II SA/Bk 956/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami, skierował M. K. na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. W uzasadnieniu organ podał, że w dniu [...] kwietnia 2013r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o skierowanie M. K. na badania psychologiczne, w zakresie psychologii transportu w celu stwierdzenie istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami, w związku z przekroczeniem liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Od powyższej decyzji odwołał się M. K. wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Uzasadniając swoje żądanie autor odwołania opisał obszernie okoliczności popełnienia wykroczenia w miejscowości T. w dniu [...] października 2012 r. oraz jego wątpliwości dotyczące prawidłowości wystawionego mu za ten czyn mandatu i przypisanych punktów karnych. Podkreślił, że kolejny mandat wraz z punktami karnymi przyjął będąc przekonanym, iż nie przekroczył jeszcze dopuszczalnej liczby 24 punktów, a o fakcie tym dowiedział się dopiero z zawiadomienia otrzymanego z Urzędu Miejskiego w S. Końcowo wyjaśnił, że po namyśle i ostatnich informacjach prasowych wysłał do Komendanta Straży Miejskiej w T. oświadczenie o odmowie przyjęcia mandatu za opisane wcześniej wykroczenie w związku z tym, że straż miejska nie ma uprawnień do karania kierowców na podstawie zdjęć z fotoradarów stacjonarnych, jak również zapisu z monitoringu. W ocenie odwołującego się organ pierwszej instancji winien był wziąć pod uwagę składane przez niego wyjaśnienia, a także istniejące opinie prawne wskazujące na brak uprawnień straży gminnych do ujawniania wykroczeń za pomocą stacjonarnych urządzeń rejestrujących. Do odwołania M. K. dołączył: pismo adresowane do Komendanta Straży Miejskiej w T., oświadczenie o niewskazaniu sprawcy wykroczenia, mandat karny z dnia [...] lutego 2013r. oraz [...] stycznia 2013r., dowód wykroczenia, zaświadczenie B. S.A., a także oświadczenie swojej małżonki dotyczące opłacenia mandatu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] września 2013r. nr [...] utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium w pierwszej kolejności wyjaśniło podstawę prawną zaskarżonej decyzji, tj. art. 99 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2011 r., Nr 30, póz. 151 ze zm.) oraz art. 99 ust. 2 pkt. 1 lit. b oraz ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Następnie stwierdziło, że zaskarżona decyzja w zakresie skierowania autora odwołania na badania psychologiczne została wydana na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, czyli organ kontroli ruchu drogowego, ponieważ odwołujący się otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W ocenie SKO w przedmiotowej sprawie zrealizowała się zatem przesłanka skierowania na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu M. . - kierowcy, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, C, D, B+E, C+E, D+E, T, albowiem otrzymał on łącznie 29 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czyli przekroczył dopuszczalną liczbę 24 punktów. Kolegium zwróciło też uwagę, że konstrukcja przepisu art. 99 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy nie pozostawia miejsca na uznaniowe działanie organu, albowiem z jego treści wprost wynika, że starosta wydaje decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne kierowcy w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył on liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Tym samym przekroczenie liczby 24 punktów przez kierowcę automatycznie powoduje konieczność skierowania go na badania lekarskie jeżeli tylko, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, wystąpi o to organ kontroli ruchu drogowego. Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania wyjaśniono, że w prowadzonym postępowaniu organ nie jest uprawniony do oceny prawidłowości kar i środków karnych określonych w kodeksie wykroczeń, stosowanych w trybie ustawy Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia, albowiem organem władnym do uchylenia mandatu karnego jest wyłącznie sąd właściwy do rozpoznania sprawy, na którego obszarze działania została nałożona grzywna. Końcowo organ wyjaśnił, że orzeczenie o skierowaniu kierowcy na badania psychologiczne przewidziane w art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, nie jest równoznaczne z pozbawieniem kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami. Dopiero niepoddanie się tym badaniom i nieprzedłożenie staroście orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem w wymaganym terminie, zgodnie z art. 102 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy skutkuje wydaniem przez tego starostę decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. Na powyższą decyzję skargę do tutejszego Sądu wniósł M. K., zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 107 § 3 kpa, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego. Autor skargi zakwestionował twierdzenia SKO jakoby organy w prowadzonym postępowaniu nie miały uprawnień do weryfikacji sposobu wystawiania kierowcy mandatów i naliczania punktów karnych za popełnione przez niego wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Dalej skarżący powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji odnośnie okoliczności otrzymania mandatu w miejscowości T., wskazując na nieprawidłowości, jakich dopuściła się jego zdaniem Straż Miejska w T. Końcowo autor skargi podkreślił, że decyzja o skierowaniu go na badania psychologiczne jest krzywdząca, szczególnie biorąc pod uwagę jego dotychczasową niekaralność. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak i poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w taki sposób, który miał bądź mógłby mieć wpływ na jej wynik. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia z dnia [...] lipca 2013r. w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne w celu istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b, ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy (...) na badanie lekarskie, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, iż skarżący w okresie od [...] stycznia 2012r. do [...] stycznia 2013r. otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Okoliczność ta bezspornie wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. o skierowanie skarżącego na badania psychologiczne. W myśl zaś art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.) to Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Tylko zatem ten organ, wbrew temu co wywodzi skarżący, jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym podkreślić należy, iż czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Pogląd ten akceptowany jest jednolicie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które przyjmuje, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych więc, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (vide: wyroki NSA z dnia: 4 kwietnia 2013 r., I OSK 127/13, 9 sierpnia 2013 r. I OSK 855/12, 24 października 2012 r., I OSK 1203/11 i I OSK 1306/11, z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 413/11, z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11, z 13 października 2011 r. sygn. akt 1721/10, z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1456/09 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak słusznie zatem podkreślono w zaskarżonej decyzji organ prowadzący postępowanie w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. W konsekwencji skoro orzekające w niniejszej sprawie organy nie były uprawnione do weryfikowania poprawności przypisania skarżącemu ilości punktów karnych za popełnione w dniu [...] października 2012r. – wykroczenie, to tym samym nie były uprawnione do dokonywania oceny prawidłowości wystawionego w dniu [...]lutego 2013 r. mandatu karnego. Jeżeli zatem skarżący kwestionował wpisy w ewidencji kierowców prowadzonej przez Policję co do ilości wpisanych punktów, mógł wystąpić do tego organu o usunięcie niezasadnie wpisanych tam sześciu punktów, a w razie odnowy bądź też milczenia organu skorzystać z przysługującej jej skargi do sądu. Jeżeli jednak z tej drogi nie skorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania go na badania psychologiczne nie może, w ocenie Sądu, skutecznie kwestionować ilości punktów wpisanych do ewidencji. Konkludując należy jeszcze raz podkreślić, że oczekiwania autora skargi, aby w postępowaniu w sprawie skierowania na badania psychologiczne organ przeprowadzał postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie prawidłowości przypisania mu punktów karnych, nie mogły być spełnione, gdyż, jak podkreślono już wyżej, w obowiązującym stanie prawnym nie ma podstaw do podjęcia takich działań. Ponadto, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, decyzja wydawana w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami ma charakter związany, a więc przekroczenie przez kierowcę liczby 24 punktów karnych, obliguje organ do skierowania go na tego rodzaju badania. W ocenie Sądu, również zarzuty natury procesowej dotyczące naruszenia art. 7 i art. 107 §3 kpa nie zasługują na uwzględnienie, albowiem organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie, rozważając wszechstronnie zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Wobec powyższego, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), orzeczono w sentencji wyroku.