II FSK 1181/10
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-01-27
Skład orzekający: Jerzy Rypina, Jerzy Płusa, Andrzej Jagiełło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny, oddalając skargę na decyzję organu podatkowego dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, naruszył przepisy postępowania, w szczególności poprzez oddalenie wniosków dowodowych strony?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił postępowanie podatkowe i zastosował prawo materialne. Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisów postępowania, w tym art. 106 § 3 P.p.s.a., oddalając wnioski dowodowe, które zmierzały do ponownego ustalenia stanu faktycznego, a nie do oceny prawidłowości ustaleń organów. Dopuszczenie dowodu z dokumentu w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego jest uprawnieniem sądu, a nie obowiązkiem, i nie służy zwalczaniu ustaleń faktycznych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaskarżenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. ustalającej M. H. zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organ podatkowy zakwestionował wiarygodność oszczędności skarżącego, wskazując na niskie dochody z pracy i brak dowodów na pochodzenie zgromadzonych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. H.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Andrzej Jagiełło, Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 196/09 w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Dyrektor Izby Skarbowej w L. z dnia 12 grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa – z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – na rzecz dor. pod. A. M. kwotę 1800 (słownie: jeden tysiąc osiemset) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 196/09 oddalił skargę M. H. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 12 grudnia 2007 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2002 r.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący w 2002 r. poniósł wydatki w kwocie 38.504 zł, które nie miały pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich pochodzącym z przychodów opodatkowanych, bądź wolnych od opodatkowania. Wobec powyższego Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego ustalił stronie zobowiązanie w podatku w kwocie 28.878 zł.
Dyrektor Izby Skarbowej, na skutek wniesionego przez stronę odwołania, zaskarżoną do Sądu decyzją, utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.
Organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż skarżący wskazał następujące źródła przychodów: dochód (netto) z tytułu świadczeń emerytalno – rentowych 5.687,27 zł, oszczędności pochodzące z pracy w latach 1971-1991 - 153.000 zł, spłata przez pożyczkobiorcę pożyczki udzielonej w 2001 r. - 14.000 zł oraz wydatki: koszty utrzymania 2.500 zł, wydatki związane z finansowaniem straty z działalności - 9.584,80 zł, udzielenie pożyczek w wysokości - 37.238 zł i zakup środków trwałych - 8.869 zł. Nie uznano za wiarygodne wyjaśnień strony dotyczących posiadanych oszczędności w kwocie 153.000 zł, które przechowywał w domu, ponieważ twierdzenie, że powyższe oszczędności pochodziły z otrzymywanego w latach 1975-1996 wynagrodzenia ze stosunku pracy oraz otrzymywanych od ojca kwot pieniężnych, nie zostało poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami. Organ podniósł, że z dołączonych do akt sprawy świadectw pracy wynika, iż osiągane w latach 1997-1991 dochody z pracy były niewielkie - stanowiły około
50 % przeciętnego miesięcznego o wynagrodzenia. Nie można więc przyjąć, że były one źródłem oszczędności, tym bardziej, iż wynagrodzenia te zajęte były z tytułu egzekucji świadczeń alimentacyjnych (nawet do 3/5 wynagrodzenia).
Co do niezbadania wszystkich okoliczności związanych z otrzymywaniem przez stronę wynagrodzenia z tytułu pracy w zakładzie wulkanizacyjnym ojca organ stwierdził, iż przesłuchano w tym zakresie J. W. i K. W., którzy wprawdzie potwierdzili, że podatnik pomagał ojcu w zakładzie, nie potrafili jednak wskazać żadnych konkretnych faktów związanych z otrzymywanym przez niego z tego tytułu wynagrodzeniem. Odmawiając wiarygodności zeznaniom świadków organ wskazał na powiązania osobiste istniejące między świadkiem a stroną (Pani W. jest siostrą podatnika, a Pan W. szwagrem) oraz że organ podatkowy pierwszej instancji podjął również próbę wyjaśnienia okoliczności otrzymywania od ojca pieniędzy z udziałem matki podatnika, która nie wyraziła na to zgody z powodu złego stanu zdrowia..
Organy nie dały wiary twierdzeniom skarżącego, że posiadał on oszczędności w dewizach zgromadzonych w B.S. S.A., I. S.A., Banku P. S.A. O braku znacznych środków pieniężnych przed rokiem 2002, zdaniem organu, świadczy też fakt, iż zakupu lokalu mieszkalnego w 1995 r. za stosunkowo niewielką kwotę 5.000 zł podatnik dokonał na raty (co oznacza, że nie dysponował znacznymi oszczędnościami).
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego rozliczenia straty z działalności gospodarczej przy ustalaniu podstawy opodatkowania stwierdzono, że wykazana w zeznaniu podatkowym za 2002 r. strata z działalności gospodarczej nie była tożsama ze stratą w ujęciu kasowym, wobec czego organ podatkowy pierwszej instancji w celu ustalenia faktycznie poniesionej straty - koszty uzyskania przychodów wykazane w podatkowej księdze przychodów i rozchodów pomniejszył o dokonane odpisy amortyzacyjne wynikające z ewidencji środków trwałych.
Organ odwoławczy zanegowały twierdzenia podatnika, iż pozostawał na utrzymaniu matki bowiem nie znajdowało to potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.).
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Sąd pierwszej instancji oddalił skargę podatnika.
W ocenie Sądu postępowanie podatkowe w sprawie prowadzone było z zachowaniem reguł przewidzianych przepisami Ordynacji podatkowej, w tym zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, w sposób staranny i merytorycznie poprawny (art. 121), oraz zasady prawdy obiektywnej (art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1).
Sąd uznał, że w oparciu o prawidłowo przeprowadzone postępowanie podatkowe organ zgromadził materiał dowodowy będący podstawą ustaleń niezbędnych dla zastosowania art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj.: Dz.U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) dalej: u.p.d.o.f.
Sąd nie podzielił twierdzeń podatnika, że zgromadził on oszczędności z pracy w latach 1975-1990, które pozwoliłyby zaspokoić wydatki w 2002 r. Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajdują się świadectwa pracy ze szczegółowym wskazaniem okresów zatrudnienia, stanowiska, zarobków skarżącego. Zasadnie w jego ocenie organy podatkowe oceniły je jako przeciętne lub mniej niż przeciętne w porównaniu ze średnimi zarobkami w gospodarce narodowej w ówczesnych latach. Ocena, iż nie mogły być one źródłem oszczędności w kwocie 153.000 zł na dzień 1 stycznia 2002 r. nie jest bezpodstawna i pozbawiona logiki zwłaszcza, że zarobione pieniądze były źródłem utrzymania skarżącego – a tym samym źródłem finansowania bieżących jego wydatków (opłat za mieszkanie, żywność, świadczeń alimentacyjnych). Sąd podzielił stanowisko organów, które nie dały wiary przechowywaniu oszczędności w tzw. "skarpecie", gdyż strona w kontrolowanych latach oraz latach je poprzedzających korzystała z usług instytucji bankowych, posiadała lokaty. Skarżący nie wskazał natomiast powodów, dla których w przypadku innych oszczędności, jako osoba w sposób racjonalny zarządzająca swoim majątkiem, miałby rezygnować z korzystania z usług banków w przypadku posiadania sporych oszczędności.
Sąd nie podzielił też zarzutów strony, iż organy podatkowe "pominęły" jako dowód w sprawie okoliczność uzyskiwania dochodów z tytułu pracy w zakładzie wulkanizacyjnym ojca. Wbrew twierdzeniom strony kwestia ta została przez organy rozważona w sposób wyczerpujący, na tę okoliczność zostali powołani świadkowie w osobach J. W. i K. W.. Świadkowie ci potwierdzili okoliczność, iż skarżący pomagał ojcu w zakładzie. Co do otrzymywania przez skarżącego z tego tytułu zapłaty, świadkowie stwierdzili, iż "przypuszczają" jedynie, że takie środki skarżący mógł otrzymywać, nie byli jednak świadkami ani jednej sytuacji przekazywania mu takich środków.
Odnosząc się zaś do zarzutu zaliczenia do wydatków 2002 r. straty z działalności gospodarczej Sąd uznał, że organy uczyniły to w sposób prawidłowy. O prawidłowości prowadzonego postępowania w tym zakresie świadczy fakt, że skarżący w toku postępowania był wzywany do złożenia wyjaśnień, które wydatki spośród zaksięgowanych w koszty uzyskania przychodów w poszczególnych latach 2001-2003 nie zostały poniesione. W odpowiedzi na to wezwanie pełnomocnik skarżącego oświadczył (pismo z dnia 12 lutego 2007 r.), że w księgach przychodów i rozchodów za lata 2001-2003 zostały zaksięgowane w koszty uzyskania przychodów tylko wydatki faktycznie poniesione w poszczególnych latach. Oświadczenie pełnomocnika strony w tym zakresie dało podstawę ustaleniom organów podatkowych. Innych informacji niż te, wynikające z oświadczenia z dnia 12 lutego 2007 r. skarżący nie podał.
Skarżący wniósł skargę kasacyjną. Zaskarżył w niej przedmiotowy wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania. Z ostrożności procesowej - na podstawie art. 191 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: P.p.s.a. - o zbadanie zasadności postanowienia oddalającego wnioski dowodowe strony złożone podczas rozprawy w dniu 8 stycznia 2010 na podstawie art.106 §3 P.p.s.a. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Skargę kasacyjną oparł na podstawie naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie:
1. art. 134 § 1 w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a., polegającym na tym, że Sąd nie będąc związanym granicami skargi, pominął przy rozpatrywaniu sprawy, istotne dowody które strona próbowała przedstawić podczas rozprawy, poprzez oddalenie w formie postanowień wniosków strony o ich przyjęcie, co stanowi naruszenie prawa które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. art. 106 § 3 P.p.s.a. polegającym na oddaleniu wniosków dowodowych strony, które były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie powodowały nadmiernego przedłużenia postępowania co stanowi naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy;
3. art. 145 §1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., polegającym na tym, że Sąd nie uchylił decyzji organu odwoławczego, mimo że w sprawie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego - na podstawie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (wyszły na jaw nowe istotne dowody w sprawie nieznane organowi w dniu wydania decyzji, które Sąd błędnie uznał za nieistotne), które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. e P.p.s.a., polegającym na tym, że Sąd nie uchylił decyzji organu odwoławczego i uznał tym samym, że organ prawidłowo określił stan faktyczny sprawy co dodatkowo stanowi naruszenie przez Sąd art. 187 §1 w związku z art. 122 Ordynacji podatkowej co stanowi naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższe naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. stanowią, w ocenie autora skargi kasacyjnej, przesłanki wynikające z art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a to stanowi naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Zakres badania zaskarżonego wyroku wyznaczają zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. granice skargi kasacyjnej, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany. Nie dotyczy to jedynie wad prawnych powodujących nieważność postępowania, które w rozpatrywanej sprawie nie występują. Kluczowe znaczenie, dla kontroli wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych ma zatem poprawne, tj. zgodne z wymogami płynącymi z art. 174 i 176 P.p.s.a., sformułowanie
i uzasadnienie podstaw kasacyjnych. Skarga kasacyjna jest, bowiem wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w formułowaniu, precyzowaniu czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Art. 174 P.p.s.a. przewiduje dwie podstawy kasacyjne: naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) oraz naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Zarzut naruszenia przepisów postępowania może zostać uwzględniony jedynie wtedy, gdy uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 176 P.p.s.a. wymaga zaś, aby skarga kasacyjna zawierała między innymi przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie.
Przy tak zakreślonych granicach kontroli Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postawione w skardze kasacyjnej zarzuty są bezzasadne.
Jak trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji, zgodnie z art. 20 ust. 1 i 3
u.p.d.o.f, za źródła przychodów uważa się m.in. przychody nieznajdujące pokrycia
w ujawnionych źródłach. Ich wysokość ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów uprzednio opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Postępowanie w sprawie przychodów z nieujawnionych źródeł ma szczególny charakter z uwagi na wynikającą z art. 20 ust. 3 metodę określania podstawy opodatkowania. Dochód w tym wypadku ustalany jest na podstawie poniesionych przez podatnika wydatków i wartości zgromadzonego przez niego mienia. To powoduje, że prowadząc postępowanie
w przedmiocie nieujawnionych źródeł przychodów, organy podatkowe mają za zadanie ustalić stan faktyczny poprzez zbadanie, jakie wydatki poniósł podatnik i jakie mienie zgromadził w danym roku podatkowym oraz jakie są źródła ich pokrycia. Jeżeli, zaś w tym postępowaniu zostanie stwierdzone poniesienie wydatków znacznie przekraczających zadeklarowany dochód, to na podatniku spoczywa ciężar wykazania, że wydatki te znajdują pokrycie określonym źródle lub posiadanych zasobach.
Stosownie do treści art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że podstawą orzekania jest materiał zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku toczącego się przed nimi postępowania. Sąd rozpatruje, więc sprawę na podstawie stanu faktycznego
i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny nie stosuje, przy tym, przepisów postępowania administracyjnego (podatkowego) oraz prawa materialnego, ale stosownie do art. 3 § 1 P.p.s.a. weryfikuje prawidłowość ich zastosowania przez organy.
Wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji, w ocenie NSA
wywiązał się należycie z obowiązku weryfikacji kwestionowanej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. Szczegółowo odniósł się do zgodności przeprowadzonego w sprawie postępowania z zasadami postępowania podatkowego wynikającymi z przepisów Ordynacji podatkowej w tym podnoszonymi zarówno w skardze, jak i skardze kasacyjnej zasadami wynikającymi z treści przepisów art. 121, 122, 180 §1 i 187 §1 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że w jego trakcie zgromadzono obszerny materiał dowodowy, stronie zapewniono możliwość korzystanie ze swoich uprawnień, organ zaś w sposób rzetelny i dokładny odniósł się do składanych wyjaśnień, oświadczeń, zeznań świadków, wskazując w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu decyzji, które fakty i okoliczności wziął pod uwagę
i dlaczego, oraz z jakich przyczyn innym dowodom odmówił wiarygodności. W efekcie tego organ zgromadził materiał dowodowy będący podstawą prawidłowych ustaleń faktycznych, niezbędnych dla zastosowania art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Sąd szczegółowo wyjaśnił przyczyny, dla których uznał za trafne ustalenia organów w zakresie braku możliwości zgromadzenia przez skarżącego na dzień 1 stycznia 2002 r. oszczędności w kwocie 153.000 zł, a także prawidłowości rozliczenia wykazanej przez podatnika straty z działalności gospodarczej, przez zaliczenie po stronie wydatków tylko faktycznie poniesionych (zgodnie z oświadczeniem jego pełnomocnika) min. po odliczeniu odpisów amortyzacyjnych.
Oznacza to także, że wbrew zarzutowi skargi kasacyjnej, który to zarzut nie został rozwinięty i uzasadniony, Sąd pierwszej instancji orzekał na podstawie akt sprawy i zgromadzonego w sprawie materiału, co czyni bezzasadnym zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 106 § 3 P.p.s.a. należy podnieść, że Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wskazywał, że dopuszczenie dowodu z dokumentu w tym trybie jest uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu i nieprzeprowadzenie wnioskowanego przez stronę dowodu nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. pozwala na przeprowadzenie ograniczonego uzupełniającego postępowania dowodowego, ale jedynie wówczas, gdy sąd uzna za konieczne wyjaśnienie istotnych wątpliwości czy organy administracyjne ustaliły stan faktyczny zgodnie z regułami postępowania oraz czy prawidłowo zastosowały prawo materialne. Przepis ten nie służy natomiast do zwalczania ustaleń faktycznych z którymi strona się nie zgadza, celem uzupełniającego postępowania dowodowego nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji publicznej ustaliły ten stan zgodnie z regułami postępowania administracyjnego (podatkowego) ( por. np. wyroki NSA z 20 lutego 2009 r., I FSK 1868/07; z 21 stycznia 2009 r., I OSK 1869/07, z 20 sierpnia 2010 r. , II FSK 159/10; publ.: http//: cbois.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego złożony na rozprawie przed Sądem pierwszej instancji wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zmierzał do ponownego ustalenia stanu faktycznego przez Sąd, co jak była wyżej mowa nie jest dopuszczalne. W toku wręcz drobiazgowego postępowania podatkowego skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, nie podnosił okoliczności uzyskania rekompensaty w związku ze zrzeczeniem się dziedziczenia po matce, nie przedłożył także dokumentów w postaci odpisów aktów notarialnych, których kopie dołączył do skargi. Podkreślić przy tym należy, że nie ma przeszkód w uzyskaniu przez stronę w każdym czasie odpisów aktów notarialnych od sporządzającego je notariusza. Dyspozycja normy z art. 106 § 2 p.p.s.a nie daje natomiast stronie podstaw do żądania przeprowadzenia przed wojewódzkim sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania uznając je za nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy (por. także wyrok NSA z 6.09.2006 r. II FSK 1093/05, publ.: http//: cbois.nsa.gov.pl).
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. wskazać należy, że przesłanką uchylenia kwestionowanego aktu na tej podstawie jest stwierdzenia naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz piśmiennictwie przyjmuje się, że dotyczy to tych podstaw wznowienia, które tożsame są z naruszeniem prawa (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 3 wydanie. Lex. 2009. str.392). Określona w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej (art. 145 k.p.a.) podstawa wznowienia tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję nie wynika z naruszenia prawa i nie stanowi przesłanki do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a.
Skoro więc, jak wynika z rozważań Sądu, zarówno prawidłowość prowadzonego postępowania, poczynionych ustaleń faktycznych jak i zastosowania normy prawa materialnego nie budziły wątpliwości, to nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia wnioskowanego dowodu z dokumentów. Należy przy tym zauważyć, że zarówno ze złożonych kopii aktów notarialnych jak i wniosku dowodowego nie wynika, jaką rekompensatę miał uzyskać skarżący z tytułu zrzeczenia się dziedziczenia i twierdzenia skargi kasacyjnej w tym zakresie są dowolne. Co do przedłożonych dowodów spłaty pożyczek przez R. B. to okoliczności te były przedmiotem szczegółowych rozważań zarówno organów podatkowych jak i Sądu pierwszej instancji a kwoty spłat pożyczek zostały uwzględnione po stronie dochodów skarżącego w poszczególnych latach. Na marginesie jedynie należy podnieść, że w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuszczalne jest przeprowadzenie wyłącznie dowodu z dokumentu a złożone przez pełnomocnika skarżącego nieczytelne, niepoświadczone kserokopie waloru takiego nie posiadają.
Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a skargę kasacyjną oddalił a na podstawie art. 250 P.p.s.a. przyznał od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego, ustanowionego w ramach prawa pomocy, wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło