II SA/Po 101/14
WyrokWSA w Poznaniu2014-06-18
Skład orzekający: Jakub Zieliński, Barbara Drzazga, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez przeprowadzenia analizy urbanistycznej, a jeśli tak, to czy jej brak stanowi rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji?Ratio decidendi
Wydanie decyzji o warunkach zabudowy bez przeprowadzenia analizy urbanistycznej, która jest podstawowym dowodem do ustalenia zgodności planowanej inwestycji z istniejącą zabudową i zagospodarowaniem terenu, stanowi rażące naruszenie prawa. Brak takiej analizy uniemożliwia ocenę zgodności z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie warunków zabudowy. Organ I instancji początkowo odmówił ustalenia warunków zabudowy, następnie po uchyleniu tej decyzji przez organ II instancji, wydał decyzję pozytywną. Po kolejnym uchyleniu częściowym przez organ II instancji, organ I instancji ponownie wydał decyzję ustalającą warunki zabudowy, która została utrzymana w mocy przez organ II instancji. Skarżący kwestionował ustalenie linii zabudowy. Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją decyzji organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza K. Ponadto, sąd stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2013 r. oraz decyzji Burmistrza K. z dnia (...) sierpnia 2013 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie warunków zabudowy; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza K. z dnia (...) nr (...), II. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) nr (...) oraz decyzji Burmistrza K. z dnia (...) nr (...), III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę (...)- (...) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia (...) października 2012 r., nr (...), Burmistrz K., działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 647 ze zm.), dalej jako "K.p.a.", odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z wydzieleniem dwunastu działek i drogi wewnętrznej dla nieruchomości położonej w C., działka nr (...).
Jak wyjaśniono w uzasadnieniu powyższej decyzji z wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dla opisanej powyżej inwestycji wystąpił M. K. Miała być ona zrealizowana na terenie o funkcji mieszanej – w obrębie terenu objętego analizą funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu występuje zabudowa mieszkaniowa i gospodarczo – garażowa, zabudowa zagrodowa, usługowa, produkcyjna oraz tereny rekreacyjno – sportowe, pola uprawne i las. Działka objęta wnioskiem znajduje się na terenach wykorzystywanych rolniczo, przy czym w jej sąsiedztwie znajdują się tereny z zabudową mieszkaniową, usytuowaną przy ul. (...), dla których istnieje nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 13 m od granicy działki. Stąd też, w ocenie Burmistrza, dla działki objętej wnioskiem – nr (...) – nie ma możliwości ustalenia linii zabudowy jako kontynuacji zabudowy istniejącej, gdyż od strony wnioskowanej drogi nie ma zabudowy, która mogłaby być wyznacznikiem dla nowej zabudowy. Budynek gospodarczy w granicy z przedmiotową działką ma inną funkcję niż wnioskowana zabudowa i jest usytuowany od strony ul. (...). Za niemożliwe uznano również wydzielenie drogi wewnętrznej, podnosząc, że w decyzji o warunkach zabudowy nie określa się terenów, które będą przeznaczone pod jej budowę. Podział taki powinien nastąpić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Organ zwrócił ponadto uwagę, że zgodnie z opinią "A" Sp. z o.o. w K., uzbrojenie terenu nie jest wystarczające dla planowanego zamierzenia, a podłączenie sieci wodociągowej będzie możliwe tylko po rozbudowie sieci przez inwestora. Dodatkowo teren wskazany we wniosku nie uzyskał zgody na zmianę przeznaczenie na cele nierolne i nieleśne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) listopada 2012 r., Nr (...), po rozpoznaniu odwołaniu M. K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., uchyliło decyzję Burmistrza K. z dnia (...) października 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał między innymi, że dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy niezbędne jest ustalenie funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu na działkach przy wydzielonej drodze wewnętrznej, obejmującej działkę (...). Pojęcie "działki sąsiedniej", na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ogranicza się do terenu bezpośrednio graniczącego z terenem inwestycji, lecz do całego obszary objętej analizą. Wydanie decyzji administracji w postaci odmowy ustalenia warunków zabudowy, z powodu niespełnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1 powołanej powyżej ustawy, może nastąpić tylko wtedy, gdy w sąsiedztwie nie ma żadnej zabudowy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia dla planowanej inwestycji lub gdy planowany sposób zagospodarowania nie daje się pogodzić z istniejącą funkcją terenu. Ta kwestia nie została w sposób dostateczny wyjaśniona w zaskarżonej decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę Burmistrz K., decyzją z dnia (...) marca 2013 r., Nr (...), ustalił warunki zabudowy dla inwestycji podlącej na budowie budynku mieszkalnego dla nieruchomości położonej w C., działka nr (...), z uwarunkowaniami określonymi w załączniku nr 1 do decyzji oraz w liniach rozgraniczających teren inwestycji wyznaczonych w załączniku nr 2 do decyzji.
Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie podniesiono, że po dokonaniu ponownej analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu uznano, że planowana inwestycja spełnia warunku określone w art. 61 ust. 1 – 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W obrębie analizowanego terenu występuje zabudowa mieszkaniowa i gospodarczo – garażowa, zabudowa zagrodowa, usługowa, produkcyjna oraz tereny rekreacyjno – sportowe. Natomiast w sąsiedztwie przedmiotowej działki znajdują się tereny z zabudową mieszkaniową, jednolicie usytuowaną przy ul. (...), dla których istnieje linia zabudowy w odległości min. 13,0 m. od granicy działki, a planowana zabudowa miałaby być usytuowana tuż za istniejącą zabudową przy drodze gminnej.
Organ wskazał również, że w niniejszej sprawie, Starosta K., jako organ właściwy w sprawie ochrony gruntów rolnych i leśnych, pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie. W rezultacie należało wiec przyjąć, że zostały spełnione łącznie warunki wskazane w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co uzasadniało wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) maja 2013 r., Nr (...), po rozpoznaniu odwołania inwestora M. K., który zaskarżył decyzję organu I instancji w części dotyczącej ustalonej nieprzekraczalnej linii zabudowy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza K. z dnia (...) marca 2013 r., w części dotyczącej ustalonych na załączniku graficznym nr 2 nieprzekraczalnych linii zabudowy i w tym zakresie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
W ocenie organu odwoławczego wkreślone na załączniku graficznym nieprzekraczalne linie zabudowy w odległości 30 m od strony drogi gminnej oraz 13 m od granicy działki sąsiedniej nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Kolegium obowiązkiem Burmistrza było szczegółowe i wyczerpujące uzasadnienie zajętego stanowiska, gdyż ingerencja w uprawnienia właścicieli do dysponowania działką może nastąpić tylko wtedy, gdy jest ona uzasadniona wymogami ładu przestrzennego i wynika z przeprowadzonej szerokiej i specjalistycznej analizy architektoniczno – urbanistycznej.
Kolejną decyzją z dnia (...) sierpnia 2013 r., Nr (...), Burmistrz K. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji podlącej na budowie budynku mieszkalnego dla nieruchomości położonej w C., działka nr (...), z uwarunkowaniami określonymi w załączniku nr 1 do decyzji oraz w liniach rozgraniczających teren inwestycji wyznaczonych w załączniku nr 2 do decyzji.
W uzasadnieniu powyższej decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, wyjaśniono, że prowadząc postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji organ, stosownie do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 ze zm.) jest zobowiązany do ustalenia linii zabudowy jako przedłużenia istniejącej już linii zabudowy na działkach sąsiadujących. Taka też linia zabudowy została wyznaczona w przedmiotowej sprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) września 2013 r., Nr (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Burmistrz K. z dnia (...) sierpnia 2013 r. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że zasadą przy ustaleniu warunków zabudowy jest wyznaczanie linii zabudowy, jako kontynuacji zabudowy istniejącej. Stąd też wyznaczenie linii zabudowy w odległości 30 m od strony drogi gminnej stanowi kontynuację zabudowy i nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r.
Skargę na powyższą decyzję w części obejmującej ustalenie obowiązującej linii zabudowy, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. K., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisano argumenty, dla których w ocenie skarżącego organy administracji publicznej wadliwie ustaliły obowiązującą linię zabudowy dla planowanej inwestycji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione przez skarżącego.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd administracyjnej nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona. Zasada niezwiązania sądu granicami skargi nie oznacza, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot. Powyższe skutkuje tym, że granice zaskarżenia aktu lub czynności nie zawsze się pokrywają z granicami rozpoznania sprawy przez sąd. Te ostatnie mogą być bowiem często szersze od zakresu zaskarżenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 610/06, Baza NSA). Równocześnie, w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 r. Nr 1, poz.1, podkreślono, że niezwiązanie granicami skargi oznacza, że sąd ma prawo, a jednocześnie obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Sąd nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, przytoczonymi argumentami, a także zgłoszonymi wnioskami, zarzutami i żądaniami.
Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądu była zarówno zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2013 r., Nr (...), jak i wszystkie rozstrzygnięcia organów administracji publicznej zapadłe w niniejszej sprawie, zapoczątkowanej wnioskiem skarżącego z dnia (...) maja 2012 r.
W tym miejscu należy zauważyć, że u podstaw wydania zarówno zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2013 r., Nr (...), jak i poprzedzającej ją decyzji Burmistrz K. z dnia (...) sierpnia 2013 r., Nr (...), była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2013 r., Nr (...), którą to organ odwoławczy, powołując się na treść art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchyliło decyzję Burmistrza K. z dnia (...) marca 2013 r., w części dotyczącej ustalonych na załączniku graficznym nr 2 nieprzekraczalnych linii zabudowy i w tym zakresie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd podkreśla, że uprawnienia organu odwoławczego zostały w sposób wyczerpujący unormowane w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. W szczególności przepis art. 138 K.p.a. ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza że podjęte przez niego rozstrzygnięcie winno przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Powoduje to, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze może wydać decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Dodatkowo, w oparciu o przepis art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określone w art. 138 § 1 i 2 K.p.a. rodzaje rozstrzygnięć są przy tym bezwzględnie wiążące dla organu w tym znaczeniu, że decyzja która nie mieści się w ramach tego przepisu stanowi rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 1993 r., sygn. akt IV SA 1245/92, niepubl.; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 612/12, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 08 sierpnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 408/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 454/11, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 196/09, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 536/08, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt II SA/Rz 410/07, Baza NSA; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 464/06, Baza NSA). Bezwzględne związanie organu odwoławczego rodzajami rozstrzygnięć wskazanymi w art. 138 § 1 i 2 K.p.a., bez wątpienia pozwala w pełni zachować wymóg precyzyjności oraz jednoznaczności rozstrzygnięć organu II instancji, stanowiąc w tym ujęciu podstawowe ograniczenie organu odwoławczego w możliwości formułowania sentencji decyzji drugoinstancyjnej.
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wyjaśnić należy, że ustawodawca nie przewidział możliwości wydania przez organ odwoławczy decyzji, mocą której uchylona zostaje decyzja organu I instancji w części i w tym zakresie zostaje ona przekazana do ponownego rozpoznania i to nawet w sytuacji, w której, jak w niniejszej sprawie, decyzja została zaskarżona jedynie w części. Również i w takiej sytuacji, dopuszczalne rozstrzygnięcia organu odwoławczego, są to rozstrzygnięcia wskazane w art. 138 K.p.a. Przepis ten, co należy ponownie podkreślić, dopuszcza uchylenie częściowe decyzji ale w takim przypadku, obowiązkiem organu odwoławczego jest orzeczenie, co do istoty sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.). Przekazując natomiast sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji, organ odwoławczy może jedynie uchylić decyzję w całości (art. 138 § 2 K.p.a.). Wydając zatem nieprzewidzianą w ustawie decyzję, mocą której Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części i w tym zakresie przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 K.p.a. w stopniu uzasadniającym uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności.
Konsekwentnie skoro w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność stwierdzenia nieważności decyzji z dnia (...) maja 2013 r., to obowiązkiem Sądu było również stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w oparciu o nią, a więc decyzji Burmistrza Krotoszyna z dnia (...) sierpnia 2013 r., Nr (...), oraz zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2013 r., Nr (...). Powyższe decyzje, jako konsekwencja wydanej bez podstawy prawnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) maja 2013 r., obarczone zostały tą samą wadą, jak i decyzja, która otworzyła niejako przestrzeń dla ich wydania. W rezultacie, koniecznym stało się stwierdzenie nieważności również i tych decyzji. W przeciwnym razie doszłoby do sanowania pierwotnego rozstrzygnięcia, obarczonego kwalifikowaną wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji.
Sąd, kontrolując postępowanie zapoczątkowane wnioskiem inwestora z dnia (...) maja 2012 r., zwrócił również uwagę, że choć początkowo – decyzją z dnia (...) października 2012 r., Nr (...), Burmistrz K., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji, to jednak na skutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2012 r., Nr (...), decyzją z dnia (...) marca 2013 r. Burmistrz K., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji podlącej na budowie budynku mieszkalnego. Działanie powyższe naturalnie mieści się w ramach dynamiki procesowej, gdzie na skutek decyzji kasacyjnej organu odwoławczego organ I instancji może zmienić swoje rozstrzygnięcie. Należy jednak zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2012 r. wskazano szereg nieprawidłowości, jakich dopuścić się miał Burmistrz, w tym w szczególności zaniechanie ustalenia, czy wnioskowana zabudowa mieszkaniowa zakłóci dotychczasowy sposób użytkowania sąsiedniego terenu oraz że nie będzie mogła bezkolizyjnie współistnieć z obecną funkcją. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że wydanie decyzji odmawiającej ustalenia warunków zabudowy z powodu niespełnienia wymogów z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym mogłoby nastąpić tylko wtedy, gdy w sąsiedztwie planowanej inwestycji nie ma żadnej zabudowy, która mogłaby stanowić punkt odniesienia dla decyzji ustalającej, lub gdy planowany sposób zagospodarowania nie da się pogodzić z istniejącą funkcją terenu.
Burmistrz K. ponownie rozpoznając sprawę zobowiązany był, w tych okolicznościach, do przeprowadzenia postępowanie właściwego dla wydania decyzji w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Istotą zaś tego postępowania i podstawowym środkiem dowodowym dla ustalenia, czy wymagania dotyczące cech nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i warunków kształtowania zabudowy stosownie do wymogów określonych w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jest przeprowadzenia analizy urbanistyczno – architektonicznej, zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 ze zm.).
W myśl § 3 ust. 1 w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, obszar analizowany i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 – 5 ustawy. Takiej analizy Burmistrz K., przed wydaniem decyzji z dnia (...) marca 2013 r. jednak nie przeprowadził, ustalając warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego w miejscowości w C., działka nr (...). Było to nie tylko niezgodne ze wskazaniami organu odwoławczego, ale przede wszystkim naruszało przepisy art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. Doszło bowiem do wydania decyzji pozytywnej w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, uniemożliwiający odpowiedź na pytanie, o zgodność planowanej inwestycji z wymogami określonymi w art. 61 ust. 1 ustawy.
Co więcej, w aktach sprawy znajduje się analiza urbanistyczna z dnia (...) czerwca 2011 r. (k. 35 akt administracyjnych), poprzedzające wydania decyzji z dnia (...) października 2012 r., mocą której odmówiono ustalenia warunków zabudowy (następnie uchylonej przez organ odwoławczy). Niezwykle szczątkowe ustalenia tej analizy zawierają konkluzję o niemożności ustalenia warunków dla nowej zabudowy, jako kontynuacji zabudowy istniejącej. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, gdy decyzja ustalająca warunki zabudowy nie została w ogóle poprzedzona analizą urbanistyczną, pozwalającą określić kontynuację funkcji i parametrów nowej zabudowy, zaś jedyny istniejący w aktach sprawy dokumentu (niezależnie od oceny wartości merytorycznej tego dokumentu), wyklucza wydanie decyzji pozytywnej. Sytuacja ta nie jest do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności i stanowi rażące naruszenia przepisu art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego.
Z różnych zatem powodów – naruszenie przepisów prawa materialnego w przypadku decyzji Burmistrza K. z dnia (...) marca 2013 r. oraz naruszenia przepisów postępowania w przypadku decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...)z dnia (...) maja 2013 r., decyzji Burmistrza K. z dnia (...) września 2013 r. – doszło, w ocenie Sądu do rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, o rażącym naruszenie prawa decyduje łączne spełnienie trzech przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja rozumiane jako skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W ocenie Sądu wejście do obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy (zaaprobowanej przez organ odwoławczy), w sytuacji przedstawionej powyżej, spełnia warunki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 2 oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., po. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz powołanych powyżej decyzji spowodowało, że ostatnim wydanym w sprawie rozstrzygnięciem jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) listopada 2012 r., Nr (...). Dlatego też ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji powinien rozważyć, czy wnioskowana zabudowa mieszkaniowa nie zakłóci dotychczasowego sposobu użytkowania sąsiedniego terenu oraz czy będzie mogła bezkolizyjnie współistnieć z obecną funkcją – co powinno mieć miejsce poprzez sporządzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, jak również uzupełnić akta sprawy o wymagane dokumenty.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O wykonalności orzeczono na podstawie art. 152 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło