III KK 287/23
WyrokIzba Karna2023-07-13
Skład orzekający: Dariusz Świecki, Małgorzata Gierszon, Andrzej Siuchniński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie w sprawie wykroczenia powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie skazany za te same czyny?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że w przypadku, gdy postępowanie dotyczące tego samego czynu zostało już prawomocnie zakończone, zachodzi bezwzględna przyczyna umorzenia postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Skazanie za te same czyny, które były już przedmiotem prawomocnego osądu, stanowi rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Kielcach wydał wyrok nakazowy skazujący M. L. za dwa wykroczenia: prowadzenie pojazdu bez uprawnień (art. 94 § 1 k.w.) i niestosowanie się do znaku drogowego (art. 92 § 1 k.w.). Wyrok ten stał się prawomocny. Okazało się jednak, że M. L. został już wcześniej prawomocnie skazany za te same czyny wyrokiem nakazowym innego sądu rejonowego. Prokurator Generalny wniósł kasację od drugiego wyroku, wskazując na naruszenie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami.Pełny tekst orzeczenia
III KK 287/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 lipca 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Andrzej Siuchniński w sprawie M. L., ukaranego za czyny z art. 94 § 1 k.w. i art. 92 § 1 k.w. po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2023 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 21 marca 2023 r., sygn. II W 310/23, uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 21 marca 2023 r. (sygn. II W 310/23) Sąd Rejonowy w Kielcach ukarał M. L. za czyny z art. 94 § 1 k.w. i art. 92 § 1 k.w., za co wymierzył mu karę grzywny w wysokości 1600 zł oraz orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy.
III KK 287/23 2 Wobec niezłożenia sprzeciwu przez żadną ze stron postępowania, wyrok ten stał się prawomocny z dniem 29 marca 2023 r. Kasację od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach wywiódł obecnie Prokurator Generalny i — zaskarżając ten wyrok w całości na korzyść M. L. — zarzucił mu: „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na skazaniu obwinionego M.L przez Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt II W 310/23, który uprawomocnił się w dniu 29 marca 2023 r., za czyny polegające na tym, że w dniu […] 2023 r. około godziny 21:55 w K. na ul. […]. prowadził pojazd m-ki S. o nr rej. […] po drodze publicznej nie mając do tego wymaganych uprawnień, tj. za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. oraz polegające na tym, że w dniu […] 2023 r. około godziny 21:35 w K. na ul. […] prowadząc pojazd m-ki S. o nr rej. […] po drodze publicznej nie zastosował się do znaku B-1 „zakaz ruchu w obu kierunkach”, tj. za wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., pomimo tego, że obwiniony za popełnienie tych samych czynów został już prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt IX W 306/23, który uprawomocnił się w dniu 11 marca 2023 r., wobec czego zachodziła konieczność umorzenia postępowania, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.” Podnosząc taki zarzut, skarżący wniósł o uchylenie wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja wniesiona przez Prokuratora okazała się zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpoznanie oraz uwzględnienie przez Sąd Najwyższy na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). W pełni podzielić należy stanowisko Prokuratora Generalnego, że w niniejszej sprawie doszło do rażącej obrazy przepisu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. M.L za te same czyny, tj. za to, że […] 2023 r. w K. na ul. […]. prowadził pojazd m-ki S. o nr rej. […] po drodze publicznej nie mając do tego wymaganych uprawnień, tj. wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. oraz za to, że […] 2023 r. w K. na ul. […]
III KK 287/23 3 prowadząc pojazd m-ki S. o nr rej. […] po drodze publicznej nie zastosował się do znaku B-1 „zakaz ruchu w obu kierunkach”, tj. wykroczenie z art. 92 § 1 k.w., został wcześniej skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt IX W 306/23. Ten wyrok również nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w I instancji dnia 11 marca 2023 r. (k. 23-24, 26-27, 29 sygn. akt IX W 306/23). Zaskarżone kasacją orzeczenie zostało zatem wydane z rażącym i mającym istotny wpływ na wydany wyrok naruszeniem prawa, to jest art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., który przewiduje bezwzględny nakaz umorzenia postępowania, gdy postępowanie dotyczące tego samego czyn zostało wcześniej prawomocnie zakończone. Przez ten sam czyn rozumieć należy to samo zdarzenie faktyczne, które było już uprzednio przedmiotem osądu, bez względu na jego kwalifikację prawną czy różnice w opisie czynu, jeżeli tylko konkretne okoliczności ustalone w obu postępowaniach odnośnie do identyczności przedmiotu przestępstwa, przedmiotu czynności wykonawczej, a także posiłkowo miejsca, czasu i okoliczności jego popełniania wskazują na tożsamość czynu, przy czym już np. różnice w opisie sposobu działania sprawcy nie mają tu decydującego charakteru (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II KK 196/07, OSNwSK 2007/1, poz. 1997; z dnia 18 lutego 2009 r., sygn. akt V KK 4/09, LEX nr 486533). W realiach niniejszej sprawy, biorąc pod uwagę te kryteria podmiotowo - przedmiotowe, nie budzi wątpliwości, iż wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 20 lutego 2023 r., sygn. akt IX W 306/23 oraz wyrok nakazowy Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia 21 marca 2023 r., sygn. akt II W 310/23 odnoszą się do tej samej osoby obwinionego – M. L. i dotyczą tych samych zdarzeń historycznych z dnia […] 2023 r. Następstwem takiego procedowania Sądu Rejonowego w Kielcach jest funkcjonowanie w obrocie prawnym niezależnie od siebie dwóch prawomocnych wyroków, dotyczących tych samych czynów, tej samej osoby, która przez to poniosła podwójną odpowiedzialność kamą za to samo wykroczenie. W związku z tym wniesiona na korzyść obwinionej kasacja uznana została za oczywiście zasadną.
III KK 287/23 4 Sąd Najwyższy stwierdzając zaistniałe w sprawie uchybienie, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. [J. J.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I KK 185/25 2025-10-03Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn?
- V KK 113/25 2025-04-11Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli sprawca został już prawomocnie ukarany za ten sam czyn?
- I KK 329/23 2024-01-16Czy postępowanie w sprawie wykroczenia powinno zostać umorzone, jeśli obwiniony został już prawomocnie skazany za ten sam czyn w innym postępowaniu?
- II KK 215/25 2025-07-30Czy postępowanie w sprawie o wykroczenie powinno zostać umorzone, jeśli zostało już prawomocnie zakończone w stosunku do tego samego czynu i tej samej osoby?
- II KK 264/12 2012-11-20Czy postępowanie w sprawie wykroczenia może zostać umorzone na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. w sytuacji, gdy sprawca został już prawomocnie skazany za ten sam czyn?
Powołane przepisy
art. 94 § 1art. 92 § 1art. 535 § 5 KPKart. 5 § 1 pkt 8 KPart. 104 § 1 pkt 7 KP§ 1§ 5§ 1 pkt 8§ 1 pkt 7
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy