I OZ 697/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt II SO/Bd 12/11 oddalające wniosek o wymierzenie grzywny postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy Postanowieniem z dnia 18 lipca 2011 r., sygn. akt II SO/Bd 12/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił wniosek R. K. o wymierzenie Wójtowi Gminy Sicienko grzywny w związku z nieprzekazaniem Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy skargi na bezczynność ww. organu w udzieleniu informacji publicznej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pismem z dnia 24 maja 2010r. R. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy S.. Rozpoznając ten wniosek Sąd pierwszej instancji zauważył, iż jak wynika z odpowiedzi udzielonej przez Wójta Gminy Sicienko, skarga wniesiona przez R. K. w dniu 28 kwietnia 2011r. przekazana została Sądowi w dniu 27 maja 2011r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Okoliczność ta potwierdzona została na podstawie akt o sygn. II SAB/Bd 34/11 z których wynika, iż skarga wpłynęła do organu w dniu 28 kwietnia 2011r., organ natomiast przekazał ją do Sądu z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 27 maja 2011r., a zatem po upływie terminu wynikającego z art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, zgodnie z którym organ skargę wraz z odpowiedzią i aktami winien był przekazać do Sądu do dnia 13 maja 2011r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ zanegował fakt przekroczenia terminu, przyjmując, iż do przekazania skargi wraz z odpowiedzią zobowiązany był w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi do organu, co wynika z art. 54 § 2 p.p.s.a., fakt ten – zdaniem Sądu pierwszej instancji - nie wpływa jednak w sposób istotny na kwestię zawinienia organu. Sąd pierwszej instancji podniósł również, iż sam fakt przekroczenia przez organ ustawowego terminu na przekazanie skargi do sądu nie przesądza o wymierzeniu kary, wszystkie natomiast zaistniałe w sprawie okoliczności przemawiają za nieuwzględnieniem wniosku skarżącego. Po pierwsze okres, w jakim organ pozostawał w zwłoce, nie jest terminem długim, wynosi bowiem 12 dni, po czym akta przesłane zostały do Sądu., a ponadto nie sposób nie dostrzec, iż jest to pierwszy przypadek zaniedbania ze strony, Wójta Gminy S., co również nie pozostaje bez wpływu na treść wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.. W zażaleniu na powyższe postanowienie R. K. wskazał, iż w niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, co zostało potwierdzone przez Sąd pierwszej instancji, iż Wójt Gminy Sicienko dopuścił się uchybienia ustawowego piętnastodniowego terminu przekazania skargi do Sądu. U podstaw opóźnienia przekazania skargi do Sądu przez Wójta był fakt uporczywego utrzymywania, iż obowiązują go przepisy K.p.a., a nie ustawy o dostępie do informacji publicznej, co potwierdził w odpowiedzi na moją skargę a także na wniosek o ukaranie grzywną. Z kolei stanowisko Sądu pierwszej instancji oddalające wniosek o wymierzenie organowi grzywny wynika z zawężonej wykładni przypisującej art. 55 § 1 P.p.s.a. wyłącznie funkcję dyscyplinującą z wyłączeniem funkcji represyjnej i prewencyjnej i jest sprzeczne z uchwałą siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2). W odpowiedzi na zażalenie Wójt Gminy S. wniósł o jego oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwane jako P.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem sprawy. W przypadku spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej termin na przekazanie akt i odpowiedzi na skargę wynosi 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 wymienionej ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Omawiana grzywna ma charakter dyscyplinująco - represyjny. Wymierzenie jej uzależnione jest od łącznego zaistnienia dwóch warunków, tj. złożenia przez skarżącego wniosku oraz niewykonanie w ogóle lub wykonanie po upływie ustawowego terminu obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2009 r., II OZ 951/09). Podstawową okolicznością wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest to czy Sąd pierwszej instancji zasadnie nie zastosował wobec Wójta Gminy S. środka z art. 55 § 1 P.p.s.a. Jak wynika z niekwestionowanych ustaleń zawartych w aktach sprawy skarga została przez skarżącego wniesiona do organu w dniu 28 kwietnia 2011 r., natomiast organ przekazał Sądowi pierwszej instancji skargę wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy dopiero w dniu 27 maja 2011 r., a więc ze znacznym uchybieniem 15 dniowego terminu, wynikającego z art. 21 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej Należy podkreślić, że dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., lecz z uchybieniem terminu przez organ nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., II GPS 3/09, podniesiono, iż skoro z art. 54 § 2 P.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. W rezultacie przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 P.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Oznacza to, że nie przestanie on istnieć w przypadku przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy z uchybieniem 30 – dniowego terminu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż również bez znaczenia jest termin posiedzenia sądu, na którym zostanie rozpoznany wniosek o wymierzenie grzywny. Nie może on przecież zmienić faktu uchybienia albo braku uchybienia terminowi ustanowionemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. W związku z powyższym należy wskazać, iż wniosek skarżącego o wymierzenie organowi grzywny był w pełni uzasadniony. Sąd pierwszej instancji niezasadnie przyjął, że postępowanie organu w niniejszej sprawie nie wypełnia przesłanki określonej w art. 55 §1 P.p.s.a. warunkującej możliwość wymierzenia grzywny. Organ nie wykonał bowiem ustawowego obowiązku przekazania skargi w terminie piętnastu dni od dnia jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – represyjny. Nieuprawnione jest zatem dopatrywanie się w tej instytucji wyłącznie funkcji dyscyplinującej. Nie pozwala na to dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 P.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 P.p.s.a. stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie powinności określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Do obowiązków, o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. należy przekazanie przez organ skargi, akt sprawy, odpowiedzi na skargę, przy czym wszystkie te dokumenty winny być przedstawione sądowi w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi, a 15 dni dla spraw z zakresu dostępu do informacji publicznej. Natomiast to, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2011 r., I OZ 597/11 oraz z dnia 15 czerwca 2011 r., I OZ 410/11). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.