II CO 54/19

Sygn. akt II CO 54/19 POSTANOWIENIE Dnia 16 kwietnia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Manowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Szanciło SSN Kamil Zaradkiewicz z wniosku G. T. o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […] od rozpoznania skargi G. T. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt I ACa […] wydanym w sprawie z powództwa G. T. przeciwko "R." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S., […] "T." w M., […] "Ż." w M., Gminie D. oraz Skarbowi Państwa - Staroście Powiatowemu w P. i Prokuraturze Okręgowej w S. o zapłatę, wydanie i nakazanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 kwietnia 2019 r., umarza postępowanie wywołane wnioskiem o wyłączenie SSA H. Z., a w pozostałym zakresie oddala wniosek. 2 UZASADNIENIE Skarżący G. T. wystąpił o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […], w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 15 stycznia 2015 r. (sygn. akt I ACa […]), wydanym w sprawie o zapłatę, wydanie i nakazanie, z powództwa G. T., przeciwko "R." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S., […] "T." w M., […] "Ż." w M., Gminie D. oraz Skarbowi Państwa - Staroście Powiatowemu w P. i Prokuraturze Okręgowej w S.. W stosunku do Sędzi SA H. Z. skarżący wskazał, że „pełniąc stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w S. była tolerancyjną dla przestępczych postępków jej podwładnych biorących udział w sprawach toczących się przed Sądem Apelacyjnym w […] z udziałem skarżącego (…)”. W ocenie skarżącego SSA H. Z. „dowiodła w ten sposób swojej stronniczości i poplecznictwa w przestępstwach dokonywanych w ramach postępowań sądowych”. Zasadniczo tożsame zarzuty skarżący sformułował wobec wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego w […], to jest: „rażące i celowe naruszenie prawa, co uniemożliwiło prawidłowe rozpoznanie sprawy z udziałem skarżącego, prowadzące do naruszenia gwarantowanego ustawowo prawa własności” oraz „stronniczość i poplecznictwo oraz udział w przestępstwach (…) dokonywanych na szkodę skarżącego w ramach postępowań sądowych, o których to przestępstwach skarżący wielokrotnie informował w swoich pismach”. Wobec wniosku skarżącego sędziowie Sądu Apelacyjnego w […] złożyli oświadczenia, że nie pozostają z żadną ze stron postępowania w jakichkolwiek relacjach, które spowodowałyby wątpliwości co do ich bezstronności oraz, że nie zachodzą również inne okoliczności, które mogłyby budzić wątpliwości, co do ich bezstronności przy rozpoznawaniu sprawy, w rozumieniu art. 48 i 49 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Postępowanie o wyłączenie SSA w […], H. Z. podlegało umorzeniu. Postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. Sąd Apelacyjny w […] postanowił wyłączyć SSA H. Z. od rozpoznania sprawy ze skargi wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 15 stycznia 2015 r. (sygn. akt I ACa […]), wydanym w sprawie o zapłatę, wydanie i nakazanie, z powództwa G. T., przeciwko "R." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S., […] "T." w M., […] "Ż." w M., Gminie D. oraz Skarbowi Państwa - Staroście Powiatowemu w P. i Prokuraturze Okręgowej w S.. W konsekwencji, orzekanie w przedmiocie wniosku w tym zakresie należało uznać za zbędne, a postępowanie w tej części umorzono na podstawie art. 355 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i w zw. z art. 39821 k.p.c. Wniosek o wyłączenie pozostałych sędziów Sądu Apelacyjnego w […] podlegał oddaleniu. Instytucja wyłączenia sędziego została uregulowana w przepisach art. 48 i n. k.p.c. Zgodnie z art. 49 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie, lub też jeśli zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 48 k.p.c. stanowiące o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy. Odnosząc się do argumentacji, jaka legła u podstaw wniosku pozwanego, przypomnieć należy, że wyłączenie sędziego na wniosek strony nie nastąpi, gdy strona poweźmie jakiekolwiek wątpliwości co do bezstronności sędziego rozpoznającego sprawę, ale dopiero wówczas gdy ujawnią się uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.). Należy bowiem pamiętać, że instytucja wyłączenia nie tylko wzmacnia zasadę bezstronności i niezawisłości, ale również pozbawia sędziego prawa rozpoznania przydzielonej mu sprawy i wydania w niej orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., III CO 2/04, OSNC 2004, z. 12, poz. 207). Dlatego wnoszący o wyłączenie sędziego powinien uprawdopodobnić wystąpienie takich okoliczności, które obiektywnie mogą rzutować na bezstronność i niezawisłość sędziowską. Niewystarczające jest prezentowanie subiektywnych odczuć wnioskodawcy, nieopartych na okolicznościach sprawy. Tymczasem 4 składając wniosek o wyłączenie sędziów, wnioskodawca ograniczył się do sformułowania jednobrzmiących ogólnikowych zarzutów w stosunku do każdego z nich. Podkreślić należy, że wnioskodawca nie wskazał jakiegokolwiek argumentu, który wprost odnosiłby się do niniejszego postępowania, a którego istnienie uprawdopodabniałoby wątpliwości co do bezstronności sędziów, których wniosek dotyczy, a tym samym wpływałoby na ocenę złożonych przez nich oświadczeń. W swoich zarzutach wnioskodawca wytknął sędziom Sądu Apelacyjnego w […] rzekomo mające miejsce: naruszenia prawa, stronniczość i poplecznictwo w przestępstwach dokonywanych na szkodę skarżącego w ramach postępowań sądowych I ACa […] i I ACa […]. Zarzuty te nie zostały jednak w żaden sposób rozwinięte, nie są poparte jakąkolwiek pragmatyczną argumentacją ani dowodami. W efekcie można je postrzegać, jako pomówienia i niczym niepotwierdzone twierdzenia. Konkludując należy stwierdzić, że wnioskodawca ograniczył się jedynie do podania własnej oceny sprawy, co należy uznać za niewystarczające. Wobec oświadczeń sędziów, których dotyczył wniosek, o braku jakichkolwiek stosunków pomiędzy każdym z nich a stronami postępowania i nie sformułowaniu przez pozwanego zarzutów, które pozwalałyby jego wniosek poddać ocenie w aspekcie rzeczywistej potrzeby wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w […], wniosek należało oddalić. Dodatkowo podkreślenia wymaga, że o ile którykolwiek z sędziów objętych wnioskiem, brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie albo którego udziału lub zachowania się w procesie poprzednim dotyczy skarga, wyłączony jest, po myśli art. 48 § 3 k.p.c. i art. 413 k.p.c. od orzekania w sprawie tej skargi i w postępowaniu ze skargi o wznowienie z mocy samego prawa. jw