VII SA/Wa 1513/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. i P. S. o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. [...] w sprawie ze skargi E. S. i P. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. E. S. i P. S. wnieśli skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. [...] w przedmiocie nakazu dokonania rozbiórki. W skardze został także zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W jego uzasadnieniu skarżący wskazali m.in., że wykonanie decyzji, tj. dokonanie rozbiórki obiektu, sprawi, że powstaną skutki prawne niemożliwe do odwrócenia, a postępowanie sądowe stanie się bezprzedmiotowe. W razie dokonania rozbiórki powstanie stan faktyczny, uniemożliwiający powrót do stanu poprzedniego, nawet gdyby skarga została uwzględniona. Ponadto, w sytuacji niewykonania obowiązku rozbiórki skarżący mogą zostać obciążeni negatywnymi skutkami, w tym materialnymi. Skarżący podkreślili też, że zaskarżona decyzja dotyczy bezpośrednio skutku materialnoprawnego, a wstrzymanie jej wykonania jest zasadne i celowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm., dalej "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak art. 61 § 3 P.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 § 1 P.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (wyjątek stanowią tu przepisy prawa miejscowego, które weszły w życie), chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przedmiotem ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wykonania wymagają. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 sierpnia 2011 r. sygn. akt I FZ 142/11, LEX nr 864 188 oraz z dnia 26 września 2013 r. sygn. akt II OZ 791/13, LEX nr 1 412 495). Zasadą jest, że przymiotu wykonalności nie posiadają akty administracyjne odmowne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II GZ 641/13 LEX nr 1 432 680). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, przesłankę wyrządzenia znacznej szkody należy interpretować jako szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, LEX nr 281 811). Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 182/10, niepubl.). W niniejszej sprawie, wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą na skarżących obowiązek rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego ze zmianą sposobu użytkowania. Sąd podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że rozbiórka obiektu budowlanego, niezależnie od jego wielkości i wartości materialnej, z samej istoty powoduje trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r., sygn. akt II OZ 276/05, LEX nr 302 257). W związku z tym Sąd, przy ocenie przesłanek uzasadniających wstrzymanie zaskarżonej decyzji, z urzędu wziął pod uwagę charakter obowiązku nią nałożonego. W związku z powyższym, w sprawie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wykonanie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalnego ze zmianą sposobu użytkowania z pewnością doprowadzi do zniszczenia co najmniej części użytych do jego budowy materiałów budowlanych oraz będzie wiązało się z poniesieniem znacznych nakładów finansowych. Co więcej, ewentualny powrót do stanu poprzedniego, po wykonaniu takiego obowiązku, również będzie wymagał poniesienia dodatkowych kosztów oraz dodatkowego nakładu pracy. Przywołane we wniosku okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Sąd może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżący wykazali więc spełnienie i uprawdopodobnienie zaistnienia ustawowej przesłanki do wstrzymania wykonania ww. decyzji. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.