I GSK 323/14

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-10-29

Skład orzekający: Zofia Borowicz, Hanna Kamińska, Piotr Kraczowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż oleju opałowego z nieprawidłowo udokumentowanym oświadczeniem nabywcy o przeznaczeniu na cele opałowe uzasadnia zastosowanie sankcyjnej stawki podatku akcyzowego? Czy doręczenie zastępcze wezwania na przesłuchanie w charakterze podejrzanego o przestępstwo skarbowe, dokonane przed upływem terminu przedawnienia, skutkuje zawieszeniem biegu tego terminu?
Ratio decidendi
Sprzedaż oleju opałowego bez uzyskania od nabywcy prawidłowego oświadczenia o przeznaczeniu na cele opałowe, spełniającego wymogi formalne i materialne, jest równoznaczna z użyciem oleju niezgodnie z przeznaczeniem, co uzasadnia zastosowanie sankcyjnej stawki podatku akcyzowego. Doręczenie zastępcze wezwania na przesłuchanie w charakterze podejrzanego, dokonane przed upływem terminu przedawnienia, skutkuje zawieszeniem biegu terminu przedawnienia, nawet jeśli podatnik nie odebrał pisma.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2005 r. Organ podatkowy ustalił, że skarżący dokonał sprzedaży oleju opałowego lekkiego, dołączając do faktury VAT oświadczenie nabywcy, które było wadliwe (niepodpisane, oparte na nieobowiązującej podstawie prawnej, dotyczące oleju ciężkiego, a nie lekkiego). W związku z tym organ zastosował sankcyjną stawkę podatku akcyzowego. Skarżący kwestionował zasadność zastosowania tej stawki oraz podnosił zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego. Sprawa przeszła przez kilka instancji, w tym dwukrotnie przez NSA, który wskazywał na konieczność zbadania, czy podatnik został poinformowany o wszczęciu postępowania karnoskarbowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Katarzyna Domańska po rozpoznaniu w dniu 29 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Rz 816/13 w sprawie ze skargi R. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. Ż. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z 9 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Rz 816/13 oddalił skargę R. Ż. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za listopad 2005 r. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w R. decyzją z [...] marca 2011 r. określił R. Ż. - Firma Handlowo-Usługowa E. w J. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za listopad 2005 r. w wysokości 54.297 zł. Podstawą wydania decyzji było ustalenie, że skarżący w listopadzie 2005 r. dokonywał obrotu olejem opałowym niezgodnie z przeznaczeniem. Na podstawie faktury VAT nr [...] ustalono, że [...] listopada 2005 r. dokonano sprzedaży oleju opałowego lekkiego RC w ilości 30.711 m3 Firmie Handlowo-Usługowej T. R. F. Do faktury nie dołączono oświadczenia nabywcy o przeznaczeniu zakupionego oleju opałowego, wydrukowano jedynie informację o treści: "zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów dnia 24 grudnia 2003 r. (Dz. U. Nr 221, poz. 2196) w sprawie podatku akcyzowego oświadczam, że kupowany olej ciężki nie będzie przeznaczony do użycia jako paliwo silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych. Towar przeznaczony jest na cele opałowe lub do dalszej odsprzedaży." Zarówno faktura, która dotyczyła sprzedaży oleju opałowego lekkiego, jak i oświadczenie, które dotyczyło sprzedaży oleju opałowego ciężkiego, nie były podpisane przez osobę upoważnioną do odbioru faktur i składania oświadczeń, a oświadczenie sporządzone było według nieobowiązującej już podstawy prawnej. Przesłuchany w charakterze świadka R. F. zaprzeczył, aby kupował od skarżącego olej opałowy na podstawie przedłożonej mu do wglądu faktury VAT. Zeznał, że w 2005 r. nie posiadał urządzeń grzewczych, ani bazy transportowej, a odbierając faktury zawsze stawiał pieczątkę firmową i podpisywał się. Wyjaśnił, że nie zatrudniał pracowników, a jedyną osobą która pomagała mu w prowadzeniu działalności był Grzegorz Kus, którego adresu nie potrafił wskazać. Również R. Ż. nie określił, w jaki sposób nastąpiła sprzedaż, gdzie i komu wydał olej opałowy i czyim środkiem transportu był przewożony. Nie wyjaśnił, dlaczego na fakturze brak było pieczęci, podpisu, zeznał jedynie, że osoba kupująca olej miała uzupełnić wydrukowane oświadczenie przy następnej transakcji. Nie przedstawił dowodu otrzymania zapłaty (wpłaty pieniędzy na rachunek bankowy). Wobec powyższego organ I instancji stwierdził użycie przez skarżącego oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem, co skutkowało zastosowaniem wyższej, sankcyjnej stawki podatku akcyzowego. Dyrektor Izby Celnej w P., po rozpoznaniu odwołania skarżącego, decyzją z [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W pierwszej kolejności oigan stwierdził, że nie nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego. Wyjaśnił, że choć decyzja została wydana 30 czerwca 2011 r., a zobowiązanie podatkowe dotyczyło listopada 2005 r., to pięcioletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej: o.p.) uległ - zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. - zawieszeniu 25 października 2010 r. tj. z dniem wszczęcia dochodzenia karnoskarbowego w sprawie nieprawidłowego deklarowania, naliczania i odprowadzania podatku akcyzowego za październik i listopad 2005 r. W dalszej części przedmiotem rozważań organu były wyniki kontroli prawidłowości zastosowania preferencyjnej stawki akcyzy w sprzedaży oleju opałowego, na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm.; dalej: rozporządzenie MF z 22 kwietnia 2004 r.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: u.p.a.). Oprócz wymagań dotyczących właściwości produktu, rozporządzenie nakładało na sprzedawcę oleju obowiązki w zakresie dokumentowania sprzedaży, w tym wymóg odebrania prawidłowego oświadczenia o przeznaczeniu oleju opałowego na cele opałowe, którego brak uzasadniał zastosowanie sankcyjnej stawki podatku akcyzowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z 10 listopada 2011 r. sygn. I SA/Rz 624/11 oddalił skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. Sąd nie zgodził się z zarzutem przedawnienia uznając, że skoro postanowieniem z 25 października 2010 r., wszczęto wobec skarżącego dochodzenie karnoskarbowe w sprawie nieprawidłowego deklarowania, naliczania i odprowadzania podatku akcyzowego za miesiące: październik i listopad 2005 r., będącego wynikiem sprzedaży oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem i obowiązującymi przepisami o podatku akcyzowym, w następstwie czego narażono na uszczuplenie podatek akcyzowy w kwocie około 150.000 zł tj. o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 w zw. z art. 6 § 2 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz.U. Nr 83, poz. 930; dalej: k.k.s.), to nastąpiło przerwanie terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Sąd uznał za prawidłowe ustalenia organów, że niepodpisanie przez nabywcę oleju opałowego oświadczenia o tym, że kupowany olej nie będzie przeznaczony do użycia jako paliwo silnikowe albo jako dodatki lub domieszki do paliw silnikowych, stanowi wadę dyskwalifikującą to oświadczenie i powoduje zastosowania stawki sankcyjnej podatku. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej R. Ż., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 maja 2013 r., sygn. akt I GSK 252/12 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, za trafny uznając zarzut błędnej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 o.p. NSA uznał, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, działalnie Sądu, który zaaprobował stanowisko organu w zakresie przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek wydania postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego bez zbadania, czy skarżący został o nim poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia w myśl art. 70 § 1 o.p., było sprzeczne z Konstytucją. NSA w wytycznych nakazał zbadać w dalszym postępowaniu, czy i kiedy podatnik został poinformowany o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, które jest warunkiem niezbędnym dla oceny legalności przyjęcia, że zawieszenie biegu terminu nastąpiło. W wyniku ponownego rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z 19 listopada 2013 r. oddalił skargę. Stosując się do wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd stwierdził, że aby doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, nie wystarcza samo wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, ale konieczne jest również powzięcie informacji o tym przez podatnika. Sąd wskazał, że kwestia wszczęcia postępowania karnoskarbowego nie została uregulowana bezpośrednio w kodeksie karnym skarbowym i z tego powodu, na podstawie art. 113 § 1 k.k.s., stosuje się posiłkowo przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89 poz. 555 ze zm.; dalej: k.p.k.). Przepisy procedury karnej, stosowane posiłkowo w postępowaniu karnym skarbowym, nie przewidują obowiązku doręczania postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego w sprawie osobom, które w przyszłości mogą stać się w tym postępowaniu podejrzanymi lub osobom, które w związku z powadzonym postępowaniem karnym mogą w przyszłości podlegać obowiązkowi podatkowemu. Zatem w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z samym wszczęciem postępowania karnego skarbowego nie będzie można wiązać skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W ocenie Sądu taki skutek może być wywołany przez dwie czynności organu prowadzącego to postępowanie - po pierwsze - przez przesłanie podatnikowi specjalnego zawiadomienia - informacji; po drugie - przez wezwanie na przesłuchanie w charakterze osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia skarbowego. Przez doręczenie tego wezwania podatnik otrzymuje informację, że toczy się postępowanie karne skarbowe i ma on w nim otrzymać status podejrzanego. W ten sposób dowiaduje się o tym, że mogą mieć zastosowanie przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 o.p. W niniejszej sprawie 13 grudnia 2010 r. inspektor kontroli skarbowej przesłał do skarżącego wezwanie na przesłuchanie w charakterze podejrzanego o narażenie na uszczuplenie podatku akcyzowego, w związku ze sprzedażą oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem tj. o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 k.k.s. Wezwanie zawierało również pouczenie o możliwości kontaktu z inspektorem kontroli skarbowej i numer telefonu. Zostało ono wysłane na adres skarżącego. Ten jednak nie odebrał wezwania i było ono doręczone zgodnie z art. 133 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. Przepisy procedury karnej, które muszą być stosowane dla oceny skuteczności doręczenia wezwania na przesłuchanie w charakterze podejrzanego, nie przewidują konieczności, aby pierwsze wezwanie było doręczone osobiście. W rozpoznawanej sprawie wezwanie skarżącego na przesłuchanie było dwukrotnie awizowane i ostatni dzień terminu do jego odebrania upłynął bezskutecznie 28 grudnia 2010 r. Z tym dniem uznano pismo za doręczone. Implikowało to uznanie, że z tym dniem podatnik został poinformowany, że toczy się postępowanie karne, w którym mają mu zostać przedstawione zarzuty popełnienia przestępstwa skarbowego związanego z niewykonaniem przedmiotowego zobowiązania podatkowego. Sąd dodał, że uznanie za skuteczne doręczenia zastępczego przewidują wszystkie procedury regulujące prowadzenie postępowania administracyjnego (k.p.a., o.p.), sądowoadministracyjnego (p.p.s.a.) czy cywilnego (k.p.c.). Uznanie pisma za skutecznie doręczone, na skutek doręczenia zastępczego, nie jest odstępstwem od zasady, ale postąpieniem zgodnie z nią. To podatnik ponosi ryzyko negatywnych konsekwencji nieodbierania pism skierowanych do niego. W świetle powyższego Sąd przyjął, że jeżeli skarżący, przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, otrzymał informację - a taki skutek doręczenie zastępcze - z której wynikał fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego skarbowego związanego z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, to nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W tej sytuacji, próba wykazania, że postanowienie o wszczęciu postępowania karnego skarbowego, jak i postanowienie o przedstawieniu zarzutów, zostały osobiście doręczone skarżącemu już po upływie terminu przewidzianego w art. 70 § 1 o.p., była nieskuteczna. Przy takim założeniu, skarżący przez uporczywe nieodbieranie kierowanych do niego pism, mógłby doprowadzić do tego, że termin przedawnienia nie mógłby zostać skutecznie zawieszony. Tak pojmowana ochrona podatnika sprzeciwiałby się celowi orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, którym było zapewnienie informacji podatnikowi o zdarzeniach powodujących zawieszenie biegu terminu przedawnienia ciążących na nim zobowiązań podatkowych, a nie pomoc w unikaniu odpowiedzialności za te zobowiązania. Tym samym Sąd uznał, że organ dopełnił obowiązku poinformowania skarżącego o toczącym się względem niego postępowaniu karnym skarbowym, związanym z niewykonaniem przedmiotowego zobowiązania podatkowego, przed upływem terminu przewidzianego w art. 70 § 1 o.p., tj. przed 31 grudnia 2010 r., a zatem doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W zakresie meritum sprawy Sąd przypomniał, że spór dotyczył określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży oleju opałowego lekkiego RC w ilości 30.711m3 Firmie Handlowo-Usługowej T. R. F., udokumentowanej fakturą VAT nr [...] z [...] listopada 2005 r. W ocenie skarżącego, sprzedawany produkt powinien zostać objęty obniżoną stawką akcyzy, tj. 232 zł za 1000 I, ewentualnie stawką podstawową 233 zł, podczas gdy w ocenie organów, z uwagi na niespełnienie wymogów prawidłowego udokumentowania tej sprzedaży, należało zastosować sankcyjną stawkę podatku 2000 zł za 1000 I. Strony były również zgodne, co do faktycznego sposobu udokumentowania przez skarżącego czynności sprzedaży oleju na rzecz T. R. F. Organy ustaliły, a podatnik tych ustaleń nie kwestionował, że do faktury dokumentującej sprzedaż dołączono oświadczenie oparte na błędnej podstawie prawnej, niepodpisane, a ponadto dotyczące oleju ciężkiego, podczas gdy przedmiotem sprzedaży był olej lekki RC. Spór sprowadzał się do konsekwencji prawnych takiego stanu rzeczy. O ile skarżący uważał, że wada w postaci braku podpisu nie jest wadą dyskwalifikującą oświadczenie, gdyż może zostać uzupełniona w toku dalszego postępowania, a poza tym, na nim, jako na sprzedawcy, spoczywał jedynie obowiązek odebrania tego oświadczenia i nie może ponosić odpowiedzialności za zużycie oleju niezgodnie z zadeklarowanym przeznaczeniem, o tyle w przekonaniu organu wadliwość powyższego oświadczenia skutkuje przyjęciem, że nastąpiło użycie oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem. Sąd uznał racje organu. Przywołał treść art. 4 ust. 1, art. 65 ust. 1 oraz art. 65 ust. 1a u.p.a. oraz przepisy rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004t. regulujące warunki obniżenia stawki akcyzy dla spornego wyrobu. Następnie wskazał, że nabywcą przedmiotowego oleju była Firma T. R. F., a więc osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą. Oświadczenie zostało złożone na fakturze, przy czym ani faktura, ani oświadczenie nie zostały podpisane, natomiast oświadczenie dotyczyło oleju ciężkiego, podczas gdy przedmiotem sprzedaży był olej lekki, ponadto w oświadczeniu podano nieobowiązujące w dacie wystawienia faktury rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z dnia 24 grudnia 2003 r. (Dz.U. Nr 221, poz. 2196 ). W takim stanie rzeczy Sąd zgodził się z organem, że skarżący nie dopełnił wymogów skorzystania z obniżonej stawki akcyzy. Sąd dodał, że wprawdzie przepis § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MF z dnia 22 czerwca 2004 r., nie przewiduje konieczności złożenia podpisu pod oświadczeniem, gdy oświadczenie składa osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a oświadczenie składane jest na fakturze, jednak niepodpisanie takiego oświadczenia w przypadku, gdy również faktura nie została podpisana, czyni je bezskutecznym. W takim przypadku nie można domniemywać, że osoba podpisująca fakturę złożyła również oświadczenie. Tym bardziej, że przesłuchany w charakterze świadka R. F. nie potwierdził, aby kupował od skarżącego olej opałowy na podstawie przedstawionej mu faktury. Ponadto, złożone pod fakturą oświadczenie dotyczy oleju ciężkiego, podczas gdy przedmiotem sprzedaży był olej lekki. Prawidłowo złożone oświadczenie aby mogło odnieść skutek przewidziany w wyżej wskazanych przepisach, musi być pewne, że dotyczy ono produktu, na który została wystawiona faktura. Wobec powyższego Sąd nie mógł uznać, że stwierdzone przez organ wady oświadczenia miały charakter nieistotny. Sąd podkreślił, że nie wiadomo czy, a jeśli tak, kto takie oświadczenie złożył i czego ono dotyczyło. Ponadto braków tych nie można było uzupełnić w trakcie postępowania podatkowego, gdyż nie miały charakteru uchybień nieistotnych. Wadliwego oświadczenia nie mogły też sanować wskazywane przez skarżącego dowody przelewu dokonanych przedpłat. Bowiem na fakt dokonania przedpłat skarżący zwrócił uwagę dopiero w skardze, a poza tym przedpłaty te dotyczyły rozliczenia za fakturę wystawioną w październiku 2005 r. i nie mogły mieć znaczenia dla oceny kwestionowanego w niniejszej sprawie oświadczenia złożonego pod fakturą wystawioną w listopadzie 2005 r. Sąd odnosząc się do zarzutów naruszenia art, 65 ust. 1 i art. 65a ust. 1a u.p.a., wskazał, że oświadczenie o przeznaczeniu oleju na cele opałowe jest pewnego rodzaju minimum ustawowym w kontroli obrotu paliwami. Posiadanie prawidłowo sporządzonego dokumentu stwarza domniemanie, że sprzedaży oleju opałowego dokonano faktycznie na cele opałowe. To domniemanie zwalnia sprzedawcę z odpowiedzialności za ewentualne niezgodne z oświadczeniem zużycie oleju opałowego i upoważnia podatnika do skorzystania z obniżonej stawki podatku akcyzowego. Natomiast przyjęcie przez sprzedawcę oświadczenia niespełniającego wymogów formalnych, których nie można było uzupełnić w toku prowadzonego postępowania, obala wynikające z oświadczeń domniemanie zużycia oleju opałowego na cele zgodne z przeznaczeniem, a to z kolei powoduje zastosowanie stawki akcyzy określonej w art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. Obalenie tego domniemania następuje bez konieczności ustalenia, że kontrahent faktycznie zużył olej opałowy na inne cele niż opałowe. Postępowanie to bowiem skierowane jest na prawidłowość obliczania i wpłacania podatku przez sprzedającego ten olej, w związku z czym to on ponosić będzie w tym postępowaniu konsekwencje nieprawidłowości prowadzonej przez siebie dokumentacji. Sąd podkreślił, że to skarżący zdecydował się na zastosowanie obniżonej stawki w podatku akcyzowym, przewidzianej w § 3 ust. 1 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2014 r., a co za tym idzie zobowiązał się do przestrzegania wskazanych tam wymogów. Niespełnienie tych wymogów powoduje objęcie stawką sankcyjną, o której mowa w art. 65 ust. 1a u.p.a. Sąd dodał, że oświadczenie, o którym mowa w § 4 ust. 1 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r. zawiera w sobie również elementy domniemania faktycznego, że nabyty wyrób zostanie przeznaczony na cele opałowe. Ustalenie, że nabywca oleju opałowego faktycznie przeznaczył go na inne cele niż opałowe, nie będzie miało (przy zachowaniu przy sprzedaży warunków określonych w rozporządzeniu) znaczenia prawnego dla sprzedającego olej opałowy na cele opałowe. W takiej sytuacji podatnikiem będzie nabywca oleju opałowego, który wbrew deklaracji zawartej w oświadczeniu zużył wyrób na inne cele niż opałowe (art. 4 ust. 2 pkt 10 i art. 6 ust. 3 u.p.a.). R. Ż. złożył skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. W skardze kasacyjnej zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. na podstawie art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 141 § 4 p.p.s.a., w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p.: - poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wydanego wyroku, wskazujące iż wada oświadczeń nabywcy o przeznaczeniu oleju opałowego na cele grzewcze w postaci braku podpisu jest równoznaczna z przeznaczeniem tego wyrobu na cele inne niż opałowe, podczas gdy ustawodawca nie przewidział żadnej szczególnej formy dokumentowania sprzedaży oleju opałowego na cele grzewcze; - poprzez zaaprobowanie przez Sąd nieprzeprowadzenia przez organy podatkowe postępowania dowodowego, zmierzającego do ustalenia na jakie cele w rzeczywistości skarżący sprzedawał olej opałowy; - poprzez przemilczenie w uzasadnieniu wyroku naruszenia przez organy zasady zaufania obywatela do państwa, z uwagi na zastosowanie się przez podatnika do stanowiska Ministra Finansów, w sprawie braku obowiązku merytorycznego badania oświadczeń na olej opałowy, który w tym zakresie działał w zaufaniu od organów; - poprzez nieprawidłowe uzasadnienie wydanego wyroku polegające, na nieuwzględnieniu treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. P 30/11 i przyjęcie, że za zawiadomienie podatnika o wszczętym w sprawie postępowaniu karnym skarbowym, które wywołuje skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 o.p., należy uznać sytuację w której podatnik w terminie nie odebrał zawiadomienia o wezwaniu na przesłuchanie; - wadliwe uzasadnienie polegające na utożsamieniu instytucji "powstania zobowiązania podatkowego" z instytucją "niewykonania zobowiązania podatkowego", którym posługuje się przepis art. 70 § 6 pkt 1 o.p., mający zastosowanie w sprawie. W ocenie autora skargi kasacyjnej naruszenia te doprowadziły do usprawiedliwienia zaniechań dowodowych organów podatkowych w zakresie ustalenia na jaki cel podatnik w rzeczywistości sprzedawał olej opałowy, co w konsekwencji doprowadziło do domniemania, iż olej zużyto na cele inne niż grzewcze, co niezgodne było z prawdą materialną. Brak prawidłowego uzasadnienia wyroku uniemożliwił prawidłowe sporządzenie skargi kasacyjnej i zrozumienie motywów podjętego rozstrzygnięcia przez Sąd. I. Na podstawie art. 174 pkt 1 naruszenie prawa materialnego tj.: 1. błędną wykładnię art. 65 ust. 1a u.p.a., polegającą na zastosowaniu rozszerzającej oraz zgodnej z niedopuszczalną zasadą in dubio pro fisco, wykładni tego przepisu i uznaniu, iż norma ta obejmuje także sytuacje nieposiadania przez sprzedawcę oświadczeń w sprawie przeznaczenia oleju opałowego określonych w § 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r,, mimo iż brak jest jakiegokolwiek prawnego powiązania pomiędzy brakiem oświadczenia, a sankcyjną stawką określoną w art. 65 ust. 1a u.p.a.; 2. niewłaściwe zastosowanie art. 65 ust. 1 u.p.a., polegające na niezastosowaniu tego przepisu do sytuacji faktycznej, mimo, iż przedmiotem obrotu skarżącego był olej opałowy przeznaczony na cele opałowe i do jego opodatkowania powinna mieć zastosowanie stawka określona w tym przepisie; 3. niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r., polegające na pominięciu jego literalnego brzmienia, które jednoznacznie wskazywało, że Minister Finansów obniżył stawkę określoną w art. 65 ust. 1 u.p.a. (nie zaś stawkę z art. 65 ust. 1a u.p.a.), określając warunki pod jakimi można obniżyć tę stawkę oraz uznaniu, że niespełnienie warunków określonych przez Ministra Finansów dla zastosowania stawki z poz. 2 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia, może powodować zastosowanie "karnej" stawki określonej w art. 65 ust. 1a u.p.a., mimo iż przepis ten w żaden sposób nie koresponduje z wydanym przez MF rozporządzeniem; 4. niewłaściwe zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 o.p., polegające na uznaniu, iż w sprawie wystąpiły przesłanki do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, podczas gdy w stanie faktycznym skarżący został powiadomiony o wszczęciu śledztwa po upływie terminu przedawnienia, a zarzuty w postępowaniu karno-skarbowym zostały postawione skarżącemu dopiero po upływie terminu przedawnienia; 5. nieprawidłową wykładnię art. 70 § 6 pkt 1 o.p., polegającą na zawężeniu wykładni przepisu jedynie do wykładni literalnej, podczas gdy wykładnia literalna nie daje racjonalnych wyników i konieczne było sięgnięcie do wykładni systemowej i celowościowej przepisu, co powodowałoby konieczność stwierdzenia, że wykładnia literalna przepisu prowadzi do wykładni sprzecznej z Konstytucją RP; 6. poprzez nieprawidłowe zastosowanie polegające na niezastosowaniu art. 8 ust. 2 Konstytucji RP w związku z art. 70 § 6 pkt 1 o.p., który to przepis Sąd zobowiązany był pominąć jako sprzeczny z art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z wyrokiem o sygn. P 30/11; 7. nieprawidłowe zastosowanie art. 133 § 1 i 2 k.p.k., polegające na uznaniu, że nieodebranie przesyłki z poczty przez podatnika w ostatnim terminie wskazanym w awizo, wywołuje skutek równoważny z zawiadomieniem podatnika o wszczętym wobec niego postępowaniu karnym skarbowym, co wywołuje wg Sądu skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia o którym mowa w art. 70 § 1 pkt 1 o.p.; 8. niewłaściwe zastosowanie art. 70 § 1 Konstytucji RP polegające na uznaniu iż przepis ten nie ma zastosowania w stanie faktycznym sprawy; 9. niewłaściwe zastosowanie art. 21 § 1 pkt 1, art. 21 § 2 i 3 o.p., poprzez pominięcie, że rozliczenia podatnika uznawane są za zgodne z prawdą i prawem do czasu, wydania decyzji wymiarowej przez organy podatkowe, co powoduje, że skutek "niewykonania zobowiązania podatkowego" wskazany w treści art. 70 § 6 pkt 1 o.p., może nastąpić dopiero z chwilą wydania decyzji wymiarowej, obalającej domniemanie zgodności z prawdą i prawem rozliczeń podatkowych podatnika. Odpowiedzi na skargę kasacyjną organ nie sporządził. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Według art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna R. Ż. opiera się na obu podstawach z art. 174 p.p.s.a. Przed odniesieniem się do poszczególnych grup zarzutów wskazać należy, że przedmiotem kontroli kasacyjnej jest wyrok, którym Sąd I instancji ocenił jako prawidłowe stanowisko organów celnych, zgodnie z którym skarżącemu określono zobowiązanie w podatku akcyzowym od oleju opałowego za listopad 2005 r. w stawce sankcyjnej (2000 zł za 1000 I), z uwagi na niespełnienie wymogów prawidłowego dokumentowania sprzedaży tego oleju do celów grzewczych. Należy także przypomnieć, co jest istotne, że niniejsza sprawa dotycząca zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2005 r. była już przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 16 maja 2013 r. sygn. I GSK 252/12 uchylił wyrok Sądu I instancji z 10 listopada 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Powodem uwzględnienia skargi była błędna interpretacja przez Sąd I instancji przepisu art. 70 § 6 pkt 1 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny dokonał interpretacji tego przepisu w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 lipca 2012 r. sygn. P 30/11 wskazując, że nie jest prawidłowe stanowisko, że do przerwania biegu terminu przedawnienia dochodzi na skutek samego wydania postanowienia o wszczęciu postępowania karnego skarbowego. Koniecznym jest zbadanie, czy podatnik został o takim fakcie poinformowany najpóźniej z upływem terminu przedawnienia. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny nakazał Sądowi I instancji zbadać, czy i kiedy podatnik został poinformowany o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, które jest warunkiem niezbędnym dla oceny legalności przyjęcia, że zawieszenie biegu terminu nastąpiło. Mając na uwadze powyższe, podkreślić należy, ż Sąd I instancji rozpoznając ponownie skargę podatnika robił to w warunkach art. 190 p.p.s.a., czyli był związany wykładnią prawa zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny ww. wyroku. Przy czym należy pamiętać, że w myśl art. 190 (zdanie drugie) p.p.s.a. nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. . Powyższe istotne jest z tego względu, że skarżący kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 o.p., nie postawił zarzutu naruszenia art. 190 p.p.s.a. Oznacza to, że dokonana przez Sąd I instancji w sprawie wykładnia i zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 p.p.s.a. nie została w sposób prawidłowy zakwestionowana przez skarżącego kasacyjnie, jako niezgodna z interpretacją Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 maja 2013 r. sygn. I GSK 252/12 wyraźnie wskazał, że błędna wykładnia przez Sąd i instancji art. 70 § 6 pkt 1 o.p. polegała na przyjęciu, że samo wszczęcie postępowania karnoskarbowego oznacza, że termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ulega zawieszeniu. W związku z tym uznał, że w takiej sytuacji koniecznym jest zbadanie, czy i kiedy podatnik został poinformowany o wszczęciu postępowania karnoskarbowego. Jest to bowiem warunek niezbędny dla oceny legalności przyjęcia, iż zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło. W powyższym kontekście zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieprawidłowej wykładni art. 70 § 6 pkt 1 o.p. i wskazywanych z nim przepisów art. 8 ust. 2 i art. 2 Konstytucji RP i art. 21 § 1 pkt 1 i § 2 i 3 o.p., należy w tej sytuacji uznać za niedopuszczalne, ponieważ wykładnia przepisu art. 70 § 6 pkt 1 o.p. i wskazówki w tym zakresie do dalszego działania zostały już prawomocnie przesądzone. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w świetle ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego, z samym wszczęciem postępowania karnego skarbowego nie będzie można wiązać skutku zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Skutek taki wywołać m.in. przesłanie podatnikowi informacji o toczącym się w sprawie postępowaniu karnoskarbowym dotyczącym konkretnego zobowiązania podatkowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie przyjął, że informacją dającą podatnikowi świadomość toczącego się postępowania karnoskarbowego wypełniało wezwanie z 13 grudnia 2010 r. Urzędu Kontroli Skarbowej w R. na przesłuchanie R. Ż. w charakterze podejrzanego o narażanie na uszczuplenie podatku akcyzowego związanego ze sprzedażą oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem i obowiązującymi przepisami ustawy o podatku akcyzowym tj. o przestępstwo skarbowe z art. 54 § 2 k.k.s. Sąd I instancji słusznie stwierdził, powołując się na przepisy art. art. 133 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., że doręczenie tego wezwania mogło zostać dokonane w sposób zastępczy. Termin doręczenia bez wątpienia nastąpił 28 grudnia 2010 r., a więc przed upływem przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tej sytuacji okoliczność, że postanowienie o wszczęciu postępowania karnoskarbowego, jak i postanowienie o przedstawieniu zarzutów, zostały ponownie, osobiście doręczone skarżącemu już po upływie terminu przewidzianego w art. 70 § 1 o.p., pozostawała bez znaczenia dla zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Reasumując Naczelny Sąd Administracyjny za chybione uznaje zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 o.p., zarówno w zakresie procesowym jak i materialnym, co oznacza, że Sąd I instancji trafnie uznał, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego w akcyzie. W tej sytuacji należało się odnieść do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, w ramach których skarżący kasacyjnie zarzucił błędną wykładnię art. 65 ust. 1a u.p.a., poprzez uznanie, że norma ta obejmuje także sytuacje nieposiadania przez sprzedawcę oświadczeń w sprawie przeznaczenia oleju opałowego określonych w § 4 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r., mimo iż brak jest jakiegokolwiek prawnego powiązania pomiędzy brakiem oświadczenia, a sankcyjną stawką określoną w art. 65 ust. 1a u.p.a.; niewłaściwe zastosowanie art. 65 ust. 1 u.p.a., polegające na niezastosowaniu tego przepisu do sytuacji faktycznej, mimo, iż przedmiotem obrotu skarżącego był olej opałowy przeznaczony na cele opałowe i do jego opodatkowania powinna mieć zastosowanie stawka określona w tym przepisie oraz niewłaściwe zastosowanie § 2 ust. 1 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r., polegające na pominięciu jego literalnego brzmienia, które jednoznacznie wskazywało, że Minister Finansów obniżył stawkę określoną w art. 65 ust. 1 u.p.a. (nie zaś stawkę z art. 65 ust. 1a u.p.a.). Odniesienie się do powyższych zarzutów naruszenia prawa materialnego i normatywnych przesłanek możliwości opodatkowania sprzedaży oleju opałowego obniżoną stawką podatku akcyzowego, w sytuacji jego nabycia z przeznaczeniem na cele grzewcze zasadne jest kompleksowe przytoczenie treści uregulowań, dotyczących spornej kwestii. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.a. opodatkowaniu akcyzą podlega sprzedaż na terytorium kraju wyrobów akcyzowych. Natomiast z art. 11 ust. 1 u.p.a. wynika, że podatnikami akcyzy są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują czynności podlegających opodatkowaniu. Stosownie do treści art. 10 ust. 2 u.p.a. podstawą opodatkowania w przypadku wyrażenia stawki akcyzy w kwocie na jednostkę wyrobu jest ilość wyrobów akcyzowych. Stawki tego podatku zostały zaś wskazane w objętym podstawami skargi kasacyjnej art. 65 u.p.a. Zgodnie z art. 65 ust. 1 u.p.a. - w zakresie istotnym dla sprawy - stawka akcyzy na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe wynosi 233 zł od 1.000 I gotowego wyrobu. W art. 65. ust. 2 u.p.a. ustawodawca zawarł upoważnienie, na mocy którego minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, obniżać stawki akcyzy określone w ust. 1 oraz różnicować je w zależności od rodzaju wyrobu, a także określać warunki ich stosowania, uwzględniając okoliczności wyszczególnione w tym przepisie. W wykonaniu powyższego upoważnienia, Minister Finansów w dniu 22 kwietnia 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, w którym obniżył stawki akcyzy, wymienione w art. 65 ust. 1 u.p.a. oraz określił warunki stosowania obniżonych stawek. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia stawki akcyzy, określone w poz. 2 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia (232 zł/1.000 I) stosuje się dla olejów opałowych przeznaczonych na cele opałowe, z których 30% lub więcej objętościowo destyluje w 350°C lub których gęstość w temperaturze 15°C jest niższa od 890 kg/m3, w przypadku gdy oleje te są zabarwione na czerwono i oznaczone znacznikiem. Z kolei warunki zastosowania tej obniżonej stawki określone zostały w § 4 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r., zgodnie z którym podatnik sprzedający wyżej wymienione oleje opałowe, jest obowiązany w przypadku tej sprzedaży: 1) osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia o przeznaczeniu nabywanych wyrobów, uprawniającym do stosowania stawek wymienionych w poz. 2 lit. a załącznika nr 1 do rozporządzenia; oświadczenie może być złożone w wystawianej fakturze VAT, a jeżeli jest składane odrębnie, powinno zawierać dane dotyczące nabywcy, datę złożenia tego oświadczenia oraz powinno być dołączone do kopii faktury VAT; 2) osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia stwierdzającego, iż nabywane wyroby są przeznaczone na cele opałowe; oświadczenie to powinno być dołączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu, potwierdzającego tę sprzedaż. W tym miejscu wskazać należy, że skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2014 r., choć przepis ten w przedmiotowej sprawie nie miał zastosowania. Zakwestionowane przez organy podatkowe transakcje sprzedaży podatnika dotyczyły wyłącznie osoby prowadzącej działalność gospodarczą (Firma Handlowo- Usługowa T. R. F.), a więc wad oświadczeń o jakich mowa w § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r., a nie punktu 2 tego paragrafu dotyczącego osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, a więc już z tego powodu ten zarzut skargi kasacyjnej nie jest usprawiedliwiony. W myśl art. 65 ust. 1 a pkt 1 u.p.a. - w przypadku użycia olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności wymogów w zakresie prawidłowego znakowania i barwienia, użycia ich niezgodnie z przeznaczeniem, a także sprzedaży ich za pomocą odmierzaczy paliw ciekłych, stawka akcyzy wynosi dla olejów opałowych lub olejów napędowych, przeznaczonych na cele opałowe - 2.000 zł od 0. litrów gotowego wyrobu. W przedstawionym stanie prawnym można zatem mówić o dwóch stawkach podatku akcyzowego: 1) o stawce na oleje opałowe przeznaczone na cele opałowe - która to stawka została obniżona (z 233 zł/1.000 I do 232 zł/1.000 I) i stosowanie której wiąże się z wymogiem wypełnienie obowiązków, przewidzianych rozporządzeniem MF z 22 kwietnia 2004 r. oraz 2) o stawce stosowanej w przypadku użycia olejów opałowych lub napędowych, przeznaczonych na cele opałowe, które nie spełniają warunków określonych w odrębnych przepisach, w szczególności m.in. w razie użycia ich niezgodnie z przeznaczeniem (2.000 zł od 1.000 I gotowego wyrobu). O prawidłowości zastosowania jednej z wymienionych stawek decydują więc takie prawem przewidziane sytuacje, jak przeznaczenie oleju na cele opałowe czy użycie olejów niezgodnie z przeznaczeniem. Powyższe zwroty nie zostały ustawowo zdefiniowane, jednak w orzecznictwie ukształtował się pogląd - aprobowany przez skład orzekający - że "użycie" należy rozumieć szeroko i obejmuje ono także sprzedaż. Bowiem "użycie" w potocznym, słownikowym jego rozumieniu oznacza nie tylko spożytkowanie czegoś poprzez "zużycie", ale także każde inne zastosowanie lub posłużenie się czymś (Wielki Słownik Poprawnej Polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, str. 1265 i 1510). Zastosowane przez ustawodawcę w art. 65 ust. 1a u.p.a. pojęcie "użycia oleju" jest szerokie i winno być pojmowane jako różne formy wykorzystania oleju, w tym przykładowo również jego sprzedaż. Podkreślić również należy, że analizowany przepis tak właśnie należy wykładać, gdyż inaczej nie byłoby możliwe opodatkowanie, np. czynności nabycia i posiadania olejów opałowych w przypadku przeznaczenia ich na cele napędowe według stawki 2.000 zł/1.000 I gotowego wyrobu. Inaczej mówiąc, cel tego przepisu w postaci wyższego opodatkowania na podstawie art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. w przypadku przeznaczenia olejów opałowych na cele napędowe nie zostałby osiągnięty. Dla przyjęcia zaś, że ma miejsce użycie (przez sprzedaż) zgodnie z przeznaczeniem, konieczne jest dochowanie warunków uprawniających do zastosowania stawki preferencyjnej, a zatem uzyskanie oświadczeń - co do formy i treści określonych powołanym wyżej § 4 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r. Oświadczenia - o których mowa w powołanej regulacji - pozwalają na przyjęcie swoistego domniemania faktycznego, że będący przedmiotem sprzedaży olej opałowy zostanie przeznaczony na cel opałowy, że zostanie użyty zgodnie z przeznaczeniem. Tym samym skoro prawodawca uzależnił zastosowanie przez podatnika obniżonej stawki podatku akcyzowego od posiadania złożonych przez nabywcę oświadczeń, to znaczy, że oświadczeniom tym nadano szczególne znaczenie dowodowe. Oświadczenia te - będąc deklaracją, co do przeznaczenia wyrobu - muszą zatem spełniać określone wymogi prawa zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Dane, jakie muszą zawierać oświadczenia, pełnią określoną funkcję. Mają mianowicie na celu umożliwienie kontroli prawdziwości oświadczeń i rzeczywistego przeznaczenia (zużycia) wyrobów. Wobec wprowadzenia obniżonych stawek podatkowych konieczna jest bowiem możliwość nadzoru nad obrotem olejami opałowymi, by obniżenie stawek - wbrew prawu - nie znajdowało zastosowania w przypadku oleju opałowego faktycznie zużywanego w innym celu. Tak określona ranga oświadczeń potwierdza stanowisko, że obowiązek uzyskania przez sprzedawcę prawidłowych oświadczeń jest warunkiem zastosowania obniżonej stawki akcyzy. Przyjęcie więc przez sprzedawcę oświadczeń niepełnych czy też zawierających nieprawdziwe dane, wyklucza założenie - w oparciu o te oświadczenia - domniemania przeznaczenia i użycia oleju opałowego na cele opałowe. W tym stanie rzeczy - wbrew wywodom skarżącego kasacyjnie - prawidłowa jest wykładnia, zgodnie z którą przy braku prawidłowych oświadczeń nabywców nie można przyjąć domniemania przeznaczenia oleju opałowego na cele opałowe. Sprzedaż oleju opałowego bez uzyskania od nabywców oświadczenia kompletnego, z punktu widzenia wymogów z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia MF z 22 kwietnia 2004 r. i zawierającego prawdziwe dane - jest równoznaczna z użyciem oleju opałowego niezgodnie z przeznaczeniem. W takiej zaś sytuacji nie tylko nie ma możliwości zastosowania stawki obniżonej (określonej aktem wykonawczym), ale uzasadnione staje się zastosowanie stawki przewidzianej w art. 65 ust. 1a pkt 1 u.p.a. Odrębne przepisy - o których mowa w ostatniej z powołanych regulacji - to bowiem także przepisy rozporządzenia w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że dokona przez Sąd I instancji interpretacja powołanych wyżej przepisów była w pełni prawidłowa, a zarzuty skargi kasacyjnej ją kwestionujące niezasadne. Na bazie prawidłowo zinterpretowanych przepisów prawa podatkowego Sąd I instancji właściwie ocenił stan faktyczny sprawy wskazując, że sporne oświadczenie złożone przez R. F. Firma T.złożone na fakturze, nie zostało podpisane (ani faktura, ani oświadczenie). Co więcej oświadczenie dotyczyło oleju ciężkiego, podczas gdy przedmiotem sprzedaży był olej lekki, ponadto w oświadczeniu podano nieobowiązujące w dacie wystawienia faktury rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie podatku akcyzowego z dnia 24 grudnia 2003 r. (Dz.U. Nr 221, poz. 2196 ). Przesłuchany w charakterze świadka R. F. nie potwierdził, aby kupował od skarżącego olej opałowy na podstawie przedstawionej mu faktury. W takim stanie rzeczy Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował stanowisko organu podatkowego, że skarżący nie dopełnił wymogów skorzystania z obniżonej stawki podatku akcyzowego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego należy zauważyć, że dotyczą one głównie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez zaakceptowanie przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych organów w kontekście zaprezentowanej przez skarżącą wykładni przepisów prawa materialnego. W związku z tym, co wcześniej już stwierdzono, że nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego, zarzuty te należało uznać za nieusprawiedliwione. Nie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mając na względzie powyższe oraz zaistniały stan faktyczny sprawy, podzielić zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących nierozważenia wszystkich zarzutów podniesionych w skardze oraz niedokonania pełnego i wszechstronnego wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych i w związku z tym dokonanie niewłaściwej kontroli decyzji organów podatkowych. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie uznał, że postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy. Sąd I instancji nie dopatrzył się naruszenia granicy swobodnej oceny dowodów, bowiem, słusznie organ odwoławczy rozważył całość zebranego materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy - wbrew zarzutom skarżącego kasacyjnie - uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest zgodne z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten wymaga aby uzasadnienie wyroku zawierało zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie te elementy zaskarżony wyrok posiada. Na końcu zauważyć należy, że w sprawie skarżącego, w tożsamym stanie faktycznym i prawnym, dotyczącym zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za październik 2005 r., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 29 kwietnia 2014 r. sygn. I GSK 1489/14 oddalił skargę kasacyjną podatnika od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. 26 lipca 2012 r. sygn. I SA/Rz 397/12 oddalającego skargę od decyzji Dyrektora Izby Celnej w P. w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za październik 2005 r. Przyjęte w tym wyroku poglądy Naczelnego Sądu Administracyjny skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. ----------------------- sygn. akt I GSK 323/14 sygn. akt I GSK 323/14 sygn. akt I GSK 323/14

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło