I OSK 475/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-05
Skład orzekający: Robert Sawuła, Joanna Banasiewicz, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego w zakresie zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia, która nie rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy, upoważnia stronę do dochodzenia należnego uposażenia według grupy uposażenia wskazanej w uzasadnieniu tej decyzji?Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność rozkazu personalnego w zakresie zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia, która nie rozstrzyga merytorycznie o istocie sprawy, nie upoważnia strony do dochodzenia należnego uposażenia według grupy uposażenia wskazanej w uzasadnieniu tej decyzji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rządzi się własnymi prawami i jego istotą nie jest dokonanie właściwej wykładni prawa materialnego, a zbadanie, czy zachodził przypadek rażącego naruszenia prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej B.O. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej stwierdzającą nieważność rozkazu personalnego Dowódcy Sił Powietrznych z 2005 r. w zakresie zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia. B.O. kwestionował sposób, w jaki organ administracji i WSA oceniły kwestię porównania jego stanowiska z innymi stanowiskami głównych specjalistów w Siłach Zbrojnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Robert Sawuła, Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski, po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1471/12 w sprawie ze skargi B.O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 28 października 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1471/12, oddalił skargę B.O. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego.
Dowódca Sił Powietrznych, rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2005 r., wyznaczył B.O. na stanowisko służbowe referenta prawnego w Dowództwie 3 Brygady Radiotechnicznej i zaszeregował to stanowisko służbowe do grupy uposażenia 14A. Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., stwierdził nieważność tego rozkazu personalnego w zakresie zaszeregowania stanowiska służbowego do grupy uposażenia. Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi B.O., uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Stwierdzono, że organ administracji ustalił, iż stanowiska służbowe głównego specjalisty były zaszeregowane do grup uposażenia 16A i 15B. Podniesiono, że organ nie był uprawniony do uwzględnienia tylko tych stanowisk głównych specjalistów, które są zaszeregowane do grupy uposażenia 16A. WSA w Warszawie podkreślił, że stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] stycznia 2005 r. w części dotyczącej zaszeregowania stanowiska do grupy uposażenia, nie upoważnia B.O. do dochodzenia należnego uposażenia według grupy uposażenia wskazanej w uzasadnieniu tej decyzji, ponieważ organ nie rozstrzygał merytorycznie o istocie sprawy.
Skargę kasacyjną wniósł B.O., żądając uchylenia wyroku WSA w Warszawie, przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie:
• art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 10, poz. 65, ze zm.), ponieważ Sąd I instancji uznał odniesienie się organu administracyjnego do stanowisk głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska, które występują w części jednostek organizacyjnych, które zaszeregowane były do grupy uposażenia 15B. Organ powinien odnieść się do wszystkich stanowisk głównych specjalistów lub innych równorzędnych stanowisk służbowych występujących w całych Siłach Zbrojnych, gdzie stanowiska służbowe głównych specjalistów zaszeregowane były do grupy uposażenia 16A;
• art. 3, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego przedstawionego przez skarżącego;
• art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i pkt 3 P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 107 § 3, art. 138 § K.p.a., ponieważ Sąd I instancji nie rozważył wydania przez organ odwoławczy decyzji reformatoryjnej;
• art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a., ponieważ w uzasadnieniu nie wyjaśniono wszystkich faktycznych i prawnych okoliczności sprawy;
• art. 170 P.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji nie uwzględnił wiążącego w sprawie wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 846/09. Przyjęto natomiast pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 6 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 994/11, który jest odmienny od przyjętej i utrwalonej linii orzeczniczej w przedmiocie uposażenia radcy prawnego pełniącego zawodową służbę wojskową.
Naczelny Sąd Administracyjny zaważył co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.; dalej: P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną, związany jest jej granicami. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zachodzi, a więc NSA rozpoznał skargę kasacyjną w jej granicach.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że Sąd I instancji, wbrew twierdzeniom skarżącego, rozpatrzył przedstawiony przez niego materiał dowodowy, co wynika z treści uzasadnienia. Wyciągnięcie innych wniosków, niż zakładał skarżący, nie oznacza, że materiał ten nie został rozpatrzony. Zarzut naruszenia przepisu art. 3, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. również należy uznać za bezpodstawny. Sąd I instancji w całości odniósł się do zarzutów skargi oraz dokonał dokładnej i jasnej wykładni obowiązujących przepisów prawa administracyjnego materialnego. Uzasadnienie jest czytelne i zawiera precyzyjną wykładnię zastosowanych przepisów. WSA w Warszawie, konsekwentnie trzymając się zastosowanej przez siebie wykładni art. 224 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2010 r. nr 10, poz. 65, ze zm.) oraz art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267; dalej: K.p.a.), prawidłowo oddalił skargę i nie mógł, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, uchylić zaskarżonej decyzji i wydać, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., decyzji reformatoryjnej. W przypadku wydania decyzji reformatoryjnej istniałaby sprzeczność pomiędzy treścią uzasadnienia, a samym rozstrzygnięciem. W takiej sytuacji orzeczenie dotknięte byłoby wadą powodującą jego uchylenie.
Przypomnieć należy, że art. 170 P.p.s.a. statuuje zasadę związania prawomocnym orzeczeniem sądu, który je wydał oraz innych sądów, a także innych organów państwowych. Przepis ten jest uzupełniony przez art. 171 P.p.s.a., zgodnie z którym wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Przepisy art. 170 w zw. z art. 171 P.p.s.a zawierają zatem granice przedmiotowe i podmiotowe powagi rzeczy osądzonej. Decydująca jest tu tożsamości orzeczeń, czyli identyczności podmiotu i przedmiotu postępowania (por. wyrok NSA z dnia 29 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 616/10). Identyczne są zatem sprawy, w których występują te same strony stosunku administracyjnoprawnego (organ i strona postępowania), a sprawa dotyczy tego samego aktu administracji publicznej (wydanego na tej samej podstawie prawnej, w tej samej dacie, o tym samym numerze i obowiązującego w tym samy okresie). Dodać należy, że dla określenia, czy dana sprawa ma charakter tożsamy, konieczne jest, aby wszystkie elementy podmiotowe i przedmiotowe sprawy wystąpiły łącznie. Brak jakiegokolwiek z tych elementów powoduje, że nie można uznać, iż sprawy mają charakter tożsamy, a co za tym idzie - sąd rozpatrujący taką sprawę nie jest związany treścią art. 170 P.p.s.a. Wskazany przez skarżącego wyrok o sygn. akt II SA/Wa 846/09 dotyczy decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., zwalniającej B.O. z zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczającej go na stanowisko służbowe Szefa Wydziału Prawnego Dowództwa 2 Korpusu Zmechanizowanego, ustalającej uposażenie zasadnicze w stawce przewidzianej dla grupy uposażenia U-15B. Przedmiotowa sprawa dotyczy tymczasem decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r., wyznaczającą skarżącego na stanowisko radcy prawnego w 3 Brygadzie Radiotechnicznej we Wrocławiu. Obie sprawy dotyczą więc różnych aktów administracyjnych. Sąd I instancji nie był więc związany swoim wyrokiem z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 846/09.
Podnieść należy, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w trybie postępowania nadzwyczajnego (nieważnościowego), które rządzi się własnymi prawami. Istotą sprawy nie było dokonanie właściwej wykładni prawa materialnego, tj. art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, a zbadanie, czy w analizowanej sytuacji zachodził przypadek rażącego naruszenia prawa, określony w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zgodnie z powołanym art. 224 ust. 1 radca prawny, wykonujący zawód na podstawie stosunku pracy, ma prawo do wynagrodzenia i innych świadczeń określonych w układzie zbiorowym pracy lub przepisach o wynagrodzeniu pracowników, obowiązujących w jednostce organizacyjnej zatrudniającej radcę prawnego. Wynagrodzenie to nie może być przy tym niższe od wynagrodzenia przewidzianego dla stanowiska głównego specjalisty lub innego równorzędnego stanowiska pracy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że w tego rodzaju przypadku porównanie stanowisk powinno być dokonywane przy wzięciu pod uwagę wszystkich stanowisk służbowych przeznaczonych dla żołnierzy zawodowych występujących w całych Siłach Zbrojnych. Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy o radcach prawnych nie ma znaczenia, czy stanowisko głównego specjalisty występuje na danym poziomie dowodzenia, ważny natomiast jest fakt, że takie stanowisko w ogóle istnieje w Siłach Zbrojnych i z tego powodu uposażenie radcy prawnego ma się kształtować na tym samym poziomie (por. wyroki NSA: z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1494/08, z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1493/08, z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt I OSK 457/11 i z dnia 30 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 664/11). Jednak ustawa o radcach prawnych, a za nią sądy administracyjne, nie wskazywały, które konkretnie stanowisko głównego specjalisty ma służyć do określenia wynagrodzenia radcy prawnego. Problem ten nie ma charakteru jednoznacznego. W tym wypadku organy powinny jedynie wykazać, że takie stanowisko istniało w danym okresie w Siłach Zbrojnych, a wynagrodzenie żołnierza zawodowego – radcy prawnego nie było niższe od wynagrodzenia głównego specjalisty. W okresie, w którym B.O., na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r., pełnił obowiązki na stanowisku radcy prawnego w 3 Brygadzie Radiotechnicznej we Wrocławiu istniały w Siłach Zbrojnych stanowiska głównych specjalistów, dla których stawki uposażenia były zróżnicowane, należy więc przyjąć, że decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na fakt, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło