II GSK 1828/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-22
Skład orzekający: Janusz Drachal, Janusz Zajda, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo oddalił skargę przedsiębiorcy na decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, mimo istnienia wątpliwości co do tego, czy przewozy były wykonywane na rzecz własnej firmy, czy też na rzecz innej firmy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA i utrzymane nim decyzje organów administracji, uznając, że WSA nieprawidłowo zaakceptował ustalenia faktyczne organów, które nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący, czy przewozy drogowe, za które nałożono karę, były wykonywane na rzecz własnej firmy skarżącego, czy też na rzecz firmy jego żony. Brak należytego postępowania dowodowego przez organy administracji, a następnie akceptacja tych braków przez WSA, stanowiły naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Przedsiębiorca K. B. został ukarany karą pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, w tym za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego prędkość i czas jazdy oraz za okazanie wykresówki nie zawierającej wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy, uznając ustalenia organów za prawidłowe. Skarżący kasacyjnie zarzucił m.in. naruszenie przepisów postępowania poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego, w szczególności dokumentów wskazujących, że przewozy były wykonywane na rzecz firmy jego żony, a nie na jego własną rzecz.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. oraz utrzymane nim w mocy decyzje organów administracji, zasądzając od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. B. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Janusz Zajda Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska- Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Michał Sikora po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rz. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 278/12 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję P. Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2011 r. nr [...]; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. B. kwotę 753 (siedemset pięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 278/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. oddalił skargę K. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo-Usługowa D. w P. (dalej: skarżący, przedsiębiorca) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. (w skrócie: GITD) z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.
W dniu [...] stycznia 2011 r. inspektorzy P. Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę przedsiębiorcy K. B. Ustalenia kontroli zawarto w protokole kontroli nr [...].
Wskutek tej kontroli decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 5.500 zł z tytułu naruszenia ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d."). Powyższe rozstrzygnięcie zostało decyzją GITD z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] uchylone w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji winien ustalić w sposób niebudzący wątpliwości, czy K. B. prowadzący działalność gospodarczą jako [...] "D." został ukarany tylko za naruszenia powstałe przy przewozach drogowych wykonywanych w jego imieniu i w ramach prowadzonej przez niego działalność gospodarczej, czy też, jak twierdzi odwołujący, za przewozy realizowane w imieniu i na rzecz A. B. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma Handlowo – Usługowa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r. nałożył na K. B. karę pieniężną w kwocie 3.500 zł za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących stosowania urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i postoju oraz za nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego, stanowiącą sumę kar określonych w lp.11.4.2 oraz 11.2.1 załącznika do u.t.d.
Po rozpatrzeniu odwołania GITD powołaną decyzją z dnia [...] grudnia 2011r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2011 r. W sprawie stwierdzono naruszenia określone w lp. 11.2.1. załącznika do u.t.d., zgodnie z którym nieprawidłowe działanie urządzenia rejestrującego — nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 200 zł za każdy dzień, maksymalnie do 2.000 zł oraz lp. 11.4.2. załącznika do u.t.d., zgodnie z którym okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 500 zł za każdą wykresówkę.
W trakcie analizy wykresówek K. B. z dni: 3 oraz [...].03.2010 r., [...].03.2010 r., [...].04.2010 r., [...].07.2010 r., [...].09.2010 r. stwierdzono, iż kierowca używał dwóch wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu naruszając wymienione wyżej regulacje, co uzasadnia utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł z tytułu naruszenia lp. 11.2.1. załącznika do u,.t.d.
Również w ocenie GITD zasadnym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.500 zł z tytułu naruszenia lp. 11.4.2. zał. do u.t.d. W oparciu o wykresówki K. B. ustalono, iż nie zawierają one pełnych danych odnośnie aktywności kierowcy w następujących dniach: [...] oraz [...].02.2010 r. - nie dokumentują aktywności kierowcy na trasie N. D. – J.; [...] oraz [...].03.2010r. - nie dokumentują aktywności na trasie J. – O.; 9 oraz [...].03.2010 r. - nie dokumentują aktywności na trasie O. – J.; [...].04.2010r. - nie dokumentują aktywności na trasie N. D. – P.; [...].07.2010 r. - nie dokumentują aktywności na trasie N. D. – O. Postępowanie dowodowe wykazało, że okazane przez przedsiębiorcę wykresówki z wyżej wskazanych dni bez udokumentowania, że nie odnoszą się one do jego aktywności, uprawniało do przyjęcia, że tarcze z dni: [...].02.2010 r., [...].03.2010 r., [...].03.2010 r., [...].04.2010 r., [...].07.2010 r., [...].09.2010 r. powiązane są z wykonywaniem przewozów na potrzeby własne przez K. B.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rz. oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a."). Poza sporem pozostaje fakt, że w przedmiotowej sprawie doszło do nieuzasadnionego użycia kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 - godzinnego okresu, a wykresówki objęte kontrolą nie zawierały pełnych danych o aktywności kierowcy. Skarżący nie kwestionuje powyższych faktów. Ustalenia dokonane w tym zakresie przez organy orzekające w sprawie Sąd uznał za prawidłowe.
Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem zarzutów skarżącego był sposób prowadzenia postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie oraz ustalenie, że to skarżący jest podmiotem, na który ma być nałożona kara administracyjna, będąca następstwem stwierdzenia wymienionych wyżej naruszeń. Sąd stwierdził, że zarzuty te nie zostały przez skarżącego poparte żadnymi dowodami, a ustalenia organów w powyższym zakresie Sąd uznał za prawidłowe. Wykazanie przez K. B., że przewozy drogowe w dniach, w których stwierdzono wspomniane wyżej naruszenia wykonywane były przez niego w ramach usług świadczonych na rzecz przedsiębiorstwa prowadzonego przez A. B. bez wątpienia wyłączyłoby odpowiedzialność skarżącego w tym zakresie. Na dowód wykonywania przewozu na rzecz A. B. skarżący nie przedłożył żadnych dowodów. Również A. B. zeznając, że K. B. wykonywał przewozy drogowe w ramach usług świadczonych na rzecz jej przedsiębiorstwa nie przedstawiła dokumentów księgowych, na które powoływała się w zeznaniach, a które miałyby o tym świadczyć. Także informacje uzyskane - w ramach postępowania dowodowego prowadzonego przez organ - z Urzędu Skarbowego tej tezy nie potwierdziły. Z tych względów organ zobligowany był do nałożenia kary administracyjnej na K. B. Skarżący prowadził działalność gospodarczą w zakresie przewozów drogowych, na wykresówkach widniało jego imię i nazwisko, a stwierdzenie wykonywania przewozu z naruszeniem przepisów wymienionych w art. 92 u.t.d. obligowało organ do nałożenia kary pieniężnej na niego. Wyjaśnił, iż w postępowaniu administracyjnym nie tylko na organie spoczywa ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia, również strona jest obowiązana do współdziałania z organem i przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń zwłaszcza, gdy postępowanie zmierza do nałożenia na stronę określonych obowiązków. Sąd podkreślił, że w wyjaśnieniach złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań w dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżący oświadczył, że nie wie na czyją rzecz wykonano przewozy samochodem o numerach rejestracyjnych [...], stanowiące przedmiot rozpoznawanej sprawy. Skarżący nie tylko nie poparł swoich wcześniejszych twierdzeń dowodami, ale podważył ich prawdziwość zeznając odmiennie.
Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. Za niezasadne uznał również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów odnoszących się do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym art. 10 § 1 k.p.a. Organ w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] pouczył skarżącego o treści art. 10 § 1 k.p.a., które odebrał osobiście w dniu [...] lipca 2011 r. Przesłuchanie skarżącego w charakterze strony w dniu [...] sierpnia 2011 r. nie niweczyło możliwości skorzystania z uprawnień określonych w art. 10 § 1 k.p.a. W skardze skarżący nie wskazał jaki wpływ na wynik sprawy miało niepoinformowanie, że przesłuchanie strony jest ostatnią czynnością dowodową. W ocenie Sądu nie ograniczyło to uprawnień skarżącego z art. 10 § 1 k.p.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. B. wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy WSA w Rz. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:
1. przepisu postępowania mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a i art. 133 § 1 p.p.s.a poprzez nie uwzględnienie całego materiału dowodowego a w szczególności zaświadczenia K. B. zawierającego informację, iż samochód o nr rej. [...] został zgłoszony do licencji skarżącego dopiero [...] czerwca 201 lr. a w konsekwencji uznanie, iż skarżący wykonywał usługi transportowe na swoją rzecz;
2. przepisu postępowania tj. art. 141 § 4 i 133 § 1 p.p.s.a poprzez nie uwzględnienie całego materiału dowodowego, a w szczególności zastrzeżeń zgłoszonych przez K. B. do protokołu kontroli nr [...] odnośnie sposobu, zakresu i ilości pobranych tarcz a w konsekwencji uznanie, iż wykresówki należały do K. B.;
3. obrazę przepisu art. 48 § 1 i 2 p.p.s.a poprzez nie zobowiązanie skarżącego do przedłożenia dokumentacji rachunkowej firmy A. B. , na którą K. B. powołuje się w piśmie procesowym z [...] kwietnia 2012 r. bądź nie zażądanie udzielenia odpisów lub wyciągów dokumentów firmy A. B. znajdujących się w Urzędzie Skarbowym.
Skarżący twierdził, że nieuzasadnione były twierdzenia Sądu jakoby nie przedłożył żadnych dowodów, iż w okresie objętym zaskarżoną decyzją nie wykonywał przewozów drogowych na rzecz swojej firmy. Potwierdzały to dokumenty wskazywane w skardze kasacyjnej, do których Sąd I instancji się nie odniósł. Sąd także nie odniósł się do sposobu przeprowadzenia i wyników kontroli w przedsiębiorstwie skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zawiera usprawiedliwione podstawy i zasługuje na uwzględnienie, z wyjątkiem zarzutu z art. 48 § 1 i 2 p.p.s.a.
Przepis art. 48 § 1 i 2 p.p.s.a. dotyczy obowiązku złożenia przez stronę oryginału dokumentu jeszcze przed rozprawą. Jednakże przepis ten nie może być uznawany za podstawę prowadzenia postępowania dowodowego, jeżeli skarżącemu zależało na uzupełnieniu materiału dowodowego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kwestię uzupełniającego postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym reguluje art. 106 § 3 p.p.s.a., który pozwala na przeprowadzenie uzupełniającego dowodu tylko z dokumentu i to w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania sądowoadministracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej, w tym decyzji, zgodnie z art. 1 i art. 3 § 1 p.p.s.a., a nie prowadzenie pełnego postępowania dowodowego, jak to ma miejsce przed sądem powszechnym.
Nadto skarżący nie występował z takim żądaniem do Sądu I instancji.
Z kolei stwierdzenie przez Sąd, że nieprzeprowadzenie przez organ wyczerpującego postępowania dowodowego mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, powinno spowodować uchylenie takiej decyzji jako wydanej z naruszeniem przepisów postępowania, w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Zatem zarzut ten należało potraktować jako pozbawiony uzasadnionych podstaw.
Odnosząc się zaś do pierwszego i drugiego, tj. do zarzutu naruszenia przepisu art. 141 § 4 i art. 133 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie całego materiału dowodowego i przedstawienie sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, należy wyjaśnić, że art. 141 § 1 p.p.s.a. określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy; zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie; a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również i w tym, że niewątpliwie, jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w taki sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10, z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1276/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zgodnie zaś z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny wydaje wyrok na podstawie akt sprawy, zarówno sądowych, jak i administracyjnych. Oznacza to, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma zatem obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Mówiąc innymi słowy sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu (por. wyrok. NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, Nr 2, poz. 31, z dnia 24 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 937/12, Lex nr 1264974). Aktami sprawy w rozumieniu tego przepisu są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne (por. wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r., sygn. akt FSK 1925/04, LEX nr 173085). Warto zauważyć, że dołączone do akt głównych akta administracyjne odgrywają podstawową rolę w kontroli zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej - por. B. A., J. B., Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych, Warszawa 2009, s. 56. Jest to logiczna konsekwencja zasady, że sąd administracyjny ocenia legalność zaskarżonego aktu lub czynności wedle stanu faktycznego i prawnego, będącego podstawą ich wydania. Oznacza to, że dołączone do akt głównych akta administracyjne pozwalają odpowiedzieć na pytanie, czy przyjęty w toku postępowania przed organem administracji publicznej stan faktyczny znajduje w nich uzasadnienie (wyrok NSA z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 184/11, Lex 1225143).
Naruszenie zasady określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a., może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, jeżeli polega w szczególności na:
1) oddaleniu skargi, mimo niekompletnych akt sprawy,
2) pominięciu istotnej części tych akt,
3) przeprowadzeniu postępowania dowodowego z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 p.p.s.a. i
4) oparciu orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należało przyjąć, że kontrola zgodności z prawem zaskarżonych decyzji przeprowadzona została z naruszeniem wskazanych przepisów, co z kolei mogło doprowadzić do naruszenia co najmniej art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący bowiem konsekwentnie podnosił, że dopiero od lipca 2010 r., po tym jak uzyskał zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne i zgłosił pojazd o numerze rejestracyjnym [...] do tego zaświadczenia, wykonywał przewozy na swoją rzecz i to jeszcze nie wszystkie. We wcześniejszym okresie objętym kwestionowanymi decyzjami i wyrokiem aprobującym te rozstrzygnięcia czyli między lutym 2010 r. a czerwcem 2010 r. nie wykonywał przewozów na rzecz własnej firmy, a tylko na rzecz firmy swojej żony A. B. i w jej imieniu. Sąd za organami przyjął, że skarżący okoliczności tej nie wykazał, a zebrany materiał dowodowy wręcz podważył twierdzenia skarżącego. Pominięto w zasadzie okoliczność, że GITD w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. powziął wątpliwości czy K. B. został ukarany tylko i wyłącznie za naruszenia powstałe przy przewozach wykonywanych w jego imieniu i w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą i z tego powodu uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2011 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Trudno bowiem uznać jako wykonanie wytycznych tej decyzji, przeprowadzenie jedynie dowodu z przesłuchania skarżącego, podczas którego wcale nie przyznał, że wszystkie objęte decyzjami przewozy w zarzucanym mu okresie wykonywał w swoim imieniu i na swoją rzecz. Należy zaznaczyć, że wcześniejsza (uchylona) decyzja organu I instancji obejmowała okres działalności skarżącego taki sam, jak przyjęty w późniejszych decyzjach, a przy tym dotyczyła dokumentów (zabezpieczonych podczas kontroli) wskazujących, że skarżący kierował także innymi pojazdami, aniżeli należącym do niego o nr rejestracyjnym [...]. W decyzjach z dnia [...] października 2011 r. i z dnia [...] grudnia 2011 r. organy objęły przewozy jedynie pojazdem nr rejestracyjny [...].
W kontekście tego należało ocenić twierdzenia skarżącego, że zabezpieczone podczas kontroli w jego firmie wykresówki dotyczyły także przewozów dokonywanych na rzecz firmy jego żony (k. – 28 – 42 akt adm.).
Nadto, ani organy, ani Sąd oceniając poczynione przez organ ustalenia, nie odniosły się w kontekście twierdzeń skarżącego i jego żony, że samochód ten był wpisany do licencji A. B. i na jej rzecz skarżący wykonywał przewozy (odwołanie, k. – 75 verte akt adm.), choć skarżący wskazywał nr licencji na firmę żony, do której przypisano jego samochód, do okoliczności, że skarżący zarejestrował pojazd o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2010 r. (k. -18 akt adm.), a zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne otrzymał w dniu [...] czerwca 2010 r. i w tym samy dniu zgłosił swój pojazd do tego zaświadczenia (k. – 15, 16 akt adm.). Skarżącemu zaś zarzucono dokonanie naruszeń od lutego 2010 r., w sytuacji niewyjaśnienia do kogo należał pojazd o późniejszym nr rej. [...] i czy między lutym 2010 r. a czerwcem 2010 r. był przypisany do jakiejś licencji (zaświadczenia). Organ I instancji zwracał się do Urzędu Skarbowego w K. o przedstawienie dokumentów umożliwiających wyjaśnienie na czyją rzecz skarżący wykonywał przewozy w okresie od [...] stycznia 2010 r. do dnia [...] listopada 2010 r.(k. – 53 akt adm.). Od Urzędu Skarbowego nie uzyskał dokumentów, uznając za wystarczającą informację telefoniczną, utrwaloną przy pomocy notatki służbowej (k. -57 akt adm.).
Jak już zaznaczono, po wydaniu przez GITD decyzji z dnia [...] czerwca 2011r., jedyną czynnością przeprowadzoną przez organ I instancji było przesłuchanie skarżącego (k. – 92-94 akt adm.). Oświadczenia skarżącego twierdzącego, że nie pamięta na czyją rzecz wykonywał sporne przewozy oceniono jako go obciążające, nie wyjaśniając przyczyn takiego stanowiska.
Organ nie wykorzystał kompetencji przyznanych mu art. 7 k.p.a., gdyż sam nie podjął skutecznych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy ani nie zobowiązał skarżącego do przedstawienia dokumentów, na które powoływał się K. B. oraz jego żona.
Przy tak istotnych brakach w postępowaniu Sąd w pełni zaakceptował ustalenia faktyczne organów obu instancji, a także ich ocenę prawną.
Wobec podniesionych wyżej mankamentów, spowodowanych brakiem oceny całości istotnego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy już na etapie postępowania administracyjnego, jak i nieuzupełnieniem w tej fazie materiału dowodowego chociażby o zeznania świadka A. B., protokół kontroli A. B. za analogiczny okres jak u skarżącego, wyjaśnienia Urzędu Skarbowego w K., informacje do kogo należał przed [...] marca 2010 r. samochód skarżącego i czy pojazd ten był przypisany do licencji A. B., dokumenty powoływane przez skarżącego pochodzące z firmy jego żony odnośnie wykonywania przewozów na jej rzecz i w jej imieniu pojazdem o nr rej [...], Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za uzasadnioną i uchylił zaskarżony wyrok oraz działając na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego i utrzymaną nią w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Należy przy tym zauważyć, że zaaprobowane przez Sąd I instancji uchybienia organów obu instancji nie mogły zostać wyeliminowane na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Uchybienia te miały istotny charakter i wystąpiły już na etapie postępowania administracyjnego, a Sąd je zaakceptował. Zatem oddalenie skargi, mimo że w oparciu o ustalony stan faktyczny powinna ona zostać uwzględniona, stanowiło inne naruszenie przepisów, aniżeli przepisów postępowania w rozumieniu art. 188 p.p.s.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 r., OSK 81/04, z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 3/10, opubl. orzeczenia.nsa.gov. pl).
W sytuacji istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji, a zaaprobowanego przez Sąd I Instancji, zaistniała możliwość odstąpienia od przekazania sprawy do pierwszej instancji i wydania wyroku, reformatoryjnego.
Omówione wyżej naruszenia prawa, które dotyczą nie tylko zaskarżonego wyroku, ale i obu decyzji organów transportu drogowego, uzasadniają nie tylko uchylenie zaskarżonej decyzji, ale i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej.
Należy podkreślić, że każda strona postępowania ma bowiem prawo oczekiwać od sądu, że jej sprawa zostanie załatwiona w rozsądnym terminie, przy jednoczesnym zapewnieniu stronom postępowania prawa do rzetelnego rozpoznania sprawy przez sądy dwóch instancji (por. wyroki NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1065/09, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).
Uwzględnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny, po uchyleniu zaskarżonego wyroku, również skargi zobowiązuje Sąd do rozstrzygnięcia nie tylko o kosztach postępowania kasacyjnego (zgodnie z art. 203 pkt 1 p.p.s.a.), ale i o kosztach postępowania przed sądem pierwszej instancji (art. 200 w zw. z art. 193 p.p.s.a.).
Mając powyższe na uwadze należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło