I OSK 2511/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-01-17
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Małgorzata Pocztarek, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy długotrwałe przebywanie policjanta na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby może stanowić podstawę do obniżenia dodatku kontrolerskiego, mimo braku wydania rozporządzenia wykonawczego do art. 121 ust. 2 ustawy o Policji?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że długotrwałe przebywanie policjanta na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby nie może stanowić podstawy do obniżenia dodatku kontrolerskiego. Sąd oparł się na art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, który ma charakter ochronny i gwarantuje policjantowi zachowanie prawa do uposażenia zasadniczego oraz dodatków o charakterze stałym w okresie choroby. Brak wydania rozporządzenia wykonawczego do art. 121 ust. 2 ustawy o Policji uniemożliwia obniżenie dodatku w takiej sytuacji, nawet na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego dotyczących zasad przyznawania dodatków.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obniżenia dodatku kontrolerskiego nadkomisarzowi J.O. z powodu jego długotrwałego przebywania na zwolnieniu lekarskim. Organ I instancji obniżył dodatek, a organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, modyfikując jedynie datę jej wejścia w życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił rozkazy personalne, uznając, że choroba nie może być podstawą do obniżenia dodatku. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Komendanta Głównego Policji.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Dorota Kozub-Marciniak po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 172/12 w sprawie ze skargi J.O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2011 r. nr [..] w przedmiocie obniżenia dodatku kontrolerskiego oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 172/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi J.O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2011 r. nr [..]w przedmiocie obniżenia dodatku kontrolerskiego, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 2 listopada 2011 r. nr [..], oraz stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że rozkazem personalnym nr 2507 z 2 listopada 2011 r. Mazowiecki Komendant Wojewódzki Policji (MKWP, organ I instancji), działając na podstawie art. 104 ust. 4 ustawy o Policji z 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277) oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2001 r. Nr 152, poz. 1732 ze zm., zwane dalej "rozporządzeniem z 6 grudnia 2001 r."), orzekł o obniżeniu nadkomisarzowi J.J. (skarżący) od dnia 1 grudnia 2011 r. dodatku kontrolerskiego do wysokości 5 % kwoty bazowej miesięcznie. W uzasadnieniu rozkazu organ I instancji wskazał fakt przebywania przez funkcjonariusza od 16 września 2011 r. na zwolnieniu lekarskim, co spowodowało, że nie był on wyznaczany do prowadzenia kontroli, a jego zadania zostały przydzielone innym policjantom.
Od powyższego rozkazu skarżący w dniu 18 listopada 2011 r. złożył odwołanie, wnosząc o jego uchylenie w całości z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 121 ustawy o Policji oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. poprzez jego błędną wykładnię.
Rozkazem personalnym nr [..]z 16 grudnia 2011 r. Komendant Główny Policji (KGP, organ odwoławczy), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej "Kpa"), uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty obniżenia dodatku kontrolerskiego, ustalając datę obniżenia przedmiotowego dodatku na dzień 1 stycznia 2012 r., w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na wniosek personalny z 27 października 2011 r. bezpośredniego przełożonego skarżącego, który wystąpił do KWP o obniżenie J.J., pełniącemu obowiązki na stanowisku [..], dodatku kontrolerskiego do wysokości 5% kwoty bazowej. Jako podstawę powyższego wskazał fakt nieprzeprowadzania przez skarżącego kontroli i innych czynności inspekcyjnych z powodu przebywania od 16 września 2011 r. na zwolnieniu lekarskim.
Wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie MKWP organ odwoławczy uznał za zasadne, wskazując treść przepisów regulujących kwestie związane z ustalaniem uposażenia policjantów, w tym prawa do dodatku kontrolerskiego. KGP stwierdził, iż wysokość przyznanego dodatku kontrolerskiego jest ściśle związana nie tylko z pełnieniem służby na stanowiskach kontrolnych, które wymienia § 14 ustęp 1 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r., ale też z faktycznym wykonywaniem przez policjanta czynności objętych postępowaniem kontrolnym. Dodatek ten nie jest rodzajem premii za dotychczasowe nienaganne realizowanie zadań z zakresu kontroli, lecz wynagrodzeniem za aktualnie należyte realizowanie takich zadań, którego wysokość uzależniona jest między innymi od zakresu wykonywanych czynności oraz liczby dni wykonywania ich poza macierzystą jednostką. Dlatego też niewyznaczanie w danym okresie policjanta do wykonywania czynności objętych postępowaniem kontrolnym stanowi przesłankę dokonania weryfikacji ustalonej stawki dodatku kontrolerskiego, zgodnie z § 14 ust. 2 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r.
KGP wskazał, że dotychczas skarżący był uprawniony do otrzymywania dodatku kontrolerskiego w wysokości 15% kwoty bazowej miesięcznie. Ustalona wysokość dodatku kontrolerskiego zgodna była z § 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. i adekwatna do wykonywanych przez policjanta czynności objętych postępowaniem kontrolnym. Na zajmowanym stanowisku policjant jest zobowiązany do przygotowywania kontroli, w tym opracowywania jej programów, przeprowadzania (w komórkach i jednostkach organizacyjnych organu I instancji) kontroli dotyczących przyjmowania, rozpatrywania i załatwiania skarg i wniosków - zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami i standardami, wykonywania zadań kierownika lub członka zespołu kontrolnego oraz kierownika lub członka zespołu koordynującego, wynikających z aktów prawnych, regulujących zasady i tryb przeprowadzania kontroli. Tymczasem z uwagi na nieobecność skarżącego w służbie z powodu choroby, wskazane wyżej zadania, których należyte wykonywanie uzasadniało przyznanie dodatku kontrolerskiego w dotychczasowej wysokości, od dnia 16 września 2011 r. nie były przez niego realizowane, a ich wykonywanie wymagało zaangażowania innych policjantów. Zdaniem KGP powyższa okoliczność ma wpływ na ocenę wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji przez niego zadań i czynności służbowych, o której mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r., ze szczególnym uwzględnieniem zakresu tych zadań i czynności oraz liczby dni ich wykonywania poza macierzystą jednostką. Z uwagi na fakt, że w okresie ostatnich trzech miesięcy policjant nie realizował żadnych czynności objętych postępowaniem kontrolnym, organ odwoławczy za uzasadnione uznał obniżenie przedmiotowego dodatku, stosownie do § 14 ust. 3 w/w rozporządzenia.
Odnosząc się do argumentów skarżącego KGP wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wprowadzone - zgodnie z upoważnieniem ustawowym, zawartym w art. 104 ust. 6 ustawy o Policji - przepisy rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. Za nietrafione uznał tym samym powoływanie się skarżącego na art. 121 ust. 2 ustawy o Policji, określający delegację dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do ograniczenia w całości lub w części, w drodze rozporządzenia, wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, skoro w trybie powołanego przepisu takiego aktu wykonawczego nie wydano. Podkreślił przy tym, że przepis ten zawiera upoważnienie do wydania rozporządzenia, w którym zostałyby określone przypadki ograniczenia w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia między innymi w okresie choroby, podczas gdy rozporządzenie z 6 grudnia 2001 r. nie dokonuje ograniczenia wypłaty lecz obniżenia dodatków do uposażenia. Jak wynika z zestawienia art. 104 ust. 6 i art. 121 ust. 2 ustawy o Policji, ograniczenie wypłaty stanowi zupełnie inną instytucję niż obniżenie dodatków do uposażenia. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja wywołuje określony skutek prawny od wskazanej w niej daty, a więc na przyszłość. Nie jest więc decyzją obniżającą należny policjantowi dodatek do uposażenia za okres choroby, obniżenie nie dotyczy bowiem okresów sprzed wydania decyzji. Uzasadniając rozstrzygnięcie, uchylające zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty obniżenia dodatku i orzeczenie w tym zakresie, KGP wyjaśnił, iż z uwagi na niewykonanie decyzji pierwszoinstancyjnej oraz związanie organu odwoławczego decyzją od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia niezbędnym było określenie nowej daty obniżenia dodatku kontrolerskiego na dzień 1 stycznia 2012 r.
W skardze wniesionej na powołane wyżej rozstrzygnięcie, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego, zarzucając błędną interpretację organów art. 121 § 1 i 2, art. 104 ust. 6 ustawy o Policji oraz § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r.
W odpowiedzi na skargę KGP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności Sąd I instancji podniósł, iż zgodnie z art. 104 ust. 4 ustawy o Policji, niezależnie od dodatków, o których mowa w ust. 1 – 3 (dodatek za stopień, dodatek funkcyjny, dodatek służbowy), policjantowi mogą być przyznawane dodatki do uposażenia uzasadnione szczególnymi właściwościami, kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby, np. dodatek kontrolerski w wysokości do 30 % kwoty bazowej, wynikający z § 14 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. przysługujący policjantowi, pełniącemu służbę w komórce (na stanowisku) kontroli, kontroli finansowej, kontroli ochrony informacji niejawnych lub inspekcji i wykonującemu czynności objęte postępowaniem kontrolnym w rozumieniu odrębnych przepisów (ustęp 1 § 14 rozporządzenia). Wysokość przyznawanego dodatku kontrolerskiego uzależnia się w szczególności od oceny wywiązywania się policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu, rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych oraz liczby dni wykonywania ich poza macierzystą jednostką (ustęp 2 § 14 w/w rozporządzenia). Pracodawca w wyżej powołanej normie prawnej wskazał więc wszelkie elementy stanu faktycznego, jakie zwierzchnik funkcjonariusza winien zbadać i ocenić przed podjęciem decyzji o podwyższeniu lub obniżeniu dodatku kontrolerskiego, bowiem przepis ustępu 2 stosuje się odpowiednio do podwyższania i obniżania dodatku kontrolerskiego (ust. 3).
Rozporządzenie z 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego zostało wydane przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 104 ust. 6 ustawy o Policji.
Sąd I instancji podkreślił, iż kwestią sporną jest to, czy przepisy § 14 w/w rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. mogą stanowić podstawę do obniżenia dodatku kontrolerskiego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Zdaniem Sądu, zmiana wysokości dodatku kontrolerskiego (podwyższenie lub jego obniżenie) jest uzależniona od dokonania oceny wywiązywania się policjanta z obowiązków wymienionych w treści przepisu § 14 ustęp 2 w/w rozporządzenia.
W ocenie Sądu I instancji, organy nie dokonały takiej oceny, a przyczyną obniżenia skarżącemu dodatku kontrolerskiego była przesłanka od niego niezależna – stan choroby i związane z tym przebywanie na zwolnieniu lekarskim. Organ błędnie przyjął, że zwolnienie od zajęć służbowych z powodu choroby jest okolicznością mającą wpływ na obniżenie skarżącemu wysokości dodatku kontrolerskiego. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonych rozstrzygnięć, podejmując decyzję o obniżeniu skarżącemu dodatku kontrolerskiego organ I instancji miał na uwadze fakt, iż od 16 września 2011 r. skarżący z uwagi na czasową niezdolność do pracy przebywał na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym nie realizował zadań i czynności służbowych, wynikających z karty opisu jego stanowiska pracy, a wykonywanie tych czynności powierzono innym pracownikom.
Następnie Sąd podkreślił, że organy błędnie przyjęły, iż zwolnienie od zajęć służbowych z powodu choroby jest okolicznością mającą wpływ na prawo do dodatku kontrolerskiego. Tego rodzaju wykładnia w ocenie Sądu jest nieuprawniona i nie daje podstaw do obniżenia przedmiotowego dodatku.
Zgodnie z art. 121 ust.1 ustawy o Policji, w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Organ nie uwzględnił w podstawie prawnej zaskarżonego rozkazu w/w przepisu ustawy o Policji, z którego wyraźnie wynika, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim zachowuje prawo nie tylko do uposażenia zasadniczego, ale także do wszelkich dodatków o charakterze stałym, a więc jak w niniejszej sprawie także do dodatku kontrolerskiego należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku.
W ocenie Sądu, istotnym na tle powołanej regulacji jest to, iż pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie można oceniać w kategoriach należytego, czy nienależytego wykonywania obowiązków w rozumieniu § 14 ustęp 3 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. Zmiany, o których mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, nie mogą być kwalifikowane w kategoriach zdarzeń takich, jak choroba, urlop, zwolnienie od zajęć służbowych, czy pozostawanie bez przydziału służbowego.
Sąd podkreślił również, iż zawarta w art. 121 ustawy o Policji norma jest przepisem gwarancyjnym, w którym ustawodawca przewidział dwie sytuacje. W § 1 – w razie m.in. choroby policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość. Co do zasady, na podstawie tego przepisu dokonywane są zmiany na korzyść policjanta, np. w czasie choroby policjanta podwyższenie uposażenia i jego składników na skutek zmiany przepisów płacowych. Natomiast w § 2 ustawodawca dopuścił możliwość ograniczenia w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia m.in. w okresie choroby policjanta, jednak kryteria, uzasadniające ograniczenia w wypłacie policjantom przebywającym na zwolnieniach lekarskich świadczeń pieniężnych, nie zostały do tej pory określone przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w rozporządzeniu wykonawczym. Niewydanie rozporządzenia, o jakim mowa w art. 121 ustęp 2 ustawy o Policji powoduje, że w drodze wykładni przepisów art. 121 i 104 ustawy o Policji do obniżenia funkcjonariuszowi dodatku kontrolerskiego w razie jego choroby, nie można stosować - nawet odpowiednio – przepisu § 14 ustęp 2 i 3 rozporządzenia z 6 grudnia 2001 r. (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2011 r., I OSK 1845/10).
W ocenie Sądu, dokonana przez organy wykładnia § 14 w/cyt. rozporządzenia w związku z art. 104 ustęp 4 ustawy o Policji, w odniesieniu do sytuacji faktycznej, w jakiej znalazł się skarżący, pozostaje w sprzeczności z regulacją ochronną, wynikającą z art. 121 ustawy o Policji, dlatego zaskarżone rozkazy personalne dotyczące skarżącego należało wyeliminować z obrotu prawnego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości zarzucił mu naruszenie prawa materialnego tj.
1) art. 121 ust. 1 ustawy o Policji ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. poprzez błędną wykładnię polegającą na niezasadnym przyjęciu, że przepis ten wyklucza obniżenie dodatku do uposażenia policjanta na podstawie § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, w przypadku, gdy przyczyną negatywnej oceny realizowania zadań i czynności służbowych przez funkcjonariusza są jego długotrwałe absencje spowodowane chorobą;
2) § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalenia wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że długotrwałe absencje funkcjonariusza mające wpływ na realizację przez niego zadań i czynności służbowych nie uzasadniają obniżenia dodatku kontrolerskiego.
W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że w art. 121 ust. 2 ustawy o Policji została zawarta delegacja dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych, który w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy, został uprawniony w drodze rozporządzenia do ograniczenia w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, uwzględniając rodzaje i wysokość dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego. Jednakże minister właściwy nie skorzystał do tej pory z tej delegacji ustawowej i nie wydał przepisów wykonawczych, które regulowałyby wymienione kwestie.
Z literalnego brzmienia art. 121 ust. 1 ustawy o Policji wynika, że w razie choroby policjant otrzymuje uposażenie wraz ze wszystkimi dodatkami. Zatem fakt korzystania ze zwolnienia lekarskiego nie powoduje automatycznego zaprzestania lub ograniczenia wypłacania dodatków do uposażenia w czasie urlopu lub zwolnienia, o ile co innego nie wynika z rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Przepis art. 121 ust. 1 nakazuje przy tym uwzględnienie powstałych w okresie urlopu lub zwolnienia zmian, mających wpływ na wysokość uposażenia. Taka redakcja powołanego przepisu określa status policjanta w zakresie otrzymywanego uposażenia na czas choroby lub urlopu, nakazując wypłacanie mu w tym czasie wynagrodzenia w dotychczasowej wysokości i ze wszystkimi składnikami, jednocześnie dopuszczając, że także w tym okresie mogą nastąpić zmiany wpływające na wysokość uposażenia. Zmianą taką jest decyzja o obniżeniu dodatku kontrolerskiego, wydana w oparciu o § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., obniżająca wysokość dodatku w sposób trwały (a zatem nie tylko na czas choroby). W ocenie Komendanta Głównego Policji nie ulega wątpliwości, iż fakt korzystania przez policjanta z długotrwałych zwolnień, ograniczający jego przydatność do służby, może stanowić przesłankę obniżenia dodatku. Na przeszkodzie nie stoi fakt niewydania rozporządzenia wykonawczego do art. 121 ust. 2 ustawy o Policji, ponieważ rozporządzenie miałoby regulować inną materię, tj. wysokość dodatków do uposażenia w czasie choroby lub urlopu, a nie przesłanki ich trwałej zmiany, które zostały sprecyzowane w przepisach innego aktu wykonawczego, to jest cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.
Zdaniem Komendanta Głównego Policji, treść przepisów § 14 ust. 2 i 3 rozporządzenia MSWiA jednoznacznie wskazuje na uznaniowość dodatku służbowego i uzależnia wysokość tego świadczenia od indywidualnej oceny pracy policjanta. Dodatki do uposażenia przysługują policjantowi za faktyczne wykonywanie obowiązków lub pełnienie służby na stanowisku, z którym dodatek ten jest związany. Tym samym zmiany powstałe w okresie długotrwałego zwolnienia lekarskiego, w szczególności nieświadczenie pracy, mają wpływ na prawo do dodatku kontrolerskiego lub na jego wysokość. W czasie choroby policjant nie wykonuje bowiem jakichkolwiek obowiązków służbowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do wyjaśnienia, czy § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2011r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego ( Dz. U. nr. 152, poz. 1732 ze zm. ), mogą stanowić podstawę do obniżenia dodatku kontrolerskiego policjantowi przebywającemu na długotrwałym zwolnieniu lekarskim.
W świetle art. 100 i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji uposażenie policjanta składa się uposażenia zasadniczego i z dodatków do uposażenia.
Zgodnie z § 14 ust. 1 rozporządzenia dodatek kontrolerski przysługuje policjantowi pełniącemu służbę w komórce (na stanowisku) kontroli, kontroli finansowej, kontroli ochrony informacji niejawnych lub inspekcji i wykonującemu czynności objęte postępowaniem kontrolnym w rozumieniu odrębnych przepisów, w wysokości do 30 % kwoty bazowej. W myśl § 14 ust. 2 rozporządzenia wysokość przyznawanego dodatku kontrolerskiego uzależnia się w szczególności od oceny wywiązywania się przez policjanta z obowiązków oraz realizacji zadań i czynności służbowych, ze szczególnym uwzględnieniem ich charakteru i zakresu, rodzaju i poziomu posiadanych przez policjanta kwalifikacji zawodowych oraz liczby dni wykonywania ich poza macierzystą jednostką. Jak stanowi natomiast § 14 ust. 3 rozporządzenia przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio do podwyższania i obniżania dodatku kontrolerskiego.
Z powyższych uregulowań wynika, że dodatek kontrolerski jest dodatkiem o charakterze stałym, a tylko jego wysokość uzależniona jest od oceny wywiązywania się przez policjanta z powierzonych obowiązków i zadań. Uznaniowa wysokość dodatku kontrolerskiego oznacza, że sposób wykonywania obowiązków służbowych przez policjanta, ich zakres, kwalifikacje policjanta oraz czas służby, poza macierzystą jednostką mają decydujące znaczenie przy przyznawaniu dodatku w określonej wysokości, jego podwyższaniu i obniżaniu. Zdarzenia te nieodłącznie są związane z efektywną służbą policjanta, w ramach której realizuje on określone zadania kontrolerskie, gdyż dopiero ocena sposobu wykonywania tych zadań determinuje ewentualne zmiany w zakresie dodatku kontrolerskiego.
Ocena o jakiej mowa w § 14 ust. 2 rozporządzenia nie może zostać dokonana w czasie, w którym policjant nie wykonuje w ogóle obowiązków służbowych, ponieważ korzysta ze zwolnienia lekarskiego w związku z chorobą. Zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość.
Przepis art. 121 ust. 1 ustawy ma charakter ochronny i co do zasady gwarantuje policjantowi, który nie pełni obowiązków służbowych m.in. z powodu choroby zachowanie prawa do otrzymywania zarówno uposażenia zasadniczego, jak i dodatków do uposażenia o charakterze stałym oraz innych należności pieniężnych należnych na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Omawiana regulacja prawna w sposób pełny określa uposażenie policjanta korzystającego ze zwolnienia lekarskiego, zakazując dokonywania w tym czasie ( poza obiektywnymi zmianami mającymi wpływ na wysokość uposażenia np. wzrost uposażenia z tytułu wysługi lat, zmiana przepisów prawa ) zmian na niekorzyść funkcjonariusza. Przez zmiany o jakich mowa w art. 121 ust. 1 ustawy o Policji należy rozumieć zdarzenia faktyczne i prawne, niezależne od stron stosunku służbowego, a rzutujące na wysokość uposażenia funkcjonariusza.
Zakaz stosowania do policjanta niewykonującego zadań służbowych z powodów przewidzianych w art. 121 ust. 1 ustawy, przepisów rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2011r., pośrednio wynika z art. 121 ust. 2, zgodnie z którym Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy został upoważniony w drodze rozporządzenia do ograniczenia w całości lub w części wypłaty niektórych dodatków do uposażenia w okresie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, przy uwzględnieniu rodzaju i wysokości dodatków, których wypłata podlega ograniczeniu w razie choroby, urlopu okolicznościowego albo pozostawania policjanta bez przydziału służbowego, a także do określenia właściwości organów w tych sprawach.
Do chwili obecnej Minister nie skorzystał z uprawnienia wynikającego z cytowanej regulacji, podczas gdy tylko zawarte w nim normy mogłyby stanowić podstawę do ewentualnego obniżenia dodatku kontrolerskiego należnego choremu policjantowi. Podobne stanowisko prezentował już Naczelny Sąd Administracyjnych w sprawach dotyczących obnizenia dodatku służbowego policjantom korzystającym ze zwolnień lekarskich z powodu choroby. I tak przykładowo w wyroku z dnia 13 grudnia 2012r. I OSK 731/12 LEX nr 1233196 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że niewydanie przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy rozporządzenia, o jakim mowa w art. 121 ust. 2 ustawy z 1990 r. o Policji powoduje, że w drodze wykładni przepisów art. 121 i art. 104 tej ustawy do obniżania dodatku służbowego policjantowi w razie jego choroby, nie można stosować nawet odpowiednio przepisów § 8 ust. 5-8 w zw. z § 9 ust. 5 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732) wydanego na podstawie art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 powołanej ustawy o Policji. W wyroku z dnia 26 stycznia 2012r. I OSK 1112/11 LEX nr 1120574 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że regulacja zawarta w art. 121 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji oznacza, że pozostawania na zwolnieniu lekarskim nie można oceniać w kategoriach należytego, czy nienależytego wykonywania obowiązków w rozumieniu art. 104 ust. 3 tej ustawy oraz przepisów § 8 ust. 5-7 rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.). Art. 121 ust. 1 ustawy z 1990 r. o Policji ma charakter ochronny, gwarantujący policjantowi co do zasady zachowanie prawa do uposażenia w dotychczasowej wysokości w okresie, w jakim nie pełni on obowiązków służbowych w związku z zaistnieniem szczególnych okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Z tych względów Sąd i instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa, na zarzutach naruszenia których oparta została skarga kasacyjna, co z mocy art. 184 Ppsa skutkowało jej oddaleniem.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło