I OSK 1122/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2017-10-18

Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Elżbieta Kremer, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pismo z 27 grudnia 2014 r., kwestionujące zapisy w ewidencji gruntów, może być uznane za wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z 1998 r., złożony w ustawowym terminie miesięcznym od dnia dowiedzenia się o decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że pismo z 27 grudnia 2014 r., kwestionujące jedynie zapisy w ewidencji gruntów i nie podnoszące wadliwości decyzji komunalizacyjnej z 1998 r., nie może być traktowane jako wniosek o wznowienie postępowania. W związku z tym, wniosek o wznowienie postępowania złożony 19 lutego 2015 r. został uznany za złożony po terminie, co skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że organy administracji nie mają obowiązku udzielania porad prawnych ani wskazywania stronom optymalnych sposobów działania.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 1998 r. stwierdzającą nabycie przez gminę prawa własności nieruchomości. Twierdziła, że dowiedziała się o tej decyzji dopiero w 2014 r., gdy gmina zamierzała sprzedać nieruchomość. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Kremer sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 18 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1071/16 w sprawie ze skargi [...] na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną 2 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1071/16, po rozpoznaniu skargi G. S. (dalej skarżąca) na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, oddalił skargę. W wyroku tym Sąd powołał się na następujące ustalenia faktyczne i prawne sprawy. 27 lutego 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek skarżącej z 19 lutego 2015 r. o "weryfikację" decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., nr [...] stwierdzającej nieodpłatne nabycie, z mocy prawa, przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości, oznaczonej m.in. jako działka nr [...] o pow. [...] m kw., obręb [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Wydział Ksiąg Wieczystych przy Sądzie Rejonowym w [...], opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część tej decyzji. Wniosek ten został doprecyzowany pismami z 12 kwietnia 2015 r., z 26 maja 2015 r. oraz z 8 lipca 2015 r. W ostatnim piśmie skarżąca wskazała na podstawę swojego żądania - art. 145 § 1 pkt 4 i 7 oraz art. 145 § 3 K.p.a. Postanowieniem z [...] listopada 2015 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. Wojewoda wskazał, że z pism skarżącej wynikało, iż bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu komunalizacyjnym, podczas gdy - w ocenie skarżącej - działka nr [...] stanowiła jej własność na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z [...] stycznia 1997 r., nr [...]. Skarżąca wyjaśniła, że przypadkowo w 2014 r. dowiedziała się, że jej nieruchomość ma zostać odsprzedana przez Wójta Gminy [...] osobie fizycznej jako mienie gminne. Organ I instancji podniósł, że ze znajdującej się w aktach sprawy korespondencji prowadzonej pomiędzy skarżącą a Starostom [...] wynika, iż w piśmie z 2 grudnia 2014 r. skarżąca wskazała, że dowiedziała się przypadkowo o zamiarze sprzedaży działki przez Gminę [...]. W odpowiedzi, Starosta w piśmie z [...] grudnia 2014 r., nr [...] poinformował skarżącą, że w rejestrze ewidencji gruntów w 2000 r. została wprowadzona zmiana polegająca na odłączeniu działki nr [...] o pow. [...] m² z pozycji właściciela - Skarb Państwa Urząd Gminy [...] i dołączeniu jej do jednostki rejestrowej, gdzie jako właściciela wpisano Gminę [...]. Ponadto do pisma Starosta [...] dołączył kopię decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. Organ wskazał, iż treść pisma Starosty [...] była znana skarżącej najpóźniej 29 grudnia 2014 r., kiedy to nadała w Urzędzie Pocztowym w [...] pismo z [...] grudnia 2014 r. zaadresowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego, Wydziału Kontroli i Audytu. W piśmie tym wskazała na konieczność podjęcia działań wobec Starosty [...] w celu sprostowania ewidencji gruntów, poprzez ujawnienie jej jako właściciela działki nr [...], zamiast Gminy [...]. Natomiast pismo o wznowienie postępowania zostało nadane dopiero 23 lutego 2015 r., co w ocenie organu I instancji, oznaczało przekroczenie miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 K.p.a. Na postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2015 r. skarżąca złożyła zażalenie. W zażaleniu wskazała, iż Wojewoda [...] błędnie przyjął, iż dopiero 23 lutego 2015 r. zostało złożone pismo zawierające żądanie wznowienia postępowania. W ocenie skarżącej już w piśmie z 27 grudnia 2014 r. kwestionowała ona prawo własności Gminy [...] do nieruchomości. Postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazała, że wznowienie postępowania jest ograniczone terminami. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy strona bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu, może zostać złożone przez tę stronę w terminie miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji. W ocenie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w niniejszej sprawie wniesienie podania o wznowienie postępowania nastąpiło z przekroczeniem terminu. Potwierdzają to pisma kierowane przez skarżącą do Wojewody [...]. Argument, jakoby pismo skarżącej z 27 grudnia 2014 r., zaadresowane do [...] Urzędu Wojewódzkiego, Wydziału Kontroli i Audytu stanowiło wniosek o weryfikację decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] (a przez to złożenie wniosku o wznowienie postępowania nastąpiło w terminie), w ocenie organu odwoławczego nie było uzasadnione. W piśmie tym skarżąca podniosła wyłącznie okoliczności związane z nieprawidłowym zapisem w ewidencji gruntów. Domagała się sprostowania zapisu wskazując, iż przysługuje jej prawo własności do działki nr [...]. Tymczasem skarżąca wiedziała już o treści decyzji Wojewody [...], której odpis otrzymała od Starosty [...]. Zdaniem organu oznaczało to, że posiadała pełnię wiedzy o tej decyzji i skutkach z niej wynikających. W piśmie z 16 grudnia 2014 r. została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach związanych z wzruszeniem wydanej decyzji dotyczących dokonania odpowiednich zmian w ewidencji gruntów. Mimo powyższego skarżąca w piśmie z 27 grudnia 2014 r. nie podnosiła wadliwości decyzji Wojewody [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła skarżąca. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. prawa własności i Konstytucji oraz przepisów postępowania, tj. art. 145, art. 148 art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 13, art. 35 i art. 61 § 2 K.p.a., co miało wpływ na treść postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazała, że działka nr [...] została jej bezprawnie zabrana, a następnie zwrócona. Wojewoda [...] uznał nieruchomość skarżącej za własność Skarbu Państwa, a następnie przekazał ją Gminie [...]. O powyższym skarżąca dowiedziała się dopiero w 2014 r., kiedy to Wójt Gminy skierował nieruchomość do sprzedaży osobie fizycznej. Pomimo interwencji skarżącej działka nr [...] została sprzedana osobie fizycznej. Skarżąca podniosła, że może zrezygnować z fizycznego odzyskania swojej własności, jednakże domaga się stosownego zadośćuczynienia, co najmniej w wysokości kwoty uzyskanej przez Gminę ze sprzedaży działki. Ponadto skarżąca odwołała się do art. 61 § 2 K.p.a., wskazując iż organy powinny podjąć postępowanie z urzędu. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd podniósł, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 149 § 3 K.p.a., zgodnie z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Sąd zwrócił uwagę, że skarżąca w podaniu o wznowienie postępowania wskazała na przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 7 K.p.a. oraz art. 145 § 3 K.p.a. Prawidłowe zatem – w ocenie Sądu - było stanowisko organów, że skarżąca nie dochowała terminu, o jakim mowa w art. 148 § 2 K.p.a. Odpis decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. doręczono skarżącej wraz z pismem Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r. W piśmie z 16 grudnia 2014 r. Starosta poinformował skarżącą, że aby można było dokonać zmian w ewidencji gruntów należy przedtem wycofać z obrotu prawnego decyzję Wojewody [...]. Skarżąca do powyższego pisma Starosty odniosła się pismami z 27 grudnia 2014 r. skierowanymi do: Starosty [...] oraz Wojewody [...] (Wydziału Kontroli i Audytu [...] Urzędu Wojewódzkiego). Oznaczało to, że co najmniej 27 grudnia 2014 r. skarżąca miała wiedzę o istnieniu decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. Jednakże z pism z 27 grudnia 2014 r. nie wynikało, aby skarżąca domagała się wznowienia postępowania komunalizacyjnego zakończonego decyzją z [...] listopada 1998 r. W piśmie z 27 grudnia 2014 r. skierowanym do Wojewody [...] skarżąca żądała podjęcia działań nadzorczych wobec Starosty i nakazania mu sprostowania zapisów w ewidencji gruntów odnośnie działki nr [...]. Natomiast w piśmie z tego samego dnia skierowanym do Starosty zarzuciła mu zaniedbania w zakresie obiegu dokumentów i żądała sprostowania dokumentacji. Dopiero w piśmie z 19 lutego 2015 r. skierowanym do Wojewody [...] skarżąca wniosła o sprostowanie decyzji komunalizacyjnej i alternatywnie o wznowienie postępowania. Wnioski zawarte w tym piśmie precyzowała pismami z 12 kwietnia 2015 r., 26 maja 2015 r. i 8 lipca 2015 r., przy czym w piśmie z 8 lipca 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że wnosiła o wznowienie postępowania. W ocenie Sądu zarówno pismo z 19 lutego 2015 r., jak i późniejsze pisma precyzujące wnioski skarżącej zostały złożone po upływie jednego miesiąca od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o decyzji. Należało bowiem przyjąć, że o decyzji komunalizacyjnej skarżąca wiedziała 27 grudnia 2014 r. Skarżąca uchybiła więc terminowi z art. 148 K.p.a. Sąd podniósł, że za niezasadne należało uznać zarzuty skargi, że organ powinien zastosować przepis art. 61 § 2 K.p.a., tj. wszcząć postępowanie z urzędu. Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. może nastąpić tylko na żądanie strony. W ocenie Sądu, organy nie naruszyły przepisów art. 7, art. 8, art. 9 K.p.a. Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w zakresie koniecznym do wydania postanowienia, słusznie uznając, że podanie o wznowienie postępowania zostało złożone z uchybieniem ustawowego terminu. Natomiast zarzuty dotyczące naruszenia własności, przejęcia nieruchomości i jej zwrotu, komunalizacji nieruchomości oraz zbycia jej na rzecz osoby trzeciej, a także żądanie zadośćuczynienia czy też odszkodowania – zdaniem Sądu - nie mogą być przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu, gdyż dotyczyło ono jedynie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosła G. S. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 145 § 1 lit. c P.p.s.a., poprzez jego nie zastosowanie w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie zaszły przesłanki wskazujące na potrzebę uchylenia zaskarżonego postanowienia, gdyż zarówno Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, jak również Wojewoda [...] wydając zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie naruszyli przepis art. 7, art. 8, art. 96, art. 61 a § 1, art. 65 § 2, art. 106 § 1 K.p.a., poprzez uznanie, iż skarżąca nie zachowała zakreślonego treścią art. 148 § 2 K.p.a. terminu do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., nr [...]; 2. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 3 K.p.a. oraz w zw. z art. 148 § 2 K.p.a., poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki skutkujące wydaniem przez Krajową Komomisję Uwłaszczeniową postanowienia z [...] czerwca 2016 r., nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2015 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, podczas gdy skarżąca dochowała zakreślonego treścią art. 148 § 2 K.p.a. terminu do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., nr [...]. W oparciu o powyższe zarzuty, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonego postanowienia Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] czerwca 2016 r. nr [...] utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] listopada 2015 r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, które zakończone zostało decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., nr [...] oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, jakoby nie dochowała wymaganego terminu miesięcznego do wznowienia postępowania. Niezwłocznie, w odpowiedzi na pismo Starosty [...] z [...] grudnia 2014 r., podjęła konkretne działania mające na celu wyjaśnienie zaistniałej sytuacji, które miały ostatecznie doprowadzić do przywrócenia jej prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Skarżąca podkreśliła, że pomimo braku sformułowania swego żądania w sposób profesjonalny w ww. piśmie, zachowała termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W ocenie skarżącej nie można oczekiwać od niej jako starszej osoby, nie posiadającej wiedzy prawniczej, formułowania w sposób dokładny instytucji funkcjonujących w obowiązującym systemie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że stosownie do brzmienia art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę na skutek wniesienia skargi kasacyjnej związany jest granicami tej skargi, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, która zachodzi w wypadkach określonych w § 2 tego przepisu. Podstaw nieważnościowych w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, wynikają z przepisu art. 174 P.p.s.a. Wedle jego pkt 1 może ją stanowić naruszenie prawa materialnego, przy czym przewiduje się dwie jego postacie, a mianowicie błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. – naruszenie przepisów postępowania – może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym wypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał możliwość istotnego wpływu wytkniętego uchybienia na wynik sprawy. Wywołane skargą kasacyjna postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym polega więc na dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu skargi w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów postępowania. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie została ona oparta na usprawiedliwionych podstawach. Istota rozpoznawanej sprawy sprowadza się do oceny czy skarżąca dochowała terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Zauważyć wprawdzie należy, że w podstawach kasacyjnych skarżąca kasacyjnie wskazuje na naruszenie art. 148 § 2 K.p.a., ale w sprawie nie jest sporna data, w której skarżąca dowiedziała się o decyzji z [...] listopada 1998 r., lecz zachowanie miesięcznego terminu, w którym można wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania. Mając zatem na uwadze pogląd wyrażony w uchwale pełnego składu NSA z 26 października 2009 r. (I OPS 10/09) Naczelny Sąd Administracyjny po przeanalizowaniu zarzutów skargi kasacyjnej oraz treści jej uzasadnienia doszedł do przekonania, że w istocie w skardze kasacyjnej chodzi o naruszenie art. 148 § 1 K.p.a. Skarżąca uważa, że zachowała termin do wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r., natomiast Sąd I instancji, a wcześniej organy orzekające w sprawie uważają, że skarżąca temu terminowi uchybiła. Z oceną legalności zaskarżonego postanowienia dokonaną przez Sąd I instancji należy się zgodzić. W sprawie poza sporem pozostaje, że miesięczny termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania rozpoczął bieg najpóźniej 27 grudnia 2014 r. Wbrew stanowisku skarżącej nie można jednak przyjąć, że jej pismo z 27 grudnia 2014 r. winno być potraktowane jako wniosek o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją. W istocie w tej dacie zostały sporządzone dwa pisma, jedno do Starosty Powiatowego w [...], drugie do [...] Urzędu Wojewódzkiego. W obu tych pismach skarżąca wnosiła o sprostowanie z urzędu zapisów w rejestrze ewidencji gruntów, a dotyczących działki nr ew. [...]. Podnosiła w nich zatem wyłącznie okoliczności związane z nieprawidłowym zapisem w ewidencji gruntów, a nie wskazywała na wadliwość decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 1998 r. Pisma te stanowiły kontynuację skargi z 2 grudnia 2014 r. kierowanej przez skarżąca do Starosty Powiatowego w [...] w związku z usunięciem z ewidencji gruntów ww. działki. Pisma skarżącej z 27 grudnia 2014 r. zostały odczytane przez organy zgodnie z wyrażoną w nich treścią, nawiązującą do wcześniejszej prezentowanego stanowiska. I nie można postawić organom zarzutu, że pisma te nie zostały potraktowane jako podanie o wznowienie postępowania, bądź też że później organ nie przyjął, że poprzez złożenie takiego pisma skarżąca zachowała ustawowy termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Pismo z 19 lutego 2015 r. tylko w pewnym zakresie stanowiło doprecyzowanie dotychczasowych żądań skarżącej, w pozostałym zaś, w tym co do wznowienia postępowania, formułowało żądania nowe. Wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie podjęcie przez nią działań mających na celu wyjaśnienie stanu prawnego przedmiotowej działki, nie mogło zostać odczytywane przez organy jako wnioskowanie o wznowienie postępowania. Organ udzielił stronie stosownych wyjaśnień adekwatnych w danych okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, ale nie można oczekiwać od organu, że wskaże stronie konkretne działania jakie winna ona podjąć. Osoba, która dopiero zamierza wystąpić ze stosownym żądaniem do organu administracji publicznej, nie ma statusu strony postępowania, więc nie jest uprawniona – na mocy art. 9 zdanie pierwsze K.p.a.– do żądania udzielenia jej przez organ informacji niezbędnych do wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z 20 listopada 2012 r., II OSK 1301/11). Obowiązek ujęty w art. 9 K.p.a. nakazuje informowanie stron i innych uczestników postępowania przez organ administracji publicznej. Mowa o stronach uczestniczących już w określonym w postępowaniu, w którym obowiązek z art. 9 Kp.a. obciąża organ prowadzący to postępowanie. Nie można wywieść naruszenia art. 9 K.p.a. przez organ, który nie prowadzi jeszcze postępowania i w odniesieniu do sytuacji prawnej podmiotu, który nie jest jeszcze stroną lub uczestnikiem toczącego się postępowania. Co więcej obowiązki informacyjne ciążące na organie administracji nie mogą być utożsamiane z obowiązkiem świadczenia pomocy prawnej, udzielania porad prawnych bądź instruowania stron o wyborze optymalnego sposobu postępowania (zob. wyrok NSA z 27 sierpnia 1997 r., III SA 66/96, wyrok NSA z 10 grudnia 1997 r., I SA/Lu 1192/96, wyrok NSA z 27 marca 1998 r., I SA/Łd 489/98, wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SA 2176/98, wyrok NSA z 1 października 1999 r., III SA 7458/98, wyrok NSA z 20 stycznia 2000 r., I SA/Kr 1512/97, wyrok NSA z 8 stycznia 2014 r., II GSK 1507/12). Zadaniem organów administracji jest jedynie przekazanie stronie niezbędnych informacji, na podstawie których strona będzie mogła dokonać wyboru i zdecydować o swoich działaniach (zob. wyrok NSA z 7 stycznia 2000 r., V SA 1158/99). Na stronie ciąży zatem obowiązek dbałości o swoje interesy (por. wyrok NSA z 18 kwietnia 2008 r., II GSK 51/08). W rozpoznawanej sprawie z powyższego zadania organy się wywiązały. Stąd zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9 i art. 65 § 2 K.p.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Z wnioskiem o wznowienie postępowania, i to sformułowanym jako żądanie alternatywne, skarżąca wystąpiła dopiero 19 lutego 2015 r., co zasadnie zostało zakwalifikowane przez organ jako naruszające ustawowy termin z art. 148 § 1 K.p.a. i skutkowało zastosowaniem regulacji z art. 149 § 3 K.p.a., a w konsekwencji odmową wznowienia postępowania. Oznacza to, że również zarzut naruszenia art. 148 § 1 i art. 149 § 3 K.p.a. nie został oparty na usprawiedliwionych podstawach. Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia art. 61a § 1 i art. 106 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Stosownie natomiast do art. 106 § 1 K.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Przywołane przepisy nie znajdowały zastosowania w rozpoznawanej sprawie, również skarżąca kasacyjnie nie wskazała w jaki sposób miałoby dojść do ich naruszenia. Mając powyższe względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło