I OZ 632/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marek Stojanowski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B.J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1082/23 w sprawie ze skargi B.J. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia 16 października 2023 r. nr NSP-VIII.7581.1.272.2023.AG w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie powołania rzeczoznawcy majątkowego postanawia: oddalić zażalenie. Pismem z 7 czerwca 2024 r. B.J. (dalej: "skarżąca") złożyła wniosek o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K.K. od rozpoznania sprawy z jej skargi na postanowienie Wojewody Pomorskiego z 16 października 2023 r. nr NSP-VIII.7581.1.272.2023.AG. W powyższym piśmie skarżąca podniosła, że wskazany sędzia uprzednio sprawował funkcję Zastępcy Przewodniczącego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku i sprawując tę funkcję przez kilka lat poświadczał nieprawdę w pismach kierowanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości w gminie S. pomimo dokumentów źródłowych. Ponadto skarżąca wskazała, że nie godzi się na wyznaczanie składu sędziowskiego, którego członkowie zostali powołani przez tzw. "NeoKRS". Postanowieniem z 19 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Gd 1082/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. Przy piśmie z 15 lipca 2024 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. W treści zażalenia wskazała, że wymieniony sędzia w ramach sprawowanej uprzednio funkcji Zastępcy Przewodniczącego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku wielokrotnie pozbawiał ją prawa do rzetelnego procesu, orzekał bez dokumentów oraz ochraniał nadużycia władzy, na skutek czego doznała ona szkody materialnej oraz uszczerbku na zdrowiu. Ponadto skarżąca ponownie oświadczyła, że w związku z uzyskaniem przez sędziego WSA K.K. nominacji na wniosek KRS powołanej w sprzeczności z prawem, nie godzi się na orzekanie przez niego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trafnie wskazał, że to na stronie wnioskującej o wyłączenie sędziego spoczywa obowiązek wykazania przesłanek wyłączenia, a jednocześnie okolicznością świadczącą o zaistnieniu uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego – o której mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "ppsa") – nie może być samo subiektywne przekonanie bądź podejrzenie strony o braku bezstronności sędziego objętego wnioskiem czy też o działaniu takiego sędziego na szkodę strony. Stanowisko takie jest jednolicie prezentowane w orzecznictwie i nie budzi wątpliwości (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2018 r. sygn. akt II OSK 538/17, postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 15 marca 2016 r. sygn. akt I OZ 203/16, z 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 40/15 z 27 stycznia 2020 r., sygn. akt OSK 1917/18 oraz z 12 stycznia 2022 r., sygn. akt II OZ 927/21). Skarżąca we wniosku o wyłączenie sędziego oraz zażaleniu powołała się na szereg nieprawidłowości których sędzia WSA K.K. miał się dopuścić na jej szkodę w postępowaniach administracyjnych prowadzonych przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Gdańsku. Tego rodzaju uchybienia podlegają weryfikacji w postępowaniu administracyjnym oraz sądowoadministracyjnym w ramach przysługujących stronie środków zaskarżenia. Skarżąca nie przedstawiła jednak żadnego dowodu na to, aby którekolwiek ze wskazywanych uchybień zostało w jakimkolwiek trybie potwierdzone. Podkreślić przy tym należy, że nawet wykazanie, że określone czynności sędziego, czy to podejmowane w ramach poprzedniej pracy w organie, czy też obecnego orzekania w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym istotnie były błędne, nadal nie stanowi podstawy do jego wyłączenia od orzekania w sprawie. Możliwość popełnienia błędu w postępowaniu administracyjnym bądź sądowym jest bowiem wpisana w istotę tych postępowań, a ochronie interesów strony służą w tym zakresie przewidziane przepisami prawa środki zaskarżenia, a nie instytucja wyłączenia sędziego. Część spośród wskazywanych przez skarżącą okoliczności, dotycząca poświadczania przez sędziego nieprawdy oraz ochrony nadużyć władzy, mogłaby wypełniać znamiona czynów zabronionych. Także w tym zakresie należy zauważyć, że tego rodzaju okoliczności podlegają ocenie i weryfikacji przez stosowne organy ścigania w przewidzianym do tego trybie. Brak przedstawienia jakiegokolwiek dowodu na dokonanie takiej weryfikacji wskazuje jednoznacznie, że wszystkie podnoszone przez skarżącą okoliczności mające świadczyć o braku bezstronności sędziego stanowią jej subiektywne przekonanie i nie mają odzwierciedlenia w realnie istniejących i zobiektywizowanych podstawach wyłączenia sędziego. Należy podkreślić, na co także zasadnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, że instytucja wyłączenia sędziego nie została powołana po to, aby dać stronom postępowania możliwość modyfikowania składów orzekających poprzez eliminowanie z udziału w postępowaniu tych sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3249/17). Stosownie do art. 19 ppsa przesłanką uzasadniającą wyłączenie sędziego nie jest wystąpienie każdego rodzaju wątpliwości co do jego bezstronności, ale wyłącznie "uzasadnionej wątpliwości" – czyli takiej, która przekracza subiektywne przekonanie strony. Skarżąca nie wykazała, że tego rodzaju wątpliwość w sprawie wystąpiła, co skutkowało oddaleniem jej wniosku. Rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku jest zatem prawidłowe. Skarżąca we wniosku o wyłączenie sędziego oraz zażaleniu powołała się ponadto na fakt powołania sędziego przez tzw. "NeoKRS", co w jej ocenie także świadczy o braku jego bezstronności. Należy w tym miejscu zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę jest świadomy kontrowersji związanych z funkcjonowaniem Krajowej Rady Sądownictwa od czasu wejścia w życie ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), w tym także poglądów prezentowanych na tym tle w orzecznictwie sądów krajowych oraz europejskich. Nie negując stanowiska wyrażonego w tych orzeczeniach należy jednak zauważyć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 kwietnia 2023 r., sygn. akt I FPS 3/22 wskazano, że okoliczności dotyczące powołania sędziego nie mieszczą się w zakresie przedmiotowym normy z art. 19 ppsa, ergo – nie mogą stanowić okoliczności świadczących o braku bezstronności sędziego. Uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego związane są wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Okoliczność powyższa może zatem zostać podniesiona wyłącznie w tamach instytucji przewidzianej w art. 5a § 1-19 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Z tych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w postanowieniu.