IV SA/Wr 93/14

WyrokWSA we Wrocławiu2014-06-25

Skład orzekający: Wanda Wiatkowska – Ilków, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie, która nie zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną?
Ratio decidendi
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje wyłącznie osobom, które z własnej woli zrezygnowały z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną. Nie wystarczy niepodejmowanie zatrudnienia; musi istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z pracy a opieką. W świetle obowiązujących przepisów brak takiej rezygnacji uzasadnia odmowę przyznania zasiłku.
Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego z wyrównaniem od 1 lipca 2013 r. w związku z opieką nad niepełnosprawną matką S. S., która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności od 1991 r. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki. Skarżący zarzucił naruszenie konstytucyjnych praw nabytych oraz zwłokę w wydaniu decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant specjalista Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołania J. S. od decyzji z dnia [...] października 2013r. nr [...], wydanej przez działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta Z., Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Z. w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad S. S. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że opisaną wyżej decyzją Dyrektor MOPS w Z. odmówił przyznania J. S. wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał m.in. treść art. 16 a ust. 1, ust. 2 oraz art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Stwierdzono, że miesięczny dochód rodziny sprawującej opiekę i osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 623,00 zł. Osoba wymagająca opieki – S. S. według wypisu z treści orzeczenia z dnia 7 października 1991r. została zaliczona do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia od 7 października 1991r. Ponadto z dokumentacji jaka jest w posiadaniu Ośrodka wynika, że J. S. był zatrudniony w okresie od 19 stycznia 1990r. do 31 grudnia 1993r. w Przedsiębiorstwie Budowy Kopalń [...] sp. z o.o. Ze świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia umowy o pracę przez Zakład z przyczyn leżących po stronie zakładu - likwidacja stanowiska pracy. Jako osoba bezrobotna J.S. był zarejestrowany od 25 marca 1994r. do 30 września 1994r. i w tym okresie pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Od 1 października 1994r. J. S. sześciokrotnie podejmował zatrudnienie: Z. Zakłady Obuwia S.A. (od 1 października 1994r. do 31 lipca 1998r., od 16 listopada 1998r. do 31 grudnia 1998r.), Zakład Produkcji Obuwia w Z. (od 2 września 1999r. do 30 listopada 1999r.) oraz w Fabryce Obuwia "[...]" (od 2 maja 2000r. do 1 listopada 2000r., od 2 listopada 2000r. do 30 marca 2001r., od 17 sierpnia 2001r. do 10 listopada 2001r. Ponadto, jak dalej stwierdzono, J. S. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna od 13 listopad 2001r. do 19 czerwca 2011r. i od tego momentu nie podejmował zatrudnienia. Ponadto będąc osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy odbywał przygotowanie zawodowe w okresie od 3 listopada 2008r. do 2 lutego 2009r. Z powyższego wynika, że J.S. z nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ponieważ znaczny stopień niepełnosprawności S. S. datuje się od 7 października 1991r., a od tej daty J. S. kilkukrotnie był zatrudniony, natomiast stosunek pracy był rozwiązany z upływem czasu, na który był zawarty. W związku z tym, że nie została spełniona przesłanka rezygnacji przez stronę z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - odmówiono przyznania świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji J.S. wniósł o przyznanie mu specjalnego zasiłku opiekuńczego i wyrównanie zaległego świadczenia od 1 lipca 2013r. W uzasadnieniu odwołania wskazał, że opiekę nad matką sprawował od zawsze, a w szczególności od powstania inwalidztwa tj. od października 1991r. Zarzucił, że odmowa przyznania zasiłku jest niezgodną z ustawą zasadniczą, a nadto organ I instancji zwlekał z wydaniem decyzji 4 miesiące. Stwierdził, że powoływanie się na pracę opiekuna od 1 października 1994r. jest nieistotne w sprawie, ponieważ w tym czasie nie było żadnego przepisu prawa, który regulowałby kwestie przedmiotowego świadczenia. Ponadto, jak wyjaśnił wnioskodawca, powoływanie się na datę niepełnosprawności matki z roku 1991 jest bezpodstawne, gdyż miała ona wtedy 68 lat, a obecnie ma 91 lat, zaś stan jej zdrowia ulega dalszemu pogorszeniu. Odmowa przyznania świadczenia, zdaniem strony, narusza zasadę ochrony praw nabytych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po zapoznaniu odwołania stwierdziło, że podstawę materialnoprawną do orzekania w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą. Zgodnie z art. 16 a ust. 1 powołanej ustawy specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W myśl art. 16 a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2. Przepisy art. 5 ust. 4-9 stosuje się odpowiednio. Organ przywołał również treść art. 16 a ust. 3, ust. 4 stanowiący o sposobie obliczania dochodu a także art. 16 a ust. 8 określający przypadki wyłączające przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego. Przywołał także art. 3 pkt 22 cyt. ustawy, zgodnie z którym ilekroć mowa jest o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Stwierdził, że z powyższych przepisów wynika, iż aby otrzymać specjalny zasiłek opiekuńczy należy spełnić szereg przesłanek ustawowych. Najistotniejszą z nich jest fakt rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną osobą. Celem specjalnego zasiłku opiekuńczego jest bowiem częściowa rekompensata utraconego wynagrodzenia dla osób, które rezygnują z pracy aby sprawować opiekę nad członkiem rodziny. Zasiłek ten nie jest natomiast przyznawany tylko z tego powodu, że dana osoba sprawuje tą opiekę. Ponadto, między rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki musi istnieć związek przyczynowy. Opieka ta musi być przy tym na tyle intensywna i absorbująca, że wyklucza to możliwość aktywności zawodowej osoby sprawującej tą opiekę. Dalej stwierdzono, że Kolegium podziela stanowisko organu I instancji, który odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia, uznając iż brak jest związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją przez stronę z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Kolegium dokonało ustaleń dotyczących zatrudnienia wnioskodawcy odpowiadających ustaleniom organu I instancji a mianowicie, że zainteresowany był zatrudniony w okresie od 19 stycznia 1990r. do 31 grudnia 1993r. w Przedsiębiorstwie Budowy Kopalń [...] Sp. z o.o. Ze świadectwa pracy wynika, że stosunek pracy ustał w wyniku wypowiedzenia umowy o pracę przez Zakład z przyczyn leżących po stronie zakładu - likwidacja stanowiska pracy. Jako osoba bezrobotna J. S. był zarejestrowany od 25 marca 1994r. do 30 września 1994r. i w tym okresie pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Od 1 października 1994r. J.S. sześciokrotnie podejmował zatrudnienie: Z. Zakłady Obuwia S.A. (od 1 października 1994r. do 31 lipca 1998r., od 16 listopada 1998r. do 31 grudnia 1998r.), Zakład Produkcji Obuwia w Z. (od 2 września 1999r. do 30 listopada 1999r.) oraz w Fabryce Obuwia "[...]" (od 2 maja 2000r. do 1 listopada 2000r., od 2 listopada 2000r. do 30 marca 200lr., od 17 sierpnia 200lr. do 10 listopada 2001r. Ponadto, jak dalej stwierdzono, J. S. był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. jako osoba bezrobotna od 13 listopad 2001r. do 19 czerwca 2011r. i od tego momentu nie podejmował zatrudnienia. Ponadto będąc osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy odbywał przygotowanie zawodowe w okresie od 3 listopada 2008r. do 2 lutego 2009r. Organ stwierdził, że z powyższego wynika, że ostatnie zatrudnienie J.S. miało miejsce w okresie od 17 sierpnia 2001r. do 10 listopada 2001r., zaś umowa o pracę z Fabryką Obuwia "[...]" Spółka z o.o. w Z. została rozwiązana z upływem czasu, na który była zawarta. Wskazane okoliczności uzasadniają więc twierdzenie o braku związku przyczynowego pomiędzy ustaniem zatrudnienia wnioskodawcy o potrzebą sprawowania opieki nad matką. Kolegium podkreśliło też, iż tylko w przypadku świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych) osoba zainteresowana przyznaniem tego świadczenia może nie pracować i nie trudnić się żadną pracą zarobkową, czyli nie podejmować zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej by sprawować opiekę lub ze względu na konieczność sprawowania opieki rezygnuje z dotychczasowej aktywności zawodowej i zarobkowej. Natomiast art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiący podstawę rozstrzygania o prawie do specjalnego zasiłku opiekuńczego pomija kwestię "nie podejmowania zatrudnienia", warunkując przyznanie tego świadczenia wyłącznie od "rezygnacji z zatrudnienia". W świetle powyższego organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Kolegium wskazuje również, iż jest organem władzy wykonawczej i nie ma uprawnień do badania zgodności z Konstytucją R.P. uregulowań prawnych wprowadzanych przez ustawodawcę. W tej sytuacji nie można było uwzględnić argumentacji odwołującego się. Skargę na powyższą decyzję złożył ustawodawca. Wniósł w niej o wypłatę tegoż zasiłku z wyrównaniem od 1 lipca 2013 r. Jako podstawę wniosku wskazał Konstytucję, z której wynika, że "prawa nabyte nie wygasają, a decyzja winna być wydana w terminie 30 dni". Uzasadniając skargę podał, że opiekę nad matką sprawuje od chwili powstania jej inwalidztwa w 1991 r. Od 2001 r. legitymował się statusem osoby bezrobotnej a od lipca 2011 r. przyznano mu zasiłek pielęgnacyjny na matkę. Ponownie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z Konstytucją, narusza prawa nabyte oraz zasady zaufania do Państwa i prawa. Ponownie też zarzucił, że utrzymanie odmownej decyzji organu I instancji w związku z tym, że nie pracował w 1991 r. i 2001 r. jest dalece niezasadne, ponieważ w tych latach nie było przepisów dających możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na osobę bliską legitymującą się I grupą inwalidztwa. Tym samym w tym okresie osoby rezygnujące z pracy nie nabywały uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Dodał, że "istotne jest kto kiedy składa wniosek o przyznanie takiego zasiłku a nie czy w tym okresie pracował czy też nie". Wskazał, że matka obecnie jest w bardzo złym stanie zdrowia co potwierdzają dokumenty złożone w MOPS i wymaga opieki drugiej osoby. Stwierdził też że MOPS swoją decyzją wydaną w dniu 13 lipca 2011 r. uznał że spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona bowiem decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca, odpowiada prawu. Sądowa kontrola decyzji administracyjnych ogranicza się natomiast do badania czy są one zgodne z przepisami powszechnie obowiązującego prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.; art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, że skarga nie może być uwzględniona, jako że ocena przeprowadzonego postępowania oraz stanowisko organu odwoławczego nie daje podstaw do uchylenia tak zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Niesporne jest w niniejszej sprawie, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] października 2013 r., nr [...], który to organ powołując się m. innymi na przepis art.16a ust.1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz.992 ze zm.) - odmówił przyznania skarżącemu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Podstawą odmowy było ustalenie, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania stałej opieki na niepełnosprawną matką. Zatem kluczową kwestią w niniejszej sprawie było udzielenie odpowiedzi, czy w okolicznościach niniejszej sprawy i obowiązującego stanu prawnego, zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania przedmiotowego zasiłku. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. oświadczeniach rodzinnych, a przede wszystkim przepis art.16a ust.1 tejże ustawy, który stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W świetle powyższej regulacji, stwierdzić należy, że zasadnie organy przyjęły, iż jednym z wymogów uzyskania specjalnego zasiłku opiekuńczego jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy nie stanowi natomiast, że warunek ten jest spełniony także w przypadku niepodejmowania zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Oznacza to, że ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w art. 16a ustawy - uzależnione zostało od zaistnienia faktycznej rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, pozostającej w związku przyczynowym z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, zgodnie z którym w aktualnym stanie prawnym osoba ubiegająca się o przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego musi zrezygnować z zatrudnienia z własnego wyboru, a przez rezygnację z zatrudnienia nie można w związku z tym rozumieć niepodejmowania zatrudnienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2014r., sygn. akt IV SA/Wr 668/13, publ. w internetowej CBOSA). Trafny jest tym samym pogląd, że gdyby intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego również osobom, które nie podejmują zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną, to z pewnością dałby temu wyraz tak, jak uczynił to przy świadczeniu pielęgnacyjnym, a o którym jest mowa w art. 17 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis art.17 ust.1 ustawy jednoznacznie bowiem wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego może być przyznane określonym osobom (po spełnieniu innych warunków przewidzianych w tym przepisie), jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast niewątpliwe jest w niniejszej sprawie, że w przypadku świadczenia, o które ubiega się skarżący, tj. specjalnego zasiłku opiekuńczego ustawodawca wskazał wyłącznie przesłankę rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wobec tego okoliczność, że dana osoba nie podejmuje zatrudnienia, w świetle dyspozycji cyt. wyżej art. 16a ustawy nie wywołuje skutku w postaci spełnienia przesłanki rezygnacji z zatrudnienia. W art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zawarta jest definicja pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej", które jest równoznaczne z wykonywaniem pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywaniem pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzeniem pozarolniczej działalności gospodarczej. Powyższa regulacja oznacza, że zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a do którego to pojęcia odwołuje się omawiany przepis art.16a ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ściśle wiąże się z wcześniejszym zakończeniem trwającego stosunku pracy lub wykonywania innej pracy zarobkowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 123/10, LEX nr 594975). Rezygnacja z zatrudnienia musi być również powiązana z celem, jakim jest sprawowanie opieki nad osobą niepełnosprawną. Konieczne jest zatem istnienie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki. Istotne są więc okoliczności i powody rezygnacji z zatrudnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 585/13, publ. w internetowej CBOSA). Odnosząc powyższy rozważania do ustaleń stanu faktycznego w niniejszej sprawie należy zgodzić się ze stwierdzeniem organu, że skarżący nie zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W dniu wydania orzeczenia o niepełnosprawności matki pracował; od 1994 r. do dnia uzyskania statusu osoby bezrobotnej w 2001 r. pracował z przerwami a od 2001 r. do czerwca 2011 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Z niespornych ustaleń co do okresu zatrudnienia i pozostawania bezrobotnym nie wynika aby celem pozostawania skarżącego bez pracy była opieka nad matką. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że o tyle jest istotny rok 1991 i 2011 r. dla rozpoznania wniosku, że w okresie tym po pierwsze matka zainteresowanego otrzymała orzeczenie o niepełnosprawności i w tym czasie skarżący nie podejmował żadnych kroków aby podjąć opiekę w sensie rezygnacji z pracy, w drugim przypadku również nie było takich działań. Skarżący otrzymał świadczenie pielęgnacyjne albowiem spełniał inną przesłankę wynikającą z art. 17 ust. 1 – rezygnacji z pracy zarobkowej. Nie ma znaczenia dla sprawy, czy w 1991 r. lub 2001 r. były przewidziane prawem świadczenia związane z opieką, konieczność opieki wiąże się z określonym stanem zdrowia osoby bliskiej a nie z przewidzianymi w prawie świadczeniami pieniężnymi. To że matka wnioskodawcy wymaga opieki od 1991 r. wynika z orzeczenia o niepełnosprawności: powszechnie też wiadomo, że stan zdrowia osoby 91 letniej, jest znacznie gorszy niż 20 lat wcześniej. Zgodzić się natomiast należy, po analizie okresu od 1991 r., a szczególnie przed lipcem 2011 r., że brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący zrezygnował z zatrudnienia. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia spełnienia przez skarżącego przesłanki dotyczącej wysokości osiąganego dochodu, umożliwiającej przyznanie wnioskowanego świadczenia, jak i niewystępowanie przesłanek wskazanych w art. 16a ust. 8 ustawy, wyłączających uprawnienie skarżącego w tym zakresie a także iż orzeczono w stosunku do matki skarżącego znaczny stopień niepełnosprawności – orzeczeniem z dnia 7 października 1991 r. wydanym przez Obwodową Komisję Lekarską do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia w Z.. Mając na uwadze zarzuty skargi należy również stwierdzić, że zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2012 poz. 1548) osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego utraciły to prawo z dniem 1 lipca 2013 r. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego wygasło z mocy powołanej wyżej ustawy. Organy orzekające, zatem prawidłowo uznały, że niezaistniała po stronie skarżącego przesłanka rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką a jest ona niezbędna do uzyskania przedmiotowego świadczenia. W okolicznościach niniejszej sprawy, dokonana przez organy, wykładnia powołanego wyżej przepisu art. 16a ust. 1 ustawy w związku z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest prawidłowa, co oznacza, że wydane w sprawie decyzje - nie naruszają tak przepisów prawa procesowego, jak i przepisów prawa materialnego, innymi słowy nie pozwalają na przyjęcie, iż decyzje te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, o którym stanowi przepis art. 145 p.p.s.a. W obecnym stanie prawnym ustawodawca w cyt. wyżej art.16a ust.1 omawianej ustawy, zawęził krąg podmiotów uprawnionych do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie tylko uzależniając jego przyznanie od spełnienia kryterium dochodowego, ale także ograniczył możliwość uzyskania zasiłku tylko do osób rezygnujących z zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki nad osoba niepełnosprawną. Z kręgu podmiotów uprawnionych do przedmiotowego zasiłku wykluczono osoby niepodejmujące zatrudnienia z tego tytułu. Takie stanowisko, podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przyjęte zostało choćby w wyrokach: WSA w Olsztynie z dnia 9 lipca 2013r., sygn. akt II SA/Ol 498/13; WSA w Rzeszowie z dnia 8 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Rz 442/13; WSA w Warszawie z dnia 17 września 2013r., sygn. akt I SA/Wa 1067/13; WSA w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 585/13. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz.270), skargę oddalił. Mając na uwadze przedmiot sprawy, Sąd jedynie informacyjnie pragnie zauważyć, że postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1026/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym następującej treści: "Czy art. 16 a ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), w zakresie w jakim pomija wśród uprawnionych do uzyskania specjalnego świadczenia opiekuńczego osoby, na których ciąży obowiązek alimentacyjny i które nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą, się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o pomocy innej osoby, w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnego egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, jest zgodny z: art. 2, art. 18, art. 32 ust. 1, art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ?". Przepis zaś art. 190 ust. 4 Konstytucji R.P. stanowi, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. Zgodnie zaś z art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (§ 1). Skargę o wznowienie postępowania w takim przypadku wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (§ 2). Skargę taką wnosi się do organu administracji, który wydał decyzję w I instancji (art. 148 § 1). H.B.22.07.2014 r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło