I FSK 1917/17
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-09-18
Skład orzekający: Izabela Najda - Ossowska, Bartosz Wojciechowski, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo wzywające podatnika do osobistego stawiennictwa jako osoby podejrzanej w sprawie nieprawidłowości podatkowych, doręczone przed upływem terminu przedawnienia, zawiera wystarczające informacje o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, aby skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo wzywające podatnika do osobistego stawiennictwa jako osoby podejrzanej w sprawie nieprawidłowości podatkowych, doręczone przed upływem terminu przedawnienia, zawierało wystarczające informacje o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, aby skutecznie zawiesić bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego P 30/11, interpretując go w sposób, który wymagał jedynie poinformowania podatnika o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, a niekoniecznie o skutku tego wszczęcia w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za 2006 rok. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dokonał rozliczenia podatku, uznając, że podatniczka obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie odzwierciedlały faktycznego nabycia towarów. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Skarbowej, który powołał się na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych na podstawie wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję, uznając zobowiązania za przedawnione, ponieważ pismo wzywające podatniczkę do stawiennictwa jako osoby podejrzanej nie zawierało informacji o skutku wszczęcia postępowania w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od I.S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 6518 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabela Najda - Ossowska, Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, Sędzia WSA (del.) Zbigniew Łoboda (spr.), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 18 września 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3232/14 w sprawie ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lipca 2014 r. nr 1401/PTP-II/4407-57/14/MR w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od I.S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 6518 (sześć tysięcy pięćset osiemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 4 lipca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3232/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi I.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lipca 2014 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej – "p.p.s.a.") – uchylił zaskarżoną decyzję.
Z uzasadnienia wyroku wynika, że decyzją z dnia 24 lutego 2014 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] dokonał w stosunku do I.S., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą A., rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące 2006 r., albowiem – według organu – podatniczka z naruszeniem art. 86 ust. 1 i ust 2 pkt 1 lit. a) oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. 54, poz. 535 ze zm., dalej "u.p.t.u."), obniżyła podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur, które nie odzwierciedlały faktycznego nabycia towarów. Dalej organ uznał, że skoro I. S. nie nabyła towarów, to również nie mogła ich sprzedać, a w konsekwencji podatek wynikający z treści wystawionych przez nią faktur na rzecz ustalonych podmiotów podlegał zapłacie na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u.
W wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, powołaną na początku decyzją z dnia 28 lipca 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ za niezasadny uznał zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych i powołał się na zawieszenie biegu terminu ich przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej "O.p."). W tym zakresie wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 12 sierpnia 2011 r. zostało wszczęte dochodzenie w sprawie karnej skarbowej, to jest o czyny określone w art. 56 § 2, art. 61 § 1 oraz art. 62 § 2 K.k.s., polegające między innymi na złożeniu deklaracji VAT-7 za lata 2006 i 2008, w których do rozliczenia podatku wykorzystano "puste" faktury zakupów, przez co narażono na uszczuplenie podatkowe w kwocie co najmniej 100.000 zł.
Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że z pisma inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 7 listopada 2011 r., którym wezwano stronę do osobistego stawiennictwa jako osoby podejrzanej w sprawie nieprawidłowości dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za lata 2006 i 2008, tj. o popełnienie przestępstw skarbowych z art. 56 § 2 w zbiegu z art. 62 § 2 k.k.s., a które zostało jej doręczone w dniu 19 listopada 2011 r., podatniczka dowiedziała się, że jest osobą podejrzaną w przedmiotowej sprawie karnej skarbowej, a w konsekwencjo została również zawiadomiona o wszczęciu tegoż dochodzenia. Nadto organ wskazał, że w toku ww. dochodzenia strona w dniu 23 listopada 2011 r. została przesłuchana w charakterze świadka i złożyła wyjaśniania dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej.
Dyrektor Izby Skarbowej podzielił również ustalenia dotyczące fikcyjności otrzymanych przez I.S. faktur zakupu oraz wystawionych przez nią faktur sprzedaży.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I.S. zarzuciła przede wszystkim, że nie doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Okoliczność wszczęcia postępowania karnego skarbowego w dniu 12 sierpnia 2011 r., na który powołuje się organ nie ma istotnego znaczenia, gdyż do czasu upływu terminu przedawnienia zobowiązania za rok 2006 nie dość, że nie doszło do postawienia skarżącej zarzutów, to przede wszystkim postępowanie karne skarbowe, które miało skutkować zawieszenie biegu terminu przedawnienia nie toczyło się (oraz nie toczy się) wobec strony, lecz wobec innej osoby, tj. B.K.
Skarżąca podniosła również, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 113 O.p., albowiem firmant B.K. posiadała pełnomocnictwo tylko formalnie, a de facto prowadziła własną działalność gospodarczą z wykorzystaniem własnego majątku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając zaskarżoną decyzję uznał, że skarga była zasadna z powodu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Sąd, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 oraz ukształtowanego w jego następstwie orzecznictwa sądów administracyjnych zauważył, że skuteczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe związane z niewykonaniem tego zobowiązania – zależy od poinformowania podatnika na piśmie, przed upływem terminu przedawnienia, o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe i o związku tego postępowania z niewykonaniem zobowiązania podatkowego oraz o skutkach tego dla toczącego się postępowania podatkowego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz dacie, z jaką skutek ten nastąpił.
Tymczasem, zdaniem Sądu, organy nie wykazały, że przesłanki skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia zostały spełnione. Mianowicie pismo inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 7 listopada 2011 r. (doręczone w dniu 19 listopada 2011 r.), zawierające wezwanie strony do osobistego stawiennictwa jako osoby podejrzanej w sprawie nieprawidłowości dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za lata 2006 i 2008, tj. o popełnienie przestępstw skarbowych z art. 56 § 2 w zbiegu z art. 62 § 2 K.k.s., nie zawierało informacji, że wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Brak zatem w owym piśmie informacji o skutkach wszczęcia postępowania karnego skarbowego, przez co pismo to nie mogło stanowić o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązań, których dotyczy skarżona decyzja.
Ponadto okoliczność, że skarżąca została przesłuchana w charakterze świadka, w żaden sposób nie świadczy, że dotarła do niej informacja o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sprawie jej zobowiązania podatkowego, a w konsekwencji że doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia.
Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok ten w całości i wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, bądź uchylenie wyroku w całości i oddalenie skargi, a także o zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Skarżący organ, powołując art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11 - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie bieg terminu przedawnienia nie został zawieszony, ponieważ I.S. przed upływem terminu przedawnienia nie została poinformowana o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli popełnienie przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania;
2) art. 145 § i pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 p.p.s.a. - poprzez jego zastosowanie i uchylenie zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji w przypadku, gdy z akt sprawy wynika, że podatniczce w dniu 19 listopada 2011 r. zostało doręczone pismo inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 7 listopada 2011 r., w którym wezwano stronę do osobistego stawiennictwa jako osoby podejrzanej w sprawie nieprawidłowości dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za lata 2006 i 2008, tj. o popełnienie przestępstw skarbowych z art. 56 § 2 w zbiegu z art. 62 § 2 k.k.s. - co w ocenie organu spowodowało, że strona przed upływem terminu przedawnienia została poinformowana o wszczęciu postępowania o przestępstwo skarbowe dotyczące w szczególności podatku od towarów i usług za rok 2008;
3) art. 70 § 6 pkt 1 O.p. oraz art, 141 § 4 p.p.s.a. - poprzez wskazanie, że ww. pismo inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] z 7 listopada 2011 r. nie spełnia, warunków zawiadomienia o wszczęciu postępowania o przestępstwo skarbowe, ponieważ nie zawiera informacji, że wskutek wszczęcia postępowania o przestępstwo skarbowe doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Tymczasem z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 wynika, że dla wywołania skutku określonego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. koniecznym jest poinformowanie podatnika, najpóźniej z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, o toczącym się postępowaniu o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, dotyczącym zobowiązania podatkowego - natomiast nie jest konieczne poinformowanie o skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna organu podatkowego była zasadna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że pismo inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 7 listopada 2011 r. (doręczone w dniu 19 listopada 2011 r.), zawierające wezwanie strony do osobistego stawiennictwa jako osoby podejrzanej w sprawie nieprawidłowości dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego za lata 2006 i 2008, tj. o popełnienie przestępstw skarbowych z art. 56 § 2 w zbiegu z art. 62 § 2 K.k.s., nie zawierało informacji, że wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, a przez to doręczenie owego pisma – ze względu na brak informacji o skutku wszczęcia postępowania karnego skarbowego – nie mogło uchodzić za dopełnienie warunku, od którego uzależnione jest zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 1 pkt 6 O.p.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w przedmiotowej sprawie, stanowisko Sądu pierwszej instancji nie było zasadne. Z przytoczonego powyżej stanowiska Sądu wynika, że posiadanie wiedzy o wszczęciu postępowania karnego nie jest tożsame z posiadaniem wiedzy o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, podczas gdy zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, dopiero taka okoliczność, to jest poinformowanie o skutku wszczęcia postępowania karnego skarbowego dla bytu zobowiązania podatkowego, w postaci zawieszenia biegu terminu jego przedawnienia - wypełnia przesłanki z art. 70 § 1 pkt 6 O.p.
Przede wszystkim należy przypomnieć, że w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż: "art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacja podatkowa, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 58 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387 oraz z 2007 r. Nr 221, poz. 1650), w zakresie, w jakim wywołuje skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej."
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącym przypadków, w których norma z art. 70 § 1 pkt 6 O.p. wykładana była z uwzględnieniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. P 30/11, czyli tak jak w niniejszej sprawie, zwracano uwagę, że standardy konstytucyjne, wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie o sygn. akt P 30/11, wymagają do osiągnięcia przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. skutku w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zawiadomienia podatnika o przyczynie powodującej taki skutek, tzn. o wszczętym w określonym dniu postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe związane z tym zobowiązaniem, a niekoniecznie już o wystąpieniu skutku właściwego dla tej przyczyny, to jest zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (przykładowo wyroki NSA: z dnia 24 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2017/13, z dnia 16 czerwca 2015 r., sygn. akt I FSK 691/14, z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 1107/14, z dnia 15 kwietnia 2016 r., sygn. akt I GSK 1251/14, z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1406/14, z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I FSK 1119/15 oraz sygn. akt I FSK 1130/15, z dnia 15 marca 2017 r., sygn. akt I FSK 1801/15, z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2261/15, z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt 2246/15, z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt 619/16, z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I GSK 2205/15, z dnia 18 kwietnia 2018 r, sygn. akt 1063/16, z dnia 16 października 2018 r., sygn. akt I GSK 1203/16, z dnia 30 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 1452/16, z dnia 11 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1305/16, z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt I GSK 2205/15, z dnia 7 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 1460/17, z dnia 26 kwietnia 2019 r., sygn. akt I FSK 752/17, czy z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt II FSK 2669/18. Do tego dominującego nurtu judykatury przychyla się obecny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt P 30/11 powinno być bowiem rozumiane przede wszystkim tak, jak wynika to wprost z jego sentencji. W sentencji zaś tego wyroku przyjęto, jak to wynika z powyższego przytoczenia, że do naruszenia zasady ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji) dochodzi wtedy, gdy powstaje skutek, w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego z uwagi na wszczęcie postępowania karnego lub postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, mimo że podatnik nie został poinformowany o tym postępowaniu najpóźniej w ostatnim dniu terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. Kluczowym elementem tej negatywnej oceny jest zatem brak w odpowiednim czasie informacji skierowanej do podatnika, dającej podatnikowi wiedzę o wymienionej tu przyczynie skutkującej zawieszeniem biegu terminu. Trybunał w tym zakresie zwrócił bowiem uwagę na tajność na etapie ad rem postępowania karnego i postępowania w sprawie o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, możliwy długotrwały czas ich trwania w tej fazie bądź ich umorzenie, ewentualne pozyskanie wiedzy o takim postępowaniu dopiero na etapie ad personam, czyli postawienia zarzutów, a także powstający już w tym czasie i to z mocy samego prawa skutek "wydłużający" termin przedawnienia o okres zawieszenia. Innymi słowy, niekonstytucyjności art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Trybunał dopatrzył się w tym, że podatnik po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, może tkwić w stanie nieświadomości co do zaistnienia objętej tym przepisem przesłanki zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i według tego postrzegać swoją sytuację prawną oraz faktyczną po tym czasie (np. wyzbyć się dokumentacji podatkowej po 5 latach), mimo że jest ona w rzeczywistości odmienna od usprawiedliwionych okolicznościami wyobrażeń podatnika.
Z powyższego należy zatem wyprowadzić wniosek, że w stanie prawnym właściwym dla rozpoznawanej sprawy, nie będzie naruszać przywołanej zasady konstytucyjnej przypadek, w którym podatnik uzyskał informację, że doszło do wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, które ma znaczenie dla biegu terminu przedawnienia.
Trzeba zauważyć, że dokonując nowelizacji Ordynacji podatkowej w 2013 r. (ustawa z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa, ustawy – Kodeks karny skarbowy oraz ustawy – Prawo celne (Dz.U. z 2013 r., poz. 1149)), ustawodawca poszedł dalej, niż było to niezbędne dla wykonania wyroku TK z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie P 30/11. Wskazaną ustawą zmieniającą nadano od dnia 15 października 2013 r. nowe brzmienie art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej: "Bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania". Odpowiada ono temu, co wyżej uznano za konieczny element normy prawnej zawartej we wskazanym przepisie w okresie poprzedzającym tę zmianę, biorąc pod uwagę zapewnienie właściwego standardu konstytucyjnego.
Z kolei zgodnie z dodanym powyższą ustawą nowelizującą art. 70c Ordynacji podatkowej: "Organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia." Dochowanie z kolei wymogu dokonania tego rodzaju powiadomienia jest następstwem zmiany ustawy i znajduje zastosowanie do spraw rozstrzyganych według stanu prawnego uwzględniającego obowiązywanie art. 70c O.p. (zawiadomień uskutecznianych od dnia 15 października 2013 r.).
Warto także odnotować, że Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7. sędziów z dnia 18 marca 2019 r., sygn. I FPS 3/18, omawiając znaczenie wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego dla praktyki stosowania art. 70 § 1 pkt 6 O.p. (w brzmieniu sprzed nowelizacji), a zwłaszcza interpretacyjny charakter tego wyroku zaznaczył, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny wada normy prawnej tkwi jedynie w braku zawiadomienia podatnika o przesłance zawieszenia biegu terminu przedawnienia, jaką jest wszczęcie postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe (pkt 6.3.1 uzasadnienia).
W świetle powyżej poczynionych spostrzeżeń zasadny był zarzut kasacyjny organu podatkowego naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 w zw. z art. 70 § 1 O.p., na skutek przyjęcia przez Sąd pierwszej instancji, że bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych nie został zawieszony, pomimo wszczęcia postepowania karnego skarbowego o przestępstwa skarbowe związane z niewykonaniem przedmiotowych zobowiązań podatkowych, a to ze względu na braki treściowe (wskazanego powyżej) pisma inspektora kontroli skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w [...] z dnia 7 listopada 2011 r. Z przyczyn wcześniej przedstawionych należało uznać, że pismo to zawierało treść dostateczną, aby na jego podstawie podatnik uzyskał wiedzę o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w przedmiocie przestępstw skarbowych, pozostających w związku z niewykonaniem zobowiązań podatkowych, a zatem o przyczynie powodującej zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych.
Nie był natomiast zasadny zarzut kasacyjny naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a Jak bowiem słusznie zauważono w orzecznictwie, obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach (np. przyjęcie jakiegoś faktu nieznajdującego żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy). Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a. oparcie się tylko na części akt sprawy. Zarzut pominięcia przez sąd części materiału dowodowego nie może być skutecznie podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt I FSK 1126/18).
Podobnie, nie był zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Należy przypomnieć, że na gruncie uchwały składu 7. sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 przyjmuje się, że art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że uniemożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny oceniając zasadność podniesionego w rozpatrywanej skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., na tle stanowiska zajętego w przywołanej wyżej uchwale stwierdza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 p.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną rozstrzygnięcia.
Końcowo należy zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny z racji związania zarzutami skargi kasacyjnej nie mógł się odnieść do innych aspektów sprawy poza tymi, jakie wyznaczyła strona wnosząca ten środek zaskarżenia.
Uznając zatem, że skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwione podstawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego - na podstawie art. 203 pkt 2, art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 207 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). W tej sprawie, kierując się powołanym obok art. 207 § 2 p.p.s.a., pośród zasądzonych na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego (obok równowartości uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej), Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wynagrodzenie radcy prawnego (pełnomocnika organu) w wysokości 50% kwoty, o której mowa w § 2 pkt 7 (to jest 5.400 zł) przywołanego rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, mając na uwadze jednorodny charakter niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. I FSK 1916/17, co wymagało zmniejszonego nakładu pracy profesjonalnego pełnomocnika.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło