I KK 73/25
WyrokIzba Karna2025-03-25
Skład orzekający: Małgorzata Bednarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., jeśli przepis ten nie przewiduje takiego środka, a przepis art. 92 § 3 k.w. pozwala na jego orzeczenie tylko za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów nie może być orzeczony za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., ponieważ żaden przepis szczególny nie przewiduje takiej możliwości. Powołany przez sąd niższej instancji art. 92 § 3 k.w. dopuszcza orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., którego obwiniony nie popełnił. W związku z tym orzeczenie środka karnego było rażącym naruszeniem prawa materialnego.Stan faktyczny
Obwiniony A. S. został uznany winnym popełnienia dwóch wykroczeń drogowych: niezatrzymania się do znaku "linia podwójna ciągła" (art. 92 § 1 k.w.) oraz zakazu wyprzedzania (art. 92 b k.w.). Sąd Rejonowy wymierzył mu karę grzywny oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy. Prokurator Generalny wniósł kasację w części dotyczącej środka karnego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym orzeczonego środka karnego i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
I KK 73/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Bednarek w sprawie A. S. ukaranego za czyn z art. 92 § 1 k.w. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. w dniu 25 marca 2025 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego – na korzyść ukaranego w części dot. orzeczonego środka karnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z 3 kwietnia 2024 r., sygn. VIII W 248/24 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie 2; 2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE A.S. został obwiniony o to, że: 1. w dniu 28 grudnia 2023 roku, ok. godz. 16:15 w miejscowości S. DK[…], kierując pojazdem marki B. nr rej. P. , pomimo takiego obowiązku nie zastosował się do znaku pionowego P-4, tj. „linia podwójna ciągła”;
I KK 73/25 2 2. w dniu 28 grudnia 2023 roku, ok. godz. 16:15 w miejscowości S. DK[…], kierując pojazdem marki B. nr rej. P. , pomimo takiego obowiązku nie zastosował się do znaku pionowego B-25, tj. „zakaz wyprzedzania”; tj. o wykroczenia: 1. z art. 92 § 1 k.w. w zw. z § 86 ust. 5 ZSD, 2. z art. 92 b k.w. w zw. z § 23 ust. 1-3 ZSD - rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 roku w sprawie znaków i sygnałów drogowych -Dz. U. 2019.2310 (k. 19). Sąd Rejonowy Poznań-Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, wyrokiem z 3 kwietnia 2024 r., sygn. akt VIII W 248/24: 1. obwinionego A. S. uznał winnym obu zarzuconych mu czynów, popełnionych w sposób opisany wyżej, z tą zmianą, że przyjął, że znak P-4 ma charakter znaku poziomego, tj. dwóch wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 92 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. w zw. z art. 24 a § 1 k.w. wymierzył mu karę 6.000 zł; 2. na podstawie art. 92 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 k.w. orzekł wobec obwinionego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy; 3. na podstawie art. 121 § 1 k.p.w. w zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił obwinionego z obowiązku zapłaty na rzecz Skarbu Państwa wydatków i opłaty. Od powyższego wyroku żadna ze stron nie wniosła sprzeciwu i orzeczenie to uprawomocniło się z dniem 5 czerwca 2024 r. Kasację od powyższego wyroku, na korzyść ukaranego w części dot. orzeczonego środka karnego, wywiódł Prokurator Generalny, który zarzucił mu: rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 92 § 3 k.w. poprzez orzeczenie na podstawie powyższego przepisu – wobec obwinionego o popełnienie wykroczeń z art. 92 § 1 k.w. i z art. 92 b k.w. - środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
I KK 73/25 3 mechanicznych na okres 8 miesięcy, w sytuacji, gdy nie istniały faktyczne i prawne przesłanki umożliwiające orzeczenie wobec obwinionego tego środka. Stawiając powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Kasacja okazała się oczywiście zasadna co umożliwiało rozpoznanie jej Sądowi Najwyższemu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w. Słusznie podniósł Prokurator Generalny, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w. środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. Żaden natomiast z przepisów szczególnych nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. Powołany przez sąd, jako podstawa prawna orzeczenia zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, art. 92 § 3 k.w., przewiduje możliwość orzeczenia środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów wyłącznie za wykroczenie z art. 92 § 2 k.w., którego to czynu ukaranemu nie przypisano. W tym stanie rzeczy oczywistym jest, że orzekając wobec A. S. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 8 miesięcy sąd rażąco obraził art. 28 § 2 k.w. i art. 92 § 3 k.w., co bez wątpienia miało istotny wpływ na treść orzeczenia. Doprowadziło bowiem do bezpodstawnego zastosowania wobec A. S. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Kasację zatem należało uznać za oczywiście zasadną i w konsekwencji uchylić rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 zaskarżonego wyroku, bez potrzeby wydawania orzeczenia następczego (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt V KK 100/12 a także wyrok Sądu Najwyższego z 30 czerwca 2021 r., sygn. akt II KK 151/21). O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł w oparciu o przepis art. 638 k.p.k. w zw. z art. 121 k.p.w.
I KK 73/25 4 [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- IV KK 536/24 2025-02-25Czy sąd może orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na podstawie art. 92 § 3 k.w. za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w.?
- II KK 163/24 2024-06-28Czy można orzec zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych jako środek karny za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w. w sytuacji braku przepisu szczególnego przewidującego taką możliwość?
- II KK 151/21 2021-06-30Czy zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych może być orzeczony jako środek karny za wykroczenia z art. 92 § 1 k.w. lub art. 95 k.w., jeśli przepis szczególny nie przewiduje takiej możliwości?
- II KK 461/24 2024-11-14Czy orzeczenie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych bez wskazania okresu jego obowiązywania stanowi rażące naruszenie prawa materialnego?
- III KK 403/20 2021-02-09Czy w przypadku popełnienia wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. przez osobę, która wcześniej popełniła przestępstwo lub inne wykroczenie, można orzec środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, jeśli sprawca nie posia…
Powołane przepisy
art. 92 § 1art. 535 § 5 KPKart. 112 KPart. 92art. 9 § 2art. 24art. 92 § 3art. 29 § 1art. 121 § 1 KPart. 624 § 1 KPKart. 28 § 2art. 92 § 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy