I FZ 245/22

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2022-11-10

Skład orzekający: Mariusz Golecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchybienia terminu do wniesienia skargi, spowodowanego błędami organizacyjnymi w kancelarii profesjonalnego pełnomocnika, można przywrócić ten termin?
Ratio decidendi
Profesjonalny pełnomocnik, reprezentujący stronę w postępowaniu sądowym, podlega zwiększonym wymaganiom staranności. Błędy organizacyjne w jego kancelarii, takie jak nieprawidłowe zarządzanie korespondencją czy zagubienie doręczonej decyzji, nawet jeśli wynikają z niedbalstwa, wykluczają możliwość przywrócenia terminu do wniesienia skargi, ponieważ nie można uznać braku winy w uchybieniu terminu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, złożony przez N. Sp. z o.o. w K. Pełnomocnik spółki argumentował, że uchybił termin z powodu problemów zdrowotnych, błędów organizacyjnych w kancelarii polegających na nieprzekazaniu mu decyzji i jej zarchiwizowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrywał zażalenie na to postanowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 161/22 w przedmiocie: oddalenia wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 18 października 2021r., nr 1201-IOR.4002.4.2021.9 w przedmiocie odmowy rejestracji jako czynnego podatnika VAT, postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z 28 lutego 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek N. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej – "Skarżąca") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi N. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z 18 października 2021 r., nr 1201-IOR.4002.4.2021.9, w przedmiocie odmowy rejestracji, jako czynnego podatnika VAT. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WSA wskazał, że w przedmiotowej sprawie termin do wniesienia skargi upłynął 19 listopada 2021 r., tj. 30 dni od daty doręczenia Skarżącej decyzji, które to nastąpiło 20 października 2021 r. We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi złożonym w dniu 10 stycznia 2022 r. profesjonalny pełnomocnik Skarżącej wskazał, że w dniu 20 października 2021 r., z powodu problemów natury zdrowotnej trafił do lekarza i ze względu na stan zdrowia, tego dnia ani w ciągu kolejnych dni, nie był w stanie prowadzić żadnych spraw, ani też podjąć jakichkolwiek czynności celem wniesienie skargi w terminie. Pełnomocnik wyjaśnił również, że w wyniku splotu niefortunnych okoliczności, za które nie ponosi winy nie miał możliwości zapoznania się z nią a przez to dotrzymania terminu do wniesienia skargi. Według twierdzeń pełnomocnika Skarżącej ww. decyzja została odebrana przez pracownika, który nie poinformował o tym swojego przełożonego w trakcie i po zakończeniu jego choroby, następnie zaś decyzja w wyniku błędu została zarchiwizowana. Dopiero samodzielne działania podjęte, przez pełnomocnika Skarżącej doprowadziły do ustalenia, co stało się z ww. decyzję. Po podjęciu ww. informacji pełnomocnik Skarżącej złożył zgodnie z obowiązującymi przepisami wniosek o przywrócenie terminu, jak również odwołanie od decyzji. WSA w Krakowie oddalił ww. wniosek o przywrócenie terminu wskazując na to, że w nie mogą w ocenie sądu, wyłączyć winy w niezachowaniu terminu do wniesienia skargi, gdyż wskazują one, na co najmniej lekkie niedbalstwo w postaci błędu w postaci de facto zagubienia doręczonej do pełnomocnika decyzji podatkowej, a ponadto nieprawidłową organizację pracy podczas nieobecności pełnomocnika w pracy. Na ww. postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik Skarżącej wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zostało zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 87 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej – "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 p.p.s.a. uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli we wniosku o jego przywrócenie uprawdopodobnione zostaną okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie to powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 832/14; z 9 września 2014 r., I GZ 499/14 oraz z 2 października 2014 r., sygn. akt II OZ 1011/14). Dodatkowo, gdy stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu (również przy ocenie formalnych aspektów wniosku) należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (por. wyrok SN z 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, Prok. i Pr. 2003, Nr 15, poz. 39). Jak wskazał NSA w postanowieniu z 17 kwietnia 2019 r., sygn.. akt I GZ 96/19: "pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej". Odnosząc powyższe uwagi do sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, stwierdzić należy, że przedstawione przez składającego zażalenie wyjaśnienia wskazują, iż pełnomocnik Skarżącej nie dochował wymaganej od niego należytej staranności. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że nie on złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia w terminie. Brak winy pełnomocnik upatruje w okoliczności, że pracownik kancelarii, który odebrał decyzję, nie przekazał jej do jego wiadomości w trakcie choroby, jak i po powrocie, a nadto z powodu błędu decyzję przekazano do archiwizacji, więc nie miał on możliwości zapoznania się z nią oraz terminowego wniesienia skargi. Podkreślić należy, że prowadząc profesjonalną działalność pełnomocnik powinien wziąć pod uwagę okoliczność choroby, urlopu czy też innych nagłych zdarzeń dotyczących zarówno jego samego jak i jego pracowników, powodujących niemożliwość wykonywania powierzonych mu zadań. Zawodowy charakter działalności powoduje, że odpowiedzialność pełnomocnika obejmuje działania wszystkich osób, którymi posługuje się wykonując swój zawód. Profesjonalny pełnomocnik, powinien, więc tak zorganizować pracę osób odpowiedzialnych za odbiór korespondencji, by wykluczyła ona możliwość niedopatrzeń. W przedmiotowej sprawie wystarczyłoby, bowiem prowadzenie dziennika wpływu korespondencji i jego bieżąca aktualizacja i kontrola przez prowadzącego kancelarię. Wykazane w zaistniałej sytuacji, "co najmniej lekkie niedbalstwo" – jak słusznie zauważył Sad pierwszej instancji – wyklucza tutaj zaistnienie braku winy ze strony składającego zażalenie. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło