I SA/Łd 1151/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę. I SA/Łd 1151/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. w sprawie określenia A Sp. z o.o. zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie 103.907,- zł. Podatnik nie złożył deklaracji dla podatku od nieruchomości za 2009 r., w związku tym Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia 1 czerwca 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu określenia tego zobowiązania. W dniu 17 czerwca 2010 r. wpłynęła do organu podatkowego deklaracja na podatek od nieruchomości za rok 2009, w której A wykazała do podatkowania: grunty pozostałe o pow. 11.655 m2 i budynki mieszkalne o pow. użytkowej 4.813 m2, położone w B. przy ul. A 44B. Organ pierwszej instancji stwierdził, że Spółka posiada pod wskazanym wyżej adresem: działkę nr 583 o pow. 1,1665 ha, budynek biurowy usytuowany na tej działce o pow. użytkowej 4.845 m2 i pow. zabudowy 1010 m2, działkę nr 585 o pow. 363 m2 oraz budowlę znajdująca się na tych ternach o wartości 2.500,- zł. Przedmiotowe grunty, budynek i budowla zostały uznane za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a wyliczony podatek od tych nieruchomości wyniósł 103.907,- zł. Powyższe ustalenia potwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., które w uzasadnieniu decyzji wskazało na przepisy art. 2 ust. 1 i 2, art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 95, poz. 613 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2009 r., art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1297 ze zm.) oraz art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.). SKO stwierdziło, iż porównanie danych, zawartych w deklaracji podatkowej złożonej przez podatnika, z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, wykazało niedokładności i spowodowało przeprowadzenie szczegółowego postępowania dowodowego. Stosownie do powołanego wyżej przepisu art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ podatkowy opiera się na podstawie tych danych i nie jest uprawniony do zmiany danych zawartych w tej ewidencji. Do składania wniosków o aktualizację zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków uprawniony jest sam podatnik, szczególnie gdy taka zmiana leży w jego interesie. W ocenie organu odwoławczego, także zły stan techniczny budynku – na co powołuje się podatnik – nie przesądza o wyłączeniu z opodatkowania całej powierzchni takiego budynku. Zły stan budynku i zaniedbania ze strony właściciela, związane z jego utrzymaniem w należytym stanie, nie stanowią o wyłączeniu tegoż przedmiotu z opodatkowania według najwyższych stawek podatku. Z kolei o przeznaczeniu opodatkowanego budynku zdecydował zapis w ewidencji budynków, a mianowicie, że jest to budynek biurowy. SKO podkreśliło, iż podatnik jest doświadczonym przedsiębiorcą w gospodarowaniu nieruchomościami, a mimo to nie złożył (od 2007 r.) deklaracji podatkowej dotyczącej podatku od nieruchomości do czasu wszczęcia postępowania podatkowego. Organ podatkowy pierwszej instancji wielokrotnie wzywał Spółkę, aby wyjaśniła jaki jest stan posiadanych nieruchomości, jak również udokumentowała mieszkaniowy charakter posiadanego budynku. Podatnik uchylił się od tego obowiązku i w związku tym organ pierwszej instancji wykorzystał dane zawarte w deklaracji podatkowej złożonej w dniu 17 czerwca 2010 r., dane potwierdzone przez stronę (powierzchnię użytkową budynku) oraz dane z ewidencji budynków (biurowy charakter budynku), co spowodowało uznaniem, że nieruchomości są wykorzystywane w działalność gospodarczej, bowiem nieruchomości znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy i są związane z przedmiotem jego działalności. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł, Spółka z o.o. A wniosła o uchylenie powyższej decyzji SKO i zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów procesu według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1. Przepisów prawa materialnego: - art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że obiekt budowlany znajdujący się w B. przy ul. A 44B stanowi budynek, który podlega opodatkowaniu jako budynek według stawek podatku od nieruchomości przewidzianych w art. 5 ust. 1 pkt 2 w/w ustawy, w sytuacji gdy w świetle przedłożonego przez podatnika protokołu kontroli stanu technicznego budynku z dnia 30 kwietnia 2007 r. wynika, że budynek ten - nie będąc wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - nie spełnia definicji z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i tym samym nie powinien być w ogóle opodatkowany według stawek przewidzianych dla budynków; - art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że cała powierzchnia całkowita obiektu budowlanego położonego w B. przy ul. A 44B wynosząca 4.845 m2 stanowi powierzchnię budynku związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy również w świetle treści protokołu kontroli stanu technicznego w/w obiektu z dnia 30 kwietnia 2007 r. niewątpliwie wynika, iż znaczna jego część nie może być w sposób trwały wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na dokonane przez uprawnionego inżyniera budownictwa zalecenie wyłączenia jej z użytkowania, nie mówiąc już nic o tym, iż przeznaczenie tego budynku jest mieszkalno – socjalne, co potwierdza sam organ podatkowy w treści decyzji; - art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że powierzchnia 4.845 m2 winna podlegać opodatkowaniu jako powierzchnia użytkowa przedmiotu opodatkowania, w sytuacji gdy powierzchnia ta nie jest powierzchnią użytkową tego obiektu budowlanego lecz jedynie powierzchnią całkowitą. 2. Przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy w sprawie zachodziły przesłanki do jej uchylenie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania; - art. 121 Ordynacji podatkowej, poprzez działanie w sposób naruszający zaufanie podatnika do organów podatkowych, przejawiające się w tym, iż organ podatkowy - pomimo posiadania od lat wiedzy o tym, że obiekt położony w B. przy ul. A 44B był oraz jest wykorzystywany jako budynek mieszkalno – socjalny, zgodnie zresztą ze swoim pierwotnym przeznaczeniem - w celu intensyfikacji zobowiązania podatkowego podatnika, opodatkował ten budynek w całości według stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą, zamiast w części według stawki przewidzianej dla budynków mieszkalnych; - art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej oraz uchylenie się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i w szczególności zupełne pominiecie, iż powierzchnia 8.845 m2 jest powierzchnią całkowitą budynku, a nie powierzchnia użytkową w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny dowolnej i w sposób oczywisty sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz zupełne pominięcie, iż w świetle treści przedłożonego przez podatnika protokołu kontroli stanu technicznego budynku z dnia 30 kwietnia 2007 r. – nigdy nie kwestionowanego przez organy podatkowe – wprost wynika, że przedmiotowy obiekt nie spełnia nawet definicji budynku zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach opłatach lokalnych, a przez to zupełnie dowolne uznanie, iż obiekt ten winien być w ogóle opodatkowany według stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków; zupełnie dowolne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie powierzchnia całkowita obiektu budowlanego położnego w B. przy ul. A 44B winna być opodatkowana według stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w sytuacji gdy z treści protokołu z kontroli stanu technicznego przedmiotowego obiektu z dnia 30 kwietnia 2007 r. wprost wynika, iż z uwagi na względy techniczne z pewnością jego znaczna część nie jest i nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej; zupełne pominięcie przekazywanych przez podatnika stosownych informacji dotyczących obiektu budowlanego oraz dokumentów obrazujących jego zły stan techniczny, pomimo że uzasadniały one uznanie, iż obiekt ten nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych; w związku z tym, obiekt ten tylko w części był fizycznie wykorzystywany na cele mieszkalne; zupełnie dowolne uznanie, że to nie na skutek przyczyn tkwiących w wadach budynku, lecz na skutek utrzymywania przez podatnika przedmiotu opodatkowania w złym stanie, w przedmiotowym budynku występują względy techniczne uniemożliwiające jego częściowe wykorzystanie na prowadzenie działalności gospodarczej. Skarżąca Spółka załączyła do skargi plany budynku położonego w B. przy ul. A 44B, wraz dokumentacją zdjęciową oraz szereg dokumentów dotyczących nieruchomości położnych w Ł.. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa w zakresie dającym podstawy do uwzględnienia skargi, stosownie do treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W zaskarżonej decyzji dokonano trafnej wykładni przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczących podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 2 ust. 1 w/w ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Art. 1a ust. 1 pkt 3 tej ustawy definiuje grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jako grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Bezspornym w niniejszej sprawie jest to, że właścicielem przedmiotów opodatkowania jest przedsiębiorca. Z w/w przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika zasada, że wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wyjątek, podyktowany wyłączeniem ich z wykorzystywania do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych - i to wyłączeniem o charakterze trwałym ("przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności") - powinien być interpretowany ściśle (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2009 r. o sygn. akt II FSK 747/08, LEX nr 571608). W wyroku tym NSA dokonał również zestawienia kilku tez innych orzeczeń sądów administracyjnych, wskazując na zakres opodatkowania gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wskazał mianowicie, że sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę skutkuje tym, iż budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dlatego też obiekty w danym momencie niewykorzystywane gospodarczo lub takie, w których prowadzona jest działalność innego rodzaju, należy także uznać za związane z działalnością gospodarczą (wyrok NSA z 20 marca 2009 r., II FSK 1888/07), przy czym prowadzenie w budynkach remontów lub adaptacji dla celów przyszłej działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników tejże działalności (wyrok NSA z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05). Techniczne względy, uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, powinny mieć charakter przeszkód obiektywnych, to znaczy nie mogą one być determinowane wolą podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi (wyroki NSA: z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05 i z 9 stycznia 2009 r., II FSK 1354/07), do których nie można jednak zaliczyć przeszkód o charakterze sezonowym lub technologicznym (wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., II FSK 744/06). Takie wady fizyczne budynków, które uniemożliwiają ich eksploatację i zostały stwierdzone orzeczeniami organów nadzoru budowlanego o wyłączeniu z użytkowania ze względu na zły stan techniczny, mogą być uznane za "względy techniczne" uniemożliwiające ich wykorzystywanie do prowadzenia działalności gospodarczej (wyroki NSA: z 16 lutego 2006 r., II FSK 301/05, z 9 stycznia 2009 r., II FSK 1354/07 oraz z 24 kwietnia 2009 r., II FSK 47/08). Okoliczność, czy w określonej sprawie owe "względy techniczne" zaistniały, powinna być wyjaśniona w toku postępowania podatkowego (wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., II FSK 744/06 i z 22 czerwca 2007 r., II FSK 773/06); w tym ostatnim wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dodatkowo zauważył, że do przyczyn uniemożliwiających wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie można zaliczyć przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych i że to na przedsiębiorcy, domagającym się zastosowania względniejszej stawki opodatkowania, ciąży obowiązek wykazania, iż "względy techniczne", wykluczające przedmiot opodatkowania z działalności gospodarczej, rzeczywiście zachodzą. Okoliczność, czy w sprawie zachodzą "względy techniczne", o jakich mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, musi być badana ad casum, co oznacza, że może być dowodzona wszelkimi środkami dowodowymi. Do środków tych niewątpliwie należą zarówno orzeczenia organów nadzoru budowlanego, jak i opinie specjalistów (biegłych) z zakresu budownictwa. Nie są to jednak środki dowodowe wyłącznie właściwe, ponieważ i w tym przypadku zastosowanie ma zasada wyrażona w art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, w myśl której jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (zob. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r. o sygn. akt II FSK 1228/08, LEX nr 554082). W niniejszej sprawie skarżąca Spółka nie wykazała niemożności wykorzystywania przedmiotu opodatkowania do prowadzonej działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wręcz przeciwnie, z dokumentu, na który się powołuje – "Protokół okresowej kontroli stanu technicznego obiektu przeprowadzonej w dniu 30 kwietnia 2007 r.", wynika, że budynek położony w B. przy ul. A 44B wymaga jedynie odpowiednich remontów i zabezpieczenia. Osoba sporządzająca protokół zaleciła, aby "w trybie pilnym przeprowadzić i wykonać wszelkie roboty elewacyjne oraz uzupełnienia w ścianach zewnętrznych budynku oraz dachu". Ponadto zawarła wniosek, że "aktualnie budynek nie posiada kompletnych przegród pionowych (elewacyjnych zewnętrznych) oraz poziomych (kompletnego dachu), co powoduje, że do czasu jego zabezpieczenia – naprawy, nie powinien być użytkowany". W ocenie Sądu, adaptacja w/w obiektu do profilu wykonywanej działalności gospodarczej (konieczność przeprowadzenia remontu budynku) nie jest przyczyną technologiczną uniemożliwiającą wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej. Wniosek zawarty w "Protokole z dnia 30 kwietnia 2007 r." jest jedynie sugestią o wyłączeniu przedmiotowego budynku z użytkowania, do której Spółka się nie zastosowała. Dokumentacja zdjęciowa dołączona do skargi wskazuje, że sporny budynek istnieje, jest w ciągłym użytkowaniu i nadal częściowo nie posiada płyt (ścian) elewacyjnych. Sąd uznał zatem, że subiektywne przekonanie podatnika, czy też samo jego oświadczenie o niemożności wykorzystania budynków do prowadzonej działalności, nie jest dowodem, na którym można by oprzeć ustalenie o technicznych względach wykluczających możliwość wykorzystania ich do takiej działalności. Przedłożony przez stronę "Protokół z dnia 30 kwietnia 2007 r." zaprzecza również jej twierdzeniom, że przedmiotowy budynek - nie będąc wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych - nie spełnia definicji z art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i tym samym nie powinien być w ogóle opodatkowany według stawek przewidzianych dla budynków. To, że budynek ten ma ubytki w przegrodach pionowych i poziomych – dziury w dachu i brak części elewacji, nie oznacza, że całkowicie nie posiada ścian i dachu. Usterki te (możliwe do usunięcia) w żaden sposób nie ograniczają przedmiotu opodatkowania. Zły stan techniczny budynku nie może stanowić przesłanki do uznania, że nie mamy do czynienia z budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca Spółka nie udowodniła także, iż tylko część budynku położonego w B. przy ul. A 44B nadawała się do wykorzystania. Zresztą w tym zakresie organy oparły się na danych przedstawionych przez samą skarżącą, która w piśmie z dnia 25 października 2010 r. wyjaśniła, iż powierzchnia budynku w wysokości 4.813 m2 (użytkowa) została podana w deklaracji pomyłkowo i winna wynosić 4.845 m2. Także dokumentacja fotograficzna przedstawiona przez stronę skarżącą, nie potwierdza, że w 2009 r. tylko część tego obiektu została zaadaptowana na cele prowadzonej działalności gospodarczej. Z wypisu z rejestru budynków jednoznacznie wynika, iż właścicielem nieruchomości położonej w B. przy ul. A 44B jest A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł., a funkcję tego budynku określono jako "biurowe". W związku z tym organy podatkowe nie miały podstaw do zmiany kwalifikacji tego budynku na socjalno–mieszkalny. Organy podatkowe ustalając podatki, nie są uprawnione do dokonywania odmiennych ustaleń, niż te wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Nie mogą również dokonywać zmian w operacie ewidencyjnym. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniu administracyjnym, w tym i postępowaniu podatkowym. Jeżeli skarżąca kwestionuje zawarte tam dane, najpierw powinna wystąpić o ich korektę w trybie przewidzianym w ustawie z 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia jej zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 16 marca 2011 r. o sygn. akt I SA/Wr 111/11, LEX nr 896590). Dodatkowo tylko Sąd pragnie podkreślić, iż zmiana sposobu wykorzystania budynku, o której mowa w art. 6 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, nie jest okolicznością faktyczną zależną wyłącznie od woli podatnika. Ma ona treść normatywną tożsamą z definicją zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, wskazaną w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z póź. zm.), zaś zgodnie z ust. 2 tego artykułu zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi i może nastąpić wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania określonego w tym przepisie. Do zmiany sposobu wykorzystania (użytkowania) może dojść jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 Prawa budowlanego). W związku z powyższym Sąd uznał, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania podatkowego wskazanych w skardze. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało skargę oddalić. P.Z-C.