I FSK 333/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-22
Skład orzekający: Danuta Oleś, Sylwester Marciniak, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku świadczenia usług transportowych przez polskiego podatnika na rzecz polskiej spółki, która następnie odsprzedaje te usługi zagranicznym kontrahentom, miejscem świadczenia tych usług jest Polska, a usługodawca jest zobowiązany do rozliczenia podatku VAT według stawki krajowej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w sytuacji, gdy polski podatnik świadczy usługi transportowe na rzecz polskiej spółki, która jest zidentyfikowana na potrzeby VAT w Polsce, a usługi te są wykonywane na trasach poza terytorium Polski, miejscem świadczenia tych usług jest Polska. W konsekwencji, usługodawca jest zobowiązany do rozliczenia podatku VAT według stawki krajowej. Sąd podkreślił, że nie doszło do importu usług, ponieważ zarówno nabywca, jak i wykonawca usług mieli siedzibę w Polsce. Stwierdzono również, że faktury wystawione przez usługodawcę na rzecz spółki odzwierciedlały rzeczywiste czynności, a nie były jedynie dokumentami rozliczeniowymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2007 r. G. W., polski podatnik, świadczył usługi transportowe na trasie Francja-Wielka Brytania na rzecz polskiej spółki G. Spółka G. odsprzedawała te usługi zagranicznym kontrahentom (Z. i X. Ltd). Organy podatkowe uznały, że miejscem świadczenia usług przez G. W. była Polska, a tym samym były one opodatkowane stawką 22%. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę G. W., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, podzielając stanowisko WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Oleś (spr.), Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 12 września 2012 r. sygn. akt I SA/Lu 673/12 w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące styczeń - lipiec 2007 r. oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z 12 września 2012 r., sygn. akt I SA/Lu 673/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę G. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 28 maja 2012 r., wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2007 r.
Z uzasadnienia powyższego wyroku wynika, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 12 marca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 71/10, uwzględniając oceny prawne wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1230/09, uchylone zostały wydane uprzednio w sprawie niniejszej decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 22 września 2008 r., postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 29 lutego 2008 r., oraz decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z 4 kwietnia 2008 r., z powodu dokonania przedwczesnej oceny niekompletnego materiału dowodowego oraz naruszenia art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 53, poz. 535 ze zm., dalej jako "ustawa o VAT") w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. nr 97, poz. 1050 ze zm.).
W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. przeprowadził ponowne postępowanie podatkowe i dokonał ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w wyniku czego w dniu 3 lutego 2012 r. wydał decyzję określającą G. W. (dalej jako "skarżący") zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca 2007 r.
Rozpoznawszy dowołanie od powyższe decyzji organ II instancji stwierdził, że analiza całego materiału dowodowego daje podstawę do stwierdzenia, że faktury wystawione przez G. W. dla G. spółka z o.o. nie są fakturami pustymi, lecz odzwierciedlają opisane w nich czynności faktyczne, a razem z pozostałymi dowodami potwierdzają, że w okresie od stycznia do lipca 2007 r. świadczył on usługi transportowe na odcinku Francja-Wielka Brytania na rzecz spółki G., która, będąc spedytorem, usługi te odsprzedawała zagranicznemu zleceniodawcy z zyskiem. W kontaktach z zagranicznymi spółkami X. Ltd i Z. występowała spółka G. i ona odsprzedawała usługi nabyte od G. W., przy czym odsprzedaż usług nie była dokonywana w ramach tzw. refakturowania usług. Działalność spółki G. była działalnością nakierowaną na realizację usługi transportowej przez przewoźnika, którym był G. W. Była to działalność mająca na celu wygenerowanie zysków w spółce G., aby uzyskała ona zdolność kredytową w możliwie krótkim czasie i utrzymała ją. Działalność spółki nie była więc nakierowana na odsprzedaż bezmarżową, czyli w ramach refakturowania, a znajduje to potwierdzenie także w porównaniu cen zakupu usług świadczonych przez G. W. oraz cen sprzedaży usług transportowych dla spółek XZ.
Organ stwierdził, że sposób wystawiania faktur dla spółek XZ nie wskazuje na refakturowanie, gdyż nie tylko kwoty zawarte w fakturach wystawianych przez spółkę G. nie odpowiadają wartościom zawartym na fakturach wystawionych przez G. W., ale także faktury dla spółek XZ nie powołują się na dane z faktur wystawionych przez G. W.. Podkreślił nadto, że refakturowanie usług wykluczył również jednoznacznie G. W. w złożonym zeznaniu.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 lub art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm., dalej jako "Ordynacja podatkowa"), Zdaniem Sądu dokonane przez organy podatkowe ustalenie, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy G. W. świadczył na rzecz spółki wewnątrzwspólnotowe usługi transportu towarów, fundamentalne dla rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, znajduje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym, który został oceniony w sposób kompletny i z zachowanie zasady swobodnej oceny dowodów, a znalazło to jasny i konkretny, a przez to przekonywujący wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd podzielił stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w L., że sytuacja, gdy G. W. wykonywał usługi transportu towarów na trasach Francja-Wieka Brytania-Francja i w związku z wykonaniem tych usług wystawiał faktury VAT, w których jako nabywcę tych usług wskazywał spółkę G., a spółka te same usługi sprzedawała na rzecz Z. i X., a jednocześnie wystawione przez G. W. faktury dotyczące tych usług (koszty z nich wynikające) ewidencjonowała jako koszty nabycia usług sprzedanych na rzecz wymienionych spółek XZ, świadczy, iż G. W. wykonywał usługi transportowe na rzecz spółki G., która usługi te nabywała i sprzedawała kolejnemu (zagranicznemu) nabywcy. W przedstawionej sekwencji zdarzeń występują zatem dwa odrębne zdarzenia - (a) sprzedaż przez G. W. usługi transportowej na rzecz spółki i (b) sprzedaż przez spółkę usługi transportowej na rzecz spółki XZ.
Sąd wskazał, że skarżący nie tylko nie przedstawił dokumentu na piśmie, który potwierdzałby, że zawarł ze spółką G. porozumienie o współpracy w celu realizacji zleceń spółek XZ, w ramach którego do jego zadań należało wykonywanie faktyczne usług transportowych przez spółki XZ zleconych, zaś spółka zajmowała się logistyką, monitoringiem, obsługą biurową, reprezentowaniem współpracujących podmiotów wobec zleceniodawców, itp. oraz że strony porozumienia uzgodniły zasady rozliczeń z tytułu tej współpracy, ale nie potwierdzają takiego faktu, wbrew twierdzeniom skargi, także zeznania A. K. oraz G. W., który w szczególności zeznał, iż porozumienie dotyczyło utworzenia spółki. Sąd wskazał, że żadna ze stron tego domniemanego porozumienia nie potrafiła wskazać jego konkretnych warunków finansowych (twierdzenia przesłuchanych są w tym zakresie rozbieżne), a zeznaniom A. K. (z 6 września 2010 r.), że "ponieważ koszty powstawały głównie po stronie PHU G. W., poprzez ustne porozumienie ustaliliśmy proporcje podziału wspólnego wynagrodzenia (...) według kryterium miejsca powstawania kosztów", wprost przeczą dane zawarte w niekwestionowanym zestawieniu przywołanym wyżej w tabeli, z których wynika, że obroty spółki z analizowanych transakcji przekraczały o ponad 100% koszty ponoszone przez nią w związku z realizacją usług przez G. W.
W ocenie Sądu, gdy – jak ustalono w sprawie niniejszej – nabywcą wykonywanych przez G. W. usług wewnątrzwspólnotowego transportu towarów (na terenie Unii Europejskiej - poza terytorium Polski - w szczególności na trasie Francja-Wielka Brytania-Francja) była spółka, która jest zidentyfikowana na potrzeby VAT wyłącznie na terytorium Polski, tj.: państwa członkowskiego innego niż terytorium państwa członkowskiego rozpoczęcia transportu, a nadto spółka ta podała (por.: zlecenia transportowe) dla tych transakcji numer, pod którym jest zarejestrowana na potrzeby podatku na terytorium kraju, miejscem świadczenia usług G. W. była Polska. W konsekwencji usługi te podlegają opodatkowaniu w Polsce, a świadczący usługi był zobowiązany do rozliczenia VAT według stawki określonej w art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, tj. w wysokości 22 %.
Zdaniem Sądu trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że obowiązek rozliczenia podatku nie powstał u nabywcy przedmiotowych usług - spółki, ponieważ nie dokonała ona importu usług - zarówno nabywca (spółka), jak i wykonawca usług (G. W.) mają siedzibę na terytorium Polski.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł pełnomocnik skarżącego, który zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:
- art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 ustawy o VAT, skutkiem której było przyjęcie, że skarżący, jako podatnik podatku od towarów i usług zobowiązany był do rozliczenia podatku VAT w kraju według stawki 22%,
- art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, w związku z uznaniem w oparciu o dokumentację i faktury, że pomiędzy skarżącym a G. dochodziło do świadczenia usługi, podczas gdy wystawione faktury pełniły rolę dokumentów rozliczeniowych a nie dokumentowały świadczenia usług pomiędzy tymi podmiotami,
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 190 P.p.s.a poprzez nieuwzględnienie przez Sąd, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji doprowadziło do nieustalenia stosunków istniejących pomiędzy podmiotami polskimi a podmiotami zagranicznymi, dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego w kwestii otrzymywania przez skarżącego zleceń od G., podczas gdy nie funkcjonowały w niniejszej sprawie zlecenia transportowe a potwierdzenia ("confirmation") wykonania usług, błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co do wskazania nabywcy usług w rozumieniu art. 28 ust. 3 ustawy o VAT przez organy podatkowe. W rezultacie tych naruszeń WSA wydał wyrok oddalający skargę, mimo, iż istniały przesłanki jej uwzględnienia;
- art. 141 § 4 i art. 151 P.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a, poprzez nieuwzględnienie przez WSA, iż wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, która to decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego, co do istoty sprawy, tj. w zakresie wpływu zawartej umowy o współpracy pomiędzy stronami umowy na miejsce świadczenia usług transportowych, co pozostawało istotne z punktu widzenia możliwości zastosowanie w sprawie normy prawa materialnego tj. art. 28 ust. 3 ustawy o VAT, do którego to braku Sąd odniósł się w sposób lakoniczny i niewłaściwy, decyzja nie zawierała także rozstrzygnięcia w przedmiocie naruszenia art. 121 § 1 Ordynacji, czego nie dostrzegł WSA w Lublinie,
- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, a także art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez uwzględnienia wszystkich jej okoliczności faktycznych, które wskazał skarżący w składanych pismach procesowych w toku postępowania podatkowego, mimo, że Sąd zobowiązany jest do rozstrzygnięcia sprawy w jej granicach, na podstawie akt sprawy i odnieść się w uzasadnieniu wyroku zarówno do stawianych przez skarżącego zarzutów w skardze jak i tych, które wynikają z akt postępowania a więc wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności.
Przedmiotowemu rozstrzygnięciu zarzucono również naruszenie art. 190 P.p.s.a. wobec pominięcia przy rozstrzyganiu oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I FSK 1230/09, a także naruszenie art. 153 P.p.s.a wobec braku oceny WSA w Lublinie, co do wykonania zaleceń wynikających z prawomocnego orzeczenia w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 71/10.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Lublinie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, a w przypadku niepodzielenia stanowiska skarżącego, co do określenia miejsca świadczenia usługi poza terytorium kraju wystąpienia w trybie art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni prawa wspólnotowego następującej treści:
Czy przeniesienie miejsca świadczenia wewnątrzwspólnotowej usługi transportu towarów do miejsca nadania numeru identyfikacyjnego VAT usługobiorcy w świetle art. 47 Dyrektywy 112/2006 następuje automatycznie w przypadku ujawnienia numeru identyfikacyjnego nabywcy czy też w sytuacji, gdy nabywca usługi podaje ten numer jedynie w celu rozliczenia podatku w miejscu innym niż miejsce rozpoczęcia transportu?,
Czy przeniesienie jurysdykcji podatkowej, o której mowa w art. 47 Dyrektywy, w sytuacji, gdy nabywca usługi podaje numer identyfikacyjny oznacza, że zobowiązanym do rozliczenia podatku pozostaje usługobiorca? Jeśli tak, to czy pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą posiadającymi numery identyfikacyjne w tym samym państwie członkowskim możliwe i celowe (celem tego unormowania pozostawało wprowadzenie uproszczeń w rozliczeniach) pozostaje ustalenie miejsca świadczenia w miejscu nadania numeru identyfikacyjnego nabywcy, czy też rozliczenie winno nastąpić wg generalnej zasady, jaką jest opodatkowanie w miejscu rozpoczęcia transportu?
Dyrektor Izby Skarbowej w L. nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera uzasadnionych podstaw.
W skardze kasacyjnej postawiono zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, gdyż dopiero przesądzenie, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, albo że nie został skutecznie podważony, umożliwia przejście do skontrolowania procesu subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego (tak wyrok NSA z 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, orzeczenie dostępne w bazie orzeczeń: www.nsa.gov.pl).
Najdalej idący zarzut skargi kasacyjnej zmierza do wykazania, że w sprawie zachodzi przesłanka nieważności postępowania wymieniona w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. tj., że strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Uzasadniając ten zarzut strona skarżąca wskazuje na przekazanie przez organ podatkowy niekompletnych akt administracyjnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest uzasadniony.
Jak wyjaśnił Dyrektor Izby Skarbowej w L. w piśmie z 1 kwietnia 2014 r. (stanowiącym odpowiedź na wezwanie tut. Sądu do ustosunkowania się do twierdzeń strony skarżącej) powoływane przez stronę dokumenty stanowiły część wspólnych akt administracyjnych dotyczących rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od maja do grudnia 2005 r., od stycznia do grudnia 2006 r. oraz od stycznia do lipca 2007 r. Po uchyleniu decyzji organów obu instancji dotyczących rozliczenia za okres od stycznia do lipca 2007 r., oryginały tych dokumentów, pozostały w aktach sprawy z decyzjami dotyczącymi 2005 r. i 2006 r., które w dalszej kolejności były przedmiotem postępowań nadzwyczajnych na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca nie wykazała, aby brak w aktach rozpoznawanej sprawy powołanych przez nią dokumentów (protokołów z czynności sprawdzających dokonywanych w latach 2005, 2006 i 2007 oraz postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z 21 sierpnia 2008 r.) pozbawił ją prawa do obrony swoich praw. Podkreślić należy, że organy podatkowe obu instancji wydając swoje rozstrzygnięcia nie opierały się na tych dokumentach, również strona skarżąca na etapie postępowania podatkowego objętego niniejszą kontrolą Sądu, nie wywodziła z tych dokumentów jakichkolwiek swoich praw. Powołanie się przez skarżącego na określone wyżej dokumenty nastąpiło dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, co w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie daje podstaw do stwierdzenia, aby w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniała przesłanka nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione uznał również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania. Za pomocą tych zarzutów skarżący pragnie podważyć ustalenia stanu faktycznego oraz ich ocenę, przy czym w głównej mierze skarżący powołuje się na to, że ustalenia organów podatkowych nie uwzględniają wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku WSA w Lublinie w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 71/10 oraz wyroku NSA z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1230/09.
Przypomnieć zatem należy, że w wyroku z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1230/09 uwzględniając skargę kasacyjną G. W., NSA stwierdził, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego można jedynie stwierdzić fakt wykonania wewnątrzwspólnotowego transportu towarów przez G. W. dla zleceniodawców mających siedziby we Francji i w Wielkiej Brytanii. Jeżeli organy przyjęły, co zaakceptował Sąd, że G. W. świadczył WTT na rzecz G., to konieczne jest wyjaśnienie, jakiego rodzaju usługi świadczyła spółka G. na rzecz kontrahentów zagranicznych. Nie wyjaśniono jakiego rodzaju usługi opodatkowała spółka G. w zakresie czynności wykonanych na rzecz Z. i X. Ltd. Czy odsprzedawała usługę WTT świadczoną przez G.W.
W związku z tym NSA wskazał, że dla ustalenia stanu faktycznego sprawy konieczne byłoby przeprowadzenie czynności w spółce G. by ustalić sposób pozyskiwania przez nią zleceń od firm XZ, kto je otrzymywał i w jaki sposób odbywała się ich realizacja, czy istniała jakaś umowa łącząca polskiego spedytora z firmami spedycyjnymi z Francji i Wielkiej Brytanii, a jeśli tak to jaka była ich treść. Jakiego rodzaju faktury wystawiała spółka G. na rzecz Z. i X. Ltd.
Z akt sprawy wynika, że organy podatkowe realizując powyższe wskazania Sądu ponownie przeprowadziły postępowanie podatkowe w stosunku do G. W., uzupełniając materiał dowodowy sprawy m.in. o dowody zgromadzone w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w spółce G. W trakcie kontroli organy podatkowe ustaliły, że zlecenia od firm XZ pozyskiwała spółka G. na podstawie "czegoś na kształt listu intencyjnego – w formie korespondencji mailowej". G. wystawiała na rzecz Z. i X. Ltd faktury VAT na świadczenie usług przewozu towarów.
W świetle tych ustaleń zasadnie Sąd I instancji przyjął, że przekazywanie przez firmy XZ planów przewozów ("planning") do biura spółki G., gdzie były one odbierane przez osoby działające z upoważnienia spółki, w tym jej pracowników lub prezesa, oraz treść potwierdzeń wykonania przewozów ("confirmation") potwierdza, że wobec firm XZ partnerem w działalności gospodarczej była wyłącznie spółka G., a nie innym podmiot.
Biorąc to pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 190 P.p.s.a. poprzez pominięcie oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 grudnia 2009 r., sygn. akt I FSK 1230/09 oraz art. 153 P.p.s.a. polegającego na braku oceny co do wykonania zaleceń wynikających z wyroku WSA w Lublinie w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 71/10.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowa jest ocena Sądu I instancji co do charakteru współpracy skarżącego i spółki G. oraz sposobu jej realizacji.
W wyniku kontroli podatkowej przeprowadzonej u obu tych podmiotów, w tym badania ich dokumentacji księgowej organy podatkowe nie miały wątpliwości co do charakteru ich współpracy oraz w jaki sposób kwalifikować zdarzenia gospodarcze z ich udziałem. Ocenę organów podatkowych potwierdza dokumentacja tych podmiotów związana z powadzoną działalnością gospodarczą, w tym m.in. deklaracje podatkowe, korekty tych deklaracji, ewidencja zakupów VAT, bilans oraz zeznania przesłuchanych w sprawie świadków. W świetle tych dowodów – bez przedstawienia przez stronę skarżącą wiarygodnych i przekonywujących dowodów przeciwnych – organy podatkowe miały podstawy aby przyjąć, że odbiorcą usług świadczonych przez skarżącego była spółka G.
Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że skarżący nie przedstawił dokumentu na piśmie, który potwierdzałby, że zawarł ze spółką G. porozumienie o współpracy w celu realizacji zleceń firm XZ, w ramach którego do jego zadań należało wykonywanie faktyczne usług transportowych zleconych przez spółki XZ, zaś spółka G. zajmowała się logistyką, monitoringiem, obsługą biurową, reprezentowaniem współpracujących podmiotów wobec zleceniodawców, itp. oraz że strony porozumienia uzgodniły zasady rozliczeń z tytułu tej współpracy. Faktu tego nie potwierdzają także zeznania A.K. oraz G.W. Żadna ze stron tego domniemanego porozumienia nie potrafiła wskazać jego konkretnych warunków finansowych (twierdzenia przesłuchanych są w tym zakresie rozbieżne), a zeznaniom A.K. przeczą dane zawarte w niekwestionowanym zestawieniu zawartym w sporządzonej przez organ podatkowy tabeli, z których wynika, że obroty spółki z analizowanych transakcji przekraczały o ponad 100% koszty ponoszone przez nią w związku z realizacją usług przez G.W.
Powyższe stanowisko zbieżne jest ze stanowiskiem zaprezentowanym w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 528/12 i I FSK 529/12 dotyczących postępowań wznowieniowych za okres: od maja do grudnia 2005 r. oraz od stycznia do grudnia 2006 r. NSA uznał, że działania zarówno G. W., jak i spółki G. związane z wykonywaniem kontraktów stanowiły działalność dwóch odrębnych i niezależnych z punktu widzenia podatkowego podmiotów prawa. Natomiast skarżący wysuwając twierdzenia w ramach wznowienia postępowania, dążył przede wszystkim do zakwestionowania nie tylko działań, którym dał wyraz w dokumentacji podatkowej, ale także swoich zapatrywań na transakcje z G. przedstawionych w postępowaniu zwykłym.
W powyższych wyrokach wskazano również, że strona skarżąca w dniu 31 grudnia 2007 r. dokonała korekt faktur VAT dokumentujących sprzedaż usług transportowych wystawionych na rzecz spółki G. w okresie od maja do grudnia 2005 r., gdzie potraktowano wartość z faktur pierwotnych jako wartość netto świadczonych usług i doliczono do nich 22% podatek VAT. Natomiast nabywca usług, tj. G. dokonała odliczenia podatku naliczonego zawartego w wystawionych przez skarżącego fakturach korygujących, wykazując w deklaracji VAT-7 za grudzień 2007 r. m.in. z tego tytułu zwrot na rachunek bankowy.
Z tych względów za niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Wobec uznania, że zarzutami skargi kasacyjnej nie podważono ustaleń stanu faktycznego, Naczelny Sąd Administracyjny dla oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego przyjmuje stan faktyczny zaakceptowany przez Sąd I instancji. W tak ustalonym stanie faktycznym nie są słuszne narzuty naruszenia art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej w sprawie zostało wykazane, że pomiędzy skarżącym a G. dochodziło do świadczenia usługi, a nie znajduje potwierdzenia stanowisko strony skarżącej, że wystawione faktury pełniły rolę dokumentów rozliczeniowych a nie dokumentowały świadczenia usług pomiędzy tymi podmiotami. W konsekwencji nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 ustawy o VAT, polegający zdaniem strony na błędnym uznaniu, że skarżący, jako podatnik podatku od towarów i usług zobowiązany był do rozliczenia podatku VAT w kraju według stawki 22%. Skoro jak wyżej wykazano dochodziło do świadczenia usług na terytorium kraju, pomiędzy podmiotami krajowymi, to świadczący te usługi G. W. zobowiązany był do rozliczenia podatku VAT według stawki 22% określonej w art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, natomiast art. 28 ust. 3 oraz art. 28 ust. 1 ustawy o VAT nie miały w tej sprawie zastosowania.
Odnosząc się końcowo do wniosku skarżącego o wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek ten należy uznać za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw. Przede wszystkim, przywołany w skardze kasacyjnej art. 234 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) pozostawia do uznania sądów krajowych ocenę, czy udzielenie odpowiedzi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kwestii podniesionej w pytaniu jest niezbędne do wydania wyroku. Zatem konieczność zadania przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prejudycjalnego Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej istnieje tylko wtedy, gdy Sąd ten poweźmie wątpliwość co do ważności bądź wykładni aktu prawa wspólnotowego. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny takich wątpliwości nie ma, a zatem nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku strony skarżącej i wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym.
Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło