I GSK 824/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-28

Skład orzekający: Lidia Ciechomska-Florek, Ludmiła Jajkiewicz, Barbara Kołodziejczak-Osetek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy błędne wypełnienie wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej, niezawinione przez rolnika, skutkuje obowiązkiem zwrotu już otrzymanej płatności?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że błędne wypełnienie wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej, nawet jeśli niezawinione przez rolnika, skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranej płatności. Sąd podkreślił rygorystyczność przepisów dotyczących płatności rolnośrodowiskowych i konieczność ich ścisłego przestrzegania, wskazując, że wymóg corocznego składania wniosków jest zgodny z prawem unijnym.
Stan faktyczny
Rolnik Z. P. ubiegał się o płatności rolnośrodowiskowe. Po otrzymaniu płatności za rok 2013, wniosek na rok 2014 nie zawierał żądania płatności rolnośrodowiskowej, co zostało przez niego skreślone i parafowane. Organy administracji uznały, że płatność z roku 2013 stała się nienależna i nakazały jej zwrot. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę rolnika, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 861/15 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzję Dyrektora Łódzkiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 19 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 861/15, oddalił skargę Z. P. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego oraz przyznał adw. M. N.-W. kwotę 295,20 złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu Z. P. i nakazał wypłacić powyższą kwotę adwokat M. N.-W. z funduszu Skarbu Państwa -Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. W dniu [...] maja 2013 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w T. M. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, deklarując grunty rolne do jednolitej płatności obszarowej, do płatności ONW oraz do płatności rolnośrodowiskowej. Do płatności rolnośrodowiskowej skarżący zadeklarował działki rolne o powierzchni 3,37 ha w pakiecie 8 Ochrona wód i gleb, w wariancie 8.3.1.(międzyplon ścierniskowy). Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Z. P. płatność rolnośrodowiskową w wysokości 1348 zł. Wnioskiem z dnia [...] maja 2014 r. skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w T. M. wniosek o przyznanie płatności na rok 2014, w którym zadeklarował grunty rolne tylko do jednolitej płatności obszarowej oraz do płatności ONW. Wniosek nie zawierał żądania skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Tym samym zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2014 r. organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej w związku ze stwierdzonym zaniechaniem przez producenta kontynuowania zobowiązania związanego z wypłatą płatności rolnośrodowiskowej. Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił Z. P. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości 1348 zł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Ustalając kwotę nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu wypłaconej kwoty płatności. W szczególności nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, zgodnie z którym obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania w sytuacji, gdy płatność została dokonana na skutek pomyłki organu, która to pomyłka nie mogła, w zwykłych okolicznościach zostać wykryta przez rolnika. W sprawie przedmiotowa płatność rolnośrodowiskowa w wysokości 1348 zł została wypłacona skarżącemu wskutek rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. W sprawie nie wystąpiła także przesłanka, o której mowa w art. 28 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu Rozwoju Obszarów Wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 173), bowiem wypłacona skarżącemu płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013 przekraczała równowartość kwoty 100 euro, przeliczonej na złotówki po kursie wymiany euro na dzień 30 stycznia 2014 r. ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C nr 28/8, wynoszącym 4,2312 zł. Ponadto w sprawie nie wystąpiły również przesłanki "siły wyższej" określonej w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.) oraz w § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm. ), o których rolnik, w przypadku ich wystąpienia był zobowiązany poinformować właściwy organ na piśmie, w terminie 10 dni roboczych. Poinformowanie organu w przewidzianym prawem terminie, o zaistnieniu przypadku siły wyższej wyłączałoby obowiązek zwrotu wypłaconej płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący nie powoływał się na wystąpienie siły wyższej w myśl wyżej powołanych przepisów. Ponadto w ocenie organu odwoławczego w sprawie nie doszło również do przedawnienia przedmiotowych należności. Mając powyższe na uwadze Dyrektor Ł. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że wypłacona skarżącemu kwota płatności rolnośrodowiskowej w wysokości 1348 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L 25, s. 8). W wyniku złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po dokonaniu kontroli legalności zaskarżonej decyzji oddalił skargę Z. P. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Sąd I instancji przywołał treść przepisów ustawy z dnia 7 marca 2007 r.; rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r.; ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj. Dz. U. z 2014 r. poz.1438), przedstawił zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności rolnośrodowiskowych, zasady i tryb ustalania wysokości kwot nienależnie pobranej pomocy oraz zwrotu tych kwot, jak również właściwość organów do rozstrzygania w przedmiocie ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych. Sąd I instancji wskazał, że we wniosku skarżącego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy z dnia [...] maja 2014 r. o przyznanie płatności na rok 2014 strona, wskazując zakres żądania zaznaczyła, że wnosi o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych oraz o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW). Natomiast pierwotnie zaznaczone żądanie, co do przyznania płatności rolnośrodowiskowej zostało przez skarżącego skreślone i parafowane własnoręcznym podpisem. Ponadto, jak słusznie zauważyły organy administracji publicznej, strona wnosząc o przyznanie płatności na rok 2014 nie zaznaczyła kolumn 7, 8, 9 sekcji VIII wniosku przewidzianych na dane dotyczące programu rolnośrodowiskowego ani nie dołączyła deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych. Tym samym zdaniem Sądu, organy rozpatrujące wniosek skarżącego prawidłowo uznały, że skarżący nie wnioskując o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej, do czego był zobowiązany, zaprzestał realizacji podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zatem wypłacona skarżącemu płatność rolnośrodowiskowa w kwocie 1348 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 65/2011 i podlega zwrotowi w całości zgodnie z treścią wyżej powołanych przepisów. Ponadto w ocenie Sądu, organy administracji zasadnie uznały, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wyłączających obowiązek zwrotu wypłaconej kwoty płatności. W szczególności nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w art. 5 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011. Przedmiotowa płatność rolnośrodowiskowa w wysokości 1348 zł została wypłacona skarżącemu wskutek rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. W sprawie nie wystąpiła także przesłanka, o której mowa w art. 28 a ustawy z dnia 7 marca 2007 r., bowiem wypłacona skarżącemu płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013 przekraczała równowartość kwoty 100 euro, przeliczonej na złotówki po kursie wymiany euro na dzień 30 stycznia 2014 r., ogłoszonego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C nr 28/8, wynoszącym 4,2312 zł. W niniejszej sprawie nie wystąpiły również przesłanki "siły wyższej" określonej w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1974/2006 oraz w § 45 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., o których rolnik w przypadku ich wystąpienia był zobowiązany poinformować właściwy organ na piśmie, w terminie 10 dni roboczych. Poinformowanie organu, w przewidzianym prawem terminie, o zaistnieniu przypadku siły wyższej wyłączałoby obowiązek zwrotu wypłaconej płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący nie powoływał się na wystąpienie siły wyższej w myśl wyżej powołanych przepisów. Nie doszło również do przedawnienia przedmiotowych należności. Sąd odnosząc się do argumentacji skarżącego, że chciał kontynuować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, tylko doradca źle mu pomógł wypełnić stosowny formularz, wskazał iż argumentacja ta pozostaje ona bez wpływu na wynik sprawy. Podkreślił, że poza oświadczeniem skarżącego, że nie zgadza się on z wydanym rozstrzygnięciem, skarżący nie przedstawił żadnych dowodów wskazujących na nieprawidłowości ustaleń organów, co do kontynuowania zobowiązania rolnośrodowiskowego przez skarżącego. Również podnoszone przez skarżącego okoliczności trudnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej pozostają bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do wniosku skarżącego o umorzenie kwoty wypłaconej płatności rolnośrodowiskowej Sąd wskazał, że przedmiotem tego postępowania jest ocena zgodności z prawem decyzji orzekającej o ustaleniu kwoty nienależnie pobranej płatności rolnośrodowiskowej. Wyjaśnił, że kwestie związane z możliwością stosowania ulg w spłacie należności, w tym ich umarzania odraczania i rozkładania na raty reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz.U. z 2010 r. Nr 258 poz. 1747). Postępowanie to jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności i wymaga złożenia stosownego wniosku do Prezesa ARiMR. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył Z. P. zaskarżając go w części, tj. w zakresie pkt 1. Wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Łodzi oraz przyznanie pomocy prawnej udzielonej z urzędu, która nie została opłacona w całości ani w części. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że błędne wypełnienie wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej niewynikające z winy skarżącego jest równoznaczne z niezłożeniem wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej i skutkuje obowiązkiem zwrotu tej płatności. 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. : a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia i nieodniesienie się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, co uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, pozbawiając ja możliwości polemizowania z dokonaną oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. b) art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy organ administracji w toku postępowania naruszył art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w zakresie argumentacji skarżącego, co do wprowadzenia go w błąd przez pracownika organu przy sporządzaniu wniosku i jego woli kontynuowania programu rolnośrodowiskowego z urzędu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumenty na poparcie powyższych zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi kasacyjnej. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336). Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 ppsa. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała. Sformułowane w skardze kasacyjnej zarzuty oparte zostały na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W tej sytuacji, co do zasady, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia przepisów postępowania, ponieważ ich uwzględnienie mogłoby uczynić przedwczesnym albo bezprzedmiotowym odniesienie się do zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego. Do kontroli subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. wyroki NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z 26 marca 2010r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025). W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu najdalej idącego tj. zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie ogólnikowego uzasadnienia i nieodniesienie się do zarzutów podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, co uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, pozbawiając ja możliwości polemizowania z dokonaną oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy. Odnosząc się do tego zarzutu stwierdzić należy, że Sąd I instancji uzasadnił swój wyrok zgodnie z treścią art. 141 § 4 p.p.s.a., bo w uzasadnieniu swojego wyroku zawarł wszystkie elementy przewidziane w tym przepisie. W myśl art. 141 § 4 tej ustawy uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się również w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyroki NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; z 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10 i z 23 września 2016 r., sygn. akt I FSK 342/15, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Omawiany przepis może stanowić także samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia. Wiążący pogląd w tym zakresie został wyrażony w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r., sygn. akt. II FSK 8/09. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że żadna z wyżej wskazanych okoliczności w tej sprawie nie występuje. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwala na dokonanie zarówno kontroli instancyjnej, jak i na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. Sąd wskazał zarówno podstawę prawną oddalenia skargi, jak też przedstawił argumentację wyjaśniającą, co doprowadziło Sąd do wniosku, że zaskarżona przez skarżącego decyzja odpowiada prawu. Nie ulega też wątpliwości, że zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. jednym z elementów uzasadnienia orzeczenia jest przytoczenie zarzutów skargi, a z tego z kolei wywodzi się obowiązek sądu odniesienia się do tych zarzutów. Nie oznacza to jednak, że wypełniając go sąd ma zawsze obowiązek szczegółowo odnieść się do każdego z argumentów, mających w ocenie strony świadczyć o zasadności danego zarzutu. Wystarczy, gdy z wywodów sądu wynika, dlaczego w jego ocenie nie doszło do naruszenia prawa wskazanego w skardze. Sąd nie musi szczegółowo odnosić się do każdego podnoszonego przez stronę zagadnienia, jeżeli nie jest ono istotne w sprawie, a pozostała argumentacja zawarta w uzasadnieniu wyroku dostatecznie wyjaśnia co zdecydowało o dokonanej przez Sąd ocenie zgodności z prawem kontrolowanej decyzji. To, że skarżący nie zgadza się z dokonaną przez Sąd oceną prawną, nie oznacza, że został naruszony przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. i nie uprawnia do czynienia takiego zarzutu. Za pomocą tego zarzutu nie można bowiem zwalczać zaaprobowanej przez Sąd podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, czy też stanowiska co do wykładni lub zastosowania prawa materialnego (por. wyroki NSA: z dnia 27 lipca 2012r., sygn. akt IFSK 1467/11 oraz z dnia 13 maja 2013 r. , sygn. akt II FSK 358/12, publ.http:/orzeczenia.nsa.gov. pl), a taką próbę podejmuje skarżący kasacyjnie, polemizując ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Wyrok poddaje się kontroli instancyjnej. To, że strona nie godzi się z twierdzeniami, tezami lub wnioskami sformułowanymi w uzasadnieniu, nie oznacza, że uzasadnienie jest wadliwe ze względu na treść art. 141 § 4 p.p.s.a. Tak więc zarzut naruszenia tego przepisu należy uznać za chybiony. Odnosząc się do drugiego z zarzutów naruszenia przepisów postępowania tj. naruszenia art. 145 § 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, w sytuacji gdy organ administracji w toku postępowania naruszył art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w zakresie argumentacji skarżącego, co do wprowadzenia go w błąd przez pracownika organu przy sporządzaniu wniosku i jego woli kontynuowania programu rolnośrodowiskowego zauważyć należy, że powoływanie się na naruszenie art. 145 par. 2 p.p.s.a. było nieuzasadnione, gdyż - co oczywiste - zasadnie Sąd pierwszej instancji zastosował przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z odwołaniem się do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak również przepisów unijnych i krajowych dotyczących zobowiązania rolnośrodowiskowego. Należy też mieć na względzie, że art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., na który powołuje się skarżący kasacyjnie, został ograniczony tylko do obowiązku rozpoznania przez organ administracji publicznej zgromadzonego materiału dowodowego, ale już nie do podejmowania działań z urzędu, o czym stanowi art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zgodnie z tym przepisem strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są zobowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnieni, co do okoliczności sprawy, zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne spoczywa na stronie. Tak więc zarzut ten również jest chybiony. Odnosząc się do zarzutu naruszenie prawa materialnego, tj. § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że błędne wypełnienie wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej niewynikające z winy skarżącego jest równoznaczne z niezłożeniem wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej i skutkuje obowiązkiem zwrotu tej płatności zauważyć należy, że ten zarzut również nie ma uzasadnionej podstawy prawnej. Przypomnieć należy, że zaskarżone w sprawie rozstrzygnięcia organów wydane zostały w oparciu o § 39 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 r. (Dz. U. 2013., poz. 361) zgodnie, z którym płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w par. 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu. Zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował rozstrzygnięcia organów dotyczące zwrotu pobranych płatności rolnośrodowiskowych wobec ustalenia braku złożenia wniosku o przyznanie kolejnej płatności za realizację danego wariantu na gruntach, na których miał obowiązek realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe. Wobec niespornego faktu niezłożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 - wniosek skarżącego złożony dnia [...] maja 2014 r. dotyczył przyznania płatności na rok 2014, w którym skarżący zadeklarował grunty rolne tylko do jednolitej płatności obszarowej oraz do płatności ONW- zaktualizowały się przesłanki orzeczenia o zwrocie płatności przyznanych skarżącemu i wypłaconych z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. Zauważyć należy, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący pierwotnie zaznaczone żądanie, co do przyznania płatności rolnośrodowiskowej skreślił i parafował własnym podpisem. Skoro Skarżący kasacyjnie twierdzi, że jest chory na schzofrenię a błąd był po stronie doradcy rolnośrodowiskowego, który mu pomagał wypełnić wniosek, winien przedstawić organom zaświadczenie o stanie zdrowia, jak też wnosić o przesłuchanie ww. doradcy. Skarżący tego nie uczynił. Wskazane przepisy są rygorystyczne i muszą być przestrzegane ściśle. W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny powołuje wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 7 lutego 2013 r. (sprawa C- 454/11, Gunars Puts v. Lauku atbaltsa dienests: dostępny na stronie: curia.europa.eu), w którym Sąd ten wywiódł, że wymóg corocznego składania wniosków, wprowadzony krajowym rozporządzeniem z 2013 r. w pełni odpowiada zasadom wynikającym z prawa unijnego. W tej sytuacji, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo zaakceptował stwierdzenie organów, że wypłacona skarżącemu płatność rolnośrodowiskowa w kwocie 1348 zł jest płatnością nienależną w rozumieniu art. 5 ust 1 rozporządzenia komisji (WE) nr 65/2011 r. i podlega, zgodnie z treścią powołanych wyżej przepisów, zwrotowi w całości powiększona o odsetki. Tym samym, zarzut naruszenia prawa materialnego określony w pkt I ppk 1 petitum skargi kasacyjnej nie mógł być uznany za słuszny. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił jako nie posiadającą usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło