I OSK 930/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-03-16
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Joanna Runge-Lissowska, Tamara Dziełakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Straży Granicznej, który zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego, traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, a jeśli tak, to w jakiej formie prawnej powinno nastąpić orzeczenie o utracie tego prawa?Ratio decidendi
Funkcjonariusz Straży Granicznej traci prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego z chwilą zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, który zaspokaja przysługujące mu normy zaludnienia. Utrata tego prawa skutkuje koniecznością wydania decyzji konstytutywnej o utracie uprawnienia do równoważnika, a nie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przyznającej świadczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła funkcjonariusza Straży Granicznej, któremu przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Następnie funkcjonariusz zawarł umowę najmu lokalu mieszkalnego, co zdaniem organów administracji spowodowało utratę prawa do równoważnika. Decyzje organów administracji o utracie uprawnień zostały zaskarżone przez funkcjonariusza, a następnie sprawa trafiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego po oddaleniu skargi przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia del. WSA Tamara Dziełakowska (spr.), Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 1059/15 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 29 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 1059/15) oddalił skargę J. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2015 r. w przedmiocie utraty uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Komendant Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej im. Powstania Warszawskiego:
1. przyznał plut. SG J. M. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 6 czerwca 2013 r. w wysokości 14,40 zł dziennie;
2. zobowiązał ww. do niezwłocznego zawiadomienia o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienie do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Komendant Nadwiślańskiego Oddziału Straży Granicznej na podstawie art. 96 ust. 1 w związku z art. 99 pkt 2 ustawy z dnia 12 października w 1990 r. o Straży Granicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1402 ze zm. – zwanej dalej ustawą o Straży Granicznej), § 1 pkt 3 oraz § 46 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrzny i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom Straży Granicznej równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczególnych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz.U. Nr 118, poz.1014 ze zm. – zwanego dalej rozporządzeniem) orzekł o utracie przez plut. SG J. M. z dniem 18 sierpnia 2014 r. uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. M.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. Komendant Główny Straży Granicznej na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art 6a pkt 3, art. 92 ust. 1, art. 96 ust. 1 i art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej w związku z § 5 rozporządzenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zdaniem organu odwoławczego o wypełnieniu negatywnej przesłanki uniemożliwiającej dalsze wypłacanie przedmiotowego świadczenia bezspornie stanowi zawarcie przez funkcjonariusza w dniu 18 sierpnia 2014 r. z Oddziałem Regionalnym w Bydgoszczy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umowy najmu lokalu mieszkalnego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, o powierzchni użytkowej 49,50 m², w tym powierzchni mieszkalnej 29,72 m², tj. zaspokajającej przysługujące mu prawo do 3 norm zaludnienia.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. M., zarzucając jej naruszenie art. 96 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Straży Granicznej, § 2 pkt 1 i § 1 pkt 3 rozporządzenia oraz art. 16 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z § 6 rozporządzenia i art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z § 2 pkt 1 i § 1 pkt 3 rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.
Analizując cel przyznawania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego, Sąd pierwszej instancji podkreślił, że skoro lokalu mieszkalnego nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, to nie przysługuje mu również zastępcza forma realizacji prawa do lokalu w postaci równoważnika pieniężnego za brak tego lokalu. W niniejszej sprawie skarżącemu przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu oraz zawał on umowę najmu lokalu mieszkalnego, spełniającego na dzień jej zawarcia przysługujące mu prawo do 3 norm zaludnienia. Tym samym z dniem zawarcia umowy najmu funkcjonariusz utracił prawo do równoważnika pieniężnego i zasadne było wydanie konstytutywnej decyzji o utracie tego prawa, która to znajduje podstawę prawną w art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej.
Za chybiony uznał Sąd zarzut wydania decyzji organu I instancji bez podstawy prawnej tak jak i argumentację, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji, którą przyznano równoważnik pieniężny jako decyzji warunkowej winna nastąpić na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. Decyzja przyznająca równoważnik pieniężny nie jest decyzją opatrzoną warunkiem, lecz jest wydawana na wniosek funkcjonariusza. Natomiast wskazane w § 2 rozporządzenia warunki rozwiązujące nie są częścią składową wydawanych decyzji, a jedynie eliminują prawo funkcjonariusza do równoważnika, co skutkuje wydaniem decyzji konstytutywnej odmawiającej przyznania równoważnika. Paragraf 2 pkt 1 tego rozporządzenia nie miał z kolei w sprawie zastosowania.
Nadto w sprawie nie było celowe dokonywanie ustaleń w przedmiocie uprawnień WAM do przedmiotowego lokalu z uwagi na art. 29 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, stanowiący postawę zawarcia umowy najmu, jak również art. 14 ust. 1 i ust. 2a oraz art. 29a tej ustawy, który wprost mówi o lokalach mieszkalnych będących w zasobie Agencji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
1. art. 99 pkt 2 w zw. z art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 1 rozporządzenia "poprzez błędną jego niewłaściwe zastosowanie", polegające na nieuprawnionym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż "skoro zatem w myśl art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej, lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się funkcjonariuszowi posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej lokai mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu o powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno - pensjonatowy, to w takim przypadku nie przysługuje mu również zastępcza forma realizacji prawa do lokalu w postaci równoważnika pieniężnego za brak lokalu" podczas, gdy w niniejszej sprawie ww. przepisy o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu nie znajdują zastosowania z uwagi na przedmiot postępowania przyjęty przez organy, a co za tym idzie nie mogą stanowić podstawy prawnej do orzekania przez organ o cofaniu przyznanego uprzednio świadczenia w postaci równoważnika pieniężnego ściśle związanego z posiadaniem przez skarżącego prawa do otrzymania przydziału lokalu mieszkalnego i istnieje dotąd, dopóki funkcjonariusz posiada niezrealizowane prawo do mieszkania; art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej naruszono też przez to, że przyjęto, iż lokal przydzielony umową przez WAM jest lokalem mieszkalnym, podczas gdy miał on status kwatery wojskowej w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.); § 1 rozporządzenia naruszono też przez to, że regulacja ta wymaga aby: a) lokal stanowiący zaporę dla korzystania ze świadczenia był przyznany na podstawie decyzji, podczas gdy lokal przydzielony przez WAM został przyznany w drodze umowy oraz aby lokal należał do podmiotów wymienionych w § 1 pkt 1 – 6 rozporządzenia (w tym Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego), co dopiero wówczas uprawnia organy do przyrównywania jego powierzchni do norm zaludnienia wedle powołanego przez WSA § 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1005);
2. art. 101 ust. 5 w zw. z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej poprzez błędną jego wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że z dniem zawarcia przez skarżącego umowy najmu lokalu mieszkalnego Nr [...] skarżący «utracił prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu, tym samym zasadne było wydanie decyzji administracyjnej o jego utracie znajdujące oparcie w art. 101 ust. 5 ustawy o Straży Granicznej», co w konsekwencji doprowadziło do błędnego rozumowania przez tenże Sąd, iż "w tych okolicznościach zarzut wydania decyzji organu pierwszej instancji bez podstawy prawnej wraz z wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2" K.p.a. podczas, gdy fakt zawarcia umowy najmu lokalu przez skarżącego nie powoduje ex lege utraty przez niego prawa do przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu, a co za tym idzie decyzje organu I i II instancji wydano bez materialnoprawnej podstawy prawnej w postaci przepisu kompetencyjnego dającego legitymację do orzekania "o utracie uprawnień do pobierania równoważnika mieszkaniowego",
3. art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 1 w zw. z § 2 rozporządzenia poprzez błędną ich wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, iż "decyzja przyznająca równoważnik pieniężny nie jest decyzją opatrzoną warunkiem, zostaje wydana na wniosek funkcjonariusza w przypadkach zdefiniowanych w art. 96 ust. 1 ustawy i § 1 rozporządzenia" oraz, że "warunki rozwiązujące, o których mowa w § 2 rozporządzenia nie są częścią składową wydawanych decyzji, eliminują tylko prawo funkcjonariusza do równoważnika, co skutkuje wydaniem decyzji konstytutywnej odmawiającej przyznania równoważnika", co w konsekwencji doprowadziło do błędnego rozumowania przez tenże Sąd, że "błędna jest także argumentacja skargi wskazująca, że eliminacja z obrotu prawnego decyzji, którą przyznano równoważnik pieniężny jako decyzji warunkowej, winna nastąpić na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.", podczas, gdy z treści ww. przepisów jednoznacznie wynika, że decyzja na mocy której przyznawany jest funkcjonariuszowi równoważnik pieniężny jest decyzją opatrzoną warunkiem, gdyż funkcjonariusz uzyska prawo do równoważnika pieniężnego pod warunkiem, spełniania przesłanek wymienionych w art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej oraz § 1 pkt 1 - 6 ww. rozporządzenia, zaś warunki, o których mowa w § 2 pkt 1 - 5 ww. rozporządzenia są częścią składową wydawanych decyzji, a co za tym idzie - wyłączną dopuszczalną formą ingerencji w byt decyzji dotychczasowej jest tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji;
4. § 2 pkt 1 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuprawnionym przyjęciu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że "nieuprawnione jest łączenie zaskarżonej decyzji z przepisem § 2 pkt 1 rozporządzenia, który w tej sprawie nie miał zastosowania, zaskarżona decyzja została bowiem wydana dlatego, że skarżący uzyskał lokal mieszkalny, a nie dlatego, że go utracił", podczas, gdy lokal wynajmowany przez skarżącego od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Warszawie Oddział Regionalny Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w Bydgoszczy nie jest w dyspozycji Straży Granicznej i nie podlega Ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, lecz podlega Ministrowi Obrony Narodowej, a więc skarżący nie przestał spełniać warunku korzystania z prawa do równoważnika pieniężnego;
- naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
5. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i § 6 rozporządzenia oraz art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 2 pkt 1 i § 1 pkt 3 rozporządzenia poprzez nieuprawnione oddalenie skargi, będące konsekwencją błędnego przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że "skarga oceniana w świetle przepisów kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie", podczas, gdy przedmiotowa skarga winna zostać uwzględniona z uwagi na:
a. wydanie przez organ I i II instancji decyzji bez materialnej podstawy prawnej w postaci przepisu kompetencyjnego dającego legitymację do orzekania "o utracie uprawnień do pobierania równoważnika mieszkaniowego" co dowodzi naruszenia przez organy zasady trwałości decyzji ostatecznej z art. 16 § 1 K.p.a. oraz
b. pominięcie przez organ l i II instancji, że w przypadku odpadnięcia warunku określonego w decyzji o przyznaniu równoważnika, wyłączną dopuszczalną formą ingerencji w byt decyzji dotychczasowej jest tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.
Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 P.p.s.a. i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej: Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Istotą tego unormowania jest zatem zapewnienie funkcjonariuszom lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której stale pełnią służbę lub miejscowości pobliskiej. Realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwojako: albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz Straży Granicznej stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej), albo zastępczo przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych m.in. równoważnika pieniężnego. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1 ww. ustawy: Funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Jak zwraca się uwagę w orzecznictwie, równoważnik ten ma charakter kompensacyjny i – jeżeli funkcjonariusz nie posiada lokalu – jest on surogatem zasadniczego uprawnienia funkcjonariusza, którym jest prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w naturze. Prawo do równoważnika jest zastępczą i tymczasową formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 92 ustawy, jeżeli funkcjonariusz nie posiada lokalu w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Ponadto, podkreślano, że prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu zostało ściśle powiązane z prawem do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, które jest realizowane w drodze decyzji administracyjnej o przydziale lokalu. Inaczej mówiąc, funkcjonariusz, który nie ma prawa (nie spełnia warunków) do przydzielenia mu lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji, nie ma również prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt I OPS 7/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 1, poz. 6; z dnia 21 kwietnia 2008 r. sygn. akt I OPS 3/08, ONSAiWSA 2008 r., nr 5, poz. 78 – orzeczenia powołane w uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). Funkcjonariusz straży granicznej traci uprawnienie do uzyskania równoważnika pieniężnego z momentem, kiedy na skutek zmiany okoliczności faktycznych stanie się posiadaczem lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt OSK 1300/04; 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1923/07; 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 121/13). Mówiąc wprost, funkcjonariuszowi przysługuje tak długo prawo do równoważnika jak przysługuje mu niezrealizowane prawo do mieszkania, czyli nie posiada on lokalu mieszkalnego o powierzchni zapewniającej mi określone normy zaludnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akty I OSK 1847/07). Jeżeli natomiast funkcjonariusz Straży Granicznej utracił uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej przyznanego decyzją, to orzekanie o utracie czy cofnięciu tego uprawnienia następuje w drodze decyzji konstytucyjnej (wyrok 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2001 r. sygn. akt OSA 8/01).
Z tych też przyczyn nie można było podzielić argumentacji strony skarżącej, że decyzja przyznająca równoważnik pieniężny jest decyzją warunkową, którego niedopełnienie winno skutkować wygaszeniem decyzji. Warunek wymieniony w § 2 rozporządzenia stanowi przesłankę negatywną przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego w dniu złożenia wniosku, która następnie jeżeli się ziściła na skutek zmian okoliczności faktycznych sprawy, wobec utraty stosownego uprawnienia przez funkcjonariusza, skutkowała koniecznością wydania (nowej) decyzji konstytutywnej. To z kolei skutkowało bezzasadnością zarzutów naruszenia: art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w zw. z § 1 w zw. z § 2 rozporządzenia oraz art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. (zarzut 3) i naruszenia art. 101 ust. 5 w związku z art. 96 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej i art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (zarzut 2) oraz części art. 99 pkt 2 w związku z art. 92 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej w związku z § 1 i 4 rozporządzenia (zarzut 1) i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i § 6 rozporządzenia oraz art. 162 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z § 2 pkt 1 i § 1 pkt 3 rozporządzenia i art 16 § 1 K.p.a. (zarzut 5 kasacji). Jako prawidłową należało uznać ocenę Sądu pierwszej instancji, że wobec ziszczenia się przesłanki z art. 99 pkt 2 ustawy o Straży Granicznej i wygaśnięcia prawa do lokalu mieszkalnego skarżący utracił prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego, a to z kolei czyniło koniecznym wydanie decyzji pozbawiającej go tego uprawnienia. Niezasadnie przy tym dopatruje się skarżący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji § 2 pkt 1 rozporządzenia (zarzut 4) poprzez "niewłaściwe zastosowanie", skoro Sąd pierwszej instancji wyraźnie wskazywał, że przepis ten "w tej sprawie nie miał zastosowania (...)".
Nadto wskazać należało, że zgodnie z § 1 pkt 3 rozporządzenia: Równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi Straży Granicznej w służbie stałej (...), jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny nie posiada lokalu mieszkalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego oraz stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych. W ustalonym stanie faktycznie sprawy, skarżący zawarł w dniu 18 sierpnia 2014 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego z Wojskową Agencją Mieszkaniową, a więc osobą prawną (§ 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26 maja 2010 r. w sprawie nadania statutu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, Dz. U. Nr 108, poz. 705 ze zm.) na podstawie – jak w niej wyraźnie wskazano – art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Tym samym skarżący funkcjonariusz spełnił negatywną przesłankę wyłączającą go od prawa uzyskania lokalu mieszkalnego (art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r.), a więc jak wyżej wskazano "głównego prawa", to również spełnił negatywną przesłankę uzyskania prawa do równoważnika z § 1 ust. 3 rozporządzenia, uzyskując lokal wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu państwowej osoby prawnej. Nie można przy tym skutecznie formułować twierdzeń jak strona skarżąca, że było to mieszkanie kwaterunkowe, gdyż te w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej przysługuje "żołnierzowi zawodowemu" (art. 21 ust. 1), zaś w art. 29 ust. 1 tej ustawy jest mowa o najmie lokalu mieszkalnego na czas oznaczony. Nadto argumentacja ta nie miałaby i tak znaczenia, skoro nie kwestionuje ona skutecznie faktu "posiadania" przez funkcjonariusza Straży Granicznej lokalu mieszkalnego.
Z tych też przyczyn jako niezasadne w pozostałym zakresie należało ocenić ww. zarzuty 1 i 5 kasacji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 207 § 2 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło