I OZ 390/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maria Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 411/14 o odrzuceniu skargi kasacyjnej Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 411/14 w sprawie ze skargi P. K. na niewykonanie przez Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 788/13 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 411/14, po rozpoznaniu skargi P. K. na niewykonanie przez Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 września 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 788/13, wymierzył Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych grzywnę w wysokości 1000 złotych oraz stwierdził, że prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wobec braku zwrotnego potwierdzenia przez pełnomocnika organu odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku, wszczęto postępowanie reklamacyjne celem wyjaśnienia daty doręczenia ww. orzeczenia pełnomocnikowi organu. W dniu 4 grudnia 2014 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga kasacyjna organu od wyroku z dnia 16 października 2014 r. W dniu 8 grudnia 2014 r. wpłynęło do Sądu zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku nieprawomocnego, z którego wynikało, że wyrok ten został doręczony pełnomocnikowi organu w dniu 6 listopada 2014 r. Po rozpatrzeniu reklamacji, pismem z dnia 16 grudnia 2014 r. Poczta Polska poinformowała, że przesyłka polecona o numerze nadania [...] została doręczona w dniu 29 października 2014 r. pełnomocnikowi organu (na adres odpowiadający siedzibie organu). Do wskazanego pisma dołączono duplikat potwierdzenia odbioru, opatrzony podpisem oraz datą 29 października 2014 r. Postanowieniem z dnia 7 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, na podstawie art. 178 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., dalej "P.p.s.a."), jako wniesioną po upływie 30 dniowego terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Jak zaznaczył Sąd, wprawdzie w aktach niniejszej sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 16 października 2014 r. wraz z uzasadnieniem, podpisane przez pełnomocnika organu w dniu 6 listopada 2014 r. (k. 85 akt), jednakże, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 3 marca 2008 r. (sygn. akt I OSK 777/07, niepubl.), wobec okoliczności wynikających z rozpatrzenia reklamacji przez Pocztę Polską, data ta nie może być uznana za datę doręczenia odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem. W przedmiotowej sprawie w udzielonym pełnomocnictwie (k. 17 akt) nie wskazano adresu do doręczeń, w związku z tym wszelką korespondencję kierowaną do pełnomocnika doręczano na adres będący adresem strony, tj. Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. W powyższej sytuacji, doręczenie przesyłki na adres de facto strony jest równoznaczne z doręczeniem jej w sposób prawidłowy ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi. Nieistotne jest przy tym kiedy adresat przesyłki (pełnomocnik organu) w rzeczywistości się z nią zapoznał (na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru). Zgodnie bowiem z rozpatrzoną reklamacją, przesyłka polecona o numerze nadania [...] została doręczona pełnomocnikowi na adres Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w dniu 29 października 2014 r. W ocenie Sądu, data ta jest zatem datą doręczenia stronie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r. wraz z uzasadnieniem. Na powyższe postanowienie Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 67 § 2 P.p.s.a., przez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na przyjęciu przez Sąd, że w przedmiotowej sprawie odpis wyroku WSA w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 411/14 wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi organu w dniu 29 października 2014 r., a nie jak wynika to z podpisanego przez pełnomocnika potwierdzenia odbioru w dniu 6 listopada 2014 r., i co za tym idzie na błędnym ustaleniu, iż skarga kasacyjna została wniesiona przez pełnomocnika organu z uchybieniem terminu; - art. 76 K.p.a. polegające na odmowie przyznania mocy dowodowej znajdującemu się w aktach sprawy, podpisanemu przez pełnomocnika w dniu 6 listopada 2014 r., potwierdzeniu odbioru w/w odpisu wyroku i co za tym idzie przyjęciu przez Sąd, że doręczenie przesyłki pełnomocnikowi nastąpiło w dniu 29 października 2014 r., a nie jak faktycznie wynika z daty zamieszczonej na potwierdzeniu w dniu 6 listopada 2014 r. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym zaświadczającym fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi na dokumencie tym umieszczonymi. Z pokwitowania doręczenia wynika, że zostało ono potwierdzone przez pełnomocnika w dniu 6 listopada 2014 r. i ta data wskazuje na początek biegu terminu procesowego. Skarga kasacyjna została wniesiona w dniu 4 grudnia 2014 r., czyli z zachowaniem ustawowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 67 § 5 P.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 P.p.s.a. odbierający pismo potwierdza odbiór i jego datę własnoręcznym podpisem. Jeżeli tego nie może lub nie chce uczynić, doręczający sam oznacza datę doręczenia oraz przyczyny braku podpisu. Na tle tego przepisu podkreśla się, że własnoręczny podpis odbioru przesyłki pocztowej jest potwierdzeniem okoliczności faktycznego jej otrzymania i prowadzi do domniemania prawidłowego doręczenia zawartych w niej dokumentów opisanych na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przedmiotowej przesyłki (postanowienie NSA z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1352/11 - dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt niniejszej sprawy, występujący w sprawie organ administracji publicznej - Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych udzielił radcy prawnemu W. P. pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania organu przed sądami administracyjnymi. Dokument pełnomocnictwa został załączony przez ustanowionego pełnomocnika do sporządzonej przez niego odpowiedzi organu na skargę. Jak stwierdził również Sąd pierwszej instancji, w udzielonym pełnomocnictwie nie wskazano adresu do doręczeń, w związku z tym korespondencję kierowaną do pełnomocnika doręczano na adres siedziby organu, tj. Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych. W związku z powyższym wypada zauważyć, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje pogląd, iż w przypadku, gdy pełnomocnik nie wskazał odrębnego adresu, pod który należy kierować korespondencję, to przyjąć trzeba, że adresem tym jest adres strony (por. postanowienie NSA z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt I OZ 947/10 - dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji gdy stroną tą jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, pisma doręcza się organowi uprawnionemu do reprezentowania ich przed sądem lub do rąk pracownika upoważnionego do odbioru pism (art. 67 § 2 P.p.s.a.). Może to być również pracownik organu administracji publicznej jako jednostki organizacyjnej wymienionej w powołanym wyżej przepisie. W rozpoznawanej sprawie mamy właśnie do czynienia z taką sytuacją. W dniu 8 grudnia 2014 r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej odpis wyroku z dnia 16 października 2014 r., z którego wynika, że wyrok ten został doręczony osobiście adresatowi - pełnomocnikowi organu r. pr. W. P. w dniu 6 listopada 2014 r. Odbierający pismo pełnomocnik, a zarazem pracownik organu, potwierdził własnoręcznym podpisem odbiór pisma i jego datę. Powyższemu dokumentowi potwierdzającemu okoliczność odbioru pisma w dniu 6 listopada 2014 r. przyznać należy decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii rozpoczęcia dla organu biegu terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 16 października 2014 r. Potwierdzenie odbioru ma status dokumentu urzędowego, co oznacza, że stwierdza zaistnienie opisanych w nim faktów i korzysta z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz z domniemania zgodności z prawdą (zob. postanowienie NSA z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. akt I GSK 16/13 - dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy zatem stwierdzić, że w sytuacji, gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dysponował tego rodzaju, prawidłowo sporządzonym i co istotne oryginalnym potwierdzeniem odbioru przesyłki pocztowej zawierającej pismo sądowe, to stwierdzenie faktów w nim poświadczonych, w tym daty odbioru, nie powinno było zostać zastąpione tym, co zostało stwierdzone w duplikacie tego dokumentu. Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona w okolicznościach niniejszej sprawie, gdy wyżej wskazane domniemania związane z oryginalnym dokumentem urzędowym potwierdzenia odbioru nie zostały podważone, a wynik postępowania reklamacyjnego usługi pocztowej może wywoływać uzasadnione wątpliwości. Ponadto, na co również trzeba zwrócić uwagę, wszelkie ewentualne wątpliwości w tym zakresie powinny być rozstrzygane w świetle konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W takiej sytuacji należało uznać, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 411/14 został doręczony prawidłowo pełnomocnikowi organu - Szefowi Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w dniu 6 listopada 2014 r. Tym samym skarga kasacyjna organu złożona w dniu 4 grudnia 2014 r. została wniesiona z zachowaniem terminu określonego w art. 177 § 1 P.p.s.a. Nie było zatem podstaw do jej odrzucenia jako spóźnionej na podstawie art. 178 P.p.s.a. Z tego względu zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu jako wadliwe, gdyż zostało oparte na błędnie ustalonej okoliczności faktycznej dotyczącej odbioru przesyłki pocztowej zawierającej powołany wyżej wyrok z dnia 16 października 2014 r. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.