I SA/Wa 1235/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-05

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Tomasz Szmydt

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przeznaczenie nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele publiczne (droga lokalna, droga wewnętrzna) wyklucza możliwość ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?
Ratio decidendi
Samo przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej (w tym drogi publiczne) nie wyklucza automatycznie możliwości przyznania prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu. Organ ma obowiązek zbadać, czy dotychczasowe korzystanie z gruntu przez wnioskodawcę jest zgodne z przeznaczeniem wynikającym z planu, a także czy grunt nie jest wyłączony z obrotu prawnego. W przypadku dróg wewnętrznych, które nie są drogami publicznymi, nie ma bezwzględnego wyłączenia z obrotu prawnego, co pozwala na rozpatrzenie wniosku dekretowego.
Stan faktyczny
Skarżący Z. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w Warszawie przy ul. [...]. Grunty te, zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, były przeznaczone pod funkcje komunikacyjne (ulica lokalna, droga wewnętrzna). Organy administracji odmówiły ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, powołując się na przeznaczenie gruntów pod drogi publiczne oraz na fakt, że część gruntu stanowi własność osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. w części dotyczącej odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oznaczonego jako część działki nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...]. Sąd oddalił skargę w pozostałej części, stwierdził, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] obie w częściach orzekających o odmowie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...]; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie opisanym w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu; 4. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. K. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. utrzymującą w mocy decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającą Z. K., K. K., M. M., I. J., L. J. oraz K. W. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów, jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...], część działki ew. nr [...] oraz część działki ew. nr [...] - obie z obrębu [...]. Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym. Nieruchomość [...] położona przy ul. [...] ozn. hip. jako [...], opisana w ewidencji gruntów, jako część o powierzchni [...]m2 działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], część o powierzchni [...] m2 działki ewidencyjnej nr [...] oraz część o powierzchni [...] m2 działki ewidencyjnej nr [...] obie z obrębu [...], znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Na podstawie art. 1 tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta Warszawy przeszły na własność Gminy m.st. Warszawy, a w dniu 13 kwietnia 1950r. tj. z chwilą likwidacji gmin, na własność Skarbu Państwa. Następnie nieruchomość ta stała się w dniu 27 maja 1990r. własnością Gminy [...], co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] października 1992r., decyzją Nr [...] z dnia [...] października 1992r. i decyzją Nr [...] z dnia [...] września 1992r., a na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 41 poz. 361 ze zm.) przeszła na własność Miasta W. Zgodnie z art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące - uprawnieni byli w ciągu 6-ciu miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę do złożenia wniosku o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Objęcie niniejszego gruntu przez gminę nastąpiło w dniu 11 kwietnia 1949 roku to jest z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Termin do składania wniosków upłynął w dniu 11 października 1949r. Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Okręgowego w W. Wydział Hipoteczny z dnia [...] czerwca 1947r. Nr [...] tytuł własności nieruchomości "[...]" rej. hip. [...], o powierzchni [...] łokci uregulowany był jawnym wpisem na imię J. i P. małż. K. w równych częściach niepodzielnie. W dniu [...] października 1949 roku J.K. i P. K. złożyli wniosek o przyznanie im za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W dniu [...] maja 1980r. Naczelnik [...] Wydział Terenów decyzją znak: [...] odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu. Następnie, w dniu [...] sierpnia 2011r. decyzją Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność ww. decyzji Naczelnika [...]. W toku postępowania Prezydent W. ustalił, że grunt oznaczony aktualnie, jako część o powierzchni [...]m2 działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz część o powierzchni [...]m2 działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowią fragment ulicy [...]. Powyższy teren znajduje się w strefie, dla której obowiązuje Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...], zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] listopada 2008 r. (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., poz. [...]). Część nieruchomości (dz. nr [...], dz. nr [...]), będąca przedmiotem niniejszej decyzji, położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 5KDL - dla którego plan ustala funkcję komunikacyjną - ulicę lokalną. Część nieruchomości (dz. nr 1-cz.) położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem b4.12KDw- dla którego plan ustala funkcję komunikacyjną - drogę wewnętrzną. Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że grunt oznaczony jako działka nr [...] z obrębu [...] położony jest na terenie oznaczonym na rysunku symbolem b4.3MN, dla którego plan ustala funkcję zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jednak z księgi wieczystej nr [...] wynika, iż teren ten został oddany na własność osobom trzecim. Biorąc pod uwagę powyższe, organ pierwszej instancji, decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmówił Z. K., K. K., M. M., I. J., L. J. oraz K. W. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...], część działki ew. nr [...] oraz część działki ew. nr [...] - obie z obrębu [...]. Od ww. decyzji odwołał się Z. K. reprezentowany przez radcę prawnego A. L. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającą Z. K., K. K., M. M., I. J., L. J. oraz K. W. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego przy ul. [...] oznaczonego w ewidencji gruntów jako część działki ew. nr [...] z obrębu [...], część działki ew. nr [...] oraz część działki ew. nr [...] - obie z obrębu [...]. Organ odwoławczy wskazał, że stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 7 ust. 2. dekretu z dnia 26 października 1945 r. formułuje dwie przesłanki, których spełnienie nakazuje gminie uwzględnić wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Są to: złożenie w ustawowym terminie tzw. wniosku dekretowego oraz zgodność korzystania z gruntu z jego przeznaczeniem według planu zabudowania (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). Jednakże nie oznacza to, że spełnienie tych warunków prowadzić będzie w każdym przypadku do ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu. Zważyć bowiem należy, że wykładni art. 7 ust. 2 dekretu nie można dokonywać w oderwaniu od pozostałych norm prawnych składających się na obowiązujący w dacie rozstrzygania sprawy system prawa, a zwłaszcza przepisów wykluczających z powszechnego obrotu prawnego pewne kategorie gruntów. Takimi przepisami, mającymi zastosowanie w niniejszej sprawie, są przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych. W myśl art.2a tej ustawy drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność samorządu województwa, powiatu i gminy. Z normy zawartej w tym przepisie wynika, zatem że własność dróg publicznych nie może być przypisana innym podmiotom niż podmioty publicznoprawne w nim wymienione. Tym samym nie może ona być także przeniesiona na rzecz osób fizycznych. Drogi te bowiem, jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego i sądów administracyjnych, stanowią rzeczy wyłączone z powszechnego obrotu, tzw. reges extra commercium (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2006 r. sygn. akt III CZP 72/06, OSNC 2007/6/85, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2009 r. I OSK 361/08 LEX nr 516045). Wyłączenie tych nieruchomości z obrotu ma przy tym charakter bezwzględny i oznacza niedopuszczalność jakiejkolwiek zmiany podmiotowej w osobie właściciela, niezależnie od sposobu jej dokonania. Nikt więc poza Skarbem Państwa lub jednostkami samorządu nie może być właścicielem gruntu przeznaczonego pod drogi publiczne (vide postanowienie Sądu Najwyższego z 24 czerwca 2010 r. sygn. akt IV CSK 40/10 OSNC 2011/2/17, LEX nr 602303). Organ podkreślił, że niedopuszczalność zmiany właściciela publicznego drogi na osobę prywatną wyłącza także możliwość ustanowienia na gruncie zajętym pod drogę publiczną prawa użytkowania wieczystego na rzecz osób fizycznych. Organ odwoławczy wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, jak wynika z ewidencji gruntów działki nr [...] i [...] w całości oznaczone są jako "dr" tj. drogi, ich właścicielem jest - Miasto W. Ulica [...] stanowi drogę gminną. Zarówno działka [...] jak i [...] stanowią drogę publiczną w rozumieniu art. 1 ustawy z dnia z 21 marca 1985 r. Skoro zaś, w świetle obowiązujących przepisów, obrót nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne jest wyłączony, to nie budzi wątpliwości SKO, że nie mogła ona stać się przedmiotem użytkowania wieczystego następców prawnych J. i P. małż. K. Odnośnie zaś działki nr [...] z obrębu [...] będącej własnością E. i M. Z. - Kolegium podzieliło stanowisko i argumentację Prezydenta W., iż brak jest możliwości ustanowienia na przedmiotowym gruncie nieruchomości [...] prawa użytkowania wieczystego na rzecz skarżących, ponieważ ustanowione na rzecz ww. podmiotów - prawo własności uniemożliwia realizację praw innych osób do danej nieruchomości. Przedmiotem postępowania w trybie art. 7 ust. 2 dekretu mogą być bowiem jedynie grunty stanowiące własność gminy, będące w jej posiadaniu, do których innym osobom nie przysługuje prawo użytkowania wieczystego lub własności. Z. K. złożył skargę na przedmiotową decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jednocześnie zarzucając jej naruszenie przepisów: Dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu na obszarze m.st. Warszawy, a w szczególności art. 7 w/w dekretu poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że sam fakt przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania na cele publiczne wykluczał możliwość przyznania skarżącemu prawa użytkowania wieczystego na podstawie wyżej wymienionego przepisu. Ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 z póź. zm.), a w szczególności art. 7 i następne k.p.a. poprzez: brak ustaleń organu w zakresie powierzchni poszczególnych nieruchomości zajętych pod drogi publiczne i posługiwanie się ogólnikami w postaci "część nieruchomości", braku ustaleń organu czy dotychczasowe korzystanie przez skarżącego z nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją w żadnym przypadku nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego czy tylko w części, załatwienie sprawy w oderwaniu nie tylko od interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ale także z naruszeniem tego interesu przez co przyczynił się do obniżenia zaufania obywateli do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli. Mając na uwadze powyższe okoliczności skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga w części dotyczącej odmowy prawa użytkowania wieczystego do gruntu położnego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów, jako część działki nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...] zasługiwała na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że grunt oznaczony aktualnie, jako część o powierzchni [...]m2 działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz część o powierzchni [...]m2 działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], stanowią fragment ulicy [...]. Powyższy teren znajduje się w strefie, dla której obowiązuje Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego rejonu ulicy [...], zatwierdzony Uchwałą Nr [...] Rady Miasta W. z dnia [...] listopada 2008 r. (opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., poz. [...]). Część nieruchomości (dz. nr [...], dz. nr [...]), będąca przedmiotem niniejszej decyzji, położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem 5KDL - dla którego plan ustala funkcję komunikacyjną - ulicę lokalną. Część nieruchomości (dz. nr 1-cz.) położona jest na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem b4.12KDw- dla którego plan ustala funkcję komunikacyjną - drogę wewnętrzną. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 października 2009 r. sygn. akt I OSK 30/09 wskazał, że występuje naruszenie prawa materialnego - art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 27 ze zm.) przez błędną wykładnię poprzez uznanie, że sam fakt przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania na cele publiczne wykluczał możliwość przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej na podstawie wyżej wymienionego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się przy tym na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r. I OPS 5/08 (ONSAiWSA 2009/2/18), w której Sąd uznał, że "Przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej nie wyłączało możliwości przyznania byłemu właścicielowi prawa własności czasowej (wieczystej dzierżawy), na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.)". Z uchwały tej wynika, że samo przeznaczenie nieruchomości pod użyteczność publiczną nie stanowiło przeszkody do pozytywnego rozpoznania wniosku dekretowego lecz organ rozpoznając ten wniosek zobowiązany był zbadać, czy grunt może być, bądź mógł być wykorzystany na cele określone w planie. NSA wskazał również, że z przepisu art. 7 ust. 2 powołanego dekretu wynika, że gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że przesłanką jest nie samo przeznaczenie gruntu w planie, ale możliwość korzystania zgodnie z planem. Zatem w postępowaniu wszczętym z wniosku dekretowego obowiązkiem organu było poczynienie ustaleń, z których wynikałoby, czy w sprawie zaistniały pozytywne przesłanki wymienione w tym przepisie, gdyż jeżeli z tych ustaleń wynikałoby, że dotychczasowy właściciel celów tych spełniać nie może, dopiero wówczas decyzja odmawiająca uwzględnienie wniosku byłaby uzasadniona. Oznacza to, że nieprzeprowadzenie w ogóle postępowania wyjaśniającego i "automatyczna" odmowa przyznania prawa do gruntu nieruchomości [...] z uwagi na przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania pod użyteczność publiczną, bez wykazania, że nie wystąpiły przesłanki przewidziane w art. 7 ust. 2 dekretu, rażąco narusza ten przepis. Orzeczenie odmawiające przyznania prawa własności czasowej, bez wykazania niezaistnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu upoważnia do stwierdzenia, że rażąco narusza ono prawo. W postępowaniu nadzorczym dotyczącym odmowy przyznania prawa z art. 7 ust. 2 dekretu, organ nadzoru ma obowiązek zbadania, czy w postępowaniu zwykłym organ wykazał, że dotychczasowy właściciel nie spełnił przesłanek, o których mowa w tym przepisie. Należy się przy tym zgodzić ze stanowiskiem organów, iż w świetle obowiązujących przepisów, obrót nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne jest wyłączony i nie mogła ona stać się przedmiotem użytkowania wieczystego następców prawnych J. i P. małż. K. Natomiast, rację miał skarżący podnosząc, że organ nie dokonał ustaleń w zakresie powierzchni poszczególnych nieruchomości zajętych pod drogi publiczne i posługiwał się ogólnikami w postaci "część nieruchomości". Nie dokonał ustaleń czy dotychczasowe korzystanie przez skarżącego z nieruchomości objętych zaskarżoną decyzją w żadnym przypadku nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego czy tylko w części. Jeżeli, Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego przewidywał dla poszczególnych działek przeznaczenie "funkcja komunikacyjna", "ulica lokalna", to zadaniem organu było ustalenie czy rzeczywiście na całości działek znajduje się taka ulica wraz z przynależnym do niej pasem drogowym w rozumieniu Ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Działka nr [...], jak wynika z załączonych map geodezyjnych, nie została w całości zajęta pod drogę publiczną. Hipotetycznie jest, zatem możliwe ustalenie prawa użytkowania wieczystego na tej części nieruchomości, która nie została wykorzystana zgodnie z Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego (pod drogę publiczną) o ile spełnione zostaną oczywiście pozostałe przesłanki dekretowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 2011r. I SA/Wa 545/11 wskazał, że :Nie można z góry wykluczyć przyznania prawa własności czasowej do określonego gruntu z tego tylko powodu, że grunt ten znajduje się na terenie przeznaczonym na cele użyteczności publicznej. Możliwe jest przeznaczenie większego terenu na cele użyteczności publicznej, z możliwością wykorzystania części tego terenu także na inne cele. Stanowisko powyższe jest podzielane przez skład rozpoznający niniejsza sprawę. Natomiast w odniesieniu do działki nr [...] należy również zważyć, że "drogi wewnętrzne" nie stanowią żadnej z kategorii dróg publicznych zgodnie z ustawą z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013r., Nr 260), zwanej dalej "u.dr.publ.". Drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie o drogach publicznych lub innych przepisach szczególnych (art.1 u. dr. publ.). Drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa, a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią własność właściwej jednostki samorządu terytorialnego (art. 2a u. dr. publ.). Stwierdzenie ustawodawcy, że tylko podmioty wymienione w art. 2a ust. 1 u. dr. publ. mogą być właścicielami "dróg publicznych" o różnym statusie musi oznaczać, że podmiotom tym przysługuje własność nieruchomości będących "drogami publicznymi". Legalna definicja drogi publicznej zamieszczona została w art. 4 pkt 2 u. dr. publ. Wynika z niej, że droga to budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u. dr. publ. jest nim wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Przymiotów takich w rozumieniu u.dr.publ. nie posiada droga wewnętrzna. Oznacza to, że nie przeprowadzenie w ogóle postępowania wyjaśniającego i "automatyczna" odmowa przyznania prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej z uwagi na przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania pod użyteczność publiczną "droga wewnętrzna" jest naruszeniem prawa materialnego (art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 roku). Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 5 października 2012r. IV CSK 94/12 wskazał, że: W świetle art. 8 ustawy z 1985 r. o drogach publicznych, drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym tych dróg są drogami wewnętrznymi. Drogi wewnętrzne mogą być urządzone na gruntach będących własnością także innych osób niż wymienione w art. 2a tej ustawy, a zatem nieruchomości zajęte pod takie drogi mogą być też przedmiotem zasiedzenia. Skoro nieruchomości stanowiące "drogi wewnętrzne" mogą być przedmiotem zasiedzenia, to przy spełnieniu określonych przesłanek mogą stać się one również przedmiotem użytkowania wieczystego. Organ winien, zatem zbadać w odniesieniu do takiej nieruchomości (drogi wewnętrznej) przesłanki dekretowe. Ponadto, niezbędne jest m.in. ustalenie, jaką powierzchnie stanowi tzw. część działek nr [...] i [...], z których korzystanie przez skarżącego nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntów według Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obowiązującego w chwili rozpoznania wniosku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt IV CSK 94/12). Nie wyjaśnienie w sposób jednoznaczny powołanych wyżej okoliczności powoduje, że zaskarżoną decyzję należało uznać za wydaną z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152. oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W pozostałej części skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem postępowania w trybie art. 7 ust. 2 dekretu mogą być jedynie grunty stanowiące własność gminy, będące w jej posiadaniu, do których innym osobom nie przysługuje prawo użytkowania wieczystego lub własności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2013r., I OSK 2168/11). Z akt administracyjnych jednoznacznie natomiast wynika, że teren działki nr [...] został oddany na własność osobom trzecim. Działka ta nie może zatem stanowić przedmiotu użytkowania wieczystego w trybie dekretowym. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) we wskazanej części skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło