I GSK 3428/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-08
Skład orzekający: Dariusz Dudra, Lidia Ciechomska-Florek, Ewa Cisowska-Sakrajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zlecenie usług doradczych w zakresie wyszukiwania partnerów handlowych oraz usług organizacji spotkań z tymi partnerami, których wartość przekroczyła równowartość 14.000 euro netto, stanowi jedno zamówienie, którego udzielenie wymaga przeprowadzenia postępowania ofertowego, a zaniechanie tego skutkuje korektą finansową?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że usługi doradcze w zakresie wyszukiwania partnerów handlowych oraz usługi organizacji spotkań z tymi partnerami, zlecone w ramach tego samego zadania projektu i dotyczące tego samego asortymentu, przy jednoczesnej tożsamości przedmiotowej, czasowej i podmiotowej, należy traktować jako jedno zamówienie. Zlecenie tego zamówienia bez przeprowadzenia postępowania ofertowego, po przekroczeniu progu 14.000 euro netto, stanowi naruszenie zasad konkurencyjności i przejrzystości, uzasadniające korektę finansową.Stan faktyczny
Spółka S. Sp. z o.o. zawarła umowę o dofinansowanie projektu z Polskiej Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości. W ramach realizacji projektu zleciła firmie Biuro Promocji Eksportu "E." T. P. usługi doradcze w zakresie wyszukiwania partnerów handlowych oraz usługi organizacji spotkań z tymi partnerami. Kontrola wykazała, że wartość netto tych usług przekroczyła 14.000 euro, a beneficjent nie przeprowadził postępowania ofertowego. W konsekwencji nałożono korektę finansową. Spółka zakwestionowała tę decyzję, jednak zarówno organ odwoławczy, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały zasadność korekty. Spółka wniosła skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. Sp. z o.o. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 2146/17 w sprawie ze skargi S. Sp. z o.o. w G. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2018r., sygn. akt V SA/Wa 2146/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] września 2017r. w przedmiocie zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowych z udziałem środków europejskich.
Przedstawiając przyjęty za podstawę wyroku stan sprawy - Sąd I instancji stwierdził, że w dniu 10 grudnia 2012r. pomiędzy S. Sp. z o.o. w G. a Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości, reprezentowana przez Regionalna Instytucję Finansującą (RIF) została zawarta umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pn. "Wdrożenie Planu Rozwoju eksportu przez S.Sp. z o.o.". Całkowity koszt realizacji wyniósł 397.500,00 zł, a dofinansowanie stanowiło 198.750,00 zł.
W dniu [...] października 2014r. RIF przeprowadziła kontrolę realizacji projektu ustalając, że beneficjent przeprowadził jedno postępowanie ofertowe, dotyczące usługi wyszukiwania partnerów na rynku rosyjskim (zadania 3d oraz 3e Harmonogramu rzeczowo-finansowego). Usługę wykonał wybrany przez skarżącą oferent (S. Sp. z o.o.) w 2013r. Realizacja usług dotyczących rynków niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego w 2014r. została natomiast zlecona przez beneficjenta firmie Biuro Promocji Eksportu "E." T. P. bez przeprowadzenia postępowania ofertowego. RIF ustaliła, że wartość netto usług zleconych firmie Biuro Promocji Eksportu "E." T.P. w ramach realizacji zadań 3d i 3e Harmonogramu wyniosła 90.863.80 zł netto. Przekroczona została zatem równowartość kwoty 14.000,00 euro netto, co zobowiązywało beneficjenta do przeprowadzenia postępowania ofertowego na realizację tych zadań. Tym samym wybór wykonawcy w zakresie zadań 3d i 3e Harmonogramu w odniesieniu do rynku niemieckiego, francuskiego i rosyjskiego w 2014r. został przeprowadzony niezgodnie z § 12 umowy o dofinansowanie. RIF stwierdziła więc naruszenie postanowień § 12 ust. 3 i 4 umowy o dofinansowanie, co skutkowało nałożeniem na skarżącego korekty finansowej w wysokości 100% wydatków dotyczących usług zrealizowanych przez Biuro Promocji Eksportu "E." T. P., przedstawionych do rozliczenia w złożonych wnioskach o płatność. Kwota wydatków niekwalifikowalnych z tego tytułu wyniosła 90.863,80 zł, a dodatkowo RIF ustaliła niekwalifikowainość wydatków odnoszących się do poleceń- wyjazdów służbowych w wysokości 1.888,64 zł. O niekwalifikowalności wydatków w łącznej wysokości 92.752,44 zł oraz przekazaniu wyników kontroli do PARP RIF poinformowała beneficjenta pismem z dnia 23 listopada 2015r. Beneficjent zakwestionował wyniki kontroli i odmówił zwrotu środków, zwracając się z prośba o zweryfikowanie stanowiska w zakresie wydatków uznanych za niekwalifikowane z powodu naruszenia § 12 umowy, wyraził jednakże zgodę na pomniejszenie płatności końcowej o kwotę 1.888,64 zł wynikającą z dokumentów księgowych dotyczących poleceń wyjazdów służbowych.
Wobec braku zwrotu przez beneficjenta kwoty w łącznej wysokości 32.634,70 zł, tj. 50 % z kwoty 65.269,40 zł - PAPR decyzją z dnia [...] maja 2017r., zobowiązała beneficjenta do zwrotu środków w wysokości 31.825,00 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek spółki do dnia dokonania zwrotu.
Utrzymując w mocy tę decyzję - Minister stwierdził, że dokonując analizy definicji "jednego asortymentu", a tym samym jednego zamówienia, PARP słusznie odwołała się do kryteriów tożsamości przedmiotowej, podmiotowej i czasowej. Dla ustalenia bowiem czy w danym przypadku mamy do czynienia z jednym zamówieniem czy z odrębnymi zamówieniami, konieczna jest analiza konkretnego zamówienia i spełnienia następujących kryteriów zamówienia: tożsamości przedmiotowej - kryterium to powinno prowadzić do wyodrębnienia nie tylko zbliżonych przedmiotowo zamówień, ale także zamówień, które mimo braku przedmiotowego podobieństwa tworzą funkcjonalną całość; tożsamości czasowej - funkcjonalnie powiązane ze sobą zamówienia mają być nabywane w dającej się przewidzieć, określonej perspektywie czasowej; tożsamości podmiotowej - możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Konieczne jest zatem ustalenie, czy dany rodzaj zamówienia mógł być wykonany w przewidywalnym czasie przez tego samego wykonawcę oraz czy zamówienia tworzą funkcjonalną całość. Z odrębnymi zamówieniami będziemy mieć zatem do czynienia w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie lub nie jest możliwym jego nabycie u tego samego wykonawcy (np. wykonanie poszczególnych zamówień wymaga spełnienia przez wykonawców odmiennych warunków). W przeciwnym wypadku, tzn. gdy udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie oraz dodatkowo istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy, należy uznać, że mamy do czynienia z jednym zamówieniem.
Minister zauważył, że beneficjent zlecił Biuro Promocji Eksportu "E." T. P. w dniach 26 lutego 2014r., 3 marca 2014r. i 1 sierpnia 2014r. zarówno usługi identyfikacji i wyszukania potencjalnych partnerów handlowych jak I usługi organizacji spotkań z wyselekcjonowanymi partnerami. Usługi były odbierane w tym samym czasie. Zdaniem organu dla analizy sprawy nie ma znaczenia fakt, że ww. usługi zostały wyszczególnione w odrębnych pozycjach Harmonogramu rzeczowo-finansowego, gdyż spełnione zostały przesłanki pozwalające na stwierdzenie, że zrealizowano usługi o podobnym przeznaczeniu, służące zaspokojeniu określonego zapotrzebowania beneficjenta, i które stanowiły jedno zamówienie. Minister podkreślił, że Harmonogram rzeczowo-finansowy nie stanowi podstawy do określenia sposobu dokonywania zakupu usług przez beneficjenta, ale do wskazania zadań i układu wydatków w trakcie realizacji projektu. Potwierdzeniem, że usługi te spełniają kryteria tożsamości jest fakt przeprowadzenia przez skarżącą w ramach projektu jednego postępowania ofertowego dotyczącego zakupu usług doradczych w zakresie określenia, wyselekcjonowania, sprawdzenia wiarygodności grupy docelowej potencjalnych partnerów handlowych, przygotowania ofert współpracy oraz negocjacji handlowych na rynku rosyjskim oraz zakup usług w zakresie organizacji spotkań z wyselekcjonowanymi partnerami na rynku rosyjskim.
Zdaniem Ministra beneficjent nie przedłożył umów zawartych z firmą Biuro Promocji Eksportu "E." T. P., a po drugie ich rodzaj nie ma znaczenia dla sprawy we względu na fakt, iż ich zawarcie powinno być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania ofertowego, które pozwoliłoby na wybór wykonawcy zgodnie z zasadą konkurencyjności i przejrzystości.
Minister podkreślił, że umowa o dzieło należy do umów rezultatu, co oznacza, że oceny wykonania umowy dokonuje się przez pryzmat osiągnięcia konkretnego, indywidualnie oznaczonego efektu, który może mieć postać zarówno materialną, jak i niematerialną. Realizacja oznaczonego dzieła jest zwykle określonym procesem wykonawczym, o możliwym do wskazania momencie początkowym i końcowym, którego celem jest doprowadzenie do weryfikowalnego i jednorazowego rezultatu, zdefiniowanego przez strony w momencie zawierania umowy. Usługa organizacji spotkań mająca charakter powtarzalny i wystandaryzowany nie mogła więc być realizowana w ramach umowy o dzieło.
Oddalając skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w G. na tę decyzję - Sąd I instancji podzielił ustalenia faktyczne i prawne dokonane przez organ i uznaje je za prawidłowe i stanowiące uzasadnioną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Wbrew zarzutom skargi organ zgromadził w sprawie pełny materiał dowodowy, dający podstawę do orzekania w sprawie. Ocena tego materiału została należycie przeprowadzona z uwzględnieniem logicznego i rzetelnego wnioskowania.
Sąd I instancji podkreślił, że skarżąca składając wniosek o dofinansowanie oraz podpisując umowę o dofinansowanie projektu poddała się regulacjom prawnym obowiązującym przy wydatkowaniu środków publicznych, w tym środków unijnych. Z ustaleń faktycznych wynika, że skarżąca bez przeprowadzenia postępowania ofertowego dokonała zakupu usług, których wartość netto przekroczyła wyrażoną -w złotych równowartość kwoty 14.000 euro. Polegało to na zleceniu firmie Biuro Promocji Eksportu "E." T. P. wykonania w okresie od 26 lutego 2014r. do 1 sierpnia 2014r. usługi doradczej w zakresie określenia, wyselekcjonowania, sprawdzenia wiarygodności grupy docelowej potencjalnych partnerów, przygotowania ofert współpracy oraz negocjacji (na rynku rosyjskim, niemieckim i francuskim) - zadanie 3d Harmonogramu rzeczowo-finansowego oraz usługi w zakresie organizacji spotkań z wyselekcjonowanymi potencjalnymi partnerami - zadanie 3e Harmonogramu. Prawidłowo zatem organ oba zlecenia jako należące do jednej kategorii, tj. służące wykonaniu zadania nr 3 Harmonogramu rzeczowo- finansowego: "wyszukiwanie i dobór partnerów na rynkach docelowych francuskim, niemieckim i rosyjskim". Słusznie wskazał, że w celu zdefiniowania tych zleceń, jako dotyczących "jednego asortymentu", należało ustalić, czy zakup towarów lub usług mógł być realizowany jednym zamówieniem.
Organ dokonał stosownej analizy, przy pomocy prawidłowych kryteriów, tj. tożsamości przedmiotowej zamówienia, tożsamości czasowej zamówienia i tożsamości podmiotowej (możliwości wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę). Słusznie też organ ocenił, iż oba zamówienia mogły być wykonane w tym samym czasie, przez tego samego wykonawcę.
Sąd podziela twierdzenie organu, że z odrębnymi zamówieniami będziemy mieć do czynienia, gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie lub nie jest możliwym jego nabycie u tego samego wykonawcy. W przeciwnym wypadku, tzn. gdy udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie lub tworzą funkcjonalną całość oraz dodatkowo istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy należy uważać, iż mamy do czynienia z jednym zamówieniem.
Jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, w projekcie, T. P., prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Biuro Promocji Exportu ..E." T. P., wykonała usługi: doradcze w zakresie określenia, wyselekcjonowania, sprawdzenia wiarygodności grupy docelowej potencjalnych partnerów handlowych, przygotowania ofert współpracy oraz negocjacji handlowych (3d) oraz w zakresie organizacji spotkań z wyselekcjonowanymi partnerami handlowymi (3e). Treść raportów przygotowanych przez nią, w ramach realizacji tych usług, potwierdza ich jednorodny przedmiot i ich charakter. Z częścią zidentyfikowanych i wyselekcjonowanych, w ramach działania 3d, potencjalnych klientów, zorganizowano, w ramach działania 3e, spotkania handlowe. Wykonane usługi służyły temu samemu celowi - wyłonieniu potencjalnych kontrahentów zagranicznych, z którymi następnie zostanie nawiązana współpraca handlowa. Upoważnia to do uznania zaistnienia tożsamości przedmiotowej zamówienia. Podkreślić należy, że z tożsamością przedmiotową mamy do czynienia nie tylko w przypadku zbliżonych przedmiotów zamówień, ale także w przypadku gdy zamówienia, które mimo braku przedmiotowego podobieństwa, tworzą funkcjonalną całość. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie.
Zamówienia zostały złożone ww. wykonawcy w dniach 26 lutego, 3 marca i 1 sierpniu 2014 r. Daje to podstawę do uznania zaistnienia ich tożsamości czasowej. Zwłaszcza gdy, większość raportów z organizacji spotkań z wyselekcjonowanymi, potencjalnymi partnerami przygotowanymi przez ww. wykonawcę, była zlecona i odebrana przez skarżącą w tym samym dniu, co raporty z identyfikacji i wyszukiwania potencjalnych partnerów handlowych. Słusznie zatem organ uznał zaistnienie nieprawidłowości w wydatkowaniu pieniędzy publicznych. Brak zapytań ofertowych, przy przekroczeniu równowartości 14.000 euro zlecenia, powoduje nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7, uzasadniająca konieczność dokonania korekty finansowej na mocy art. 98 rozporządzenia nr. 1083/2006/WE i § 12 ust. 8 umowy, tj. zgodnie z dokumentem "Wymierzanie korekt finansowych za naruszenie prawa zamówień publicznych związane z realizacją projektów współfinansowanych ze środków funduszy UE" w wersji z dnia 27 maja 2014 r. Zaistniała nieprawidłowość powoduje, że nie można wykluczyć, iż uchybienie to nie miało wpływu na budżet funduszu unijnego. Nie wiadomo czy wymagane zapytania ofertowe nie doprowadziłyby do sytuacji, w której zostałaby złożona tańsza oferta.
Zdaniem Sądu stwierdzone uchybienie, zgodnie z Tabelą 2 Taryfikatora, odpowiada nieprawidłowości nr 1: "Niedopełnienie obowiązku zamieszczenia ogłoszenia o zamówieniu w BZP" oraz nr 5: "Bezprawne udzielenie zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia, zamówienia z wolnej ręki lub zapytania o cenę". Dla obu tych nieprawidłowości wskaźnik obliczenia wysokości korekty finansowej wynosi 100 %, bez możliwości jej miarkowania, czy obniżenia. Prawidłowo też obliczono wysokość korekty finansowej uwzględniając regulację zawartą § 5 umowy o dofinansowanie projektu, według której dofinansowanie nie mogło przekroczyć 50% wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Usługa organizacji spotkań, która ma charakter powtarzalny i wystandaryzowany, nie nosi cech umowy o dzieło, przewidzianej art. 627 k;c. Według wymienionego przepisu "Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia". Umowa o dzieło jest umową konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, a jednym z kryteriów pozwalających na jej odróżnienie od umowy o świadczenie usług jest możliwość poddania umówionego rezultatu ( dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych. Usługa zorganizowania spotkania nie generuje żadnego rezultatu ucieleśnionego w jakiejkolwiek postaci i musi być kwalifikowana jako czynności starannego działania.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła S. sp. z o.o. z siedzibą w G., zaskarżając ten wyrok w całości.
Zaskarżonemu wyrokowi skarżąca kasacyjnie spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 43 i 207 u.f.p. - poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w warunkach niniejszej sprawy doszło do nieprawidłowości przy realizacji zawartej z beneficjentem umowy uprawniających do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków przez PARP,
2. art. 6c ustawy o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości - poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w warunkach niniejszej sprawy doszło do nieprawidłowości przy realizacji zawartej z beneficjentem umowy uprawniających do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu środków.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - za obie instancje, a nadto oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną, sporządzonej przez pracownika Ministerstwa, Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, można oprzeć stosownie do art. 174 p.p.s.a. na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.
Wobec nie stwierdzenia okoliczności skutkujących nieważnością postępowania przed Sądem I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną w granicach zarzutów kasacyjnych. Skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie, zarzuty kasacyjne nie są bowiem zasadne.
Rozpoznając wniesioną w tej sprawie skargę kasacyjną - Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że skarga kasacyjna jest szczególnych pismem procesowym, tj. wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Powinna ona zawierać - stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - m.in. przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenia przepisów postępowania, czy też oba te naruszenia łącznie. Konieczne jest przy tym wskazanie konkretnych przepisów naruszonych przez sąd, z podaniem jednostki redakcyjnej (numeru artykułu, paragrafu, ustępu, punktu). Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo określać, do jakiego naruszenia przepisów prawa doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie prawa materialnego może nastąpić przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia to mylne zrozumienie treści przepisu. Sformułowanie zarzutu błędnej wykładni przepisu prawa materialnego zawsze powinno łączyć się z wykazaniem na czym polegało wadliwe odczytanie przez sąd pierwszej instancji znaczenia treści przepisu, a następnie konieczne jest podanie właściwego, zdaniem skarżącego, rozumienia naruszonego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe zastosowanie to wadliwe uznanie, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (tzw. błąd subsumpcji). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej ma za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA z dnia: 5 sierpnia 2004r., sygn. akt FSK 299/04 z glosą A. Skoczylasa OSP 2005, nr 3, poz. 36; 9 marca 2005r., sygn. akt GSK 1423/04; 10 maja 2005r., sygn. akt FSK 1657/04; 12 października 2005r., sygn. akt I FSK 155/05; 23 maja 2006r., sygn. akt II GSK 18/06; 4 października 2006r., sygn. akt I OSK 459/06, publ. w CBOSA).
Rozpoznawana skarga kasacyjna nie spełnia powyższych wymogów, zawierając wady zarówno w zakresie sformułowania zarzutów, jak i ich uzasadnienia.
W skardze nie powołano przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. i nie powiązano podnoszonych naruszeń z podstawami kasacyjnymi wymienionymi w tym uregulowaniu. Ponadto wskazywanych uchybień w wyroku WSA nie powiązano z uregulowaniami ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w oparciu o którą orzekał Sąd I instancji, takie jak art. 145 § 1 czy art. 151 p.p.s.a. Wprawdzie wadliwość rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie daje podstaw do odrzucenia tego środka prawnego, gdyż możliwa była rekonstrukcja przez Naczelny Sąd Administracyjny treści zarzutów na podstawie skonfrontowania ich treści z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej (por. uchwałę NSA z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA nr 1/2010, poz. 1), ale brak precyzyjnie wskazanych podstaw kasacyjnych oraz niepełność uzasadnienia w zakresie wyjaśnienia istoty podnoszonych naruszeń, spowodowały znaczne ograniczenie zakresu kontroli zaskarżonego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny. Co jednak istotniejsze objęty zarzutem pkt 2 i 1 petitum skargi kasacyjnej odpowiednio przepis art. 6c ustawy o PARP i art. 207 u.f.p. zawierają mniejsze jednostki redakcyjne (ustępy), co oznacza, że dla skutecznego sformułowania zarzutu konieczne było wskazanie konkretnego numeru jednostki tych przepisów, która zdaniem skarżącej kasacyjnie została naruszona zaskarżonym wyrokiem. Sama skarga kasacyjna nie zawiera też odpowiedniego do sformułowanych zarzutów kasacyjnych uzasadnienia, a w zakresie naruszenia art. 6c ustawy o PARP i art. 43 u.f.p. nie zawiera ona nadto żadnej argumentacji, wskazującej na istotę naruszenia tych przepisów. Przepis art. 43 u.f.p. zawiera wszak ogólną normę, wskazującą na prawo realizacji zadań finansowanych ze środków publicznych przysługujące ogółowi podmiotów, chyba że ustawy stanowią inaczej, zaś art. 6c ustawy o PARP w ust. 1 nakłada na beneficjenta obowiązek dokonania - w przypadku braku wymogu stosowania ustawy prawo o zamówieniach publicznych - wyboru wykonawcy z zachowaniem zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji, w ust. 2 zaś formułuje zakaz dokonywania zakupów towarów lub usług od podmiotów powiązanych z nim osobowo lub kapitałowo, definiując jednocześnie pojęcie powiązań kapitałowych i osobowych. Przyjmując nawet, że skarga kasacyjna zarzuca naruszenie ust. 1 art. 6c ustawy o PARP, to w uzasadnieniu skarżąca kasacyjnie w żaden sposób nie odwołuje się do zagadnienia braku naruszenia zasad przejrzystości i uczciwej konkurencji, jak też nie wiąże naruszenia tegoż przepisu z przepisem normującym przeprowadzenie postępowania ofertowego. Przyjmując natomiast, że zarzuca naruszenie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., skoro odwołuje się do pojęcia nieprawidłowości, stwierdzić trzeba, że nie wskazuje żadnego przepisu k.c., normującego sporne w sprawie umowy, tj. powołanego przez Sąd I instancji art. 734, art. 627 czy art. 750 k.c., co pozwoliłoby Sądowi kasacyjnemu na zbadanie prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji oceny typu spornej w sprawie umowy organizacji spotkań jako umowy o dzieło, jako że okoliczność ta mieści się w pojęciu subsumcji ustalonego stanu faktycznego pod określoną normę prawną (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017r., I GSK 662/15, LEX nr 2294909). Powyższe okoliczności już czynią skargę kasacyjną jako wadliwie skonstruowaną niezasadną.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, iż treść zarzutów kasacyjnych nie jest nadto spójna z uzasadnieniem skargi kasacyjnej. Z zarzutów wynika bowiem - jak słusznie dostrzega organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną - domniemanie, że skarga kasacyjna została oparta na określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. podstawie kasacyjnej, tj. na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez ich błędne zastosowanie w sprawie przez Sąd I instancji. Skarżąca spółka podnosi wszak, iż błędne jest stanowisko zaskarżonego wyroku, że w sprawie doszło do nieprawidłowości przy realizacji zawartej z beneficjentem umowy. Tymczasem z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że skarżąca kasacyjnie w istocie zarzuca dokonanie przez Sąd I instancji wadliwej oceny okoliczności faktycznych sprawy, gdyż kwestionuje uznanie usługi doradztwa i usługi organizacji spotkań jako tożsamych usług mieszczących się w ramach tego samego asortymentu. Podczas gdy zostały one wyodrębnione w ramach harmonogramu rzeczowo-finansowego i zawarte na podstawie różnych umów cywilnoprawnych (umowa o świadczenie usługi i umowa o dzieło). W uzasadnieniu zarzutów skarżąca kasacyjnie nie wskazuje jednakże żadnych przepisów o charakterze procesowym, co pozwalałoby Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na modyfikację we własnym zakresie treści zarzutów kasacyjnych i rozpoznanie ich we właściwej podstawie kasacyjnej, tj. art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jest to tym bardziej niemożliwe, że w przypadku zarzucenia naruszenia tego rodzaju przepisów nie jest wystarczające tylko wskazanie na naruszenie konkretnego przepisu prawa procesowego, ale dodatkowo również wykazanie wpływu zarzucanego naruszenia na wynik rozstrzygnięcia sprawy, a więc wykazanie stosowną argumentacją, że gdyby nie doszło do zarzucanego uchybienia przepisom prawa procesowego, to jest prawdopodobne, że wynik sprawy mógłby być inny niż w zaskarżonym wyroku. Tego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, pomijając wskazany brak podania przepisów prawa procesowego, zabrakło, co dyskwalifikuje skargę kasacyjną i uniemożliwia jej merytoryczne rozpoznanie w tym aspekcie. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla przy tym, że niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Ewentualnie może być ona skuteczna tylko w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 9 października 2018r., II OSK 2512/16, LEX nr 2571945). W konsekwencji uznać należało, że ustalenia faktyczne, w tym sporna w sprawie ocena tożsamości spornych w sprawie usług, są wiążące w procesie zastosowania normy materialnoprawnej. W świetle tych ustaleń zaś - nie zapominając o wskazanych wadach konstrukcyjnych skargi kasacyjnej - nie sposób zarzucić Sądowi I instancji wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego. Skoro bowiem z niepodważonych skargą kasacyjną ustaleń faktycznych, a przyjętych przez Sąd I instancji za podstawę zaskarżonego wyroku, wynika, że zarówno usługa doradcza w zakresie określenia, wyselekcjonowania, sprawdzenia grupy docelowej potencjalnych partnerów, przygotowania ofert współpracy oraz negocjacji oraz usługa w zakresie organizacji spotkań z wyselekcjonowanymi potencjonalnymi partnerami należą do jednej kategorii, tj. służące wykonaniu zadania "wyszukiwanie i dobór partnerów na rynkach docelowych francuskim, niemieckim i rosyjskim" (zadanie nr 3 Harmonogramu rzeczowo-finansowego); dotyczą jednego asortymentu; zachodzi tożsamość przedmiotowa zamówienia, tożsamość czasowa zamówienia i tożsamość podmiotowa (możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę). Oznacza to, iż w sprawie zaistniała, jak przyjął Sąd I instancji, nieprawidłowość w wydatkowaniu środków publicznych, polegająca na zaniechaniu przeprowadzenia zapytań ofertowych wobec przekroczenia równowartości 14.000 euro zlecenia.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło