VII SA/Wa 1835/16

WyrokWSA w Warszawie2017-06-22

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Izabela Ostrowska, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę, wydana bez uwzględnienia interesów strony, która mogła być pozbawiona możliwości udziału w postępowaniu, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym, choć może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, nie może być traktowane jako rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji w trybie nadzwyczajnym. Rażące naruszenie prawa wymaga oczywistości i bezsporności naruszenia, które koliduje z zasadą praworządności, a nie jedynie wad proceduralnych, które mogą być naprawione w trybie wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Spółka [...] S.A. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę oraz budowę. Organy administracji (Prezydent Miasta, Wojewoda, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Spółka zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do WSA, zarzucając m.in. naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz przepisów dotyczących warunków technicznych budynków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Paulina Sierkin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z/s w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2016 r. póz. 23 ), po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A., reprezentowanej przez r. pr. R. P., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], odmawiającej stwierdzenia, na wniosek [...] S A., nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej Pani P. C. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, garażu jednostanowiskowego, wiaty garażowej oraz budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na działce nr ewid. [...] obręb [...] w Dzielnicy [...] przy ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił ustalony stan faktyczny wskazując, że decyzją z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia na wniosek [...] S.A., nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej Pani P.C. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, garażu jednostanowiskowego, wiaty garażowej oraz budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...]. Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego, [...] S.A., reprezentowana przez r. pr. R. P., złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołanie zostało wniesione w terminie. Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. Stosownie do treści przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Dalej organ II instancji wyjaśnił znaczenie pojęcia "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że nie każde naruszenie ma charakter "rażący". Jak podkreśla się w judykaturze (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1031/12) oraz w literaturze przedmiotu (por. P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, str. 382; J. Borkowski [w:] R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel (red.), System Prawa Administracyjnego. Tom 9. Prawo procesowe administracyjne, Warszawa 2010, str. 273), o "rażącym naruszeniu prawa" można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane. Następnie organ odwoławczy przypomniał, że w myśl art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: zgodę właściciela obiektu; szkic usytuowania obiektu budowlanego; opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Jak wynika z akt sprawy, w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego. Inwestor przedłożył zwłaszcza plan sytuacyjny istniejących obiektów (Projekt budowlany - str. R/1); opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; opis zakresu i sposobu prowadzenia robot rozbiórkowych, oraz projekt budowlany rozbiórki. Bezsporna jest także zgoda właścicieli obiektu na planowaną rozbiórkę. Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z ppźn. zm. - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast stosownie do art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor wraz wnioskiem z dnia [...] września 2013 r. o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działka nr ewid. [...] obręb [...] w [...]) na cele budowlane. Tym samym w analizowanym przypadku nie naruszono rażąco wymagań ustanowionych ww. przepisami art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z dyspozycją art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Jak wynika z akt sprawy działka, na której realizowana jest sporna inwestycja w dniu wydania pozwolenia na budowę objęta była postanowieniami uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] wrześnią 2002 r., Nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...] (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...], poz. [...]). Obszar na którym znajduje się ww. działka inwestycyjna oznaczony został w powyższym akcie prawa miejscowego symbolem 31 MN (teren mieszkalnictwa zabudowy jednorodzinnej - § 6 ust. 2 pkt 1, strefa III - §7). Wobec powyższego sporne przedsięwzięcie, nie narusza rażąco ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczalnego przeznaczenia terenu. Ponadto parametry projektowanej inwestycji nie naruszają rażąco ustaleń uchwały Rady [...] z dnia [...] września 2002 r., Nr [...], co do wskaźnika powierzchni terenu biologicznie czynnego - 50% (projektowana - 57,94% - Projekt budowlany - str. 7 i 33), nieprzekraczalnej wysokości zabudowy 3 kondygnacje 12 kondygnacje i poddasze mieszkalne/ (projektowane - 2 kondygnacyjne + poddasze - Projekt budowlany - str. 71), wysokości do kalenicy - max. 12 m nad poziom terenu (projektowana - 11,90 m - Projekt budowlany - str. 71), geometrii dachów - dachy o spadku 30° - 60° (projektowany - dach o spadku 30° - Projekt budowlany - str. 11,19, 70), ilości miejsc parkingowych - 2 miejsca na lokal mieszkalny (projektowane - 4 miejsca parkingowe w garażu podziemnym - Projekt budowlany — str. 19). Ponadto badana decyzja nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm. - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). Organ wskazał, że jak wynika z dyspozycji § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., budynek na działce budowlanej należy sytuować, co do zasady, w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy i 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Analiza projektu zagospodarowania terenu (Projekt budowlany - str. 33), wykazała, że usytuowanie projektowego wolnostojącego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie uchybia rażąco cytowanym wyżej przepisom § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. W szczególności należy wskazać, że elewacja południowo - zachodnia budynku (z otworami) znajduje się w odległości 7,06 m od granicy z działką o nr ewid. [...] (działka drogowa - ul. [...]), natomiast elewacja północno - zachodnia (z otworami) znajduje się w odległości od 4,03 m do 4,22 m od granicy działki o nr ewid. [...]. Elewacja południowo - wschodnia (z otworami) znajduje się w odległości od 4,0 m do 4,12 m od granicy z działką o nr ewid. [...], natomiast elewacja północno - wschodnia budynku (z otworami) znajduje się w odległości 9,27 m od granicy z działkami o nr ewid. [...] i [...]. Oprócz powyższego organ stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na uznanie, iż sporny budynek mieszkalny został zaprojektowany z rażącym przekroczeniem - względem budynku usytuowanego na działce nr ewid. [...] - norm wynikających z przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wskazano, że ze sporządzonej przez mgr inż. arch. T. W., analizy wynika iż "Okna domu mieszkalnego zlokalizowane na działce przy ul: [...] (najbardziej narażony na zacienianie) zacienione są od godz. 7.00 do 12.00 - czas pełnego nasłonecznienia wynosi więc 5 godzin. (...) Pole widzenia dla okien pokoi mieszkalnych budynku przesłanianego wynosi odpowiednio 61,10°, 60,82° i 115,47° w płaszczyźnie poziomej (rysunek nr P 1), w polu tym w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania nie znajduje się obiekt przesłaniający". Mając na uwadze argumentację podnoszoną przez stronę skarżącą w toku niniejszego postępowania, wyjaśniono, że bez wpływu na ocenę kontrolowanej decyzji z punktu widzenia kwalifikowanego uchybienia § 13 ww. rozporządzenia, pozostaje wskazana przez skarżącą spółkę sprzeczność pomiędzy opisem a częścią graficzną analizy zacieniania i kąta przesłaniania. Należy bowiem wyjaśnić, że z powyższej analizy wynika jednoznacznie, że budynek zlokalizowany na działce przy ul. [...] z pewnością nie jest zacieniany co najmniej od godz. 14.00 do 17.00, a zatem przez 3 godziny wymagane w § 60 ust. 1 ww. rozporządzeni z dnia 12 kwietnia 2002 r. Powyższa sprzeczność dotycząca godzin 12.00-13.00 nie ma więc istotnego znaczenia, zwłaszcza mając na uwadze nieważnościowy tryb niniejszego postępowania. W aktach sprawy organu udzielającego pozwolenia na budowę brak jest jakiegokolwiek opracowania, które mogłoby podważać dowód przeprowadzony z powyższej analizy zacieniania i kąta przesłaniania przedłożonej przez Inwestora na okoliczność spełnienia wymagań z § 13 i § 60 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Organ stopnia podstawowego nie miał więc podstaw, aby odmówić jej wiarygodności. Bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje, zdaniem organu odwoławczego treść dokumentacji, przedłożonej przez stronę skarżącą w toku niniejszego postępowania nieważnościowego (kopia części rzutu budynku). Powyższym dokumentem nie dysponował organ wydający pozwolenie na budowę. Tym samym organ stopnia podstawowego, nie miał wiedzy o ewentualnym naruszeniu przepisu § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Jak wskazano wyżej, brak było również uzasadnionych podstaw, aby podważyć przywołaną wyżej "Analizę zaciemniania i kąta przesłaniania" przedłożoną przez inwestora. W ocenie organu II instancji w żadnym wypadku nie można więc zarzucić organowi stopnia podstawowego, iż wydając kontrolowane rozstrzygnięcie rażąco uchybił przywołanemu wyżej unormowaniu. Ewentualne naruszenie w tym zakresie może być traktowane co najwyżej w kategoriach nowej okoliczności faktycznej, nie znanej organowi stopnia podstawowego w dacie wydania kontrolowanej decyzji. To zaś może być przesłanką ewentualnego wznowienia postępowania w sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa ("W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję"). Organ dodał także, iż Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., zezwolił na lokalizację zjazdu indywidualnego z ulicy [...], działki nr ewid. [...] i [...] obręb [...] do nieruchomości na działkę nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w [...]. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego analiza kontrolowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2013 r" Nr [...], prowadzi do stwierdzenia, że nie jest ona obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem przepisów obowiązujących w dniu jej wydania, w tym przepisów ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Ponadto decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Dlatego też organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...]. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...] S.A. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 156 par. 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, 2. naruszenie art. 28 i 10 paragraf 1 kodeksu postępowania administracyjnego, 3. naruszenie przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dopuszczalnych odległości między budynkami oraz dopuszczalnych odległości budynków od granic działek, minimalnych czasów nasłonecznienia oraz norm dotyczących naturalnego oświetlenia, 4. nierozpoznanie istoty sprawy, W związku z podniesionymi zarzutami Spółka wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania P.C. w piśmie z dnia [...] maja 2017 r. również wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. Nr 270, zwana dalej p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto, o tym czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). W niniejszej sprawie, w postępowaniu nieważnościowym kontrolowana była decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 2013 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej Pani P. C. pozwolenia na rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, garażu jednostanowiskowego, wiaty garażowej oraz budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, na działce nr ewid. [...] obręb [...] w [...] przy ul. [...]. W ocenie Sądu, zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja o pozwoleniu na budowę nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności art. 28 i 10 k.p.a. oraz przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jaki powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie dopuszczalnych odległości między budynkami oraz dopuszczalnych odległości budynków od granic działek, minimalnych czasów nasłonecznienia oraz norm dotyczących naturalnego oświetlenia. Odnosząc się do pierwszej kwestii dotyczącej pominięcia skarżącej Spółki w postępowaniu w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę należy wskazać, że co do zasady jest to przesłanka stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania. Podkreślić należy, iż ewentualnego zaistnienia tej wady nie można rozważać w kategoriach rażącego naruszenia prawa. Według utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Tak więc wszelkie argumenty strony skarżącej, które w ich ocenie wskazują na pozbawienie Spółki możliwości udziału w sprawie dotyczącej wydania pozwolenia na budowę, nie mogą być rozważane w kategoriach wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., w tym i wady polegającej na rażącym naruszeniu prawa, o której stanowi pkt 2 wymienionego przepisu i na którą to wadę powołuje się Spółka, a w konsekwencji skutkować nieważnością decyzji objętej postępowaniem nieważnościowym. Zarzut dotyczący pozbawienia czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym może być rozpoznawany wyłącznie na gruncie przesłanek wznowienia postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, prowadzący do uznania, że okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1332/05, Lex 203669; wyrok NSA z 14 sierpnia 2001 r., sygn. akt I SA 343/01, Lex nr 55741). Dodatkowo w wyroku z 14 sierpnia 2001 r. (sygn. akt I SA 343/01) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż "w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby zarazem stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym, powodujące zaistnienie podstawy wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nie może być uznane zarazem za wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym razie doszłoby do obejścia ustalonego w art. 148 k.p.a. terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania". Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. również uznać należy, że nie uzasadnia on stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. W pierwszym rzędzie wskazać należy, że w postępowaniu toczącym się w trybie nieważnościowym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, lecz jego działanie ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji działa więc jako organ kasacyjny i w oparciu o materiał dowodowy, który posłużył do wydania badanego orzeczenia. Charakter postępowania uniemożliwia gromadzenie nowych dowodów i czynienie nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Stąd też organ orzekający w tym trybie dokonuje oceny legalności decyzji na podstawie akt postępowania zwykłego. Nie może prowadzić postępowania w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym, lecz obowiązany jest skoncentrować się na materiale zgromadzonym w postępowaniu zakończonym weryfikowaną decyzją i ustaleniach poczynionych na jego podstawie. Odnosząc te uwagi do przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organ architektoniczno-budowlany zatwierdzający sporny projekt budowlany dysponował " Analizą zacieniania i kąta przesłaniania" sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne specjalistyczne kwalifikacje. Dowód ten, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie zawierał tak oczywistych wad aby podlegał zakwestionowaniu na etapie weryfikacji projektu przez organ architektoniczno-budowlany. Wskazywana rozbieżność pomiędzy częścią graficzną a opisową analizy w zakresie czasu przesłaniania nie ma istotnego znaczenia dla zachowania warunków określonych w ww. rozporządzeniu, gdyż w obu przypadkach spełniona jest norma przewidziana w z § 13 i § 60 ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ponadto wskazać należy, że w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. sygn.. akt II OSK 1020/15 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Jedynie niewielki zakres zacieniania budynku sąsiedniego nie pozwala uznać, że przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę doszło do rażącego naruszenia § 13 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690)." Nie sposób też zgodzić się ze skarżącą Spółką w zakresie braku rozpoznania istoty sprawy przez organ odwoławczy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w postępowaniu odwoławczym przedstawił merytoryczne ustalenia w zakresie stanu faktycznego, oceny dowodów, oraz dokonał przeanalizowania wszystkich argumentów i żądań strony oraz rozważań prawnych stosownych dla rozstrzygnięcia, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Organ nie tylko rozważał argumentację strony w zakresie przesłanek nieważnościowych ale ocenił decyzję również z punktu widzenia pozostałych podstaw wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło