II SA/Łd 710/15
WyrokWSA w Łodzi2015-10-23
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na wydzierżawienie nieruchomości w trybie bezprzetargowym, pomimo istnienia zainteresowania ze strony innych podmiotów, narusza prawo i interes prawny osoby, która wcześniej starała się o dzierżawę tej nieruchomości?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na wydzierżawienie nieruchomości w trybie bezprzetargowym, gdy istnieją co najmniej dwa podmioty zainteresowane dzierżawą, narusza prawo, ponieważ tryb bezprzetargowy jest dopuszczalny tylko w ściśle określonych sytuacjach, a w przypadku istnienia konkurencji powinien zostać przeprowadzony przetarg. Pominięcie zainteresowanego podmiotu w takim postępowaniu stanowi naruszenie jego interesu prawnego i konstytucyjnej zasady równości wobec prawa.Stan faktyczny
Skarżący C. M. złożył skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Działoszynie, która wyraziła zgodę na wydzierżawienie w trybie bezprzetargowym kilku nieruchomości Kołu Wędkarskiemu. Skarżący, który od lat starał się o dzierżawę lub kupno jednej z tych nieruchomości (działki nr 391) w celu poszerzenia swojego gospodarstwa rolnego, zarzucił naruszenie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący wniósł skargę do WSA, a następnie skargę kasacyjną do NSA. NSA uchylił wcześniejszy wyrok WSA, uznając, że skarżący posiada interes prawny.Rozstrzygnięcie
1) Stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały; 2) Zasądza od Rady Miejskiej w Działoszynie na rzecz skarżącego C. M. kwotę 400 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 23 października 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2015 roku sprawy ze skargi C. M. na uchwałę Rady Miejskiej w Działoszynie z dnia 28 marca 2014 roku nr LXI/330/14 w przedmiocie wyrażenia zgody na wydzierżawienie na czas 15 lat w trybie bezprzetargowym nieruchomości będącej własnością Miasta i Gminy Działoszyn 1) stwierdza niezgodność z prawem zaskarżonej uchwały; 2) zasądza od Rady Miejskiej w Działoszynie na rzecz skarżącego C. M. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Uchwałą nr LXI/330/14 z dnia 28 marca 2014 r. Rada Miejska w Działoszynie na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594, dalej "u.s.g."), art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. nr 102, poz. 651 ze zm., dalej "u.g.n."), wyraziła zgodę na wydzierżawienie przez Koło Wędkarskie w D. na czas 15 lat w trybie bezprzetargowym nieruchomości oznaczonych numerami ewidencyjnymi 391 o pow. 0,5954 ha, 375 o pow. 1,7531 ha i część działki 365 o pow. 1.5319 ha położonych w obrębie geodezyjnym nr [...] (miasto), działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 384 o pow. 0,8732 ha położonej w obrębie geodezyjnym nr [...] (miasto) oraz działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 454 o pow. 3,40 ha położonej w obrębie geodezyjnym nr [...] (wieś) będących własnością Miasta i Gminy Działoszyn.
W dniu 14 lipca 2014 r. C. M. w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na wspomnianą wyżej uchwałę, wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części dotyczącej dzierżawy działki oznaczonej nr ewidencyjnym 391 o powierzchni 0,5954 ha obręb nr [...] miasto oraz zasądzenie kosztów postępowania, z powodu naruszenia art. 37 ust. 4 u.g.n. Zdaniem strony skarżącej uchwała została podjęta bez uwzględnienia wymogów art. 37 ust. 4 u.g.n., w sytuacji gdy również skarżący starał się o jej dzierżawę lub kupno (zob. pismo z dnia 18 maja 2009 r. – k. 13 akt sąd.; pismo z dnia 20 października 2011 r. – k. 12 akt sąd.; pismo z dnia 25 września 2013 r. – akta adm.; pismo z dnia 15 maja 2014 r. – k. 9 akt sąd).
Skargę powyższą C. M. poprzedził wezwaniem w dniu 19 maja 2014 r. Rady Miejskiej w Działoszynie do usunięcia naruszenia prawa, w trybie art. 101 ust.1 u.g.n.Do dnia 9 lipca 2014 r. Rada Miejska w Działoszynie nie udzieliła odpowiedzi i nie zmieniła uchwały.
W ocenie skarżącego Rada Miejska w Działoszynie bezzasadnie pominęła jego wieloletnie starania o nabycie działki nr 391. Skarżący wielokrotnie występował do Burmistrza Miasta i Gminy Działoszyn w sprawie kupna wymienionego terenu lub wznowienia formalnej dzierżawy, gdyby kupno było w aktualnym momencie niemożliwe. Oczekiwał na odpowiedź w sprawie spisania umowy dzierżawy, jak wynikało to z treści pisma z dnia 14 października 2013r. Wyjaśnił, że jest właścicielem łąki - działki nr 388, której przedłużeniem na najdłuższym odcinku w sąsiedztwie jest właśnie działka o nr 391. Łąka ta jest niezbędna dla poszerzenia gospodarstwa rolnego skarżącego i poprawy zagospodarowania. Stanowiła ona we wcześniejszym okresie dzierżawę od Miasta i Gminy Działoszyn i cały okres pozostaje w gospodarstwie, które skarżący odziedziczył. Intencją ustawy o zagospodarowaniu rolnym jest wydzierżawianie nieruchomości rolnej osobie, która posiada gospodarstwo rolne pozostające w sąsiedztwie danej działki. Gmina nie odpowiedziała na pismo skarżącego z dnia 2 czerwca 2014 r. i nie wyjaśniła powodów takiego postępowania, między innymi nie poinformowała, w jaki sposób spełniła wymóg art. 35 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczący trybu postępowania w przypadku dzierżawy.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska w Działoszynie wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że nie naruszył art. 37 ust. 4 u.g.n, i wypełnił normę zawartą w tym przepisie, ponieważ uchwała dotyczy wyrażenia zgody na wydzierżawienie na czas 15 lat w trybie bezprzetargowym nieruchomości będącej własnością Miasta i Gminy Działoszyn. Ponadto w ocenie organu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zgodnie z art. 50 § 1 ab initio p.p.s.a. podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Warunek ten w przypadku skarżącego nie został spełniony. Interes skarżącego polega na objęciu w posiadanie działki będącej własnością Miasta i Gminy Działoszyn dla poszerzenia gospodarstwa rolnego i poprawy zagospodarowania. Jest to jednak interes o charakterze faktycznym (ekonomicznym), a nie prawnym, nie ma bowiem normy prawa materialnego, która wprost – niezależnie od stosunków łączących go z właścicielem – dawałaby mu prawo pierwszeństwa do nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 grudnia 2014r. , sygn. akt II SA/Łd 843/14 oddalił skargę uznając, że uchwała nie narusza interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego, bowiem nie legitymuje się on tytułem prawnym do nieruchomości. Sąd uznał za trafne stanowisko organu, iż skarżącemu służy co najwyżej interes faktyczny, nie objęty ochroną prawną.
Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej C. M. wyrokiem z dnia 1 lipca 2015r. w sprawie I OSK 885/15 uchylił powyższy wyrok. NSA wyraził pogląd, że Rada Miejska w Działoszynie skarżoną uchwałą z dnia 28 marca 2014r. nr LXI/330/14 naruszyła interes prawny C. M.. Naruszenie interesu prawnego jest przesłanką skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 594 ze zm.). Przepis ten statuuje, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie, taki związek i interes prawny w niej występuje. NSA podkreślił, że wielokrotne zwracanie się przez C. M. do organów Miasta i Gminy Działoszyn o wydzierżawienie lub sprzedanie skarżącemu spornej łąki nr 391, niezbędnej dla poszerzenia jego gospodarstwa rolnego i poprawy zagospodarowania stworzyło sytuację procesową, w której doszło do aktualizacji rzeczywistego, własnego, indywidualnego i konkretnego interesu prawnego C. M., który winien zostać wzięty pod uwagę przez procedującą Radę Gminy i Miasta Działoszyn. Zaistnienie opisanej sytuacji procesowej sprawiło, że interes skarżącego przestał być wyłącznie potencjalny i faktyczny. Rzecz ujmując zwięźle, interes prawny to interes faktyczny zabezpieczony normami obowiązującego prawa. Taką normę zawiera art. 37 ust.2 pkt 6 u.g.n. na podstawie którego nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości. Na tę okoliczność wielokroć w swoich pismach powoływał się skarżący. Skoro zatem cytowany przepis ustanawia możliwość zbycia w drodze bezprzetargowej nieruchomości, jeśli może to poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność osoby, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości – tym samym osoba wnioskująca o zbycie takiej nieruchomości, spełniająca przesłanki określone w ww. przepisie, posiada interes prawny oparty na własności nieruchomości sąsiedniej i wspomnianym art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n.
NSA wskazał też na aktualność – mimo odmiennego stanu faktycznego - tezy wyroku NSA z dnia 20 kwietnia 2012 r. o sygn. akt I OSK 2229/11 – jakkolwiek zapadłego w odmiennym stanie faktycznym – że właściciele działek położonych przy nieruchomości, która zgodnie z uchwałą gminy ma zostać wydzierżawiona w trybie bezprzetargowym, mogą taką uchwałę zaskarżyć. Przedstawione zapatrywanie sprzyja realizacji prawa do ochrony sądowej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i odpowiada zasadzie wykładni prawa in dubio pro actione.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli Sądu została poddana skarga wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g., który stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skarga C. M. spełnia wszystkie wymogi formalne, warunkujące jej dopuszczalność. Została bowiem wniesiona w ustawowym terminie, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa. Bez wątpienia dotyczy również aktu podjętego w sprawie z zakresu administracji publicznej
Skarżący kwestionuje legalność uchwały Rady Gminy nr LXI/330/14, podjętej na podstawie art. 37 ust.4 zd.2 ustawy gospodarce nieruchomościami. Przepis ten uprawnia organ samorządu terytorialnego do odstąpienia od obowiązku przeprowadzenia przetargu na zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy.
Jak wskazał NSA w wyroku wydanym w niniejszej sprawie (I OSK 85/15), właściciel nieruchomości, który składa wniosek o zbycie lub wydzierżawienie na jego rzecz nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, uzasadniając go rzeczywistą wolą poprawienia warunków zagospodarowania swojej nieruchomości przyległej – o ile wniosek ten złoży przed podjęciem działań przez podmiot publiczny w celu wydzierżawienia lub sprzedaży tej nieruchomości – posiada interes prawny oparty na uprawnieniach właścicielskich (art. 140 k.c.) a pozostający w związku z art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., aby postępowanie związane ze zbyciem lub wydzierżawieniem objętej jego zainteresowaniem nieruchomości sąsiedniej zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Służy mu zatem legitymacja skargowa także do kwestionowania uchwał organu o bezprzetargowym zbyciu nieruchomości.
Bezspornie skarżący składał pisma w sprawie przekazania mu spornej nieruchomości jeszcze przed podjęciem uchwały przez Radę Gminy i to wielokrotnie, jak wynika z wcześniejszych ustaleń. Tak więc organ miał świadomość, że C. M. jest zainteresowany nabyciem nieruchomości. W ocenie NSA skarżący wykazał, iż uchwała narusza jego zindywidualizowany interes prawny, co legitymuje go do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. Poglądem tym związane są z mocy art. 190 p.p.s.a. zarówno sąd, jak i organy rozpoznające sprawę.
Kolejną kwestią, wymagającą rozważenia jest legalność zaskarżonej uchwały. W ocenie sądu trafne są zarzuty, iż uchwała ta narusza prawo. Sporne jest bowiem przekazanie nieruchomości z pominięciem przetargu, jak i wskazanie w uchwale osoby, na rzecz której ma nastąpić zwarcie umowy.
Przepis art. 37 ust.4 zdanie drugie u.g.n. wprowadza wyjątek od ogólnej zasady zbywania i przekazywania nieruchomości w formie przetargu. Literalne brzmienie powołanego przepisu nie wskazuje wprawdzie podstaw zastosowania trybu bezprzetargowego, nieuprawniony jednak byłby wniosek, że przyjęcie trybu bezprzetargowego nie jest obwarowane żadnymi przesłankami. Należy pamiętać, że w zdaniu pierwszym powołanego przepisu ustawodawca wprowadził zasadę, iż formą obrotu nieruchomościami pozostaje przetarg. Jest to zasada analogiczna, jak wyrażona w art. 37 ust.1 u.g.n. co do zbywania nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Tak więc art. 37 ust.4 d.2 u.g.n. należy czytać łącznie z pozostałymi regulacjami art. 37 u.g.n. i ogólnymi zasadami dotyczącymi obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego, z których wynika, że nieruchomości mogą być przedmiotem obrotu pod warunkiem zastosowania przez właściwy organ wskazanego trybu postępowania, w tym przede wszystkim przeprowadzenia przetargu, poprzedzającego zawarcie umów. Wyjątki od tej zasady zostały sprecyzowane w sposób wyczerpujący w tym w art. 37 ust.2, ust.3 i ust.4a u.g.n. Gdyby poprzestać na literalnym odczytaniu dyspozycji zawartej w art. 37 ust.4 zd. drugie u.g.n., oznaczałoby to przyzwolenie na obrót mieniem publicznym pozbawiony jakiejkolwiek kontroli i weryfikacji. Powyższe uwagi uprawniają do wniosku, że bezprzetargowy obrót nieruchomościami, o którym mowa w zdaniu drugim art. 37 us.4 u.g.n. możliwy jest pod tymi samymi warunkami, co jej zbycie, określone w art. 37 ust.2, ust. 3 i ust.4a u.g.n..
W rozpoznawanej sprawie Rada Gminy Działoszyn wyraziła zgodę na bezprzetargowe wydzierżawienie spornej nieruchomości na okres 15 lat Kołu Wędkarskiemu w Działoszynie, w sytuacji, gdy o przekazanie tej samej nieruchomości starania podejmował od lat C. M.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał właśnie przepis art. 37 ust.4 u.g.n.
Mając na uwadze wcześniejsze rozważania wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy zastosowanie mógłby mieć cytowany wcześniej przepis art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. Na okoliczności faktyczne, będące przesłanką trybu bezprzetargowego – zainteresowanie formalnym objęciem nieruchomości, użytkowanej od lat - powoływał się w skardze C.M. i z nich wywiódł NSA naruszenie interesu prawnego skarżącego skarżoną uchwałą.
Badając zatem kryteria wprowadzone w ww. przepisie należy dojść do wniosku, że nie było podstaw do bezprzetargowego przekazania łąki nr 391 w trybie art. 37 ust.4 zdanie drugie u.g.. Bezspornie, na co wskazuje przebieg postępowania, były co najmniej dwa podmioty zainteresowane przekazaniem im (dzierżawą) tej nieruchomości. W takiej sytuacji tryb przetargowy wydaje się być niezbędny. Ta forma zbycia ma przecież zapewnić gminie najlepsze warunki dzierżawy, a właściwie czynsz dzierżawny i nakłady na nieruchomość. Takie stanowisko zajął WSA w Poznaniu - IV SA/Po 230/10, który stwierdził że "bezprzetargowa sprzedaż na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy tylko jedna osoba może być zainteresowana kupnem. Wtedy organizowanie przetargu nie miałoby sensu. Jeśli jednak zainteresowanych może być więcej i sprzedawana nieruchomość lub część nieruchomości może mieć związek funkcjonalny z więcej niż jedną nieruchomością przyległą, taki tryb sprzedaży jest niedopuszczalny. Najistotniejszą kwestią przy rozstrzyganiu, czy konkretna działka może być zbyta na drodze bezprzetargowej na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n., jest okoliczność, czy istnieją inne nieruchomości, których właściciele mieliby na podstawie art. art. 37 ust. 2 pkt 6 u.g.n. prawo wystąpienia do organu z wnioskiem o sprzedanie nieruchomości na poprawę warunków zagospodarowania własnej nieruchomości. Natomiast brak reakcji właścicieli innych nieruchomości przylegających do sprzedawanej działki na informację, iż toczą się rokowania dotyczące sprzedaży tej działki, nie może oznaczać, że zwalnia to organ z obowiązku przeprowadzenia przetargu. Wręcz przeciwnie, organ, wiedząc, iż kupnem nieruchomości mogą być zainteresowane inne podmioty, zamiast informować ich o toczących się rozmowach, winien podjąć działania zmierzające do sprzedania tej nieruchomości w drodze przetargu."
Podjęcie uchwały o bezprzetargowym wydzierżawieniu nieruchomości nastąpiło zatem z naruszeniem prawa, polegającym na zastosowaniu art. 37 ust.4 zd.2 u.g.n. pomimo braku przesłanek z art. 37 ust.2 pkt 6 u.g.n.
Ponadto naruszeniem prawa jest wskazanie w uchwale określonego podmiotu, na rzez którego ma zostać zawarta umowa dzierżawy. Ustawodawca wyposażył bowiem organ w uprawnienie do bezprzetargowego przekazania nieruchomości, jednakże wskazanie podmiotu i okresu dzierżawy należy do istotnych warunków umowy, która jest następstwem uchwały. Celem uchwały zaś winno być określenie nieruchomości przeznaczonej do wskazanego w uchwale trybu obrotu. Podobnie orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku sygn. akt II SA/Wr 35/07, zauważając, że: "Mając na uwadze postanowienia art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g., jak i przepisy u.g.n., przyjąć należy, że w przypadku braku określenia zasad nabycia, zbycia i obciążania nieruchomości gruntowych, rada gminy ma jedynie kompetencje w przedmiocie wyrażania zgody na wymienione w tym przepisie czynności obrotu nieruchomościami, natomiast nie posiada uprawnień - kompetencji do wskazywania z kim dana umowa i na jakich zasadach ma zostać zawarta." – z tego wniosek, że Miejska w Działoszynie nie była uprawniona do wskazania adresata bezprzetargowej formy obrotu nieruchomością.
Tak więc należy dojść do wniosku, że zaskarżona uchwała podjęta została z pogwałceniem prawa - art. 37 ust.4 w zw. z art. 37 ust.2 pkt 6 u.g.n., brak było bowiem podstaw do jej podjęcia – to jest przyjęcia trybu bezprzetargowego wydzierżawienia nieruchomości, jak i wskazania adresata. Wydanie uchwały w sprawie zawarcia umowy dzierżawy w trybie bezprzetargowym doprowadziło do pozbawienia skarżącego uprawnienia do udziału w postępowaniu (przetargowym), w którym mógłby podjąć starania o uzyskaniu praw do nieruchomości. Pominięcie go w postępowaniu (z uwagi na wybrany bezpodstawnie tryb postępowania przez Radę Gminy w Działoszynie) narusza konstytucyjną zasadę równości jednostek wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP, nie buduje też zaufania obywateli wobec Państwa).
Takie naruszenie prawa ocenić należy jako istotne, bowiem doprowadziło ono w efekcie do pozbawienia strony skarżącej uprawnień do udziału w postępowaniu, dotyczącym jej interesu prawnego. To czyni skargę złożoną w trybie art. 101 u.s.g. uzasadnioną.
Na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a") sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Takim przepisem jest art. 94 u.s.g., zgodnie z którym nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego (ust.1).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Bez wątpienia zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego. W toku postępowania sądowego wyjaśniono, iż Rada Miejska w Działoszynie nie uchybiła obowiązkowi przedłożenia uchwały Wojewodzie Łódzkiemu, od jej wydania minął rok. Sąd stwierdził, że do jej podjęcia doszło z istotnym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności, ale upływ czasu eliminuje takie rozstrzygniecie.
Natomiast jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust. 1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio (ust.2).
Z powyższych przyczyn sąd na podstawie cytowanego art. 94 ust.2 ustawy o samorządzie gminnym orzekł o niezgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Działoszynie nr LXI/330/14 z dnia 28 marca 2014 roku. Jak wynika z przytoczonej regulacji, z chwila uprawomocnienia orzeczenia uchwała straci moc. Rzeczą organu będzie konwalidowanie sytuacji prawnej, wywołanej uchwałą, stosownie do art. 94 ust.2 zdanie trzecie.
O kosztach orzeczono z mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Nieuprawnione jest natomiast stanowisko skarżącego, iż przysługuje mu pierwszeństwo w zawarciu umowy dzierżawy. Na takie uprawnienie nie wskazuje żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sprawie nie będzie miał zastosowania art. 29 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, przewidujący pierwszeństwo nabycia dotychczasowych użytkowników, ale po pierwsze przepis ten dotyczy nieruchomości rolnych Skarbu Państwa, a nie jednostek samorządu terytorialnego, a po drugie dotyczy pierwszeństwa nabycia, a nie dzierżawy.
Na koniec zaznaczyć wypada, że stwierdzone naruszenie interesu prawnego skarżącego uchwałą nr LXI/330/14 oraz jej podjęcie z naruszeniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie oznacza, że organ ma obowiązek wydzierżawić nieruchomość na rzecz skarżącego. Winno jednak doprowadzić do przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich podmiotów, zainteresowanych nieruchomością. Wówczas nawet naruszenie interesu prawnego ww. podmiotów nie będzie oznaczało naruszenia prawa wymagającego wyeliminowania z obrotu prawnego aktu o zbyciu lub wydzierżawieniu rzeczonej nieruchomości.
Z uwagi na powyższe orzeczono, jak w sentencji.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło