II KK 151/21
WyrokIzba Karna2021-06-30
Skład orzekający: Dariusz Kala
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych może być orzeczony jako środek karny za wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. lub art. 95 k.w., jeśli przepis szczególny nie przewiduje takiej możliwości?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy przewiduje to przepis szczególny. Ani art. 92 § 1 k.w., ani art. 95 k.w. nie przewidują możliwości orzeczenia takiego zakazu. Powołany przez sąd niższej instancji art. 92 § 3 k.w. dopuszcza orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., które nie zostało przypisane obwinionemu. W związku z tym orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów było bezpodstawne i stanowiło rażące naruszenie przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Obwiniony T. B. został skazany za wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. (dwukrotnie) i art. 95 k.w. w związku z art. 9 § 1 k.w. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny oraz orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów, który nie był przewidziany dla przypisanych obwinionemu wykroczeń.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 151/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Kala Protokolant Klaudia Binienda w sprawie T. B. ukaranego za czyn z art. 92 § 1 k.w. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 czerwca 2021 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt IV W (…) 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 2; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE T. B. został obwiniony o to, że w dniu 13 lutego 2019 roku na ulicy K. w Ł., kierując pojazdem marki Mercedes sprinter o numerze rejestracyjnym (…), ominął stojący na przystanku tramwaj z lewej strony, czym nie zastosował się do znaku poziomego P4 „linia podwójna ciągła", wykonał skręt w prawo w ulicę Ż. w kierunku ulicy M. nie stosując się do sygnalizatora S-2, który nadawał sygnał czerwony dla jego kierunku jazdy, nie posiadał przy sobie wymaganego dokumentu tj. prawa
2 jazdy, tj. o wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., z art. 92 § 1 k.w. i z art. 95 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.p.w. Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2020 r., sygn. akt IV W (…), Sąd Rejonowy w Ł.: 1. obwinionego T. B. uznał za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu precyzując, że czynem wyczerpał dyspozycję art. 92 § 1 k.w., art. 92 § 1 k.w. i art. 95 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w. wymierzył mu karę 2000 (dwóch tysięcy) złotych grzywny; 2. na podstawie art. 92 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1, § 2, § 3 k.w. orzekł wobec obwinionego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 (dwóch) lat, zobowiązując obwinionego do zwrotu dokumentu uprawniającego do prowadzenia pojazdów. Wyrok zawiera również rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. Od powyższego orzeczenia nie wywiedziono zwyczajnego środka zaskarżenia. Prawomocny wyrok, w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym zawartego w pkt. 2 części dyspozytywnej wyroku, zaskarżył kasacją wywiedzioną na korzyść ukaranego, Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 § 2 k.w. w zw. z art. 92 § 3 k.w., polegającego na orzeczeniu wobec T. P. B., w związku ze skazaniem za wykroczenia z art. 92 § 1 k.w., z art. 92 § 1 k.w. i z art. 95 k.w. w zw. z art. 9 § 1 k.w., środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 (dwóch) lat, podczas gdy orzeczenie tego środka karnego, wobec sprawcy wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. lub z art. 95 k.w., nie jest dopuszczalne. Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o uchylenie pkt. 2 części dyspozytywnej zaskarżonego wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się oczywiście zasadna. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w. środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Żaden z przepisów szczególnych nie
3 przewiduje zaś możliwości orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów ani za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., ani za wykroczenie z art. 95 k.w. Powołany przez sąd, jako podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, art. 92 § 3 k.w., przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w. Czynu zabronionego wyczerpującego znamiona określone w ostatnio powołanym przepisie ukaranemu jednak nie przypisano. W tym stanie rzeczy nie może budzić wątpliwości, że orzekając wobec T. B. ww. środek karny sąd rażąco obraził art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., co bez wątpienia miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Doprowadziło bowiem do bezpodstawnego zastosowania wobec T. B. zakazu prowadzenia pojazdów. W tym stanie rzeczy kasację należało uznać za oczywiście zasadną (art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 § 1 k.p.w.) i w konsekwencji uchylić rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego wyroku, bez potrzeby wydawania orzeczenia następczego (zob. szerzej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt V KK 100/12). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 638 k.p.k. w zw. z art. 121 k.p.w.
Powiązane orzeczenia
- II KK 163/24 2024-06-28Czy można orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środek karny za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. w sytuacji braku przepisu szczególnego przewidującego taką możliwość?
- IV KK 536/24 2025-02-25Czy sąd może orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 92 § 3 k.w. za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.?
- I KK 73/25 2025-03-25Czy można orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., jeśli przepis ten nie przewiduje takiego środka, a przepis art. 92 § 3 k.w. pozwala na jego orzeczenie tylko za wykroc…
- IV KK 271/24 2024-07-25Czy orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa, które skutkuje koniecznością uchylenia tego orzeczenia?
- II KK 461/24 2024-11-14Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
Powołane przepisy
art. 92 § 1art. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 95art. 9 § 1 KPart. 9 § 1art. 92 § 3art. 29 § 1art. 28 § 2art. 92 § 2art. 112 § 1 KPart. 638 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy