II SA/Po 952/15
WyrokWSA w Poznaniu2015-12-15
Skład orzekający: Edyta Podrazik, Jolanta Szaniecka, Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która wydziela działkę pod drogę publiczną, musi zawierać w swojej osnowie warunek ustanowienia służebności drogowych w przypadku przyszłego zbycia tej działki, zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi
Decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, która wydziela działkę pod drogę publiczną, musi zawierać w swojej osnowie warunek ustanowienia służebności drogowych w przypadku przyszłego zbycia tej działki, zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak takiego rozstrzygnięcia w osnowie decyzji, nawet jeśli kwestia ta została poruszona w uzasadnieniu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący S. i W. M. sprzeciwiali się decyzji zatwierdzającej podział ich nieruchomości, która wydzielała część gruntu pod drogę publiczną i kanalizację sanitarną. Organ I instancji wydał decyzję z urzędu, powołując się na cel publiczny i zgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów K.p.a. w procesie uchwalania planu miejscowego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 grudnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2015 roku sprawy ze skargi S. M. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] 2015 roku Nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] 2015 roku Nr [...] Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę 200,- zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] zatwierdził podział nieruchomości położonej w K., stanowiącej własność S. i W. małż. M., dla której w Sądzie Rejonowym w K. - Wydział Ksiąg Wieczystych, urządzona jest księga wieczysta o nr [...] , oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb W. - numerem działki [...] o pow. 0,6190 ha, na następujące działki:
- dz. nr [...] o pow. 0,1350 ha - pod drogę publiczną,
- dz. nr [...] o pow. 0,1618 ha,
- dz. nr [...] o pow. 0,3222 ha.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, iż w dniu 9 października 2014 r. ze względu na uzasadnioną potrzebą wydzielenia gruntu pod inwestycję celu publicznego - drogę publiczną, w związku z zamiarem budowy w jej granicach kanalizacji sanitarnej, wszczęte zostało z urzędu postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków - obręb W. - numerem działki [...] o powierzchni 0,6190 ha, stanowiącej własność S. i W. małż. M., położonej w K..
Organ wskazał, że celem podziału jest wydzielenie działki oznaczonej numerem [...], przeznaczonej w świetle obowiązującej uchwały nr 624 Rady Miasta K. z dnia 25 września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap 1 (opublikowanej w [...]), pod drogę publiczną lokalną 1.KDL.
Dalej organ wskazał, że stanowiąca załącznik do niniejszej decyzji mapa z projektem podziału nieruchomości wraz z wykazem zmian gruntowych, została opracowana przez geodetę uprawnionego, w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, których rezultat zawiera operat techniczny wpisany do ewidencji materiałów zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 16 czerwca 2015 r. pod numerem ewidencyjnym [...] , w oparciu o postanowienie Prezydenta Miasta K. [...] z dnia [...] 2014 r.
Ponadto wyjaśniono, iż dla nieruchomości stanowiącej przedmiot podziału Sąd Rejonowy w K. - Wydział Ksiąg Wieczystych, prowadzi księgę wieczystą o nr [...] . W dziale I tej księgi ujawniona jest działka 3742 o powierzchni 0,6290 ha. W związku z tym, że w księdze wieczystej nieruchomość podlegająca podziałowi posiada inne oznaczenie i powierzchnię niż w katastrze nieruchomości załącznikiem do niniejszej decyzji jest wykaz synchronizacyjny, o którym mowa w art. 97 ust. 1a pkt. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, opracowany przez geodetę uprawnionego Z. T., w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych, o których mowa wyżej.
Prezydent Miasta K. powołując się na treść art. 93 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości wskazał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa dla nowowydzielanej działki oznaczonej numerem [...] dostęp do drogi publicznej - ul. J. przez działkę [...] przeznaczoną pod projektowaną drogę oznaczoną jako 1l.KDL. Dlatego też to do czasu nabycia tej działki przez Miasto K., przy prawnym podziale nieruchomości działce [...] należy zapewnić dostęp do drogi publicznej, pod rygorem stwierdzenia niedopuszczalności podziału przedmiotowej nieruchomości.
Odwołanie wnieśli S. i W. M. podnosząc, iż decyzja ta została wydana w celu realizacji uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap I, która to uchwała została podjęta z rażącym naruszeniem w art. 10 § 1 K.p.a. przez niezapewnienie odwołującym czynnego udziału w każdym stadium postępowania.
Decyzją z [...] 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Kolegium stwierdziło , iż niewątpliwie podział działki 41 w celu wydzielenia działki nr [...] przeznaczonej pod drogę lokalną zgodny jest z uchwałą nr 624 Rady Miasta K. z dnia 25 września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap 1. Podział ten został pozytywnie zaopiniowany przez Prezydenta Miasta K., którego postanowienie z dnia [...] 2014 r. zostało utrzymane przez organ odwoławczy (postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] 2014 r., nr [...]).
Podział nieruchomości S. i W. M. jest jednym z elementów prowadzonego przez Prezydenta Miasta K. postępowania związanego w wydzieleniem projektowanych w planie zagospodarowania przestrzennego ulic, a niezbędność podziału nieruchomości wynika z zamiaru budowy w pasie drogowym kanalizacji sanitarnej, w ramach inwestycji: "Budowa kanalizacji sanitarnej dla osiedla W., etap V, ulica T., J.", która będzie realizowana przez Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w K.. Zgodnie z uchwałą nr 19 Rady Miasta K. z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie uchwalenia "Wieloletniego planu rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych będących w posiadaniu Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w K. na okres 2015-2010" budowa kanalizacji sanitarnej oś W. - V etap (ul. T., J.) została przyjęta do realizacji w 2016 r. W związku z tym wydzielenie gruntu pod inwestycję celu publicznego - drogę publiczną umożliwi Miastu K. nabycie gruntów dla potrzeb budowy tej kanalizacji.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, iż zarzuty te dotyczą w rzeczywistości sposobu uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie, którego dokonano podziału. Zmiana niekorzystnych - dla wnoszących odwołanie - ustaleń planu, może zaś nastąpić wyłącznie w sposób określony w ustawie z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Organ wskazał także, iż ponieważ postępowanie wszczęto z urzędu, zatem właściciele nieruchomości oznaczonej nr 41, nadal będą właścicielami działki gruntu przeznaczonej pod drogę publiczną do czasu jej nabycia przez Miasto K. w odrębnym postępowaniu, na etapie którego będą mogli wnieść swoje zastrzeżenia i uwagi.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu S. i W. M. zarzucili:
1. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i niezastosowanie postanowień pkt 3 powołanej jednostki redakcyjnej, czyli celu publicznego jakim jest budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do przesyłania i odprowadzania ścieków.
2. naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie ma istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej. K.p.a.) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności pominięcie uzgodnień dotyczących celu publicznego;
art. 8 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, w szczególności odesłanie do czasu nabycia wydzielonej działki przez Miasto K. w odrębnym postępowaniu, na etapie którego będą mieć możliwość wniesienia swoich zastrzeżeń i uwag;
art. 11 K.p.a. poprzez brak wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ administracji nie podejmując czynności zmierzających do wyjaśnienia legalności uchwały nr 624 Rady Miasta K. z dnia 25 września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap I, stanowiącej podstawę zaskarżonej decyzji Nr 111/2015 Prezydenta Miasta K. z dnia 30 czerwca 2014 r.
Skarżący podtrzymali swoje zarzuty, iż uchwała nr 624 Rady Miasta K. z dnia 25 września 2013 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap I podjęta została z naruszeniem zasady określonej w art. 10 § 1 K.p.a. i tym samym przez niezapewnienie skarżącym czynnego udziału akt ten winien podlegać stwierdzeniu nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Organ II instancji nie wyjaśnił pominięcia uzgodnień poczynionych pomiędzy skarżącymi, a Miastem K. dotyczącym budowy kanalizacji na działce nr 41 i 42 , a nie drogi publicznej, przez co doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a.
Podkreślili, iż jako właściciele nieruchomości wielokrotnie wyrażaliśmy sprzeciw budowie drogi na działce nr 41 i uzgodnienia w tym zakresie traktowali jako wiążące, tym bardziej, że cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zostałby osiągnięty.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z innych powodów niż w niej wskazanych.
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Wady, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania go z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.). Sąd administracyjny uchyla akt administracyjny, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), względnie naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).
Co istotne na gruncie przedmiotowej sprawy, w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie podziału nieruchomości.
Materialnoprawną podstawą zakwestionowanej decyzji były przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1771 ze zm. – dalej: "u.g.n.").
Zgodnie z art. 96 ust. 1 tej ustawy podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta, burmistrza albo prezydenta miasta zatwierdzającej podział. Podziału dokonuje się na wniosek (i koszt) osoby, która ma w tym interes prawny (art. 97 ust. 1 u.g.n.) lub z urzędu.
Stosownie z art. 97 ust. 3 u.g.n. podziału nieruchomości z urzędu można dokonać w dwóch przypadkach:
1) jest on niezbędny do realizacji celów publicznych;
2) nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste.
Celami publicznymi w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji (art. 6 pkt 1 u.g.n.); budowa i utrzymywanie publicznych urządzeń służących do zaopatrzenia ludności w wodę, gromadzenia, przesyłania, oczyszczania i odprowadzania ścieków oraz odzysku i unieszkodliwiania odpadów, w tym ich składowania (art. 6 pkt 3 u.g.n.).
Dalej zauważyć należy, iż podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego (art. 93 ust. 1 u.g.n.). Z kolei zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta (art. 93 ust. 4 zd. pierwsze u.g.n.).
Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie doszło do podziału z urzędu nieruchomości nr 41 o pow. 0,6190 , obręb W., należącej do S. i W. małż. M. w celu wydzielenia działki pod inwestycję publiczną – drogę oraz planem budowy w jej granicach kanalizacji sanitarnej. Niewątpliwie celem podziału jest realizacja celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 1 i 3 u.g.n. Ponadto, analiza treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap 1, przyjętego uchwałą Rady Miasta K. nr 624 z 25 września 2015 r. prowadzi do wniosku, iż podział ten jest zgody z postanowieniami tego planu. Zgodnie z ustaleniami tego planu, przez działkę nr 41 przebiegać ma droga publiczna lokalna oznaczona w planie symbolem 1.KDL. (§ 18 ust. 4pkt 3 tego planu) w granicach której może być lokalizowana sieć infrastruktury technicznej ( § 18 ust. 1 planu). Projekt podziału został pozytywnie zaopiniowany w postanowieniu Prezydenta Miast K. z 28 października 2014 r. utrzymanym w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – postanowieni z 19 grudnia 2014 r. o sygn. SKO-GG-4100/58-59/14.
Tym samym, w świetle wcześniej przytoczonych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdzić należy, iż zaistniały przesłanki do wydania z urzędu decyzji o podziale przedmiotowej nieruchomości nr 41, a podział ten zgodny jest ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dalej wskazać trzeba, iż zgodnie z treścią art 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Sytuacja ta nie dotyczy jednak podziału dokonywanego z urzędu na podstawie art. 97 ust. 3 u.g.n. W tym wypadku nawet wtedy, gdy projekt podziału przewiduje wydzielenie działek pod drogę publiczną, nie przechodzi ona na własność Skarbu Państwa czy też jednostek samorządowych. W takiej sytuacji jednostki samorządowe lub Skarb Państwa mogą uzyskać własność tych działek w drodze czynności cywilnoprawnej lub wywłaszczenia (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r. o sygn. akt I SA/WA 1594/08. i w Poznaniu z 26 czerwca 2008 r. o sygn. akt III SA/Po 198/08 – oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz teza 5 do art. 98 ustawy, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz. Gerard Bieniek, Stanisława Kalus, Zenon Marmaj, Eugeniusz Mzyk. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2012).
Tym samym w rozpoznawanej sprawie decyzja podziałowa nie wywołuje skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa na własność Skarbu Państwa, czy też jednostki samorządu terytorialnego wydzielonej pod drogę publiczną działki nr [...] o pow. 0,1350 ha. Okoliczność ta jest istotna w kontekście dalszych rozważań.
Dalej zauważyć należy, iż stosownie do treści art. 93 ust. 3 u.g.n. podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej. Za dostęp do drogi publicznej uważa się również wydzielenie drogi wewnętrznej wraz z ustanowieniem na tej drodze odpowiednich służebności dla wydzielonych działek gruntu albo ustanowienie dla tych działek innych służebności drogowych, jeżeli nie ma możliwości wydzielenia drogi wewnętrznej z nieruchomości objętej podziałem. Nie ustanawia się służebności na drodze wewnętrznej w przypadku sprzedaży wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepisu tego nie stosuje się w odniesieniu do projektowanych do wydzielenia działek gruntu stanowiących części nieruchomości, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 6.
Z treścią powyższego przepisu koresponduje art. 99 u.g.n., zgodnie z którym jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważało się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną.
Z treści art. 93 ust. 3 u.g.n. wynika, że właściwy organ nie może wydać decyzji o podziale nieruchomości, jeżeli wydzielonym działkom nie zapewni się dostępu do drogi publicznej, przy czym za dostęp powyższy uznano również zapewnienie dostępu poprzez drogę wewnętrzną. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej wiąże się ściśle z możliwością przyszłego ustanowienia na wydzielonej działce gruntu odrębnego prawa własności, przysługującego osobie trzeciej. W powyższej sytuacji, niezapewnienie dostępu do drogi publicznej skutkowałoby uniemożliwieniem nabywcy nieruchomości jej zagospodarowania, co powodowałoby natomiast bezprzedmiotowość podziału.
Sąd podziela stanowisko, zgodnie z którym art. 99 u.g.n. nie ma wyłącznie charakteru informacyjnego, czy też postulatywnego. Art. 99 u.g.n. stanowi bowiem materialnoprawną podstawę dopuszczalności zatwierdzenia ewidencyjnego zatwierdzenia podziału nieruchomości w przypadku wydzielenia z niej działek gruntu, które nie mają zapewnionego bezpośredniego dostępu do drogi publicznej w chwili wydania decyzji podziałowej. Norma zawarta w powyższym artykule stanowi tym samym ustawowe zastrzeżenie uniemożliwiające zawarcie umowy zbycia działki gruntu bez zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej. Jej naruszenie jest zagrożone surową sankcją – możliwością wzruszenia umowy przeniesienia własności wydzielonej działki. Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy, jeżeli decyzja o podziale nieruchomości zawiera warunek, że przy zbywaniu wydzielonych działek zostaną ustanowione służebności drogowe zapewniające dostęp do drogi publicznej lub nastąpi sprzedaż udziałów w prawie do działki stanowiącej drogę wewnętrzną, umowa przeniesienia własności wydzielonej działki zawarta bez spełnienia tego warunku jest nieważna (uchwała z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt III CZP 34/09, OSNC 2010 Nr 2, poz. 20).
Tym samym, zestawiając treść art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z treścią art. 99 powyższej ustawy wskazać należy, że na organ administracji publicznej rozstrzygający sprawę podziału nieruchomości nałożony zostaje obowiązek orzeczenia, w treści decyzji podziałowej, warunku o konieczności, w przypadku jej zbycia, ustanowienie służebności na działkach stanowiących drogi wewnętrzne, przez które zapewniony jest dostęp do drogi publicznej. Należy bowiem podkreślić, że dyspozycja art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest w pierwszym miejscu skierowana do organów administracji publicznej, następnie zaś do stron przyszłej umowy zbywającej własność wydzielonej działki.
Sąd podkreśla, że jakkolwiek obowiązek ustanowienia służebności ma charakter warunkowy – odnosi się wyłącznie do przyszłego ewentualnego zbycia własności wydzielonej nieruchomości, to jednakże brak orzeczenia w powyższym zakresie w treści decyzji podziałowej stanowi naruszenie przepisów prawa dotyczących zasad podziału nieruchomości. Rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ma bowiem charakter bezwzględny, służący ochronie interesu prywatnoprawnego nabywcy wydzielonej nieruchomości. Dopuszczenie możliwości zbycia nieruchomości bez zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej powodowałoby w istocie uniemożliwienie zrealizowania na niej jakiejkolwiek zabudowy, co jest nie do pogodzenia z zasadami wykładni funkcjonalnej ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz z celem postępowania podziałowego (por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu dnia 3 września 2010 r. o sygn. akt II SA/Po 228/10 i w Rzeszowie z dnia 14 listopada 2008 r. o sygn. akt II SA/Rz 477/08 - oba dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy zauważyć należy, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z 30 czerwca 2015 r. nie zawiera w swojej sentencji rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 99 u.g.n., mimo, że w uzasadnieniu odnosi się do kwestii zapewnienia dostępu wydzielonej działce nr [...] do drogi publicznej, wskazując, iż do czasu nabycia działki [...] przez Miasto K., przy zmianie właściciela działki [...] należy zapewnić jej dostęp do drogi publicznej - pod rygorem nieważności podziału. Zdaniem Sądu, zawarcie tego zastrzeżenia w uzasadnieniu decyzji jest niewystarczające, stanowi ono bowiem element rozstrzygnięcia decyzji podziałowej, które winno znaleźć się w osnowie tej decyzji. Zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja (administracyjna) powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 1998 r. sygn. akt I SA/Łd 1478/96 wskazał, iż przepis art. 107 § 1 K.p.a. stanowi o poszczególnych elementach decyzji, wyraźnie oddzielając rozstrzygnięcie decyzji od jej uzasadnienia. Rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, a nie pośrednio wynikać z uzasadnienia decyzji (teza tego wyroku dostępna jest na stronie internetowej: na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 8 lipca 2010 r. o sygn. III SA/Gd 113/10 zauważył, że doniosłość osnowy decyzji polega na tym, iż to z niej adresat dowiaduje się o treści decyzji, a więc nakładanych obowiązkach lub przyznawanych prawach. Tym bardziej rozstrzygnięcie powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, tak by było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia, które nie zawsze musi być składnikiem decyzji (wyrok jest dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć też należy, iż art. 113 § 2 K.p.a. daje podstawy do żądania wyjaśnienia treści decyzji , co przede wszystkim odnosić się będzie do jej rozstrzygnięcia (por. J. Borkowski w B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, 11. wydanie, strona 428).
Tym samym uznać należy, iż decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 30 czerwca 2015 r. została wydana z naruszeniem przepisu art. 107 § 1 K.p.a. w zw. z art. 99 u.g.n. a uchybienie to nie zostało dostrzeżone i sanowane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przez organ II instancji. W tej sytuacji Sąd uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z 30 czerwca 2015r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Ponowne rozpoznając sprawę organ winien zastosować się do oceny prawnej zawartej w niniejszym uzasadnień i zawrzeć w decyzji podziałowej rozstrzygnięcie dotyczące warunku ustanowienia służebności o których mowo w art. 93 ust. 3 u.g.n. w przypadku zbycia wydzielonej działki nieposiadającej dostępu do drogi publicznej.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, iż odnoszą się one do procedowania w sprawie ustalenia sposobu zagospodarowania działki nr [...] określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap 1, przyjętego uchwałą Rady Miasta K. nr 624 z 25 września 2015 r. Zdaniem skarżących plan ten został uchwalony z pominięciem uwag i zastrzeżeń przez nich wnoszonych co stanowi naruszeni art. 10 § 1 K.p.a. i powinno być wzięte pod uwagę przy wydaniu decyzji podziałowej.
Wbrew twierdzeniom skarżących w postępowaniu w przedmiocie dotyczącym podziału nieruchomości organ wydający decyzję podziałowa sprawdza jedynie zgodność podziału z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, nie jest natomiast uprawniony do kontrolowania zgodności tego planu z przepisami prawa. Tym samym zarzuty podnoszone przez skarżących nie mogły mieć wpływu na treść decyzji podziałowej.
Uzupełniająco wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Kompetencja do badania zgodności miejscowego planu zagospodarowana z przepisami prawa przysługuje organom nadzoru (art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym) oraz sądom administracyjnym na skutek skarg wniesionych przez organy nadzoru (93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), prokuratora (art. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze) lub każdego, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą uchwalająca miejscowy plan zagospodarowani przestrzennego (art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).
W rozpoznawanej sprawie kontrola przez Sąd miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta K. - osiedla W. Etap 1 pod kątem naruszeń, o których mowa w art. 28 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wykracza poza granice danej sprawy (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola taka może być dokonana po skutecznym wniesieniu skargi przez wyżej wskazane podmioty.
W tej sytuacji, mając na względzie, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć istotny wpływ na wynika sprawy Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło