I OZ 531/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski\ po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 763/22 w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia z mocy prawa zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie Postanowieniem z 15 czerwca 2022 r. sygn. akt IV SA/Wa 763/22 (dalej postanowienie z 15 czerwca 2022 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J.F. (dalej skarżący) na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 1 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia z mocy prawa zawieszonego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniami z 29 kwietnia 2022 r. wezwano skarżącego, z uwzględnieniem pełnomocnika, do: a. usunięcia braku formalnego skargi przez: podanie numeru PESEL skarżącego i złożenie oryginału (lub poświadczonej za zgodność z oryginałem kserokopii) dokumentu pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi; b. uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Jednocześnie, pouczono skarżącego, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi czy też nieuiszczenie wpisu od skargi w terminie 7 dni od doręczenia wezwania skutkować będzie odrzuceniem skargi. Korespondencję zawierającą powyższe wezwania doręczono 19 maja 2022 r. (k. 21). Do 26 maja 2020 r. w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty do sprawy (k. 14). Pełnomocnik skarżącego pismem z 26 maja 2022 r. wniósł o przedłużenie terminu na wykonanie wezwania. W ocenie Sądu I instancji, skarga została złożona bez zachowania wymogu formalnego, tj. nie zawierała informacji o posiadaniu (lub nie) numeru PESEL przez skarżącego, brak było dokumentu pełnomocnictwa, z którego treści wynikałaby reprezentacja adwokata do działania w imieniu skarżącego, jak również nie została opłacona. Skarżący nie uzupełnił powyższych braków formalnych i fiskalnych skargi również na wezwanie, mimo skutecznego doręczenia wezwania 19 maja 2022 r., pouczenia o terminie na wykonanie wezwania (7 dni od doręczenia wezwania) i konsekwencjach jego niewykonania (odrzucenie skargi). Termin ten upłynął bezskutecznie 26 maja 2022 r. Nie było przy tym możliwe przedłużenie terminu do dokonania powyższych czynności na wniosek pełnomocnika skarżącego z 26 maja 2022 r. Przedłużenie terminu jest możliwe wyłącznie w przypadku terminu sądowego (art. 86 ppsa). Tym samym, niemożliwe było nadanie skardze dalszego biegu (k. 1, k. 14-19, k. 21, k. 22-23, 25-26v akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 15 czerwca 2022 r. złożył skarżący, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie art. 220 § 1 i 3 ppsa przez odrzucenie skargi i uznanie, że braki skargi, mimo wezwania, nie zostały uzupełnione, podczas gdy skarżący osobiście uzupełnił braki formalne skargi, kierując do akt sprawy w odrębnej korespondencji wszelkie brakujące dokumenty. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia przez rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia (k. 37-38 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 57 § 1 in principio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej ppsa), skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Zgodnie z art. 49 § 1 ppsa, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie natomiast do art. 58 § 1 pkt 3 ppsa, będącego przepisem szczególnym dotyczącym skarg w stosunku do przepisów Rozdziału 1 Działu III ppsa odnoszących się do pism w postępowaniu sądowym, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Należy przy tym mieć na uwadze, że odrzucenie skargi może nastąpić wyłącznie na skutek braków formalnych, które uniemożliwiają nadanie sprawie dalszego biegu. Istotne jest również przy tym to, że jeżeli strona została wezwana do uzupełnienia kilku braków formalnych uniemożliwiających nadanie sprawie dalszego biegu, to wystarczające dla odrzucenia skargi jest niespełnienie choćby jednego z nich, nawet jeżeli pozostałe zostały przez stronę uzupełnione. W tej sprawie zarządzeniami z 29 kwietnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału IV wezwał skarżącego, za pośrednictwem reprezentującego go pełnomocnika będącego radcą prawnym, do usunięcia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia - przez: nadesłanie oryginału lub poświadczonej za zgodność kserokopii pełnomocnictwa, z którego treści wynika uprawnienie do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi bądź wojewódzkim sądem administracyjnym; podanie numeru PESEL; uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł. Odpisy zarządzeń doręczono pełnomocnikowi skarżącego 19 maja 2022 r. Termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał zatem 26 maja 2022 r. (k. 1, 14-19, 21 akt sądowych). Kluczowe w niniejszej sprawie jest rozważenie dwu faktów w kontekście ich wpływu na treść zaskarżonego postanowienia. Po pierwsze, faktu złożenia przez pełnomocnika skarżącego w dniu 26 maja 2022 r. wniosku o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i po drugie, zadeklarowanie przez pełnomocnika skarżącego, że skarżący osobiście przesłał do akt sprawy brakujące dokumenty w postaci wniosku o przyznanie prawa pomocy, pełnomocnictwa, podając przy tym numer PESEL. W odniesieniu do wniosku pełnomocnika skarżącego o przedłużenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, o którym stanowi art. 49 § 1 ppsa, wskazać trzeba, że - zgodnie z ugruntowanymi poglądami prezentowanymi zarówno przez przedstawicieli doktryny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny - termin siedmiu dni na uzupełnienie lub poprawienie pisma jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany. Może on zostać przywrócony na skutek złożenia wniosku o przywrócenie terminu do usunięcia braków (art. 86 § 1 ppsa). Strona przekroczy termin, gdy nie podejmuje czynności uzupełniających lub podejmuje je bezskutecznie, tzn. braki nie zostaną uzupełnione w całości lub części (B. Dauter, w: B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu, 2019, art. 49, teza 11; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu, 2010, s. 140; postanowienia NSA: z 27.7.2005 r., I FSK 99/05; z 20.12.2006 r., I FSK 29/06, POP 2007, Nr 5, poz. 69; z 29.5.2009 r., I OZ 561/09; z 8.7.2010 r., I OZ 510/10; z 11.5.2011 r., II FZ 159/11; z 29.12.2011 r., I OSK 2319/11; M. Bogusz, Glosa do postanowienia NSA z 13.5.2005 r., I OZ 437/05, GSP - Prz.Orz. 2007, Nr 1, poz. 67; komentarz do art. 49 PrPostSAdm red. Wierzbowski 2021, wyd. 7/Jagielska/Wiktorowska/Wojciechowska, teza 17, Legalis). Tym samym, wniosek pełnomocnika skarżącego z 26 maja 2022 r., choć został złożony w terminie do uzupełnienia braków formalnych, nie mógł odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Odnośnie do korespondencji przesłanej osobiście przez skarżącego, w ramach której zawarł on wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazał numer PESEL i przesłał pełnomocnictwo wskazać trzeba, że korespondencja ta została nadana 24 czerwca 2022 r. (k. 36 akt IV SA/Wa 763/22 i k. 7 akt IV SPP/Wa 173/22), a więc po upływie zakreślonego terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Częściowe uzupełnienie braków formalnych przez skarżącego, jak i złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, jako spóźnione, nie mogło zostać uznane za wypełnienie wezwania z 29 kwietnia 2022 r. (uchwała 7 sędziów NSA z 18.12.2013 r. I OPS 13/13). Zarzuty skarżącego odnoszące się do naruszenia art. 220 § 1 i 3 ppsa pozostawały bez znaczenia, ponieważ podstawą odrzucenia skargi był art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 in principio w zw. z art. 49 § 1 ppsa. Art. 220 § 1 ppsa odnosi się do wymogu formalnego polegającego na uiszczeniu opłaty od pisma - w tym przypadku skargi. Przepis ten przewiduje również obowiązek wezwania strony do usunięcia braku fiskalnego pisma. Przepisem szczególnym dotyczącym wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi jest art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 § 1 in principio w zw. z art. 49 § 1 ppsa. Braki formalne, w tym brak fiskalny, skargi nie zostały przez skarżącego uzupełnione w terminie. Wobec nieopłacenia skargi i nieprzedłożenia pełnomocnictwa w zakreślonym terminie niemożliwe było nadanie sprawie dalszego biegu. W rezultacie, Sąd I instancji prawidłowo zastosował rygor wskazany w zarządzeniach z 29 kwietnia 2022 r. w postaci odrzucenia skargi. Zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, oddalił zażalenie.