I KZP 14/10

POSTANOWIENIE Z DNIA 30 WRZEŚNIA 2010 R. I KZP 14/10 Przepis art. 575 § 1 k.p.k. rozumieć należy w ten sposób, że w sytua-cji, w której zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łącznego, z chwilą wydania takiego wyroku, poprzedni wyrok łączny traci moc w całości, bez względu na zakres różnic w treści obu wyroków i bez względu na to ile kar łącznych wymierzono w poprzednim wyroku łącznym. Przewodniczący: sędzia SN R. Malarski. Sędziowie SN: T. Artymiuk, M. Laskowski (sprawozdawca). Prokurator Prokuratury Generalnej: B. Mik. Sąd Najwyższy w sprawie skazanego Zbigniewa B. o wydanie wyro-ku łącznego, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 30 września 2010 r., przedstawionego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. przez Sąd Okręgowy w O., postanowieniem z dnia 14 maja 2010 r., zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: „Czy użyty w art. 575 § 1 k.p.k. termin „wyrok łączny” odnosi się do wyroku rozumianego jako orzeczenie, czy też jego części wyznaczonej granicami zbiegu realnego przestępstw, warunkującego jedną karę łączną orzekaną na podstawie art. 85 k.k.?” postanowił odmówić podjęcia uchwały. 2 UZASADNIENIE Przedstawione Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne powstało w następującej sytuacji procesowej. Sąd Rejonowy w L. w wyroku łącznym z dnia 15 stycznia 2007 r., wydanym po rozpoznaniu wniosku skazanego Zbigniewa B. połączył kary wymierzone skazanemu następującymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 lutego 2003 r., II K 534/02, którym skazany został za przestępstwo popełnione w dniu 3 września 2002 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. Sądu Rejonowego w B. z dnia 30 maja 2003 r., II K 60/03, którym ska-zany został za przestępstwo popełnione w dniach 1 października 2002 r. i 10 października 2002 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności i wymierzył karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Tym samym wyrokiem łącznym sąd połączył kary wymierzone Zbi-gniewowi B. wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w L. z dnia 24 sierpnia 2005 r., II K 380/05, którym skazany został za czyn popełniony w dniu 20 kwietnia 2005 r. na karę roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, 2. Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 sierpnia 2006 r., II K 61/06, którym skazany został za przestępstwo popełnione w dniu 3 sierpnia 2005 r. na karę 3 lat pozbawienia wolności i wymierzył drugą w tym wyroku karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Sąd Rejonowy w L. w omawianym wyroku łącznym umorzył jedno-cześnie na podstawie art. 572 k.p.k. postępowanie w sprawie wydania wy-roku łącznego w odniesieniu do następujących wyroków skazujących Zbi-gniewa B.: 1. Sądu Rejonowego w B. z dnia 18 września 2003 r., VI K 342/03, za czy-ny popełnione w kwietniu 2003 r. i w dniu 3 maja 2003 r., 3 2. Sądu Rejonowego w B. z dnia 22 czerwca 2004 r., II K 212/04, za czyn popełniony od dnia 10 kwietnia 2003 r. do dnia 1 czerwca 2004 r., 3. Sądu Rejonowego w L. z dnia 24 października 2005 r., II K 466/05, za czyn popełniony w dniu 6 kwietnia 2005 r., 4. Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 kwietnia 2006 r., II K 874/05, za czyn popełniony w dniu 6 października 2005 r. Sąd uznał, że w odniesieniu do wymienionych czterech wyroków nie zachodzą warunki przewidziane w art. 85 k.k., pozwalające na wymierzenie skazanemu kary łącznej. W dniu 7 marca 2007 r. skazany Zbigniew B. złożył kolejny wniosek o wydanie wyroku łącznego, w którym wskazał, jako mające podlegać połą-czeniu wszystkie wymienione powyżej wyroki Sądu Rejonowego w L. i Są-du Rejonowego w B. – razem 8 wyroków. Sąd Rejonowy w L. postanowie-niem z dnia 27 sierpnia 2007 r., II K 171/07, umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, uznając, iż w sprawie skazanego zapadł już w dniu 15 stycznia 2007 r. opisany na wstępie wyrok łączny, II K 568/06, i ponowne orzekanie w odniesieniu do tych samych, wskazanych we wniosku wyroków jest niedopuszczalne. Po rozpoznaniu zażalenia skazanego, Sąd Okręgowy w O. postano-wieniem z dnia 14 grudnia 2007 r., VII Kz 917/07, uchylił postanowienie o umorzeniu postępowania, wskazując, iż z danych o karalności Zbigniewa B. wynika, że został on skazany dziewięciokrotnie i przed wydaniem orze-czenia w kwestii wyroku łącznego należy poddać analizie wszystkie dzie-więć skazań. Sprawę przekazano Sądowi Rejonowemu w L. do ponowne-go rozpoznania. Sąd ten w dniu 12 marca 2008 r., II K 780/07, wydał kolejny wyrok łączny, w którym połączył kary pozbawienia wolności wymierzone Zbignie-wowi B. następującymi wyrokami: 4 1. Sądu Rejonowego w L. z dnia 12 kwietnia 2006 r., II K 874/05, w wymia-rze 3 lat i 6 miesięcy, za czyn popełniony w dniu 6 października 2005 r., 2. Sądu Rejonowego w L. z dnia 18 sierpnia 2006 r., II K 61/06, w wymia-rze 3 lat pozbawienia wolności, za czyn popełniony w dniu 3 sierpnia 2005 r. i wymierzył karę łączną 5 lat pozbawienia wolności. W odniesieniu do po-zostałych wyroków skazujących Zbigniewa B. sąd umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Z treści wyroku wynika, że sąd poddał ocenie osiem wyroków Sądów Rejonowych w L. i B., wymienionych na wstępie oraz dziewiąty – wyrok Sądu Rejonowego w L. z dnia 8 marca 2006 r., II W 217/05, skazujący za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. na karę 10 dni aresztu. Wyrok łączny z dnia 12 marca 2008 r. nie został zaskarżo-ny. W dniu 6 stycznia 2010 r. do Sądu Rejonowego w L. wpłynął kolejny wniosek Zbigniewa B. o wydanie wyroku łącznego w odniesieniu do dzie-więciu prawomocnych wyroków skazujących, wymienionych w wyroku łącznym wydanym w dniu 12 marca 2008 r., II K 780/07. Postanowieniem z dnia 15 marca 20010 r., II K 7/10, sąd ten umorzył postępowanie na pod-stawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., uznając, że wszystkie wyroki skazujące Zbi-gniewa B. stanowiły już przedmiot rozstrzygnięcia sądu wydającego wyrok łączny w sprawie II K 780/07 i brak podstaw do ponownego orzekania wo-bec tożsamości podmiotowej i przedmiotowej postępowania. Zbigniew B. złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się wydania wyroku łącz-nego, który uwzględni wszystkie występujące w sprawie zbiegi realne po-między poszczególnymi, przypisanymi skazanemu przestępstwami. Roz-poznający zażalenie Sąd Okręgowy w O. uznał, że wyłoniło się w sprawie zagadnienie prawne wymagające zasadniczej wykładni ustawy i zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o rozstrzygnięcie. 5 Sąd występujący na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. o rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego zauważył, że w pierwszym z omówionych wyroków łącznych z dnia 15 stycznia 2007 r. Sąd Rejonowy w L. wymierzył skaza-nemu dwie kary łączne. Drugi wyrok łączny – z dnia 12 marca 2008 r. inge-rował w rozstrzygnięcie w zakresie stanowiącym podstawę wymierzenia tylko jednej z tych kar. Sąd odwoławczy nabrał w tej sytuacji wątpliwości, czy zgodnie z regułą wyrażoną w art. 575 § 1 k.p.k. wyrok łączny z dnia 12 marca 2008 r. spowodował utratę mocy wcześniej wydanego wyroku łącz-nego w całości, czy jedynie w odniesieniu do rozstrzygnięcia w przedmiocie jednej z orzeczonych kar łącznych. Sąd odwoławczy dostrzegł przy tym, że w wyroku łącznym z dnia 12 marca 2008 r. Sąd Rejonowy w L. nie wskazał podstawy umorzenia postępowania, co do nieobjętych połączeniem wyro-ków. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy w O. podkreślił, że w orzecznictwie spotyka się różne poglądy na tę kwestię oraz że odpowiedź na zadane pytanie wpłynie na treść rozstrzygnięcia w postępowaniu zaża-leniowym. Prokurator Generalny w stanowisku wyrażonym na piśmie wniósł o odmowę podjęcia uchwały. Prokurator podkreślił, że Sąd odwoławczy nie wykazał, aby przepis art. 575 § 1 k.p.k. był sformułowany w sposób wadli-wy i niejasny, a nadto zauważył, że przedstawione zagadnienie nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia wniesionego zażalenia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Na wstępie rozważenia wymaga, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki do wystąpienia z tzw. „pytaniem prawnym” do Sądu Najwyższe-go. Po pierwsze sądem uprawnionym do wystąpienia do Sądu Najwyż-szego na podstawie art. 441 § 1 k.p.k. jest jedynie sąd odwoławczy. Ten warunek jest niewątpliwie spełniony, Sąd Okręgowy w O. rozpoznaje bo-wiem zażalenie skazanego. 6 Po drugie, sposób rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia de-cydować powinien o rozstrzygnięciu środka odwoławczego w danej spra-wie. Innymi słowy, zadane pytanie wyłonić się musi podczas rozpoznawa-nia środka odwoławczego i nie może mieć charakteru abstrakcyjnego. Za-żalenie skazanego odnosi się do sytuacji procesowej wywołanej złożeniem przez niego wniosku o wydanie kolejnego wyroku łącznego obejmującego kary wymierzone wyrokami, które były już przedmiotem rozważań Sądu Rejonowego w L. wydającego wyrok łączny w dniu 12 marca 2008 r. Sąd Rejonowy uznał, iż brak podstaw do przyjęcia, że w sprawie zachodzi po-trzeba wydania nowego wyroku łącznego. Wszystkie wyroki skazujące Zbi-gniewa B. były bowiem analizowane w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego i żaden z nich nie uległ uchyleniu ani zmianie. Przedmiotem roz-ważań Sądu odwoławczego jest w tej sytuacji odpowiedź na pytanie, czy możliwe jest rozpoznanie wniosku skazanego o wydanie wyroku łącznego, wniosku dotyczącego tej samej osoby i tych samych wyroków, które sta-nowiły przedmiot rozstrzygnięcia w postępowaniu o wydanie wyroku łącz-nego zakończonym przez Sąd Rejonowy w L. wydaniem wyroku łącznego w dniu 12 marca 2008 r. Podlegające rozpoznaniu zażalenie skazanego kwestionuje wyrażony w zaskarżonym postanowieniu pogląd, że w sprawie tej zachodzi powaga rzeczy osądzonej, to jest przesłanka z art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Kwestia występowania przesłanki rei iudicatae – powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do wyroku łącznego była wielokrotnie przedmio-tem rozważań Sądu Najwyższego i nie wydaje się sporna. (zob. wyroki Są-du Najwyższego: z dnia 17 listopada 2004 r., V KK 326/04, OSPr i Pr 2005, nr 7-8, poz. 15; z dnia 3 października 2005 r., V KK 151/05, OSPr i Pr – orzecznictwo 2006, nr 2, poz. 8; z dnia 21 maja 2008 r., V KK 147/08, R-OSNKW 2008, poz. 1135; z dnia 23 lipca 2008 r., V KK 142/08, R-OSNKW 2008, poz. 1529; z dnia 20 listopada 2008 r., V KK 347/08, R-OSNKW 2008 r., poz. 2345). Wyrok łączny staje się, jak każdy inny wyrok, prawo- 7 mocny i tylko spełnienie przesłanek wskazanych w art. 575 k.p.k. może spowodować utratę jego mocy. Jedynie zatem potrzeba dokonania zasad-niczej wykładni tego przepisu mogłaby stanowić podstawę podjęcia uchwa-ły przez Sąd Najwyższy. Po trzecie, zagadnienie prawne przedstawiane przez sąd odwoław-czy powinno wymagać dokonania zasadniczej wykładni ustawy. Zagadnie-nie to stanowić powinno istotny problem interpretacyjny dotyczący przepisu lub przepisów ustawy, które najczęściej są rozbieżnie rozumiane w prakty-ce orzeczniczej i literaturze. Związane jest to przeważnie z wadliwą lub nie-jasną redakcją przepisu, który może być interpretowany w różny, czasem przeciwstawny sposób. Podkreśla się przy tym, że sąd odwoławczy powi-nien zawsze podjąć próbę wyjaśnienia nasuwających się wątpliwości i do-piero wówczas, gdy nie jest w stanie ich rozwiązać, przedstawić zagadnie-nie Sądowi Najwyższemu. Innymi słowy, Sąd Najwyższy nie może zastę-pować sądów w dokonywaniu wszelkiej wykładni ustawy, a powinien jedy-nie dokonywać wykładni zasadniczej, to jest takiej, która ma charakter wy-jątkowy, często precedensowy, odnoszący się do zagadnień dotąd niewy-jaśnionych, budzących spory i kontrowersje (zob. R. A. Stefański: Instytucja pytań prawnych do Sądu Najwyższego w sprawach karnych, Kraków 2001 r., s. 253 – 257, 289 – 291 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższe-go oraz m.in. uchwała z dnia 19 sierpnia 1999 r., I KZP 23/99, OSNKW 1999 r., z. 9-10, poz. 50; postanowienie z dnia 26 stycznia 2007 r., I KZP 33/06, OSNKW 2007 r., z. 2, poz. 11; postanowienie z dnia 24 maja 2007 r., I KZP 10/07, OSNKW 2007 r., z. 6, poz. 47). Proces ustalania znaczenia treści przepisu art. 575 § 1 k.p.k. wska-zanego w przedstawionym zagadnieniu rozpocząć należy od dyrektyw ję-zykowych, to jest od ustalenia sensu danego wyrażenia poprzez analizę znaczenia poszczególnych słów (zob. P. Hofmański, S. Zabłocki: Elementy metodyki pracy sędziego w sprawach karnych, Kraków 2006, s. 220; L. Mo- 8 rawski: Wykładnia w orzecznictwie sądów, Toruń 2002, s. 115 – 117; M. Zieliński: Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Warszawa 2002, s. 242 – 243). Wątpliwości sądu odwoławczego dotyczą przy tym zawarte-go w tym przepisie terminu „wyrok łączny” i jego odniesienie do pojęcia ka-ry łącznej orzekanej w wyroku łącznym. Stwierdzić należy, że ustawodawca konsekwentnie rozróżnia pojęcie prawa karnego materialnego – kary łącznej, o której mowa przede wszyst-kim w przepisach art. 85 – 88 k.k. i instytucję prawa procesowego, jaką jest wyrok łączny, któremu poświęcono Rozdział 60 Kodeksu postępowania karnego. Z treści art. 569 § 1 k.p.k. wynika, że warunkiem wydania wyroku łącznego jest między innymi zaistnienie przesłanek do orzeczenia kary łącznej, a więc wystąpienie realnego zbiegu przestępstw, o którym mowa w art. 85 k.k. W wyroku łącznym, w przypadku wystąpienia dwóch lub więcej zbiegów realnych, istnieje możliwość wymierzenia odpowiednio większej liczby kar łącznych. Brak podstaw do przyjęcia, aby w przepisach Kodeksu karnego i Kodeksu postępowania karnego znajdowały się przepisy rodzące wątpliwości co do zakresu znaczeń terminów „kara łączna” i „wyrok łączny”. Przepisy art. 569 – 577 zgrupowane w Rozdziale 60 Kodeksu postę-powania karnego dotyczą niewątpliwie wyroku łącznego i reguł postępo-wania w sprawie o wydanie takiego wyroku. Wskazany w przedstawionym zagadnieniu przepis art. 575 k.p.k. także niewątpliwie dotyczy wyroku łącz-nego. Wskazuje na to konsekwentnie stosowana przez ustawodawcę ter-minologia i usytuowanie przepisu w Kodeksie postępowania karnego w dziale grupującym postępowania po uprawomocnieniu się wyroku. Z treści art. 575 § 1 k.p.k. wynika, iż potrzeba wydania nowego wyroku łącznego powoduje, że z chwilą jego wydania poprzedni wyrok łączny traci moc. Od-czytać z tego można wolę ustawodawcy, aby w odniesieniu do tego same-go skazanego i tych samych wyroków jednostkowych stanowiących pod-stawę do wydania wyroku łącznego mógł być wydany tylko jeden wyrok 9 łączny. Z chwilą, gdy podstawa ta ulega zmianie bądź to przez uchylenie jednego z wyroków, bądź przez rozszerzenie katalogu przestępstw pozo-stających w zbiegu realnym i kar podlegających łączeniu, po wydaniu no-wego wyroku łącznego, poprzednio wydany traci moc. Zostaje tym samym trwale wyeliminowany z obrotu prawnego. Pamiętać należy, że jedną z funkcji wyroku łącznego jest funkcja porządkująca. Przestępstwa objęte wyrokiem łącznym mogły być teoretycznie osądzone w toku jednego po-stępowania. Z różnych względów często tak się nie dzieje. Stąd też usta-wodawca umożliwia w wyroku łącznym wymierzenie za pozostające w zbiegu realnym przestępstwa jednej kary łącznej. Takiej kary, jaka mogłaby być wymierzona przez sąd, gdyby wszystkie te przestępstwa były osądzo-ne w toku jednego postępowania. Sąd może wówczas ocenić należycie ca-łość przestępnej działalności danej osoby i wymierzyć współmierną karę (zob. D. Kala: Postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego, To-ruń 2003, s. 28 – 29). Treść przepisu art. 575 § 1 k.p.k. wprost odnosi się do wyroku łącz-nego, a nie do kary łącznej. O tym, że przepis ten dotyczy wyroku łącznego świadczy także właśnie porządkujący charakter wyroku łącznego. W przy-padku odmiennego rozumienia tego przepisu, odnoszenia go do każdej z kar łącznych wymierzonych w wyroku łącznym, w obrocie prawnym mogły-by funkcjonować co najmniej dwa wyroki łączne wydane po zakończeniu postępowania, którego przedmiot stanowiły te same wyroki jednostkowe stanowiące podstawę wydania wyroku łącznego. Ponadto zwrócić należy uwagę na treść art. 575 § 2 k.p.k. Ustawo-dawca podkreślił w nim, że uchylenie lub zmiana choćby jednego z wyro-ków stanowiących podstawę wyroku łącznego powoduje utratę mocy tego wyroku. Użycie słowa „choćby” wskazuje na wolę ustawodawcy co do tego, że zmiana nawet jednej z części składowych wyroku łącznego powoduje upadek – utratę mocy – całości. Stwierdzić zatem należy, że brak podstaw 10 do przyjęcia, iż wyrok łączny, w którym wymierzono kilka kar łącznych, to w rzeczywistości kompilacja kilku wyroków łącznych. Przeczyłoby to funkcji porządkującej wyroku łącznego i niweczyło możliwość oceny całokształtu przestępnych działań i zaniechań konkretnej osoby. Tak więc, przepis art. 575 § 1 k.p.k. rozumieć należy w ten sposób, że w sytuacji, w której zachodzi potrzeba wydania nowego wyroku łączne-go, z chwilą wydania takiego wyroku, poprzedni wyrok łączny traci moc w całości, bez względu na zakres różnic w treści obu wyroków i bez względu na to ile kar łącznych wymierzono w poprzednim wyroku łącznym. Zauważyć przy tym trzeba, że w taki sposób rozumiano ten przepis w publikowanych orzeczeniach sądów apelacyjnych odnoszących się do ta-kich samych konfiguracji procesowych, jak w przedstawionym zagadnieniu (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 lutego 2006 r., II Aka 26/06, KZS 2006, z. 7-8, poz. 158; postanowienie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 października 2008 r., II AKz 474/08, OSA 2009, nr 5, poz. 22; wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2009 r., II Aka 364/09, OSAW 2010, nr 1, poz. 170). Sąd przedstawiający zagadnienie prawne stwierdził, że „w orzecznictwie spotyka się różne po-glądy na tę kwestię”, w innym miejscu uzasadnienia powołał się na „poglą-dy przeciwne, wyrażane w orzecznictwie Sądów Okręgowych”. Sąd Okrę-gowy w O. nie wskazał jednak konkretnych orzeczeń, ani publikacji tego rodzaju. Trudno w tej sytuacji zasadnie twierdzić, że przedstawione zagad-nienie dotyczy kwestii rozbieżnie interpretowanej w judykaturze lub doktry-nie. Obok jasnego brzmienia przepisu art. 575 § 1 k.p.k. stanowi to także argument przemawiający przeciwko podjęciu uchwały przez Sąd Najwyż-szy. Podkreślić dodatkowo trzeba, że przepis art. 575 § 1 k.p.k. mówi o utracie mocy poprzedniego wyroku łącznego. Utrata mocy oznacza, że po-przednie połączenia kar ulegają rozwiązaniu i przy wydaniu nowego wyro- 11 ku łącznego podstawę rozstrzygnięcia stanowić będą kary jednostkowe, a nie kary łączne. Zwrócić przy tym należy uwagę na pogląd Sądu Najwyż-szego wyrażony w postanowieniu z dnia 4 lipca 2007 r., V KK 419/06, OSNKW 2007, z. 10, poz. 74, stwierdzający, że każde kolejne postępowa-nie w przedmiocie wydania wyroku łącznego za podstawę orzekania kary łącznej przyjmuje wyłącznie kary wymierzone za poszczególne przestęp-stwa, z uwzględnieniem, że poprzednio orzeczona kara łączna utraciła moc (zob. także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2008 r., V KK 309/07, R-OSNKW 2008, poz. 21). Utrata mocy to pojęcie inne aniżeli uchylenie wyroku i o ile uchylenie może dotyczyć części orzeczenia, to utrata mocy oznacza eliminację wyroku w całości. Dodatkowo, na tle faktów ujawnionych w sprawie stanowiącej przed-miot rozpoznania Sądu Okręgowego w O. zauważyć trzeba, że przepis art. 85 k.k. umożliwia orzeczenie kary łącznej jedynie wtedy, gdy sprawca po-pełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, co do któ-regokolwiek z tych przestępstw. Sąd orzeka wówczas karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Przepis ten nie daje podstaw do orzekania kary łącznej w przypadku zbie-gu przestępstwa i wykroczenia. Brak także innej podstawy do orzeczenia takiej kary zarówno w Kodeksie karnym, jak i Kodeksie wykroczeń lub w jakiejkolwiek innej ustawie. Nadto kara aresztu i kara pozbawienia wolności nie są karami tego samego rodzaju, co jest kolejnym warunkiem orzecze-nia kary łącznej (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 23 kwietnia 1999 r., V KKN 13/99, OSNPr i Pr 1999, nr 9, poz. 20; z dnia 8 grudnia 2003 r., V KK 288/03, OSPr i Pr, nr 3, poz. 14; z dnia 26 czerwca 2007 r., II KK 115/07, R-OSNKW 2007, poz. 1425). W tej sytuacji postanowienie Sądu Okręgowego w O. z dnia 14 grud-nia 2007 r. uchylające postanowienie Sądu Rejonowego w L. o umorzeniu postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego i przekazujące 12 sprawę do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, aby rozważyć kolejny dziewiąty wyrok skazujący Zbigniewa B. było błędne. Tym dziewiątym wy-rokiem był bowiem wyrok skazujący za wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. Wy-rok ten nie mógł zatem wpływać na prawidłowość rozstrzygnięcia w przed-miocie wyroku łącznego. W tym stanie rzeczy wydany w następstwie sprzecznego z prawem postanowienia Sądu Okręgowego w O. wyrok łącz-ny z dnia 12 marca 2008 r. jest dotknięty uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Wydano go bowiem mimo istnienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Wobec powyższego wydaje się koniecz-ne zwrócenie się do uprawnionych podmiotów o rozważenie potrzeby wy-wiedzenia kasacji w trybie z art. 521 k.p.k. Odwołując się do wcześniej-szych wywodów podkreślić przy tym trzeba, że nawet po ewentualnym uchyleniu wyroku łącznego z dnia 12 marca 2008 r. poprzednio wydany wyrok łączny z dnia 15 stycznia 2007 r. nie odzyska już mocy, kolejny wy-rok łączny spowodował bowiem zgodnie z art. 575 § 1 k.p.k., że trwale utracił on moc (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2004 r., II KK 394/03, R-OSNKW 2004, poz. 1090). Na marginesie dotychczasowych rozważań zauważyć można, że przepis art. 575 § 2 k.p.k. może znajdować odpowiednie zastosowanie do kary łącznej, ale w innej sytuacji procesowej aniżeli występująca w sprawie rozpoznawanej przez Sąd Okręgowy w O. W przypadkach uchylenia za-skarżonych kasacją wyroków w części, Sąd Najwyższy kilkakrotnie stwier-dził, że uchylenie wyroku co do jednego z kilku czynów przypisanych tym wyrokiem i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania powoduje, że ex lege rozwiązane zostaje orzeczenie o wymiarze kary łącz-nej zawarte w częściowo uchylonym wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy sąd ponownie rozstrzygnąć musi kwestię wymiaru kary łącznej. W każdym z wyroków dotyczących tego zagadnienia Sąd Najwyższy wyraźnie podkreślał jednak, że przepis art. 575 dotyczy wyroku łącznego, a nie kary 13 łącznej i wyjątkowo tylko dopuszczał możliwość odpowiedniego stosowania tego przepisu w odniesieniu do kary łącznej (zob. wyroki Sądu Najwyższe-go: z dnia 26 listopada 2008 r., II KK 69/08, R-OSNKW 2008, poz. 2379; z dnia 26 listopada 2008 r., II KK 79/08, R-OSNKW 2008, poz. 2381; z dnia 10 czerwca 2009 r., II KK 1/09, R-OSNKW 2009, poz. 1300). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej argumenty, Sąd Najwyższy postanowił odmówić podjęcia uchwały.