II FSK 2514/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-10-12

Skład orzekający: Tomasz Kolanowski, Andrzej Jagiełło, Bogusław Woźniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy środki finansowe otrzymane przez pracownika na realizację programu "Mobilność Plus" stanowią przychód ze stosunku pracy i czy mogą korzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla podróży służbowych?
Ratio decidendi
Środki finansowe otrzymane przez pracownika na realizację programu "Mobilność Plus" stanowią przychód ze stosunku pracy, ponieważ są wypłacane w ramach istniejącego stosunku pracy i odpowiadają definicji przychodu ze stosunku pracy. Wyjazd w ramach programu "Mobilność Plus", spełniający kryteria podróży służbowej (wyjazd poza siedzibę pracodawcy na polecenie pracodawcy w celu wykonania zadania służbowego), pozwala na zastosowanie zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nawet jeśli pracownik przebywa na urlopie bezpłatnym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku P. A. o interpretację indywidualną w zakresie opodatkowania środków otrzymanych na realizację programu "Mobilność Plus". Wnioskodawca, pracownik uczelni, miał wyjechać za granicę na badania naukowe w ramach programu, otrzymując środki na pokrycie kosztów podróży i pobytu. Uczelnia przekazała środki na podstawie umowy z Ministrem Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a wnioskodawca otrzymał na czas wyjazdu urlop bezpłatny. Organ podatkowy uznał środki za przychód z innych źródeł, niepodlegający zwolnieniu. WSA uchylił interpretację, uznając wyjazd za podróż służbową. NSA rozpatrywał skargę kasacyjną Ministra Finansów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Dorota Rembiejewska, po rozpoznaniu w dniu 12 października 2016 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt I SA/Po 1059/13 w sprawie ze skargi P. A. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 3 lipca 2013 r. nr LPB2/415-329/13-2/WS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz P. A. kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 1059/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu skargi P. A., uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w P., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Jako podstawę prawną orzeczenia Sąd I instancji wskazał art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a." Sąd I instancji przedstawił następujący stan sprawy. P. A. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego po rozpatrzeniu wniosku Wyższej Szkoły (...) w S. (zwanej dalej: Uczelnią) z dnia 4 czerwca 2012 r. na konkurs w ramach II edycji programu Mobilność Plus wydał decyzję nr (...), w której przyznał Uczelni środki finansowe w kwocie 390 000 zł z przeznaczeniem na finansowanie w latach 2013 - 2015 uczestnictwa wnioskodawcy w programie Mobilność Plus II edycja programu. Na podstawie wydanej decyzji Minister zawarł z Uczelnią umowę na finansowanie uczestnictwa w programie Mobilność Plus. Umowa reguluje warunki finansowania, realizacji uczestnictwa uczestnika w programie Mobilność Plus, rozliczenia środków finansowych przyznanych na finansowanie jego zagranicznego pobytu obejmującego udział w badaniach naukowych w zagranicznym ośrodku naukowym: Instytut (...) w T. Środki finansowe zgodnie z decyzją i zawartą umową (§ 3 ust. 1) przekazywane będą: w roku 2013 r. w kwocie 120 000 zł, w tym koszty pobytu 108 000 zł, koszty podróży 12 000 zł, w roku 2014 w kwocie 156 000 zł, w tym koszty pobytu 144 000 zł, koszty podróży 12 000 zł, w roku 2015 w kwocie 114 000 zł, w tym koszty pobytu 108 000 zł, koszty podróży 6 000 zł. Przeznaczeniem ww. środków finansowych jest pokrycie kosztów utrzymania uczestnika programu oraz jego małżonka i niepełnoletnich dzieci związanych z pobytem w zagranicznym ośrodku oraz w związku z kosztami podróży (§ 3 ust. 2). Uczelnia jako płatnik zobowiązana jest do niezwłocznego przekazania całości otrzymanych środków finansowych uczestnikowi programu, na podstawie odrębnej umowy zawartej pomiędzy Uczelnią a wnioskodawcą. Środki finansowe przekazane zgodnie z umową nie mogą być wydatkowane na inne cele, niżeli koszty pobytu w ośrodku zagranicznym i koszty podróży. W sprawach nieuregulowanych w umowie między Ministrem a Uczelnią znajdują zastosowanie przepisy ustawy o zasadach finansowania nauki i Komunikatu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 kwietnia 2012 r. o ustanowieniu programu pod nazwą "Mobilność Plus" (MP. z 2012 r. poz. 254). W dniu 15 lutego 2012 r. została zawarta pomiędzy Uczelnią a stroną umowa o warunkach finansowania i przekazywania środków finansowych w ramach realizacji uczestnictwa w programie "Mobilność Plus". Zgodnie z zawartą umową uczestnik może przeznaczyć otrzymane środki finansowe od Uczelni, przekazane w ramach programu Mobilność Plus, II edycja wyłącznie na koszty pokrycia pobytu za granicą (...) i koszty podróży. W przypadku wykorzystania środków w sposób niezgodny z umową zobowiązany jest do ich zwrotu, podobnie jak zobowiązany jest do zwrotu środków niewykorzystanych. Jednocześnie strony w umowie stwierdzają, że uczestnik jest pracownikiem uczelni, co stanowi warunek przekazania środków finansowych. Udział pracownika w realizacji programu Mobilność Plus stanowi wykonanie obowiązków pracowniczych w ramach podróży służbowej. Uczestnik otrzymał z Uczelni polecenie wyjazdu i udziału w programie Mobilność Plus. Uczestnik na czas realizacji programu (1 kwietnia 2013 r. do 30 września 2015 r.) złożył wniosek o urlop bezpłatny i przyznano mu urlop bezpłatny na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób z dnia 12 października 2006 r. (Dz. U. z 2006 r. nr 190, poz.1405, dalej: rozporządzenie). W zakresie nieuregulowanym umowa odsyła do umowy zawartej przez Uczelnię z Ministrem w dniu 4 stycznia 2013 r., która to umowa stanowi integralną część umowy zawartej przez uczestnika z Uczelnią. W związku z powyższym zadano następujące pytania. Czy za lata podatkowe 2013 a następnie 2014 i 2015 wnioskodawca może korzystać z następującego sposobu rozliczenia przedmiotowych środków finansowych: 1. Środki finansowe przeznaczone na koszty podróży pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem realizacji zadania całkowicie zwolnić z opodatkowania ? 2. Do środków finansowych przeznaczonych na koszty pobytu zastosować zwolnienie przedmiotowe przewidziane w art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm., dalej: u.p.d.o.f.). Zdaniem wnioskodawcy, środki finansowe uzyskane na realizację programu Mobilność Plus przeznaczone są wyłącznie na pokrycie kosztów podróży oraz pobytu, niezbędnych do realizacji zadania. Środki przeznaczone na pokrycie kosztów podróży pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem wykonywania zadania są całkowicie zwolnione z opodatkowania, gdyż uczestnik musi się z nich rozliczyć z Ministerstwem i środki niewykorzystane zwrócić. Środki przeznaczone na koszty pobytu podlegają opodatkowaniu tylko powyżej wysokości diet oraz innych należności przysługujących pracownikowi i członkom jego rodziny za każdą dobę pobytu w podróży w celu realizacji zadania. Minister Finansów działając przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej w P. wydał interpretację indywidualną, w której uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe. W ocenie organu podatkowego środki otrzymane przez wnioskodawcę należy kwalifikować jako przychody z innych źródeł a nie ze stosunku pracy. Ponadto, organ podatkowy uzasadnił i stwierdził, że środki finansowe otrzymane przez wnioskodawcę, nie mieszczą się w żadnym ze zwolnień określonych w art. 21 ust. 1 u.p.d.o.f., w szczególności zaś w art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. ani w art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji. P. A., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając interpretacji naruszenie przepisów: 1. art. 21 ust 1 pkt. 16 u.p.d.o.f., polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że wyjazd skarżącego za granicę w ramach programu Mobilność Plus nie stanowi podróży służbowej i nie podlega zwolnieniu od podatku przewidzianemu w art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f., 2. naruszenie art. 77(5) § 1 Kodeksu pracy w zw. z § 9 ust. 1 rozporządzenia polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że wyjazd skarżącego za granicę w ramach programu Mobilność Plus nie stanowi podróży służbowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił interpretację indywidualną Ministra Finansów. Stwierdził, że interpretacja indywidualna narusza art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. i naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji wyjaśnił na wstępie, że analizowany przychód stanowić będzie przychód ze stosunku pracy, albowiem odpowiada definicji tego przychodu zawartej w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Odnosząc się do kwestii czy w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, wydatki poniesione w związku z wyjazdem zagranicznym można zakwalifikować jako należności za czas podróży służbowej, podlegające w konsekwencji zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. Sąd I instancji stwierdził, że warunkiem niezbędnym do skorzystania z analizowanego zwolnienia jest odbycie przez pracownika podroży służbowej. Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku o interpretację wynika, że skarżący został skierowany do udziału w badaniach naukowych w zagranicznym ośrodku uniwersyteckim przez zatrudniającą go uczelnię, na mocy odrębnej umowy. Skarżący przez cały czas realizacji projektu musiał pozostawać w stosunku pracy z kierującą go Uczelnią. Na czas pobytu za granicą skarżącemu udzielono bezpłatnego urlopu naukowego. Z umowy wynikało, że skarżący miał prawo zabrać ze sobą członków rodziny. Wskazane wyżej warunki, na jakich skierowano skarżącego do prac badawczych za granicą odpowiadają warunkom, jakim powinna odpowiadać podróż służbowa. Przyjęciu tej tezy nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że na czas pobytu za granicą skarżącemu udzielono bezpłatnego urlopu. Taki wymóg wynikał bowiem z przepisów dotyczących zasad kierowania pracowników naukowych do badań naukowych za granicę. Udzielenie urlopu bezpłatnego nie jest w związku z tym tożsame ze zwolnieniem z obowiązku wykonywania polecenia pracodawcy w okresie trwania urlopu, którego udzielono w celu realizacji celu, wyznaczonego przez pracodawcę, ale jest warunkiem formalnym, związanym z takim skierowaniem. Będąc na urlopie bezpłatnym skarżący nadal, bowiem pozostaje w stałym zatrudnieniu - jest pracownikiem - a zatem spełniona została przesłanka wskazana w tym przepisie. Ustawodawca nie wprowadził przy tym dodatkowych wymogów, z których wynikałoby, aby urlop bezpłatny pozbawiał prawa do rzeczonego zwolnienia. Dodatkowo z opisanego stanu faktycznego wynika, że wyjazd i pobyt za granicą ściśle związany jest z obowiązkami, jakie spoczywają na pracowniku naukowym zatrudnionym na Uczelni. W ocenie Sądu I instancji spełnione zostały zatem wymagania dla uznania opisanego stanu faktycznego za podróż służbową tj. wyjazd pracownika na polecenie pracodawcy poza miejscowość, w której znajduje się siedziba pracodawcy lub poza stałe miejsce pracy - w celu wykonania zadania służbowego, co skutkuje możliwością zastosowania dyspozycji z art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Minister Finansów zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), tj.: - art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji wnioskodawca odbywa jako pracownik podróż służbową pomimo przebywania na urlopie szkoleniowym, który został mu udzielony przez pracodawcę, ma zatem prawo do zwolnienie z opodatkowania środków przekazanych mu jako uczestnikowi programu "Mobilność Plus" z tytułu udziału w programie realizowanym w zagranicznym ośrodku naukowym; - art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na ich niezastosowaniu pomimo, że w sprawie przepisy te powinny zostać zastosowane, otrzymane przez wnioskodawcę środki stanowią bowiem przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. Mając powyższe na uwadze autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu podatkowego kosztów postępowania według norm przepisanych. P. A. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu w niniejszej sprawie koncentruje się wokół oceny, czy w przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym, wyjazd i uczestnictwo w programie "Mobilność Plus" można uznać za odbycie podróży służbowej, do której zastosowanie znajdzie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. W świetle tej regulacji wolne od podatku dochodowego są diety i inne należności za czas: podróży służbowej pracownika (lit. a), a także podróży osoby niebędącej pracownikiem (lit. b) - do wysokości określonej w odrębnych ustawach lub przepisach wydanych przez ministra właściwego do spraw pracy w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju oraz poza granicami kraju, z zastrzeżeniem ust. 13. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wypłata pieniężna otrzymana przez P. A. od Wyższej Szkoły (...) w S. na realizację projektu w ramach programu "Mobilność Plus" stanowi przychód z tytułu stosunku pracy, bowiem odpowiada definicji przychodu zawartej w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa w art. 10 ust. 1 źródła przychodów. Przyporządkowanie przychodu do konkretnego źródła ma istotne znaczenie przy przyjętej konstrukcji tego podatku, zgodnie z którą, gdy podatnik osiąga przychody z różnych źródeł, opodatkowaniu podlega suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów (art. 9 ust. 1a i ust. 2 u.p.d.o.f.). Jednym ze źródeł przychodów jest stosunek pracy (art. 10 ust.1 pkt 1 u.p.d.o.f.). Za przychody ze stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych (art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f.). Za pracownika uznaje się m.in. osobę pozostającą w stosunku pracy (art. 12 ust. 4 u.p.d.o.f.). Z powołanych wyżej przepisów wynika, że kryterium decydującym o tym, czy dane świadczenie jest świadczeniem ze stosunku pracy nie jest źródło finansowania wydatku przez pracodawcę, ale okoliczność, czy świadczenie to jest otrzymywane w ramach stosunku pracy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowy jest argument Ministra Finansów wskazujący, że świadczenie w ramach programu Mobilność Plus mogą otrzymać także osoby, które nie pozostają z uczelnią w ramach stosunku pracy. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej jednoznacznie bowiem wynika, że P. A. pozostaje z Wyższą Szkołą (...) w stosunku pracy: "Jednocześnie strony w umowie stwierdzają, że uczestnik jest pracownikiem uczelni, co stanowi warunek przekazania środków finansowych. Udział pracownika w realizacji programu Mobilność Plus stanowi wykonanie obowiązków pracowniczych w ramach podróży służbowej." Wypłata pieniężna, której dokonuje ostatecznie pracodawca (Uczelnia jest płatnikiem środków) jest w związku z tym dokonana na rzecz osoby, która pozostaje z jednostką naukową w stosunku pracy. W konsekwencji przychód ten stanowić będzie przychód ze stosunku pracy, odpowiada on bowiem definicji tego przychodu zawartej w art.12 ust. 1 u.p.d.o.f. Kryterium decydującym o tym, czy dane świadczenie jest świadczeniem ze stosunku pracy nie jest źródło finansowania wydatku przez pracodawcę, ale okoliczność, czy świadczenie to może otrzymać wyłącznie pracownik czy też inna osoba niezwiązana z pracodawcą stosunkiem pracy i czy między świadczeniem, stosunkiem pracy istnieje związek faktyczny i prawny. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1490/14 z dnia 12 października 2012 r., sygn. akt II FSK 309/11, z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 44/14 oraz 27 kwietnia 2016r., sygn. akt II FSK 516/14). Z tych też względów za błędne uznać należy kwalifikowanie przez organ uzyskanego przez wnioskodawcę spornego przychodu do "innych źródeł" w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f. W konsekwencji nietrafny okazał się zarzut skargi kasacyjnej naruszenia wymienionych przepisów. Bez znaczenia dla kwalifikacji podatkowej świadczenia pozostaje okoliczność, że skarżący na okres wyjazdu korzysta z urlopu bezpłatnego. Korzystanie z urlopu bezpłatnego nie zrywa, nie zawiesza ani w żaden inny sposób nie niweczy stosunku pracy, ma jedynie wpływ na ustalenie prawa do określonych uprawnień pracowniczych. Ponadto trzeba zauważyć, że instytucja urlopu bezpłatnego nie stanowi jednolitej instytucji prawnej, lecz może być zróżnicowana w zależności od celu urlopu (art. 174 § 4 Kodeksu pracy). W rozpoznawanej sprawie trzeba mieć na uwadze, że w stanie faktycznym podano, iż udział pracownika w realizacji programu Mobilność Plus stanowi wykonanie obowiązków pracowniczych w ramach podróży służbowej. Uczestnik otrzymał z Uczelni polecenie wyjazdu i udziału w programie Mobilność Plus. Uczestnik na czas realizacji programu (1 kwietnia 2013 r. do 30 września 2015 r.) złożył wniosek o urlop bezpłatny i przyznano mu urlop bezpłatny na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób z dnia 12 października 2006r.(Dz. U. z 2006 r. nr 190, poz.1405, dalej: rozporządzenie). Z kolei definicja przychodu ze stosunku pracy zawarta w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.f. ma szeroki zakres determinowany jedynie istnieniem stosunku pracy. Zatem tylko wyraźne wskazanie ustawodawcy, że danego rodzaju świadczenie otrzymane przez pracownika nie jest przychodem ze stosunku pracy, uzasadniałoby przyjęcie klasyfikacji danego przychodu do innego źródła przychodu aniżeli stosunek pracy. Podkreślić trzeba w szczególności, że ustawodawca nie zdecydował się na odmienne klasyfikowanie przychodów ze stosunku pracy w sytuacji, gdy pracownik korzysta z urlopu bezpłatnego, w tym w odniesieniu do świadczeń otrzymywanych przez pracownika w ramach programu Mobilność Plus. W tej kolejności wypada odpowiedzieć na pytanie, czy wypłacane wnioskodawcy środki związane są z podróżą służbową, do której nawiązuje art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a) u.p.d.o.f. Ponieważ przepis ten nie zawiera definicji podróży służbowej, Sąd pierwszej instancji zasadnie odwołał się do art. 77(5) § 1 Kodeksu pracy. Podróż służbowa charakteryzuje się tym, że jest odbywana (1) poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy (2) na polecenie pracodawcy, (3) w celu wykonania określonego przez pracodawcę zadania. Wszystkie te cechy wystąpić muszą łącznie. W rozpatrywanej sprawie, na co zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji, skarżący został wyznaczony do udziału w programie przez swojego pracodawcę (miał wykonywać określone przez niego zadanie, tj. uczestniczyć w programie badawczym) przez określony czas poza miejscem stałego zatrudnienia. Pozostawał związany stosunkiem pracy tylko z tym pracodawcą. Wskazane wyżej warunki, na jakich skierowano skarżącego do prac badawczych na uniwersytecie w G., odpowiadają wymogom, jakim powinna odpowiadać podróż służbowa. (por. też wyrok 12 października 2012 r., sygn. akt II FSK 309/11). Niezasadnie zatem organ zarzuca Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 16 lit. a/ u.p.d.o.f. Podkreślić przy tym należy, że zwolnieniu podlega świadczenie mieszczące się w ustawowo określonych limitach. Nadto jest to świadczenie otrzymywane przez danego uczestnika programu (pracownika) a nie jego rodzinę, i tylko w kontekście jego sytuacji prawnej powinno być rozważane spełnienie warunków zwolnienia podatkowego. Końcowo należy zauważyć, że z wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wynika, że skarżącemu zostanie udzielony urlop bezpłatny – uczestnik na czas realizacji programu złożył wniosek o urlop bezpłatny i przyznano mu urlop bezpłatny. Oczywiście błędne jest zatem stwierdzenie zawarte w pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej, iż "... wnioskodawca odbywa jako pracownik podróż służbową pomimo przebywania na urlopie szkoleniowym ...". W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pomyłka ta nie ma jednak wpływu na możliwość i zakres rozpoznania zarzutu. Mając to wszystko na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło