I FSK 697/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej I. sp. z o.o. z siedzibą w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 28 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Op 215/22 w sprawie ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu z dnia 23 maja 2022 r., nr 388000-COP.4103.1.2022.9 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2016 r. i 2017 r. postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne. Wyrokiem z 28 grudnia 2022 r., sygn. akt I SA/Op 215/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę I. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca") na decyzję Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu (dalej: "NUCS") z 23 maja 2022 r., nr 388000-COP.4103.1.2022.9 w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2016 r. i 2017 r. Skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Opolu do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Skarżąca, zaskarżając ten wyrok w całości. Nie uiszczała od niej jednak wpisu, z wagi na przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych powyżej kwoty 10.000 zł, mocą postanowienia z 27 września 2022 r., sygn. akt I SPP/Op 100/22. Powyższą kwotę w całości uiściła jako wpis od skargi do WSA. W toku czynności zmierzających do wyznaczenia niniejszej sprawy na rozprawę, Naczelny Sąd Administracyjny odnotował, że jak wynika z wydruku komputerowego informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]), pobranej w dniu 15 października 2025 r. z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 979 ze zm.), mającego moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej wynika, że Skarżaca, na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla K., [...], sygn. akt [...], w dniu 20 grudnia 2024 r. została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis ten uprawomocnił się z dniem 11 stycznia 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w punktach 1 i 2 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej oraz niektóre przypadki śmierci strony). Przepis ten, na mocy art. 193 cyt. ustawy, stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W niniejszej sprawie wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z przyczyny podmiotowej. Wykreślenie Skarżącej z Krajowego Rejestru Sądowego ma bowiem skutek ostatecznego ustania bytu prawnego tejże spółki. Z chwilą wykreślenia spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Posiadanie zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) jest zaliczane do przesłanek procesowych, których istnienie sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego, będącego skutkiem rozwiązania spółki, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ustawy (tak przykładowo postanowienia NSA: z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, z 11 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 856/17, z 28 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1759/14, z 2 grudnia 2022 r., sygn. akt I FSK 1790/19). Biorąc pod uwagę wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. ----------------------- 2