I GSK 400/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Tomasz Smoleń Sędzia del. WSA Paweł Janusz Lewkowicz Protokolant asystent sędziego Tomasz Sasak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2020 r. sygn. akt I SA/Kr 358/20 w sprawie ze skargi W. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 24 stycznia 2020 r. nr UP-59/2019 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 17 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Kr 358/20 oddalił skargę W. Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 24 stycznia 2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne i Fundusz Pracy. Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy. W. Z. w dniu 23 sierpnia 2019 r. wystąpiła z wnioskiem o umorzenie należności z tytułu składek, powołując się na swoją trudną sytuację życiową oraz finansową. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 12 września 2019 r. odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej kwocie 17.070,46 zł, ponieważ: 1) nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne wymienionych w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. póz. 300 ze zm.; dalej: u.s.u.s); 2) nie wykazano zgodnie z treścią art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego. Następnie, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 24 stycznia 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. W uzasadnieniu podano, iż według oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości wynika, że skarżąca jest mężatką, mikroprzedsiębiorcą; pracuje zarobkowo na podstawie umowy zlecenia w firmie R., gdzie osiąga wynagrodzenie w wysokości 12 zł netto na godzinę, a zarobki uzależnione są od ilości przepracowanych godzin, zaznaczyła, że ww. umowa kończy się początkiem grudnia 2019 r.; nie posiada dochodów z innych źródeł; nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych źródeł pomocy; stałe wydatki związane z utrzymaniem oszacowano na łączną kwotę od 700,00 zł do 800,00 zł w tym: 350,00 zł czynsz, 300,00 zł opłaty eksploatacyjne oraz od 50,00 zł do 150,00 zł koszty związane z leczeniem; wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem nie osiągającym dochodu, jednak zaznaczyła, że mąż stara się o świadczenie przedemerytalne; posiada zobowiązania pieniężne na kwotę 20000,00 zł płatne po 600,00 - 800,00 zł miesięcznie; nie posiada nieruchomości, ruchomości, praw majątkowych oraz wierzytelności; złożyła oświadczenia przedsiębiorcy o nie otrzymaniu pomocy publicznej de minimis z 19 lipca 2019 r. Organ ustalił nadto, iż skarżąca nie przedłożono żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że: sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz art. 361 ust. 1 pkt 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym, wysokość nieopłaconych składek, o których umorzenie wniesiono, przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Dnia 1 czerwca 2018 r. zawiesiła prowadzoną działalność pod nazwą "A." polegającą na artystycznej i literackiej działalności twórczej; jednocześnie nie wystąpił całkowity brak majątku; pracuje na podstawie umowy zlecenia, gdzie średnie podstawy wymiaru składek liczone za okres od lipca 2019 r. do grudnia 2019 r. wynosiły 2178,00 zł; posiada lokal mieszkalny o powierzchni 55 m2 w miejscowości J., współwłasność ustawowa małżeńska, na której Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu do hipoteki. Naczelnik Urzędu Skarbowego ani komornik sądowy nie stwierdzili braku możliwości dochodzenia egzekucyjnego oraz braku majątku, brak jest podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne - w stosunku do zadłużenia na koncie płatnika składek nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, obecny brak efektu w egzekwowaniu należnych składek nie przesądza jeszcze o całkowitej ich nieściągalności, a stwierdzenie, że nie uzyska się kwoty przekraczającej wydatki egzekucyjne byłoby na obecnym etapie przedwczesne. Nie odnotowano żadnych dokumentów, z których wynikałoby, wykluczenie trwałe z możliwości aktywności zarobkowej. W aktach sprawy brak jest dokumentu potwierdzającego, że nie ma możliwości osiągania dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Pracuje zobowiązana na podstawie umowy zlecenia, z którego uzyskuje dochód. Nie można uznać spełnienia przesłanki ciężkiej choroby zobowiązanego oraz opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny uniemożliwiający uzyskiwanie przez dłużnika dochodu. W ocenie organu zgromadzona w toku postępowania dokumentacja dotycząca sytuacji materialno-bytowej gospodarstwa domowego nie potwierdza, aby konieczność uregulowania zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, przykładowo w drodze układu ratalnego, uniemożliwiła zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Nadto fakt zawieszenia działalności oznacza, że w każdym momencie może wznowić prowadzenie działalności gospodarczej. Jednocześnie zobowiązana nadal pracuje na podstawie umowy zlecenia, gdzie średnie miesięczne podstawy wymiaru składek liczone za okres od lipca 2019 r. do grudnia 2019 r. wyniosły 2178,00 tj. około 1850,00 zł netto. W listopadzie 2019 r., osiągnęła wiek emerytalny i nabyła prawo do świadczeń emerytalnych. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem nie osiągającym dochodu, jednak zaznaczyła, że stara się on o świadczenie przedemerytalne i szuka zleceń. Wspomniane przez skarżącą wydatki nie są nadzwyczajnymi kosztami, jakie musi ponosić. Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem. Wedle organu aktualny dochód w gospodarstwie domowym wynosi około 1850,00 zł netto miesięcznie. Kształtuje się na poziomie niższym od ustalonego minimum socjalnego dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego ustalonego przez IPiSS za II kwartał 2019 r; na kwotę 2012,89 zł, jednak jest znacząco wyższy od minimum egzystencji dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego ustalonego przez IPiSS za 2018 r. na kwotę 997,10 zł Zadeklarowany stan majątkowy jest niejednoznaczny, ponieważ nie wykazano i nie udowodniono skąd skarżąca bierze środki finansowe na utrzymanie i pokrycie zobowiązań, których łączna miesięczna kwota wynosi od 1300,00 zł do 1600,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę na opisaną na wstępie decyzję wskazał, że w kontrolowanej sprawie, wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ odpowiadało wymogom prawa, zwłaszcza wymogom proceduralnym określonym w art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ zebrał pełny materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowej oceny, oraz niewadliwie uzasadnił rozstrzygnięcie, respektując treść art. 107 § 3 k.p.a. W świetle analizy akt poddanej sądowej kontroli sprawy nie budzi wątpliwości, że wobec skarżącej obecnie nie toczy się postępowanie egzekucyjne mające na celu uzyskanie przedmiotowych należności składkowych. W obliczu tej okoliczności organ zasadnie uznał, że nie wystąpiła przesłanka umorzenia należności z uwagi na ich całkowitą nieściągalność. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie zachodzi, biorąc choćby pod uwagę przysługujące skarżącej prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 55 m2 w miejscowości J., dla którego Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą nr [...], na zasadzie współwłasności ustawowej małżeńskiej, czy uzyskiwane dochody z tytułu umowy zlecenia. Biorąc zatem pod uwagę powyższe ustalenia, zwłaszcza, iż zobowiązana jest właścicielką nieruchomości i nie toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne, Zakład zasadnie przyjął, że brak jest wystąpienia przesłanek zawartych w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a tym samym brak podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia. Z kolei w art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, gdzie wskazano na okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Również i w powyższym przypadku ustawodawca posłużył się tzw. uznaniem administracyjnym, co oznacza, że nawet po stwierdzeniu istnienia przesłanek, których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnej oceny tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Organ, na co wskazuje uzasadnienie decyzji, poddał twierdzenia i dowody przedstawione w sprawie wnikliwej analizie i wyprowadził z nich prawidłowe wnioski. Dokonana w sprawie ocena wniosku skarżącej mieści się w granicach uznania administracyjnego. Chybiony jest przy tym zarzut, jakoby organ poczynił ustalenia w oderwaniu od aktualnej sytuacji materialno-bytowej zobowiązanej, czy abstrahował od wysokości faktycznych dochodów, przeciwnie ustalenia organu są w tym zakresie wystarczająco precyzyjne. Organ przyjął, że zobowiązana jest mężatką, mikroprzedsiębiorcą; pracuje zarobkowo na podstawie umowy zlecenia w firmie R., gdzie osiąga wynagrodzenie w wysokości 12 zł netto na godzinę, a zarobki uzależnione są od ilości przepracowanych godzin, nie posiada dochodów z innych źródeł; nie korzysta z pomocy społecznej oraz innych źródeł pomocy; stałe wydatki związane z utrzymaniem oszacowano na łączną kwotę od 700,00 zł do 800,00 zł w tym: 350,00 zł czynsz, 300,00 zł opłaty eksploatacyjne oraz od 50,00 zł do 150,00 zł koszty związane z leczeniem; wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem nieosiągającym dochodu, mąż stara się o świadczenie przedemerytalne; posiada zobowiązania pieniężne na kwotę 20000,00 zł płatne po 600,00 - 800,00 zł miesięcznie; złożyła oświadczenia przedsiębiorcy o nie otrzymaniu pomocy publicznej de minimis z 19 lipca 2019 r. Organ ustaliły nadto, skarżąca pracuje na podstawie umowy zlecenia, gdzie średnie podstawy wymiaru składek liczone za okres od lipca 2019 r. do grudnia 2019 r. wynosiły 2178,00 zł; posiada lokal mieszkalny o powierzchni 55 m2 w miejscowości J., dla którego Sąd Rejonowy w J. prowadzi księgę wieczystą nr [...], współwłasność ustawowa małżeńska, na której Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie dokonał zabezpieczenia w postaci wpisu do hipoteki. Rozważając sytuację bytową skarżącej nie sposób też tracić z pola widzenia notoryjnych okoliczności związanych z aktualnym funkcjonowaniem rynku pracy, który stał się rynkiem pracownika, a znalezienie i podjęcie pracy nie stanowi obecnie żadnego problemu. Skarżąca nie wykazała także – jak słusznie zauważają organy – aby jej sytuacja zdrowotna uniemożliwiała zatrudnienie. Zważyć należy, iż bardzo ograniczone możliwości płatnicze zobowiązanej, podnoszone jako jeden z głównych jej argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do całkowitego umorzenia powstałych zaległości. W przedmiotowej sprawie ustalony stan faktyczny wskazuje na niełatwą sytuację materialną zobowiązanej, jednocześnie brak jej cech wyjątkowości, jaką odznaczają się wypadki losowe. Organy zasadnie wskazały, że mimo aktualnej sytuacji finansowej zobowiązanej nie jest wykluczone wyegzekwowanie zobowiązania, zwłaszcza w obliczu braku dotychczasowej egzekucji i otwartej możliwości wznowienia prowadzenia działalności gospodarczej. Godzi się również podnieść, że spłata kredytów i pożyczek zaciągniętych przez skarżącą nie może mieć pierwszeństwa w stosunku do obowiązku uregulowania należności publicznoprawnych. Decyzja o zaciągnięciu kredytu powinna być przemyślana i uwzględniać rzeczywiste możliwości finansowe kredytobiorcy. Strona nie może liczyć na to, że sam fakt zaciągnięcia pożyczki będzie skutkować odstąpieniem od egzekwowania obowiązku zapłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, społeczne i Fundusz Pracy. Skarżąca wniosła skargę kasacyjna od powyższego wyroku domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.): 1. prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003 r. Nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie) w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez niezastosowanie wymienionych przepisowi co skutkowało błędnym przyjęciem, iż opłacenie składek nie pozbawi skarżącej zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych; 2. przepisów postepowania przed sądami administracyjnymi, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegającego na tym, że organ nie przeprowadził pełnego, wszechstronnego postępowania dowodowego i nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w zakresie ustalenia aktualnej sytuacji finansowej skarżącej oraz jej, niezbędnych potrzeb życiowych, ponadto w ogóle nie dokonał oceny przesłanek udzielenia pomocy de minimis, co doprowadziło do wydania wadliwej decyzji, wydanej z przekroczeniem uznania administracyjnego; b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie w sytuacji, gdy winien dokonać ustaleń, że zaskarżona decyzja organu była wadliwa i winna zostać uchylona, co nie nastąpiło, a tym samym doszło do naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy; c) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 rozporządzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Za zasadny NSA uznał zarzut pierwszy z zakresu zarzutów procesowych. W zarzucie tym wskazano jako naruszone m.in. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., motywując to tym, że w sprawie nie przeprowadzono pełnego, wszechstronnego postępowania dowodowego i nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w zakresie ustalenia aktualnej sytuacji finansowej skarżącej oraz jej niezbędnych potrzeb życiowych, ponadto w ogóle nie dokonano oceny przesłanek udzielenia skarżącej pomocy de minimis. "Niezbędne potrzeby życiowe" to takie, których zaspokojenie jest konieczne bądź też, których niezaspokojenie negatywnie (szkodliwie) wpłynie na byt zobowiązanego lub jego rodzinę. Przy czym wymaga podkreślenia, że niezbędne potrzeby życiowe należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie poprzez subiektywne postrzeganie tych potrzeb przez skarżącego (por. wyrok NSA z 4 stycznia 2021 r., sygn. akt I GSK 593/20, LEX nr 3146500). Nie można uznać za prawidłową sytuację, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa. Dla oceny czy zachodzą podstawy do zastosowania regulacji z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia bardzo istotna jest szczegółowa, wnikliwa i wszechstronna analiza dotycząca sytuacji finansowej i materialnej osoby ubiegającej się o umorzenie należności z tytułu składek (por. wyrok NSA z 6 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2026/11, LEX nr 1358332). Organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu składek jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w § 3 ust. 1 rozporządzenia. Przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. wyrok NSA z 20 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2222/13, LEX nr 1656092). Należy wskazać, iż organ przede wszystkim nie wyjaśnił jak należy rozmieć pojęcie niezbędnych potrzeb życiowych rodziny, a ponadto ustalenia jakie dokonał nie korelują w pełni ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, co jednoznacznie świadczy, iż organ nie dokonał wyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. Działaniem tym organ naruszył naczelne zasady postępowania w sprawach administracyjnych, tj. art. 7 k.p.a. oraz art.77 § 1 k.p.a. W zakresie pojęcia niezbędnych potrzeb życiowych stwierdzić należy, że do wydatków związanych z zaspokojeniem niezbędnych potrzeb życiowych zaliczają się w ocenie NSA nie tylko opłaty za media (prąd, gaz, woda, ogrzewanie), czy też koszt leczenia, ale także koszty zakupu: żywności, odzieży, środków czystości i higieny osobistej. Nieustalenie przez organ pełnej wysokości comiesięcznych wydatków skarżącej związanych z jej pełnym utrzymaniem powoduje, że obraz jej sytuacji materialnej jest niepełny i nie pozwala na ustalenie, czy jest ona w stanie uregulować zaległe składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Ustalając zatem sytuację materialną skarżącej organ powinien był ustalić jej miesięczny dochód netto, pomniejszyć go o sumę jego comiesięcznych wydatków zobowiązań, a następnie ocenić, czy kwota jaka skarżącej pozostaje pozwala na chociażby częściowe uregulowanie zaległych zobowiązań względem ZUS, bez pozbawienia zobowiązanej możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W zaskarżonej decyzji brak jest wnikliwej analizy sytuacji zobowiązanej. Organ nie zweryfikował, czy skarżącej pozostanie zabezpieczone niezbędne minimum egzystencji. W ramach ustalonego stanu faktycznego w zakresie sytuacji majątkowej skarżącej, organ ustalając sytuację materialną zobowiązanej, uwzględnił czynsz w wysokości 350 zł, opłaty eksploatacyjne w wysokości 300 zł oraz koszty związane z leczeniem w wysokości od 50 do 150 zł. Zabrakło jednak przy uwzględnianiu kosztów, kosztu zakupu żywności, odzieży, środków czystości i higieny osobistej. Zauważyć należy, że skarżąca kasacyjnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem nie osiągającym dochodu. Organ w decyzji wydanej w II instancji wskazał, że zobowiązana w listopadzie 2019 r. nabyła świadczenie emerytalne, jednak nie wskazał jego wysokości. Nadmienić należy, że decyzja wydana w II instancji została wydana w styczniu 2020 r. Z drugiej jednak strony organ wyciąga wniosek, że u skarżącej występuje pokrycia wydatków w uzyskiwanych dochodach. Zatem uznać należy, że w omawianym zakresie zabrakło konsekwencji organu. Dodać do tego należy, że zobowiązana wskazywała na uzyskiwaną pomoc de minimis, jednak organ, jak i WSA, nie poczyniły w tym zakresie żadnych rozważań. Stanowi to o niewłaściwym ustaleniu sytuacji majątkowej skarżącej. Te niewystarczające i wadliwe ustalenia skutkują naruszeniem przepisów procesowych, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Podsumowując zaprezentowane wywody, podkreślić należy, że umorzenie należności składkowych może nastąpić w ramach uznania administracyjnego. Niezbędne do tego jest zaistnienia jednej z przesłanek umorzenia wskazanych przez ustawodawcę w przepisach ustawy art. 28 ust. 3 pkt 1-6 lub powołanych przez prawodawcę w przepisach rozporządzenia § 3 ust. 1 pkt 1-3. Zaznaczyć jednak należy, że w sytuacji powstania przesłanki do umorzenia należności składkowych organ może, ale nie musi dokonać rozstrzygnięcia przyznającego ulgę w postaci umorzenia. Na tym właśnie polega uznanie administracyjne – organ może, lecz nie musi doprowadzić do wygaśnięcia długu. Decyzja taka musi być jednak wszechstronnie umotywowana. W przypadku zaś, gdy żadna z tych przesłanek w okolicznościach faktycznych sprawy nie występuje Zakład nie ma możliwości podjęcia decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek, wydaje wtedy decyzję związaną o odmowie umorzenia należności składkowych. NSA w swym orzecznictwie wskazuje, że dopiero po wystąpieniu przesłanki umorzenia składek, organ administracyjny ma możliwość wyboru konsekwencji prawnych określonego stanu faktycznego, albowiem dopiero w takiej sytuacji działa w granicach uznania administracyjnego (por. wyrok NSA z 6 maja 2019 r., sygn. akt I GSK 164/19, LEX nr 2687333). W okolicznościach stanu faktycznego, jak wynika z decyzji wydanej w II instancji organ uznał, że przesłanki umorzenia nie zaistniały. Świadczy o tym dobitnie stwierdzenie organu w tej decyzji, że sytuacja materialno-bytowa zobowiązanej nie potwierdza, aby konieczność uregulowania zadłużenia z tytułu nieopłaconych składek wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, przykładowo w drodze układu ratalnego, uniemożliwiła zobowiązanej zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jednak uczynił to w sposób dowolny bez poczynienia ustaleń, wydając decyzję która nie została wszechstronnie umotywowana. Dlatego też wyeliminowano z obrotu prawnego zaskarżony wyrok i decyzję wydaną przez organ w II instancji. Niezasadne okazały się pozostałe zarzuty postawione w skardze kasacyjnej zarówno w zakresie wskazywanego naruszenia norm procesowych i materialnych. Zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. nie mógł zostać uznany za skuteczny z uwagi na brak precyzji w jego konstruowaniu. Przede wszystkim nie wskazano, o którą jednostkę redakcyjną § 3 ust. 1 rozporządzenia chodzi, a zaznaczyć należy, że przepis ten składa się z 3 punktów. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku, ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Niezbędne jest zatem wskazanie w niej konkretnych przepisów, które zdaniem skarżącej zostały naruszone przez sąd I instancji. Powyższe wskazanie powinno obejmować numer artykułu, paragrafu, ustępu, punktu, podpunktu i innych jednostek redakcyjnych aktu prawnego. Powołanie się na całość przepisu, który został podzielony na mniejsze jednostki redakcyjne, nie pozwala bowiem na prawidłowe ustalenie granic zaskarżenia, gdyż nie wyznacza kierunku, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny powinien dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia" (wyrok NSA z 11 stycznia 2024 r., sygn. akt III FSK 3460/21, LEX nr 3672711). Odnosząc się z kolei do zarzutów kasacyjnych naruszenia przepisów postępowania opisanych w pkt 2b i 2c petitum skargi kasacyjnej, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. wskazać należy, że są to przepisy wynikowe i samodzielne ich powołanie w podstawie kasacyjnej bez powiązania z innymi przepisami, uznawanymi przez skarżącą kasacyjnie za naruszone, czyni ten zarzut nieskutecznym. W orzecznictwie NSA prezentowany jest jednolity pogląd, że przepisy art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 p.p.s.a. są tzw. przepisami wynikowymi, regulują sposób rozstrzygnięcia i bez stwierdzenia naruszenia innych przepisów, w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, zarzuty nie są trafne (por. wyrok NSA z 11 marca 2015 r., sygn. akt I OSK 2383/14, LEX nr 1666121, wyrok NSA z 4 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 78/14, LEX nr 1677528, wyrok NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1442/13, LEX nr 1783566, wyrok NSA z 30 czerwca 2015 r., sygn. akt II FSK 1443/13, LEX nr 1774171). Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji.