez G. B., po przejrzeniu akt odmówił podpisania protokołu z udostępnienia akt i taka adnotacja widnieje na tym protokole. Pismem z 6 marca 2025 r., działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., organ pierwszej instancji poinformował G. B., że zakończono zbieranie materiału dowodowego w sprawie dotyczącej przyznania środków z budżetu państwa na pokrycie kosztów odnowienia powierzchni leśnej w [...], po pożarze w 2018 r. Organ poinformował stronę, że z zebranym materiałem dowodowym może zapoznać się w terminie 7 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. W tym też terminie służy stronie prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Z powyższego uprawnienia strona nie skorzystała. Końcowo Kolegium zaznaczyło, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie refundacji kosztów odnowienia pożarzyska o pow. 5,44 ha na działkach nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...], gm. C., o co wnioskował G. B. Postanowieniem z 26 marca 2025 r., wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., Starosta Tomaszowski odmówił zawieszenia postępowania w sprawie uznając, że nie występuje zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy rozpatrzenie sprawy. Na postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania, zgodnie z przepisami k.p.a. nie przysługuje zażalenie. Na powyższe postanowienie G. B. wniósł jednak zażalenie z 7 kwietnia 2025 r. Sprawa z wniesionego przez stronę zażalenia jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia Kolegium (postanowienie znak: KO.471.8.2025). Zaskarżenie do WSA w Łodzi postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 11 lutego 2025 r. znak: KO.471.7.2024 utrzymującego w mocy postanowienie Starosty Tomaszowskiego z 30 października 2024 r. znak: ZRO.6124.32.2022 odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie refundacji kosztów odnowienia pożarzyska na działkach nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] w obrębie [...], gm. C., na które to okoliczności powoływał się G. B. wnioskując o zawieszenie postępowania, nie stanowi zagadnienia wstępnego, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Kolegium podniosło również, że G. B. wnioskował o wznowienie postępowania w sprawie dotyczącej pokrycia kosztów odnowienia lasu po pożarze w [...], w której to sprawie nie było ostatecznego rozstrzygnięcia. Wyrokiem z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24 WSA w Łodzi uchylił decyzje organów administracji obu instancji, co spowodowało konieczność ponownego procedowania przez organ I instancji w trybie zwykłym. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G. B. wniósł o: uchylenie decyzji organów obu instancji; zasądzenie od Starosty Powiatu Tomaszowskiego kwoty nominalnej 158 906,32 zł z tytułu poniesionych przez właściciela lasu ze środków własnych, kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem drzewostanu po pożarze 5 lipca 2018 r. w miejscowości [...], gmina C., pomniejszonej o już wypłacone 54 981,69 zł, czyli w wysokości 103 924,63 zł a w przypadku uznania przez Sąd swojej niewłaściwości, skierowanie sprawy do sądu właściwego; zasądzenie waloryzacji świadczenia, ze względu na istotną zmianę wartości pieniądza w czasie, co jest uzasadnione interesem stron oraz ze względu na zasady współżycia społecznego, co jest również przejawem ochrony interesu publicznego wiążącego się z ochroną lasów, a w przypadku uznania przez Sąd swojej niewłaściwości, skierowanie sprawy do sądu właściwego; powołanie w razie potrzeby biegłego rzeczoznawcy majątkowego ze specjalizacją w dziedzinie leśnictwa, w celu wydania opinii na temat dowodów w postaci dokumentacji finansowo-księgowej dostarczonej przez skarżącego oraz wysokości kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu po pożarze w 2018 r. obrębie [...], gm. C.; odrzucenie wszystkich ocen, ustaleń i dowodów organu; w przypadku uchylenia decyzji organów obu instancji, stwierdzenie, że organ pierwszej instancji prowadził postępowanie przewlekle, podejmując czynności nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, pozorne; stwierdzenie, że organ pierwszej instancji w sposób rażący naruszył przepisy prawa procesowego. W obszernym uzasadnieniu skargi jej autor stwierdził, że wydane w sprawie decyzje organów obu instancji nie posiadają uzasadnienia faktycznego i prawnego, opartego na dowodach zgodnych z rzeczywistością oraz podstaw prawnych z przytoczeniem przepisów prawa na każdą okoliczność i czynność organu, co świadczy o naruszeniu art. 75 § 1, art. 76 § 1 i 2 k.p.a. Nadto w toku postępowania organ pierwszej instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a. Organy orzekające w sprawie, wbrew zaleceniom wynikającym z wyroku WSA w Łodzi z 21 czerwca 2024 r., II SA/Łd 167/24, nie przeprowadziły całego postępowania administracyjnego od początku, nie powołały biegłego i oparły się na opiniach osób nieposiadających wiedzy specjalnej. Nie wznowiły również postępowania, co wpływa na ważność decyzji (pkt 5 - zarzuty proceduralne). Jak wskazał skarżący spalony las składał się z sześciu różnych powierzchni drzewostanu i obejmował powierzchnię 6,3 ha, którą organ bezzasadnie zredukował do 5,4 ha, uznając za przedmiot postępowania fikcyjny model lasu, spalony wszędzie w jednakowy sposób, a prace odnowieniowe sprowadził do tych samych prac wykonywanych na całej powierzchni pożaru za tę samą cenę. Zdaniem skarżącego, organy orzekały opierając się na fałszywych dowodach w sprawie, podczas gdy konieczne było powołanie rzeczoznawcy majątkowego, biegłego z zakresu leśnictwa, ponieważ pracownicy organu nie posiadają stosownego wykształcenia i wiedzy w tym zakresie. Skarżący domaga się pokrycia wszystkich poniesionych przezeń kosztów w wysokości 156 906,32 zł zgodnie z przedłożonym 29 listopada 2024 r. albumem prac obejmującym pełną dokumentację pożaru oraz dokumentację wykonania odnowienia i ochrony wraz z płytą DVD, składaną kilkakrotnie organowi. Na życzenie organu dokumenty zostały dodatkowo opisane celem ich uszczegółowienia, przypisano dokumenty do poszczególnych prac. Według skarżącego, w toku postępowania zostały naruszone przepisy art. 7, art. 8, art. 9, art. 75, art. 77 § 1, art. 84 § 1 k.p.a., art. 104 § 1 k.p.a., rażąco naruszono także art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Organ samodzielnie wykonał kosztorysy w oparciu o własne fikcyjne ustalenia, błędne pomiary, uśrednione ceny nieokreślonych bliżej prac podanych przez Nadleśnictwo S. Zdaniem skarżącego, organ nie posiada kompetencji do kontrolowania dokumentów księgowych przedłożonych przez właściciela lasu, a tym bardziej podważania ich wiarygodności i odmawiania im mocy dowodowej, zwłaszcza, że zostały one uznane za wiarygodne przez szereg instytucji finansowych. Wszechstronnie zweryfikowana dokumentacja finansowo-księgowa wraz z dowodami w postaci dokumentów, zeznań świadków, opinii biegłych, oględzin, zdjęć, filmów dostarczona organowi przez właściciela lasu, oparta na rzeczywistym stanie faktycznym jest wiarygodnym dowodem na wysokość poniesionych przez właściciela lasu kosztów. Sam właściciel lasu daje organowi rękojmię celowego i oszczędnego wykonania prac. Prowadząc ponownie postępowanie organy nie wykonały zaleceń wynikających z wyroku WSA w Łodzi z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Postanowieniem z 20 sierpnia 2025 r. Sąd oddalił wniosek organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie. Na rozprawie 8 października 2025 r. skarżący poparł skargę i oświadczył, że wycofuje się z postawionego zarzutu proceduralnego zawartego w punkcie 5 skargi. Sąd postanowił oddalić zawarty w skardze wniosek dowodowy o powołanie biegłego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 22 maja 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Tomaszowskiego z 31 marca 2025 r. w przedmiocie przyznania G. B. środków na pokrycie kosztów odnowy lasy stwierdził, że zostały one podjęte z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało ich usunięcie z obrotu prawnego. Przede wszystkim godzi się wyjaśnić, że rozpatrywana sprawa była już przedmiotem rozważań organów administracyjnych obu instancji jak i tutejszego Sądu. Poddana obecnie sądowej kontroli decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim jest już trzecim z kolei rozstrzygnięciem w sprawie. Przypomnieć w związku z tym trzeba, że decyzją z 15 marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z 12 stycznia 2023 r. przyznającą skarżącemu środki z budżetu państwa w wysokości 58 844,30 zł brutto na pokrycie kosztów odnowienia lasu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji z uwagi na konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Kolejną decyzją z 28 grudnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji z 30 sierpnia 2023 r. orzekające o przyznaniu na rzecz skarżącego środków z budżetu państwa w wysokości 54 981,69 zł brutto na pokrycie kosztów odnowienia lasu na pow. 5,44 ha na części działek o nr: nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...], gm. C., zniszczonej w 2018 r. przez pożar. Wyrokiem z 11 czerwca 2024 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 167/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpatrzeniu skargi G. B., uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium z 28 grudnia 2023 r. jak i poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z 30 sierpnia 2023 r. Wspomniany wyżej wyrok uprawomocnił się z dniem 13 sierpnia 2024 r. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a ustanowiona w nim zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że ani organ administracji ani Sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy zaistniałych po wydaniu wyroku, a także w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego przedmiotową ocenę. Powyższe stanowisko jest ugruntowane w judykaturze sądów administracyjnych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 czerwca 2025 r., II OSK 236/23; z 26 czerwca 2024 r., I OSK 757/21; z 22 lutego 2024 r., I OSK 2202/20; z 29 listopada 2022 r., I OSK 2618/19; z 29 czerwca 2022 r., II OSK 2791/19; z 20 lutego 2018 r., I OSK 1917/17; 20 października 2017 r., II OSK 312/16 - dostępne https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie budzi w związku z powyższym wątpliwości, że w ponownie prowadzonym postępowaniu w sprawie przyznania skarżącemu środków na pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lasu po pożarze organy obu instancji podobnie zresztą jak i skład Sądu obecnie rozpatrujący sprawę zobowiązane były uwzględnić zarówno wytyczne w zakresie oceny prawnej jak i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24. W świetle przywołanego wyżej prawomocnego orzeczenia Sądu wiążąca w kontrolowanym obecnie postępowaniu jest wykładnia art. 12 u.o.l., który stanowił materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji. W rozumieniu art. 12 ust. 1 u.o.l. w przypadku braku możliwości ustalenia sprawcy szkody w lasach, powstałej w wyniku oddziaływania gazów i pyłów przemysłowych, oraz w przypadku pożarów lub innych klęsk żywiołowych spowodowanych czynnikami biotycznymi albo abiotycznymi, zagrażających trwałości lasów, koszty zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem lub przebudową drzewostanu finansowane są z budżetu państwa. Decyzje w sprawie przyznania środków na pokrycie kosztów, o których mowa w ust. 1, zgodnie z art. 12 ust. 2 u.o.l., wydają: pkt 1 - minister właściwy do spraw środowiska, na wniosek Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych, zwanego dalej "Dyrektorem Generalnym" - w odniesieniu do lasów pozostających w zarządzie Lasów Państwowych, będących w użytkowaniu wieczystym oraz lasów przekazanych w użytkowanie na mocy art. 40; pkt 2 - starosta, na wniosek właściciela lasu, po zaopiniowaniu przez nadleśniczego - w odniesieniu do pozostałych lasów, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Jak argumentował WSA w wyroku z 11 czerwca 2024 r., z czym zresztą w pełni zgadza się skład orzekający Sądu w sprawie niniejszej, na podstawie wskazanego przepisu budżet państwa finansuje nie wszystkie wydatki związane z naprawieniem szkody, lecz tylko koszty zagospodarowania i ochrony związane z odnowieniem lub przebudową drzewostanu (por. Danecka Daria, Radecki Wojciech, Ustawa o lasach. Komentarz do art. 12, wyd. IV, LEX/el 2024). Regulacja art. 12 ust. 2 pkt 2 u.o.l. nie znajduje jakiegokolwiek rozwinięcia poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów innej ustawy, czy też przepisów wykonawczych, w szczególności, co do trybu i sposobu wyliczenia wysokości należnej refundacji, czy też kwestii zasadności poszczególnych wydatków. W tym stanie rzeczy WSA zgodził się z procedującymi w sprawie organami administracyjnymi obu instancji, iż środki publiczne, z których ponoszone są koszty wymienione w art. 12 ust. 1 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.o.l. winny być wydatkowane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad odnośnie uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów oraz optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów, co znajduje potwierdzenie w treści art. 44 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1270). WSA za trafne uznał zatem stanowisko organów, iż obowiązek wykazania zasadności poniesienia konkretnych kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu w następstwie zaistniałej szkody, jak i prawidłowego ich udokumentowania, ciąży na podmiocie ubiegającym się o wypłatę tych środków. WSA w Łodzi przesądził również, że w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 maja 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Odtwarzanie potencjału produkcji leśnej zniszczonego przez katastrofy oraz wprowadzanie instrumentów zapobiegawczych" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 2681), a ponadto, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje powoływany przez skarżącego wyrok WSA w Bydgoszczy z 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 766/16. Sąd w rozważanym wyżej wyroku w ślad za organami orzekającymi stwierdził również, że braki formalne, jak i nieścisłości części przedłożonej przez skarżącego wraz z wnioskiem z 19 maja 2022 r. dokumentacji uniemożliwiały uznanie tej dokumentacji za rzetelną i miarodajną podstawę do wykazania poniesionych przez skarżącego kosztów odnowy uprawy leśnej po pożarze na przedmiotowych działkach ewidencyjnych. Za zasadnością powyższego przemawiają - według WSA - wskazywane przez organy: nieścisłości i braki w zakresie dokładnego przypisania przedłożonych faktur dokumentujących nabycie przez skarżącego usług i towarów do konkretnych robót, czy też daty ich wykonania; wzajemna sprzeczność przedłożonej wraz z wnioskiem dokumentacji księgowej z przedłożonymi umowami zleceń; jak również jej wadliwość pod względem formalnym, sprzecznym chociażby z powoływanymi przez organ przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 375) czy też ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 361). Sąd podniósł również, że nie twierdzi, iż skarżący nie ponosił żadnych wykazywanych w powyższym zakresie wydatków, a jedynie zgodził się ze stanowiskiem organów administracji publicznej, iż sposób ich udokumentowania nie pozwala na przyjęcie, że zasadnym jest wypłata żądanej kwoty, w wysokości wskazanej we wniosku z 19 maja 2022 r., z uwagi na brak możliwości prawidłowej weryfikacji celowości poniesionych kosztów. Na marginesie wskazał również, iż wypłata przez Starostę Tomaszowskiego żądanej przez skarżącego kwoty w oparciu o przedłożoną przez stronę dokumentację księgową, niespełniającą warunków prawem określonych, stanowiłaby podstawę do postawienia organowi, przez właściwe organy kontrolne, zarzutu naruszenia kryterium celowości, rzetelności i gospodarności w zakresie dysponowania finansami pochodzącymi ze środków publicznych. Stwierdził także, że odnośnie niektórych wydatków udokumentowanych w przedłożonych fakturach, w przypadku umowy zlecenia, a więc umowy o charakterze cywilnoprawnej nie znajdują zastosowania przepisy ustawy Kodeks pracy, a zlecający nie ma obowiązku kierowania zleceniobiorcy na badania, czy też szkolenia z zakresu BHP. WSA za poprawne, a co za tym idzie wiążące organy obu instancji jak i obecnie Sąd w ponownie prowadzonym postępowaniu, uznał również ustalenia organów dotyczące prawidłowego ustalenia powierzchni terenu odnowionej uprawy leśnej - 5,44 ha, w oparciu o którą obliczono wysokość przyznanych skarżącemu środków pieniężnych. Przesądził również, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania refundacji poniesionych kosztów w kwocie uwzględniającej stopę inflacyjną czy też powiększoną o należne odsetki. Uchylając decyzje organów obu instancji WSA w Łodzi wskazał na konieczność uprzedniego zaopiniowania decyzji organu pierwszej instancji wydawanej na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 2 u.o.l., co w kontrolowanym wówczas postępowaniu nie zostało uczynione i stanowiło powód skasowania wydanych decyzji. Zwrócił również uwagę na potrzebę ustalenia rzeczywistej ilości nabytych przez skarżącego sadzonek, jak i zasadności deklarowanych przez stronę ilości wysadzonych sadzonek na przyjętej do refundacji powierzchni 5,44 ha. W tym zakresie WSA zaaprobował możliwość posłużenia się przez organ specjalistycznymi informacjami zawartymi w dokumencie wewnętrznym Lasów Państwowych - "Zasady hodowli lasu" jak i w ogólnie dostępnym specjalistycznym serwisie internetowym obejmującym wiedzę o środowisku leśnym, gospodarce leśnej i ochronie przyrody tworzonym na zlecenie Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych – Encyklopedia Leśna (www.encyklopedialesna.pl). Jednocześnie WSA stwierdził, że zasadnym byłoby wyjaśnienie tej kwestii spornej w drodze stanowiska, czy też konsultacji organu z Nadleśniczym Nadleśnictwa S. z uwagi na otwarty katalog środków dowodowych. Konieczne - zdaniem WSA - jest nadto dokonanie dodatkowych ustaleń faktycznych co do ewentualnej konieczności zróżnicowania kosztów prac odtworzeniowych z uwagi na objęcie pożarem obszarów lasu o różnym wieku drzewostanu, jak również wyjaśnienie kwestii materiału wykorzystanego do ogrodzenia terenu odnowionej uprawy leśnej. W motywach wspomnianego wyżej wyroku z 11 czerwca 2024 r. WSA wprost stwierdził nadto, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych organu, z których wynika, że przebieg wykonanego ogrodzenia o łącznej długości 1292 m/b pokrywa się, na odcinku 272 m/b z przebiegiem ogrodzenia o długości 760 m/b, wykonanego po pożarze, który miał miejsce w roku 2011, a którego koszt wykonania został zrefundowany ze środków publicznych. Przewidziany okres amortyzacji wykorzystanego ówcześnie materiału jeszcze nie upłynął, a aktualnie refundacji podlega jedynie wykonane ogrodzenie na odcinku 1020 m/b. Organy uznały zatem, że refundacją pełnych kosztów wykonania ogrodzenia (materiał + robocizna) należy objąć ogrodzenie o długości 532 m/b. Refundacja kosztów pozostałej części wykonanego ogrodzenia o długości 488 m/b obejmowała jedynie koszty robocizny, co organ argumentował tym, iż skarżący winien dysponować materiałem pochodzącym z poprzednio wykonanego ogrodzenia. Jednocześnie z akt sprawy wynika, iż w trakcie dokonywanych pomiarów powierzchni odnowionej po pożarze uprawy leśnej ustalono, że ogrodzenie wykonane zostało na słupkach posadowionych co 5 m. Z uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć - zdaniem WSA - nie wynika, czy oceniając prawidłowość wykonanego zabezpieczenia, jak również ilość wykorzystanego na ten cel materiału uwzględniono fakt, iż skarżący wykonał podparcie słupków co 50 m, a na każdy narożnik grodzonego terenu skarżący wykorzystał po trzy słupki, co wprost wynika z protokołu oględzin z 21 czerwca 2023 r. Stwierdzić w tym miejscu trzeba, że przytoczony wyżej prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Łd 167/24, a co za tym idzie zaprezentowana w jego uzasadnieniu wykładnia przepisów obowiązującego prawa jak i wiążąca ocena poczynionych w toku postępowania przez organy obu instancji ustaleń stanu faktycznego sprawy, nie zostały skutecznie zakwestionowane przez skarżącego G. B. w drodze skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Dlatego też próba podważenia przez skarżącego w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym jak i sądowym przedstawionej w prawomocnym orzeczeniu sądu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Stanowisko skarżącego w tym zakresie należy uznać za niedopuszczalną polemikę z prawomocnym orzeczeniem Sądu. Wobec podniesionych w skardze zarzutów wyjaśnić należy, że na skutek uprzedniego uchylenia przez Sąd decyzji organów obu instancji, nie zachodziła podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Zresztą w tej kwestii wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 10 września 2025 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 247/25, mocą którego oddalił skargę G. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z 11 lutego 2025 r. nr KO.471.7.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie refundacji kosztów na odnowienie pożarzyska. Konsekwencją wydania powyższego wyroku, wbrew odmiennemu stanowisku skarżącego, nie był również obowiązek prowadzenia postępowania administracyjnego niejako "od początku" z pominięciem zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego i poczynionych, a niekwestionowanych w wyroku Sądu, ustaleń faktycznych organów obu instancji. Wreszcie z przytoczonego wyżej szczegółowo orzeczenia WSA w Łodzi, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wynikał obowiązek powołania przez organy orzekające w ponownie prowadzonym postępowaniu biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Nieskuteczny w świetle powyższego wyroku jest także ferowany przez G. B. w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym jak i w skardze do tutejszego Sądu zarzut nieuprawnionego zredukowania przez organ powierzchni pożaru z 6,3 ha do 5,44 ha (zarzut metodologiczny). Kwestia powierzchni podlegającej odnowieniu po pożarze została przesądzona i nie podlega ponownemu badaniu przez organy orzekające. Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 11 czerwca 2024 r., II SA/Łd 167/24 ponad wszelką wątpliwość determinował zasadniczy kierunek ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego przed organami administracyjnymi obu instancji, poddanego obecnie sądowej kontroli, które nie uniknęły jednak popełnienia błędów, rzutujących w istotnym stopniu na wynik sprawy. W toku postępowania administracyjnego organy administracji publicznej winny działać na podstawie przepisów prawa, stać na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 6 i art. 7 k.p.a.). Nadto obowiązkiem organów jest prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 k.p.a.). Organy zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy czym dana okoliczność może zostać uznana za udowodnioną na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Zgodnie z art. 75 § 1 i 2 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis art. 83 § 3 stosuje się odpowiednio. Okoliczność faktyczna może zostać uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2 (art. 81 k.p.a.). Gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii (art. 84 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny (art. 85 § 1 k.p.a.). Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu (art. 86 k.p.a.). Wyniki poczynionych w toku postępowania wyjaśniającego ustaleń organ winien przedstawić w uzasadnieniu decyzji, które powinno zostać sporządzone z poszanowaniem wymagań zdefiniowanych w art. 107 § 3 k.p.a. Mianowicie, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie niespornym jest, iż na części należących do skarżącego działek ewid. nr nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie H., gm. C., o łącznej powierzchni 5,44 ha, w roku 2018 w wyniku pożaru, którego sprawcy nie ustalono, doszło do spalenia znacznej powierzchni prywatnej uprawy leśnej. Okolicznością niekwestionowaną przez strony postępowania pozostaje odnowienie uprawy leśnej przez skarżącego z wykorzystaniem własnych środków finansowych. Powierzchnia lasu po pożarze została odnowiona sadzonkami gatunku sosna, nie ma pozostałości po pożarze, odnowiona powierzchnia jest ogrodzona siatką leśną o wysokości 2m zamontowaną na słupkach, betonowych, która w dacie oględzin z 19 grudnia 2024 r. była miejscami pozaginana, w jednym przęśle zerwana. Nie budzi wobec tego wątpliwości, że w stanie faktycznym kontrolowanej sprawy co do zasady spełnione zostały przesłanki z art. 12 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 u.o.l. uzasadniające wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji w sprawie przyznania właścicielowi lasu z budżetu państwa środków na pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu po pożarze. Lektura akt administracyjnych sprawy niniejszej dowodzi, że zasadnicza oś sporu pomiędzy stronami postępowania w dalszym ciągu koncentruje się na ustaleniu wysokości należnych skarżącemu z budżetu państwa środków na pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lasu po pożarze. Zdaniem skarżącego, winien on uzyskać pełny zwrot kosztów w oparciu o przedłożoną przezeń pierwotnie dokumentację w wysokości 138 912,32 zł (kwota ta w toku postępowania administracyjnego uległa podwyższeniu) z uwzględnieniem stopy inflacji bądź też powiększoną o należne odsetki, z uwagi na długotrwały czas rozpatrywania jego żądania. Z kolei, zdaniem organów obu instancji, braki przedłożonej przez stronę dokumentacji uniemożliwiały przyznanie skarżącemu wnioskowanej przezeń kwoty i uzasadniały przyznanie wnioskodawcy łącznie kwoty 60 888,28 zł brutto ustalonej w oparciu o średnie koszty niezbędnych prac i nakładów, wskazane przez Lasy Państwowe - Nadleśnictwo S. Analiza akt sprawy dowodzi, że organ pierwszej instancji starał się wyjaśnić kwestie konieczności zróżnicowania kosztów prac odtworzeniowych z uwagi na objęcie pożarem obszarów lasu o różnym wieku drzewostanu. Zarzut tej treści był zresztą wielokrotnie podnoszony przez skarżącego w toku kontrolowanego postępowania w kontekście twierdzeń skarżącego, jakoby pożarem objęty został drzewostan sosnowy w wieku ok. 7 i 11 lat, ok. 26 lat oraz w wieku ok. 65 lat. Dążąc do realizacji wytycznych zawartych w wyroku tutejszego Sądu organ pierwszej instancji pismem z 21 października 2024 r. zwrócił się do Nadleśniczego Nadleśnictwa S. o udzielenie stosownych informacji w zakresie ilości sadzonek niezbędnej do obsadzenia powierzchni 5,44 ha. Nadto organ odwołując się do pisma Nadleśniczego z 22 sierpnia 2022 r. zawierającego informacje o średnich kosztach wykonania prac związanych z odnowieniem zniszczonej uprawy leśnej, zwrócił się o udzielenie informacji, czy przy ustalaniu kosztów prac porządkowych i przygotowawczych należy zastosować stawki zróżnicowane ze względu na wiek drzewostanu? W tym zakresie organ odwołał się do mapy gospodarczej lasu obręb [...], zgodnie z którą na dzień 30 czerwca 2015 r. widnieje tam las: oddz.1o 6so 10 lat i oddz. 1s 8so 18 lat. Udzielając odpowiedzi na powyższe wezwanie Nadleśnictwo w piśmie z 4 listopada 2024 r. odwołało się do UPUL - uproszczonego planu urządzenia lasu z dnia 1 stycznia 2026 r., z którego wynika, że dla spornych działek wskazano siedlisko Bśw. Na ustalenia wynikające z mapy gospodarczej lasu jak i z uproszczonego planu urządzenia lasu tak co do rodzaju uprawy leśnej jak i wieku drzewostanu znajdującego się na terenie objętym pożarem powołały się również w wydanych decyzjach organy obu instancji, nie dostrzegając, że dokumentów tych próżno poszukiwać w materiale aktowym sprawy, co czyni ustalenia organów w tym zakresie gołosłownymi i świadczy o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a., w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Według Sądu, niezbędne jest uzupełnienie materiału dowodowego o wspomniane wyżej dokumenty, co pozwoli organowi na zajęcie jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości stanowiska co do rodzaju uprawy leśnej oraz wieku drzewostanu znajdującego się na terenie części działek skarżącego objętych pożarem, co za tym idzie pozwoli również zweryfikować wiarygodność twierdzeń skarżącego, jakoby zakres prac porządkowych był zróżnicowany z uwagi na fakt objęcia pożarem powierzchni o różnym wieku drzewostanu. Nie można bowiem wykluczyć, że wspomniany wyżej uproszczony plan urządzenia lasu pozwoli organowi poczynić dodatkowo inne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej ustalenia. Motywując poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcia organy obu instancji, skupiły swoją uwagę głównie na wykazaniu, którym z przedłożonych przez skarżącego dokumentów i z jakich powodów odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej. W tym zakresie organ pierwszej instancji argumentując przyznaną skarżącemu kwotę 19 910,93 zł brutto zakwestionował: załącznik nr 1 - umowę zlecenie z 16 lipca 2018 r. na wycinkę spalonego drzewostanu 7- i 11-letniego za pomocą kosy mechanicznej i pilarki łańcuchowej oraz układanie wyciętej masy drzewnej do rozdrobnienia. Z tytułu wykonywanych czynności zleceniobiorca otrzymał 10.000,00 zł. Umowa nie wskazuje, jakiej powierzchni dotyczy, nie wskazuje także stawki za roboczogodziny, ilości roboczogodzin, czy też ilości drzew do usunięcia; załącznik nr 3 - fakturę VAT z 3 sierpnia 2022 r. na zakup markerów kolorowych - brak wskazania do jakich celów; załączniki nr 4, 6, 7 i 8: faktury na zakup 120 litrów benzyny do piły łańcuchowej i do kosy spalinowej - brak wskazania, do jakich czynności zostały wykorzystane powyższe narzędzia i jaki zakres prac został wykonany; załączniki nr 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39 i 40: faktury na zakup oleju napędowego w ilości 533,40 litrów do pojazdu o nr rej. [...] - brak informacji, jakie prace związane z odnowieniem i w jakiej ilości ten pojazd wykonał; załącznik nr 12: faktura (z 18 kwietnia 2019 r. Nr FV 11/2019 wystawiona przez firmę U. - dopisek Kolegium) na wykonanie rozdrabniania pozrębowego i orkę - pogłębiaczem w ilości 1, bez wskazania jednostki. Brak jest wskazania, na jakiej powierzchni zostało wykonane rozdrabnianie i wyoranie bruzd pod sadzenie jako druga czynność. W ramach przyznanej skarżącemu z tytułu odnowienia powierzchni (dowóz sadzonek i sadzenie) kwoty 27 537,47 zł organ pierwszej instancji odniósł się do załącznika nr 15 faktury WZ z 5 kwietnia 2019 r. i faktury nr 05/04/19/L z 8 kwietnia 2019 r., ustosunkował się do faktur na zakup sadzonek, kwestionując umowy zlecenia (załączniki nr 65, 67, 68, 81, 85, 87, 88) zawarte w celu wykonania sadzenia jesiennego w okresie od 1 września do 31 października 2019 r. z uwagi na brak informacji i dokumentu zakupu sadzonek do tych nasadzeń, oraz brak potwierdzenia otrzymania wynagrodzenia np. z umowy zlecenia z dnia 1 września 2019 r. (załącznik 85). Z kolei, organ odwoławczy podzielił w tym zakresie argumentację organu pierwszej instancji i odniósł się do: załączników nr 5, 6 i 9 (faktur z 22 lipca 2018 r., 18 sierpnia 2018 r. i 3 września 2018 r. dokumentujących zakup oleju napędowego do pojazdu nr rej. [...] oraz benzyny bezołowiowej do tego samego pojazdu), faktury VAT FF/7293/2019 z 24 czerwca 2019 r., co nie koresponduje z umowami zlecenia, z których wynika, że zleceniobiorca dojeżdża na pożarzysko w [...] na własny koszt, wytykając przy tym, że na fakturach dokumentujących zakup benzyny oraz oleju napędowego przy nabywcy – G. B. podawany jest NIP [...], który jest identyfikatorem firmy, która zaprzestała działalności w 2014 r.; załączników nr 30-40 (faktury na zakup oleju napędowego z okresu od lutego do lipca 2019 r.), załącznika 12 (faktury nr FV 11/2019 z 18 kwietnia 2019 r.), faktury z 31 maja 2019 r. nr FV 15/2019, oświadczenia R. Ż. i A. K. i zawartej z nim umowy zlecenia z 16 lipca 2018 r., wyjaśnień K. P., M. S., załącznika nr 49 - faktury z 27 grudnia 2019 r. dokumentującej zakup 350 sztuk słupków betonowych ogrodzeniowych o wysokości 2,60m, załącznika nr 51 - faktury z 17 grudnia 2019 r. dokumentującej zakup 1400mb siatki leśnej, faktury z 18 kwietnia 2019 r. Organy orzekające kwestionując w motywach poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć wymienione wyżej dokumenty nie zajęły przy tym jednoznacznego, a co za tym idzie wiążącego stanowiska co do pozostałych, niekwestionowanych przezeń przedłożonych przez skarżącego dokumentów (faktur i umów zlecenia), co prowadzi do wniosku, że ich wiarygodność i wartość dowodowa nie budzi zastrzeżeń organów obu instancji, wobec czego co do zasady mogłyby one stanowić podstawę przyznania skarżącemu środków na pokrycie kosztów odnowienia lasu o ile nie w pełnej wnioskowanej wysokości, to chociaż w części. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że uzasadnienie faktyczne decyzji zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogom tym organy orzekające w sprawie niniejszej ewidentnie nie sprostały. Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż skład orzekający Sądu nie podważa stanowiska organów obu instancji co do tego, że przedłożona przez skarżącego dokumentacja zawiera braki formalne, nieścisłości, jest niespójna, wewnętrznie sprzeczna. Stanowisko takie wyraził uprzednio zresztą słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 11 czerwca 2024 r. II SA/Łd 167/2024, wskazując, iż Sąd nie twierdzi, że skarżący nie ponosił żadnych wskazywanych w powyższym zakresie wydatków, a jedynie zgadza się ze stanowiskiem organów administracji publicznej, iż sposób ich udokumentowania nie pozwala na przyjęcie, iż zasadnym jest wypłata żądanej kwoty w wysokości wskazanej we wniosku z 19 maja 2022 r. z uwagi na brak możliwości pełnej weryfikacji celowości poniesionych kosztów. W ocenie Sądu, poza zakresem bliższych rozważań organów a co za tym idzie ewentualnej oceny możliwości wypłacenia skarżącemu środków na pokrycie kosztów odnowienia lasu pozostawały także te faktury, których opłacenie skarżący udokumentował przedkładając potwierdzenia wykonania przelewów bankowych, co czyni zasadnym wniosek, iż udokumentowane nimi czynności zostały faktycznie wykonane, produkty zakupione, a koszty rzeczywiście poniesione przez skarżącego. Znaczenie załączonych przez skarżącego potwierdzeń wykonania przelewów bankowych przy ocenie wiarygodności dowodowej tych dokumentów zostało zupełnie zlekceważone przez organy orzekające w sprawie. Dotyczy to faktur: FV 31/2019 z 15 grudnia 2019 r. na kwotę 8 748,00 zł, nr 4/2019 z 9 kwietnia 2019 r. na kwotę 12 015,00 zł, faktury FV 15/2019 z 31 maja 2019 r. na kwotę 19 818,00 zł, faktury nr 174/2019 z 17 grudnia 2019 r. na kwotę 9 643 zł. Stwierdzone uchybienie świadczy o naruszeniu przez organy orzekające przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Jak wynika z poddanych sądowej kontroli rozstrzygnięć organy obu instancji ustalając wysokość należnych skarżącemu środków na pokrycie kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem lub przebudową drzewostanu po pożarze przyjęły uśrednione ceny dla nadleśnictw sąsiadujących z działkami objętymi pożarem, wskazane przez Nadleśniczego Nadleśnictwa S. Nadleśniczy w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. podał, iż wskazane przezeń koszty: uprzątnięcia powierzchni - 2 179,97 zł/ha, przygotowania gleby do sadzenia -1 209,01 zł/ha, sadzenia (wraz z kosztem sadzonek) - 4 687,07 zł/ha, zabezpieczenia przed zwierzyną (grodzenie wraz z materiałami) - 816,70 zł/100mb, są uśrednione, uwzględniają różne siedliska, urozmaicone składy gatunkowe, wszystkie techniki przygotowania gleby, dlatego też mogą być zawyżone w stosunku do siedlisk ubogich lub zaniżone w stosunku do siedlisk żyznych. W piśmie z 4 listopada 2024 r. Nadleśniczy stwierdził, że wskazane w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. ceny są średnimi ujętymi dla leśnictw sąsiadujących z w/w działkami tj. leśnictwo K. i C. w latach 2018-2021. Nadleśnictwo S. nie jest w stanie określić ceny wynikowej dla konkretnego siedliska, w którym prowadzone są prace. Ceny przyjmowane w Nadleśnictwie S. za wykonanie usług związanych z przygotowaniem gleby pod odnowienie oraz samego odnowienia wraz z montażem ogrodzenia są wynikową prowadzonych przetargów publicznych - nieograniczonych. Ceny wykonywanych usług na obszarze jednego nadleśnictwa potrafią się różnić w zależności od wykonawcy który wygrał dane postępowanie (pakiet usługowy). Zgodnie z powyższym usługi w sektorze prywatnym przez firmy świadczące usługi w w/w zakresie mogą się różnić od wskazanych w piśmie z 22 sierpnia 2022 r. Natomiast w piśmie z 7 lutego 2025 r. Nadleśniczy wyjaśnił, iż nie jest w stanie dokonać merytorycznej oceny w zakresie zasadności wysokości przyznanych środków z budżetu państwa z uwagi na brak przedstawienia przez organy szczegółowych podstaw wyliczenia i wyceny kosztów odnowienia lasu. Skoro, jak wynika z powyższych pism podane przez Nadleśniczego ceny mają charakter uśredniony, mogą być zawyżone lub zaniżone w stosunku do konkretnego siedliska, a sam Nadleśniczy nie czuje się, zresztą słusznie, kompetentny do wiążącego określenia tychże kosztów, to w sytuacji z jaką mamy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy, gdy nie budzi wątpliwości, że skarżący odnowił las o powierzchni 5,44 ha po pożarze sadzonkami sosny a kwestią sporną są rzeczywiste i celowe koszty tegoż odnowienia, które winny zostać przyznane skarżącemu, organy powinny rozważyć możliwość powołania biegłego z dziedziny leśnictwa, który oszacowałby realną/rzeczywistą wartość kosztów należnych skarżącemu z budżetu państwa z tytułu odnowienia lasu po pożarze w 2018 r. Uwzględniając poczynione dotychczas rozważania zwrócić należy również uwagę na brak konsekwencji organu pierwszej instancji przy ustalaniu kosztów wykonanego ogrodzenia, czego ewidentnie nie dostrzegło Kolegium utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Starosty, w sytuacji gdy organy zanegowały możliwość ustalenia spornych kosztów w oparciu o dokumentację przedłożoną przez skarżącego. Otóż określając rzeczone koszty na kwotę 13 439,88 zł organ pierwszej instancji przyjął uśrednione stawki kosztów robocizny podane przez Nadleśnictwo w piśmie z 7 lipca 2023 r., z których wynika, że średni koszt zabezpieczenia upraw przed zwierzyną (wykonany w ramach grodzenia upraw) wynosi 816,70 zł/mb, z czego 66% tej kwoty stanowią koszty robocizny. Natomiast do określenia kosztów siatki ogrodzeniowej organ przyjął wartość 1 metra bieżącego - 5,60 zł wynikającą z faktury z 17 grudnia 2019 r. nr 174/2019, natomiast do ustalenia wartości słupków ogrodzeniowych - wartość 1 słupka ogrodzeniowego - 20 zł/słupek wynikającą z faktury z 27 grudnia 2019 r. nr 79/2019. Co istotne, w motywach kontrolowanej decyzji Kolegium stwierdziło, że do wykonania prac ogrodzeniowych nie mogły być wykorzystane słupki i siatka, których zakup dokumentują faktury wystawione w grudniu 2019 r. (faktura z 27 grudnia 2019 r., dokumentuje zakup 350 szt. słupków betonowych ogrodzeniowych o wysokości 2,60m - załącznik nr 49, faktura z 17 grudnia 2019 r. dokumentująca zakup 1400mb siatki leśnej - załącznik nr 51). Ponadto, w ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału aktowego, wyjaśnienia wymaga, za którą konkretnie część ogrodzenia i za które konkretnie narożniki, mając na uwadze załączniki do protokołu oględzin z 11 października 2022 r., organy ustaliły koszty wykonania ogrodzenia. Ocena poprawności ustaleń organów obu instancji, w oparciu o przedłożony Sądowi materiał dowodowy, jest niemożliwa, co świadczy o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do kwestii ustalenia przez organy orzekające kosztów za odnowienie powierzchni (dowóz sadzonek, sadzenie), w tym zakresie Sąd podziela stanowisko organów obu instancji o zakupieniu przez skarżącego znacznie większej ilości sadzonek (106 300 sztuk) aniżeli była potrzebna do zalesienia terenu po pożarze o powierzchni 5,44 ha aprobując tym samym ustalenia, iż na zalesienie pożarzyska o wskazanej powierzchni powinno wystarczyć od 44 tys. do 54 tys. szt. sadzonek. W świetle przedłożonej przez skarżącego dokumentacji nie budzi również wątpliwości trafność zaprezentowanego przez organ pierwszej instancji stanowiska w kwestii załącznika nr 15 faktury WZ z dnia 5 kwietnia 2019 r. oraz faktury nr 05/04/19/L z 8 kwietnia 2019 r. Trafne są również ustalenia organów dokonane na podstawie oględzin z 23 września 2022 r. i z 21 czerwca 2023 r., w trakcie których stwierdzono, że udatność założonej uprawy wynosi powyżej 90%. Według wyjaśnień wnioskodawcy nie było przepadłej uprawy, były tylko wypady w ilości 23 % na powierzchni ok. 3ha, które to poprawki wykonane zostały jesienią. Za wykonanie poprawek, uzupełnień i dolesień na odnowionych terenach ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości przyznania właścicielowi lasu z budżetu państwa środków na pokrycie poniesionych z tego tytułu kosztów. Organ ustalając koszty odnowienia powierzchni uwzględnił średnie koszty podane przez Nadleśnictwo w wysokości 4687,07 zł/ha, które jak wskazywał w toku postępowania Nadleśniczy mogą być zawyżone lub zaniżone w stosunku do konkretnej uprawy leśnej, co zdaniem Sądu, nie pozwala jednoznacznie ustalić, czy kwota ta jest miarodajna do pokrycia kosztu zakupu, dowozu i sadzenia 8-10 tys. sadzonek sosny na 1 ha, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, iż zgodnie z Zasadami hodowli lasu np. do obsadzenia 1 ha lasu modrzewiowego potrzeba 1,5-3 tys. sadzonek, 1 ha jedlicy - 3-4 tys. sadzonek, a w przypadku świerka 3-5tys./1ha, a na podstawie wyjaśnień Nadleśniczego nie sposób ustalić, jakie uprawy leśne były odnawiane w latach 2018-2021 w nadleśnictwie K. i C. Kwestia ta będzie wymagała zatem wyjaśnienia i pogłębionej analizy ze strony organu pierwszej instancji w ponownie prowadzonym postępowaniu. Jak już była o tym wyżej mowa WSA w Łodzi w wyroku z 11 czerwca 2024 r., II SA/Łd 167/24 podzielił stanowisko organu o braku podstaw prawnych do uwzględnienia żądania wypłaty refundacji poniesionych kosztów w kwocie uwzględniającej stopę inflacji, czy też powiększonej o należne odsetki ustawowe. Rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zapłaty ustawowych odsetek od dnia złożenia wniosku z uwagi na jego bezprzedmiotowość jak i przedstawiona w tym zakresie argumentacja zasługiwałaby na aprobatę, gdyby wniosek skarżącego poza żądaniem przyznaniem mu środków z tytułu poniesionych kosztów odnowienia lasu dotyczył wyłącznie ustawowych odsetek od dnia złożenia wniosku. Rzeczone postępowanie prowadzone jest na wniosek skarżącego. Wniosek, który w toku postępowania ulegał modyfikacjom, o czym świadczą chociażby pisma skarżącego opatrzone datą 17 stycznia 2024 r., (złożone w siedzibie organu 17 stycznia 2025 r.) oraz z 27 stycznia 2025 r., determinują przedmiot postępowania i zakres rozstrzygnięcia. Skarżący, co dostrzegło Kolegium w motywach zaskarżonej decyzji domaga się, by koszty pokrycia odnowienia lasu podlegały "indeksacji wskaźnikami inflacji GUS oraz kapitalizacji wg stóp procentowych NBP", wobec czego rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji winno odnosić się do całego żądania skarżącego w tym zakresie, a nie tylko do jego części, czego organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nie zauważył. Stwierdzone uchybienie świadczy o naruszeniu przez organy orzekające w sprawie przepisów art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu istotnie rzutującym na wynik sprawy. Podsumowując, wobec tego, że stwierdzone wyżej uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd stwierdził, iż zasadnym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego wydanych na gruncie rozpatrywanej sprawy rozstrzygnięć organów obu instancji. Sąd odnosząc się na zakończenie rozważań do podniesionych w skardze zarzutów i wniosków, uznał, iż nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 10 § 1 k.p.a. Lektura akt sprawy dowodzi, że w toku poddanego sądowej kontroli postępowania administracyjnego skarżący miał zapewnioną prawną możliwość czynnego udziału w postępowaniu i z możliwości tej wielokrotnie korzystał, czego dobitnym przykładem są chociażby składane przezeń liczne pisma. Z akt sprawy wynika, iż G. B. oraz jego pełnomocnik (brat) P. B. zapoznali się z aktami sprawy 23 i 24 września 2024 r., a następnie 18 października 2024 r. oraz 5 listopada 2024 r., przy czym P. B., upoważniony przez G. B., po przejrzeniu akt odmówił podpisania protokołu z udostępnienia akt i taka adnotacja widnieje na tym protokole. Podkreślić również trzeba, że pismem z 6 marca 2025 r., organ pierwszej instancji, przed wydaniem decyzji z 31 marca 2025 r., zawiadomił G. B., w trybie art. 10 § 1 k.p.a., o zakończeniu zbierania materiału dowodowego w sprawie niniejszej, możliwości zapoznania się z nim oraz wypowiedzenia co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Zawiadomienie w tym przedmiocie doręczono skarżącemu 11 marca 2025 r., o czym świadczy jego własnoręczny podpis na dokumencie potwierdzenia odbioru korespondencji. Z powyższego uprawnienia skarżący jednak nie skorzystał. Gołosłowny, a co za tym idzie niewiarygodny w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest również zarzut oparcia się przez organy orzekające na sfałszowanych dowodach czy też zarzut fałszowania dowodów. Poza zakresem rozważań i kontroli tutejszego Sądu pozostają kwestie związane z zatrudnieniem w organach osób posiadających stosowne wykształcenie, wiedzę i kompetencje na zajmowanych stanowiskach czy też braku opublikowania umowy zawartej przez Starostwo z Nadleśnictwem S. w zakresie lasów niepaństwowych. Ustosunkowując się następnie do wniosku o zasądzenie od Starosty Tomaszowskiego kwoty nominalnej 158 906,32 zł z tytułu poniesionych przez właściciela lasu ze środków własnych, kosztów zagospodarowania i ochrony związanych z odnowieniem drzewostanu po pożarze w dniu 5 lipca 2018 r. w miejscowości [...], gmina C., pomniejszonej o już wypłacone 54 981,69 zł, czyli w wysokości 103 924,63 zł a w przypadku uznania przez Sąd swojej niewłaściwości o skierowanie sprawy do sądu właściwego, wyjaśnić trzeba, że Sąd administracyjny nie posiada kompetencji w tym zakresie. W rozumieniu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Wspomniana kontrola, o czym była już mowa na wstępie rozważań, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny, z uwagi na brak przyznanych mu przez ustawodawcę stosownych kompetencji w tym zakresie, nie jest również właściwy do zasądzenia na rzecz skarżącego waloryzacji świadczenia, ze względu na istotną zmianę wartości pieniądza w czasie, a w przypadku uznania swojej niewłaściwości do skierowania sprawy do sądu właściwego. W kwestii wniosku skarżącego dotyczącego stwierdzenia, że organ pierwszej instancji dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, stwierdzić trzeba, że przedmiotem sądowej kontroli w sprawie niniejszej skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 22 maja 2025 r. Przedmiot zaskarżenia determinował więc zakres kontroli dokonywanej przez tutejszy Sąd. Jeśli - zdaniem skarżącego - organ pozostawał bezczynny lub prowadził postępowanie przewlekle, to zarzuty tej treści skarżący mógł ferować, po uprzednim wniesieniu ponaglenia, składając do Sądu skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, czego jednak dotychczas nie uczynił. Oddalając zawarty w skardze wniosek o powołanie biegłego Sąd miał na uwadze dyspozycję art. 106 § 3 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W judykaturze sądów administracyjnych podkreśla się, że celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. jest jedynie ocena, czy organy prawidłowo ustaliły ten stan i czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. To zaś oznacza, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do rozpatrzenia sprawy, w tym ustalania stanu faktycznego sprawy. W postępowaniu przed sądem administracyjnym strona nie może oczekiwać, iż sąd będzie prowadził postępowanie dowodowe i ustalał stan faktyczny sprawy. Ponadto z treści art. 106 § 3 p.p.s.a. wynika, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest ograniczone wyłącznie do dowodów z dokumentów. Prowadzenie jakichkolwiek innych dowodów poza dowodami z dokumentów, np. dowodu ze zdjęć, opinii biegłego, oględzin lub nagrania na nośniku nie jest dopuszczalne (vide: wyroki NSA: z 19 listopada 2024 r., III OSK 5429/21, Lex nr 3858926; z 10 stycznia 2025 r., II OSK 1614/22 - Lex nr 3832235; 26 czerwca 2025 r., II OSK 110/23 - Lex nr 3908769; 27 września 2023 r., I OSK 1399/22 - Lex nr 3615994). Z tych względów, nie jest dopuszczalne powołanie w toku postępowania przed tutejszym Sądem biegłego rzeczoznawcy majątkowego ze specjalizacją w dziedzinie leśnictwa celem wydania opinii na okoliczności wskazane w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Tomaszowskiego z dnia 31 marca 2025 r., o czym orzekł jak w sentencji wyroku. Sąd nie rozstrzygnął o zwrocie kosztów postępowania należnych skarżącemu od organu z uwagi na to, że skarżący pomimo dwukrotnego pouczenia o obowiązku zgłoszenia żądania zwrotu kosztów najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia (dowód: pouczenia zawarte w piśmie z 1 sierpnia 2025 r. zatytułowanym Doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu - str. 3 oraz w zawiadomieniu o terminie rozprawy z 29 sierpnia 2025 r. - pkt 7 pouczenia), nie zgłosił wniosku o przyznanie należnych kosztów. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ uwzględni poczynione w uzasadnieniu niniejszego wyroku rozważania i wyda rozstrzygnięcie odpowiadające przepisom obowiązującego prawa. a.tp.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło