II SA/Kr 124/23

WyrokWSA w Krakowie2023-04-05

Skład orzekający: Magda Froncisz, Małgorzata Łoboz, Sebastian Pietrzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek przemysłowy - stolarnia, wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę i niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, nawet jeśli jego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.? Czy naruszenie przepisów postępowania, takie jak brak zawiadomienia o oględzinach lub o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, może skutkować uchyleniem decyzji, jeśli nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że budowa obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, który jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, uzasadnia wydanie nakazu rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Sąd stwierdził również, że naruszenia przepisów postępowania, takie jak brak zawiadomienia o czynnościach procesowych, nie skutkują uchyleniem decyzji, jeśli strona skarżąca nie wykazała, że miały one istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę budynku przemysłowego – stolarni, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Inwestor, S. P., kwestionował tę decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego. W szczególności skarżący twierdził, że budynek został wzniesiony przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., że prace miały charakter przebudowy, a nie budowy, oraz że naruszono jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Organy administracji uznały, że budowa miała miejsce po 1994 r., była samowolna i niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniało nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 5 kwietnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2023 roku sprawy ze skargi S. P. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr 501/2022 z dnia 2 grudnia 2022 roku w przedmiocie nakazu rozbiórki, skargę oddala. Przedmiotem skargi jest decyzja nr 501/2022 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 2 grudnia 2022 roku utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr 81/22 z dnia 13 kwietnia 2022 r., znak- NB 5160 323 9fl1 8 PR którą na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane nakazano Inwestorowi: panu S. P. rozbiórkę budynku przemysłowego - stolarni o wymiarach ok. 34,71 m x 8,94 m zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach. W dniu 12 kwietnia 2018 r. upoważnieni pracownicy PINB w Zakopanem przeprowadzili kontrolę budynku stolarni - gospodarczego na działkach ewid. nr [...] [...], [...] i [...] w miejscowości D.. Podczas kontroli ustalono, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się budynek gospodarczy, który pełni funkcję stolarni. Budynek ten powstał około 1960 roku, a inwestorem był pan J. P. (nieżyjący). Początkiem roku 2018 obecny inwestor pan S. P. dokonał wymiany pokrycia dachowego z eternitu na blachę trapezową, dodatkowo wykonano zadaszenie od strony południowej na fragmencie budynku. Ponadto wykonano dodatkowe otwory okienne na kondygnacji pierwszego piętra. Przedmiotowy budynek to budynek dwukondygnacyjny murowany powiązany z gruntem za pomocą fundamentów przekryty dachem dwuspadowym w całości pokrytym blachą trapezową. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół, który wraz z dokumentacją fotograficzną został dołączony do akt sprawy znak: NB.5160.3.23.2018.PB (k: 1-2 akt PINB znak: NB.5160.3.23.2018.PB). W dniu 15 października 2019 r. PINB w Zakopanem wydał decyzję nr 277/19, znak: NB.5160.3.23.2018.PB, którą na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakazał inwestorowi: P. S. P., zam. [...], D. [...] a rozbiórkę "budynku przemysłowego- stolarni zlokalizowanego na działce ewid. nr [...] oraz częściowo na działkach ewid. nr [...], [...] w miejscowości D. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę" (k: 56-58 akt PINB). Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowo przewidzianym terminie, wniósł P. S. P.. W dniu 28 czerwca 202lr. MWINB, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, wydał decyzję nr 288/2021, znak: WOB.7721.584.2019.AJAN, którą na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję PINB w Zakopanem nr 81/22 z dnia 13 kwietnia 2022r., znak: NB.5160.3.23.2018.PB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (k: 71-73 akt PINB). Pismem z dnia 20 września 2021r., znak: NB.5160.3.23.2018.PB organ I instancji zwrócił się do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii o udostępnienie materiałów centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego dla działek ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. z okresu obejmującego lata 1960-2021 (k: 82 akt PINB). Pismem z dnia 21 września 2021r., znak: NB.5160.3.23.2018.PB organ I instancji, w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie " budowy budynku przemysłowego - stolarni zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D., zwrócił się do Urzędu Gminy K. o przeprowadzenie kwerendy w celu ustalenia czy Gmina K. dysponuje archiwalnymi rejestrami wydawanych pozwoleń na budowę oraz czy w tych rejestrach znajdują się informacje dotyczących wydanych pozwoleń na budowę bądź przyjętych zgłoszeń dla przedmiotowej inwestycji (k: 77 akt PINB). Pismem z dnia 21 września 2021 r., znak: NB.5160.3.23.2018.PB organ I instancji, w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie " budowy budynku przemysłowego - stolarni zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D., zwrócił się do Starostwa Powiatowego w Zakopanem o przeprowadzenie kwerendy w celu ustalenia czy organ Starostwa Powiatowego dysponuje archiwalnymi rejestrami wydawanych pozwoleń na budowę oraz czy w tych rejestrach znajdują się informacje dotyczących wydanych pozwoleń na budowę bądź przyjętych zgłoszeń dla przedmiotowej inwestycji (k: 79 akt PINB). Wezwaniem z dnia 21 września 2021r., znak: NB.5160.3.23.2018.PB PINB w Zakopanem, działając na podstawie art. 50 § 1 k.p.a., wezwał P. S. P. do złożenia zeznań w sprawie, poprzez: przedstawienie dowodów w sprawie, mogących świadczyć w jakim okresie został wybudowany budynek zlokalizowany na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. (k: 84 akt PINB). Pismem z dnia 30 września 2021r., znak: AB.670.149.2021.EŁ Starosta Tatrzański, w odpowiedzi na pismo z dnia 21.09.2021r., poinformował, iż zgodnie z rejestrem prowadzonych spraw w okresie od 2001 roku do dnia dzisiejszego dla działki ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. nie zostało wydane żadne pozwolenie na budowę ani przyjęte zgłoszenie robót budowlanych (k: 86 akt PINB). Pismem z dnia 20 października 202lr., znak: PP.6740.2.12.2021 Urząd Gminy Kościelisko, w odpowiedzi na pismo znak NB.5160.3.23.2018.PB z dnia 21.09.2021r., poinformował, iż w spisach rzeczowych akt z okresu kompetencji Wójta Gminy K. jako organu budowlanego zarejestrowane zostały sprawy: (...) BUA.7354-1/2001 dot. zmiany okrycia dachowego zgłoszona przez Pana S. P. oraz BU A. 7331-14/2000 dot. wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pod budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego na działce nr [...], [...] w D. , wyrys mapy ewidencyjnej, na wniosek Pana S. P.. W w/w piśmie poinformowano również, iż w spisach spraw nie znaleziono jednak akt dotyczących budowy budynku przemysłowego - stolarni (k: 94 akt PINB). W dniu 13 kwietnia 2022r. PINB wydał decyzję nr 81/22, znak: NB.5160.3.23.2018.PB, którą na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. nakazał Inwestorowi: P. S. P. (...) rozbiórkę budynku przemysłowego- stolarni o wymiarach ok. 34,71 m x 8,94m zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (k: 146-148 akt PINB). Od powyższej decyzji odwołanie złożył pan S. P. - reprezentowany przez radcę prawnego S. B.. Po rozpoznaniu sprawy w wyniku wniesionego odwołania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia z dnia 2 grudnia 2022 roku utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Zakopanem nr 81/22 z dnia 13 kwietnia 2022 r. MWINB dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zgodnie z opisaną wyżej zasadą i stwierdził, iż podziela stanowisko PINB w Zakopanem wyrażone w skarżonej decyzji. Wskazano, iż PINB w Zakopanem dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu postępowania administracyjnego. W stanie faktycznym niniejszej sprawy miała miejsce budowa budynku przemysłowego - stolarni na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D.. Zaznaczono, że na gruncie niniejszej sprawy organ odstąpił od wdrożenia procedury legalizacyjnej przed orzeczeniem nakazu rozbiórki, uznając że stwierdzona niezgodność samowolnie zrealizowanego obiektu z bezwzględnie obowiązującymi przepisami prawa ma charakter nieusuwalny i jedynym sposobem likwidacji skutków stwierdzonego bezprawia budowlanego pozostaje wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że budowa przedmiotowego obiektu jest niezgodna z zapisami Uchwały nr XVI/113/2000 Rady Gminy Kościelisko z dnia 17 lipca 2000r. w sprawie: zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi D. w gminie K.. Prawidłowo zatem, po ustaleniu, iż nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego, organ I instancji nakazał rozbiórkę budynku przemysłowego- stolarni o wymiarach ok. 34,71 m x 8,94m zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Legalizacja obiektu nie jest zatem możliwa, a to z uwagi na fakt, że budowa przedmiotowego obiektu budowlanego w tym obszarze jest niezgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W sytuacji kiedy samowolnie wykonany obiekt budowlany nie jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Organ odwoławczy wskazał, iż o konieczności rozbiórki obiektu budowlanego decydują konkretne przepisy prawa, a nie uznanie organu nadzoru budowlanego. W szczególności uznać należy, że zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, jak i zastosowane przepisy prawa oraz ich wykładnia nie budzą wątpliwości. W niniejszej sprawie inwestor zrealizował bez wymaganego pozwolenia na budowę obiekt budowlany, który jest niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec powyższego organy nadzoru budowlanego zobowiązane były do wydania nakazu rozbiórki. W ocenie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie organ pierwszej instancji zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Organ odwoławczy kierując się zasadą prawdy obiektywnej, w trybie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. był zobligowany do utrzymania skarżonej decyzji w mocy. Skargę na powyższą decyzję złożył pan S. P. - reprezentowany przez radcę prawnego S. B., podnosząc zarzuty naruszenia: I. prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. a. art. 48 §2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. dalej - "Prawo budowlane") poprzez jego błędne zastosowanie w postępowaniu dotyczącym budynku wzniesionego przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane b. art. 103 ust. 2 Prawo budowlane poprzez niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sytuacji przepis ten powinien mieć zastosowanie ponieważ budowa spornego obiektu została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., zatem zastosowanie powinny mieć przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). c. §12 ust. 3 pkt 3 Uchwały nr XVI/113/2000 Rady Gminy Kościelisko z dnia 17.07.2000r. w sprawie "zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi D. w gminie K." (dalej - MPZP) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwała ma zastosowanie do budynków wzniesionych przed 2000r. oraz błędne przyjęcie, że uchwała wyklucza istnienie budynków wzniesionych przed jej wejściem w życie, podczas gdy przepisy te wprost wskazują na możliwość rozbudowy i przebudowy budynków istniejących budynków a więc nie wyklucza istnienia budynków na tym obszarze pod warunkiem ich istnienia przed wejściem w życie uchwały, co miało miejsce w niniejszej sprawie. d. art. 29 Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy ani organ I ani II instancji nie dokonał ustaleń w zakresie funkcji i zastosowania budynku przyjmując założenie, iż przedmiotowy budynek jest budynkiem przemysłowym, na co nie wskazuje zgromadzony materiał dowodowy a bezpodstawnie przyjęta przez organy funkcja przemysłowa budynku była przez Inwestora kwestionowana, co skutkowało wadliwym zakwalifikowaniem przedmiotowego budynku do katalogu budynków wymagających pozwolenia na budowę. e. art. 3 pkt 7a Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy wykonane prace miały charakter przebudowy istniejącego już budynku a nie jak przyjął organ "budowy" budynku. II. prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. a. art. 138 §2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji PINB w Zakopanem w sytuacji gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji dotknięte było istotnym naruszeniem prawa procesowego tj. art. 9, 10 §1 w związku z art. 40 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. dalej - KPA) polegającym na niedoręczeniu zawiadomienia o oględzinach pełnomocnikowi S. P. co skutkowało pozbawieniem pełnomocnika możliwości wzięcia udziału w czynności oględzin, na podstawie których zebrane zostały dowody stanowiące podstawę wydania inkryminowanej decyzji, b. art. 138 §2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji PINB w Zakopanem w sytuacji gdy postępowanie przed organem pierwszej instancji dotknięte było istotnym naruszeniem prawa procesowego tj. art. 9,10 §1 w związku z art. 40 §2 k.p.a. polegającym na niedoręczeniu pełnomocnikowi S. P. zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań w tym zakresie co skutkowało pozbawieniem możliwości czynnego udziału w sprawie pełnomocnika S. P., c. art. 10 §1 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż strona pozbawiona udziału w postępowaniu administracyjnym (w całym postępowaniu dowodowym) ma obowiązek wykazać istnienie związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy w sytuacji gdy strona ta nie mogła zapoznać się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji co skutkowało pozbawieniem możliwości wykazania wpływu tego uchybienia na treść decyzji, gdyż przeprowadzenie tegoż dowodzenia wymaga by strona miała wiedzę o istnieniu dowodów w sprawie. d. art. 136 §1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 oraz 107 §3 KPA poprzez uchybienie obowiązkowi uzupełnienia zebranych dowodów i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego koniecznego do rozstrzygnięcia sprawy w tym zaniechanie przesłuchania świadków: - B. W. zam. [...],[...] - G. W. zam. D. [...], [...] - T. S. zam. D. [...] [...] - S. S. zam. D. [...],[...] oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy co skutkowało przyjęciem za prawidłowe dokonanych przez organ I instancji błędnych ustaleń faktycznych bądź braku ustalenia faktów w zakresie: - dokładnej daty powstania budynku - przeznaczenia budynku - dotychczasowego sposobu wykorzystania budynku co skutkowało błędnym, niczym niepopartym ustaleniem, że budynek ma charakter przemysłowy i w tym celu został wzniesiony zastosowaniem błędnych przepisów względem przedmiotowego budynku z uwagi na nieustalenie dokładnej daty jego powstania, e. art. 140 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie uzasadnienia przyczyn dla których organ II instancji uznał ustalenia poczynione przez organ I instancji za prawidłowe jak również zaniechał dokładnego odniesienia się do zarzutów podnoszonych przez pełnomocnika Inwestora - braku ustalenia przez organ I instancji daty postania budynku, jego przeznaczenia i sposobu wykorzystania budynku, jak również zakresu prac wykonanych w konkretnych latach istnienia budynku, co miało istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, gdyż stało się m.in. podstawą kwalifikacji wykonanych prac (art. 3 pkt 6 prawa budowlanego). Powołując się na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie z powodu bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust. 3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W rozpoznawanej sprawie strony postępowania zostały wezwane o podanie, czy wnoszą o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, a jeżeli tak - to o wskazanie adresu elektronicznego na platformie ePUAP - w terminie 7 dni od dnia doręczenia - pod rygorem przyjęcia, że strona nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Wszystkie strony nie zajęły w zakreślonym terminie stanowiska, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, należy wskazać, że koncentrują się one na dwóch kwestiach. Po pierwsze Skarżący podnosi, że nie został zawiadomiony o terminie oględzin, co skutkowało niemożliwością wzięcia przez niego udziału w tych oględzinach, a ponadto, że nie doręczono pełnomocnikowi Skarżącego zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, co – jak wskazuje Skarżący – miało skutkować pozbawieniem możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Ponadto – w kontekście podniesionych zarzutów naruszenia przepisów postępowania – Skarżący podnosi, że organ w sposób wadliwy ustalił okoliczności faktyczne sprawy, a w szczególności nie wskazał kiedy dokładnie powstał budynek oraz jakie było jego przeznaczenie i sposób wykorzystania. Odnosząc się do niezawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia, co do zebranych dowodów, to należy wskazać, że Skarżący został zawiadomiony o takiej możliwości na etapie postępowania przed organem I instancji (por. k. 141 i 142 a.a. PINB). Organ II instancji nie zawiadomił natomiast o takiej możliwości pełnomocnika Skarżącego. Podobnie nie powiadomiono pełnomocnika strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin, aczkolwiek o terminie tym został powiadomiony bezpośrednio sam Skarżący (por. k. 111 a.a. PINB). To jednakże nie skutkuje automatycznie uchyleniem zaskarżonej decyzji. Do uchylenia decyzji może dojść jedynie wówczas, kiedy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać należy, iż to do Skarżącego należy wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Nie wystarczy zatem wyłącznie powołanie się na uniemożliwienie Skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022, poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Jak wskazuje się przy tym w orzecznictwie, dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. uzasadnienie do wyroków: NSA z dnia 18 maja 2006 roku, sygn. II OSK 831/05, z dnia 24 stycznia 2019 roku, sygn. I OSK 1691/18, z dnia 12 marca 2019 roku, sygn. II OSK 1022/17, NSA z dnia 9 czerwca 2022 roku, sygn. I OSK 841/19). Sąd podziela wyrażane stanowisko, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 18 maja 2006 r., II OSK 831/05; NSA z dnia 24 stycznia 2019 r., I OSK 1691/18; NSA z dnia 12 marca 2019 r., II OSK 1022/17, NSA z dnia 27 sierpnia 2019 r., I OSK 2908/17; wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2022 r., I OSK 841/19). Skarżący na gruncie niniejszej sprawy nie podał natomiast jakich konkretnie czynności procesowych nie mógł podjąć w toku postępowania oraz jaki wpływ mogły mieć one na wynik sprawy. Również na etapie skargi Skarżący nie wskazuje na takie czynności, które mógłby podjąć, a których nie podjął wcześniej jeszcze w toku postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy nie można przyjąć, że wykazano, iż podniesione naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też podniesiony zarzut należy uznać za pozbawiony podstaw. Całkowicie nieuzasadnione jest natomiast twierdzenie Skarżącego, że "pełnomocnik drugiej ze stron informowany był o wszystkich czynnościach na każdym etapie postępowania, co wskazuje na wybiorcze informowanie stron postępowania i różnicowanie ich w sposób nieuprawniony". Analiza akt sprawy nie potwierdza takiego działania organów. Wszystkie strony postępowania były powiadamiane o podejmowanych czynnościach w taki sam sposób i w związku z tym nie może być mowy o jakimkolwiek różnicowaniu stron. Odnosząc się natomiast do zarzutu wadliwego ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności nie wskazania kiedy dokładnie powstał budynek oraz jakie było jego przeznaczenie i sposób wykorzystania, trzeba wskazać, że zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 k.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). Trzeba jednakże podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20 – oraz powołane tam orzecznictwo). Sąd nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ w sposób adekwatny do potrzeb ustalił stan faktycznych i nie pozostawił niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności. Przedmiotem niniejszego postępowania było ustalenie i zweryfikowanie czy budynek przemysłowy – stolarnia o wymiarach ok. 34,71 m x 8,94 m zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. – został wybudowanego zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym nie było konieczne ustalenie w sposób ścisły i precyzyjny daty kiedy ten budynek powstał. Ustalenie czasu powstania budynku w takim zakresie, w jakim zrobił to organ było wystarczające. W oparciu przede wszystkim o zdjęcia lotnicze z lat 1977, 1982, 1994, 1999 i późniejszych organy trafnie ustaliły, że roboty budowlane polegające na rozbudowie były prowadzone po roku 2015 roku. Taka dokładność na potrzeby tego postępowania jest wystarczająca. Ponadto jak trafnie ustaliły organy, że obiekt ten nie powstał jak twierdził Skarżący jeszcze w latach 60-tych XX wieku. Te ustalenia nie budzą żadnych wątpliwości w świetle zebranego materiału dowodowego. Bezzasadne było również we realiach tej sprawy przeprowadzanie dowodów z przesłuchania świadków na okoliczność dokładnej daty powstania budynku, jak i jego wykorzystywania. Również całkowicie gołosłowny jest zarzut, że organy błędnie ustaliły, że przedmiotowy obiekt powstał nielegalnie. Organy poszukiwały czy w odniesieniu do przedmiotowego obiektu wydano pozwolenie na budowę, względnie czy nie dokonano zgłoszenia. Takich dokumentów jednak nie ujawniono. Co istotne również sam Skarżący nie przedłożył takich dokumentów. Co więcej, jak wynika w wyjaśnień Skarżącego "z początkiem lat 90-tych zleciłem wykonanie projektu inżynierowi (W.. S.), który nie został do końca wykonany i przesuwany z miesiąca na miesiąc. Z racji przyjętych zleceń musiałem rozpocząć prace stolarskie w tym budynku nie czekając na końcowa decyzję architekta. Wzmocniłem ściany i dach. W roku 2017 zmieniłem nowe pokrycie dachu." Z tego względu poniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 48 § 2 oraz art. 103 § 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 roku, poz. 1333 ze zm.) – dalej jako "PrBud". Zgodnie z art. 103 § 2 PrBud, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Skoro – jak wynika z prawidłowych ustaleń faktycznych – obiekt powstał po 1994 roku, to nie było podstaw do stosowanie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowalne (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a sprawa powinna być załatwiona w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 3 pkt. 7a) PrBud. Wskazany artykuł stanowi słowniczek ustawowy, a zgodnie z pkt. 7a) przez przebudowę należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego. Na gruncie jednak niniejszej sprawy nie może być mowy o przebudowie, ponieważ jak ustalono jeszcze po roku 2015 roku doszło do rozbudowy przedmiotowego budynku. Zgodnie z art. 3 pkt. 6) PrBud przez budowę - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. O przebudowie nie może być również mowy w odniesieniu do prac podejmowanych jeszcze po 2015 roku, albowiem wówczas doszło do powiększenia kubatury, co wyklucza uznanie, że miała miejsce przebudowa. Zaznaczyć trzeba, że czas zakończenia robót - a nie rozpoczęcia - decyduje o zastosowaniu właściwych przepisów. Z obiektywnych dowodów, jakimi są ww. zdjęcia lotnicze, jednoznacznie wynika, że przedmiotowe roboty budowlane zostały zakończone pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, skoro dopiero wówczas nastąpił ich efekt końcowy, uwidoczniony na tych zdjęciach (por np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. II OSK 3554/19). Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 29 PrBud. Zdaniem Skarżącego nieustalenie funkcji budynku powoduje niemożliwość prawidłowego określenia, czy budynek został wybudowany bez pozwolenia lub bez zgłoszenia. Wbrew jednak twierdzeniom Skarżącego trzeba wskazać, że jak wynika z uzasadnienia decyzji, "przedmiotowy budynek zlokalizowany na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. o wymiarach ok. 34,71m x 8,94m jest budynkiem przemysłowym – stolarnią". Tym samym została ustalona funkcja tego obiektu, czego dokonano głównie w oparciu o przeprowadzone w sprawie czynności kontrolne w dniu 12 kwietnia 2018 r. Wbrew przy tym twierdzeniom Skarżącego budynek ten wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem takiego zamierzenia jak zrealizowany budynek nie obejmuje zawarty w tym przepisie (art. 29 PrBud) katalog. W końcu nie są trafne zarzuty dotyczące błędnej wykładni zapisów Uchwały nr XVI/113/2000 Rady Gminy K. z dnia 17 lipca 2000r. w sprawie: zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi D. w gminie K. Zgodnie z treścią tej uchwały działki ew. nr [...], [...], [...] położone w miejscowości D. znajdują się w terenie oznaczonym symbolem RE - tereny otwarte, rolne. Stosownie do zapisów § 11 ust. 1 uchwały, ustala się przeznaczenie, warunki zabudowy i zagospodarowania oraz ochrony środowiska terenów otwartych - rolnych, oznaczonych na rysunku planu symbolami: 1) tereny R- rolne, 2) tereny RE - rolne, o podwyższonym reżimie ochrony, 3) tereny Rew - zieleni (w tym użytków zielonych) o wysokim reżimie ochrony, nadrzeczne 4) tereny REz - zieleni, o wysokim reżimie ochrony. Zgodnie z § 11 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: Na terenach RE, o których mowa w ust 1 pkt 2, ustala się następujące zasady zabudowy, zagospodarowania i ochrony: 1) ustala się zakazy zabudowy z następującymi wyjątkami: a) urządzenia związane z narciarstwem, jak: koleje linowe i wyciągi narciarskie z wyznaczonymi polami i trasami narciarskimi, b) obiekty małej architektury, z zachowaniem zasad określonych w § 10 ust. 2, c) urządzenia i obiekty budowlane związane z gospodarką wodną i infrastrukturą techniczną, 2) mogą być urządzane turystyczne ścieżki piesze, rowerowe i konne oraz turystyczne narciarskie, 3) istniejące obiekty budowlane mogą być modernizowane, przebudowywane i rozbudowywane, z możliwością wyłącznie jednorazowego powiększenia kubatury istniejącej, nie więcej niż o 10% oraz z zachowaniem warunków określonych w § 6 ust 2 pkt 7-9, 4) tereny powinny być częściowo zalesione, zadrzewione i zakrzewione, przy zastosowaniu gatunków miejscowych, ze szczególnym uwzględnieniem otoczenia cieków. Mając na uwadze powyższe oraz dokonane w trakcie prowadzonego postępowania ustalenia, nie budzi wątpliwości Sądu, że budowa (rozbudowa) budynku przemysłowego- stolarni o wymiarach ok. 34,71 m x 8,94m zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. jest niezgodna z regulacjami zawartymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a zatem nie jest możliwe wszczęcie procedury legalizacyjnej. Bezzasadne jest również stanowisko Skarżącego, że możliwe było w świetle zapisów planu rozbudowanie istniejącego budynku przed wejściem planu miejscowego. Wskazany zapis planu dotyczy tylko takich przypadków, gdy obiekt, który ma być rozbudowany wybudowany został legalnie, to znaczy przy zachowaniu przewidzianych prawem procedur, co jednak nie miało miejsca na gruncie niniejszej sprawy. W świetle powyższego trafnie organy zastosowały tryb przewidziany art. 48 PrBud (w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 13 lutego 2020 roku o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw [Dz. U. poz. 471], która weszła w życie 19 września 2020 roku). Stosownie do art. 48 ust. 1 PrBud Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W myśl natomiast art. 48 ust. 2 PrBud, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. W sytuacji gdy samowolnie wykonany obiekt budowlany nie jest zgodny z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Zatem, jeżeli już na wstępie postępowania wszczętego w celu usunięcia samowoli budowlanej istnieją podstawy do stwierdzenia, że budowa nie jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to nie ma potrzeby, aby rozważać usunięcie tej samowoli w inny sposób niż w drodze rozbiórki obiektu budowlanego (por. np. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. II OSK 1625/08) Reasumując wskazać należy, że budowa przedmiotowego obiektu jest niezgodna z zapisami Uchwały nr XVI/113/2000 Rady Gminy K. z dnia 17 lipca 2000r. w sprawie: zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zachodniej części obszaru wsi D. w gminie K.. Trafnie zatem organ po ustaleniu, iż nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego obiektu budowlanego ze względu na zapisu planu miejscowego, nakazał rozbiórkę budynku przemysłowego - stolarni o wymiarach ok. 34,71 m x 8,94 m zlokalizowanego na działkach ewid. nr [...], [...], [...] w miejscowości D. - wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ze względu na powyższe, skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło