III CZ 38/24

PostanowienieIzba Cywilna2024-03-29

Skład orzekający: Monika Koba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wniesione przez stronę osobiście, podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności postulacyjnej i niedopuszczalności środka zaskarżenia?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania podlega odrzuceniu, ponieważ w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a strona wnosząca zażalenie osobiście nie wykazała przesłanek do zwolnienia z tego obowiązku. Ponadto, postanowienie Sądu Najwyższego odmawiające przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest objęte katalogiem postanowień zaskarżalnych zażaleniem do Sądu Najwyższego, co czyni je niedopuszczalnym środkiem zaskarżenia.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania D.S. złożył osobiście zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2024 r., którym odmówiono przyjęcia jego skargi kasacyjnej do rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Strona nie wykazała, aby należała do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokata lub radcę prawnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie wniesione przez uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

III CZ 38/24 POSTANOWIENIE 29 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Monika Koba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 29 marca 2024 r. w Warszawie zażalenia D.S. na postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z 24 stycznia 2024 r., I CSK 882/23, w sprawie z wniosku J.D.S. z udziałem D.S. i K.S. o zniesienie współwłasności, odrzuca zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku J. D.S. z udziałem D.S. i K.S. o zniesienie współwłasności, odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej D.S. od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie z 7 września 2022 r. (IV Ca 373/21) i orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. Uczestnik D.S., złożył osobiście zażalenie na powyższe postanowienie, a pismem z 8 marca 2024 r. uzupełnił zażalenie, przedstawiając dokumenty wymienione w zestawieniu załączników do wzmiankowanego pisma. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu. III CZ 38/24 2 Zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych i dotyczy ono także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym podejmowanych przed sądem niższej instancji. Skarżący D.S., samodzielnie sporządził zażalenie na postanowienie Sądu Najwyższego z 24 stycznia 2024 r., przy czym z okoliczności sprawy nie wynikało, aby należał do kręgu osób zwolnionych z obowiązku reprezentacji przez adwokatów lub radców prawnych, stosownie do art. 871 § 2 k.p.c. Nieusuwalna wada zażalenia, polegająca na jego wniesieniu przez stronę pozbawioną zdolności postulacyjnej skutkuje koniecznością jego odrzucenia, bez możliwości jej sanowania (zob. m.in. niepublikowane postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2013 r., V CZ 70/13; z 3 czerwca 2015 r., V CZ 25/15; z 9 maja 2014 r., I PZ 9/14; z 7 maja 2014 r., II CZ 19/14; z 15 maja 2015 r., III PZ 7/15; z 16 września 2015 r., III CZ 40/15; i z 29 stycznia 2016 r., II CZ 97/15). Ponadto, katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem do Sądu Najwyższego, jest zawarty w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. Wyliczenie to ma charakter wyczerpujący. Postanowienie, które zostało zaskarżone przez uczestnika, nie zostało wymienione w powyżej przytoczonych przepisach, co skutkuje jego niedopuszczalnością, niezależnie od tego, jakie zarzuty skarżący w nim sformułował. Przypomnieć należy, że zarówno art. 3941 § 1 k.p.c., jak i art. 3941 § 11 k.p.c., dotyczą postanowień sądów pierwszej i drugiej instancji; żadne postanowienie Sądu Najwyższego nie jest zaskarżalne, co wynika z ustrojowej pozycji Sądu Najwyższego (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 2 września 2020 r., V CO 96/20, niepubl.). Nie można zatem skutecznie złożyć zażalenia na postanowienie Sądu Najwyższego wydane w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jest ono postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie kasacyjnej, brak zaś szczegółowej regulacji prawnej, która pozwalałaby na zmianę takiego postanowienia na wniosek lub z urzędu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 22 listopada 2017 r., II UO 16/17, niepubl.; z 30 września 2020 r., I III CZ 38/24 3 CZ 37/20, niepubl.; z 15 kwietnia 2021 r., V CSK 431/19, niepubl.; z 23 kwietnia 2021 r., I CSK 318/20; z 7 grudnia 2021 r., II CZ 55/21, niepubl.; z 22 czerwca 2022 r., III CZ 170/22, niepubl.; i z 24 stycznia 2023 r., III CZ 331/22, niepubl.). Niedopuszczalność zażalenia powoduje, że Sąd Najwyższy nie może objąć kontrolą zarzutów skarżącego dotyczących mającej mieć miejsce nieważności postępowania przed Sądem Najwyższym związanej z orzekaniem przez Sędziego powołanego na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3); (zob. także uchwała składu połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego – zasada prawna - z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, OSNC 2020, nr 4, poz. 34; postanowienia Sądu Najwyższego z 26 maja 2020 r., III KK 75/20 i IV KK 110/20; z 22 grudnia 2020 r., IV KK 516/20; z 21 maja 2020 r., III KO 15/20; z 16 września 2021 r., I KZ 29/21, OSNK 2021, nr 10, poz. 41; z 29 września 2021 r., V KZ 47/21 i II KO 30/21; z 18 stycznia 2022 r., I KZ 61/21; z 21 stycznia 2022 r., III CO 6/22 i III CO 37/22; z 30 grudnia 2021 r., I CSK 197/20; wyrok Sądu Najwyższego z 26 lipca 2022 r., III KK 404/21; uchwała Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, OSNP 2022, nr 10, poz. 95; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 22 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNKW 2022, nr 6, poz. 22; wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 22 lipca 2021 r., skarga nr 43447/19, Reczkowicz przeciwko Polsce; z 8 listopada 2021 r., skarga nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce; z 3 lutego 2022 r., skarga nr 1469/20, Advance Pharma Sp. z o.o. przeciwko Polsce; i z 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr 50849/21 oraz wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 6 października 2021 r., C-487/19, W.Ż.). Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 oraz w zw. z art. 871 k.p.c.). [A.T.] (r.g.) III CZ 38/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 871 § 1 KPCart. 871 § 2 KPCart. 3941 § 1art. 3941 § 1 KPCart. 3941 § 11 KPCart. 3986 § 3art. 3941 § 3art. 871 KPC§ 1§ 2§ 11§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy