II FSK 1307/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 888/11 w sprawie ze skargi A. z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Radomiu z dnia 6 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 888/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. z siedzibą w R. (zwanego dalej: "A.") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 6 czerwca 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. W uzasadnieniu orzeczenia podano, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 1 marca 2011 r. i określił skarżącemu podatek od nieruchomości za 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wyjaśniło, że A. jest stowarzyszeniem wpisanym zarówno do rejestru przedsiębiorców, jak i rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Dla uzyskania środków finansowych na realizację celów statutowych (m.in. na prowadzenie działalności wychowawczo-szkoleniowej dla dzieci i młodzieży) skarżący prowadzi działalność gospodarczą we własnym zakresie lub poprzez udział w innych podmiotach. Dokonując opodatkowania nieruchomości należących do A. organ odwoławczy uwzględnił, iż częściowo są one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a częściowo na cele statutowe i w tym zakresie korzystają ze zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.; zwanej dalej: u.p.o.l.). Przedmiotem sporu pozostawało opodatkowanie - wyłączonego z użytkowania ze względu na zły stan techniczny - budynku "Z." (motel), które Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. objęło stawką przewidzianą dla budynków pozostałych. Zdaniem organu, bez znaczenia dla sprawy pozostawał fakt wcześniejszego wykorzystywania tego budynku na cele statutowe, jak i jego obecny zły stan techniczny. W skardze do sądu administracyjnego A. zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. argumentując, że nieuzasadnione jest stanowisko organów podatkowych, które opodatkowały sporny budynek (według stawki jak dla budynków pozostałych), skoro w okresie, w którym budynek tek był użytkowany korzystał ze zwolnienia podatkowego (z uwagi na wykorzystanie na cele statutowe). Dodatkowo skarżący podkreślił, że w świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. budynek "Z." powinien być wyłączony od opodatkowania ze względu na zły stan techniczny, potwierdzony niekwestionowaną opinią techniczną inspektora nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w motywach rozstrzygnięcia, odwołując się do regulacji zawartych w art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l., stwierdził, że organy podatkowe trafnie przyjęły, iż opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlega budynek w złym stanie technicznym, posiadany przez skarżącego (stowarzyszenie), według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych. Budynek ten został bowiem w 2006 r. wyłączony z użytkowania z uwagi na zły stan techniczny, a więc nie był wykorzystywany przez skarżącego w 2006 r. na cele, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Z tego względu sporny budynek nie korzystał w tym okresie ze zwolnienia od podatku przewidzianego w powołanym przepisie. Skoro zaś budynek ten znajdował się w posiadaniu skarżącego, to zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, z tym, że nie według stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, ale według niższej stawki, przewidzianej dla pozostałych budynków lub ich części. Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. zasadnie zwróciło uwagę, że wpływu na wynik sprawy nie wywierały okoliczności historyczne, dotyczące sposobu wykorzystywania przez skarżącego tego budynku w latach wcześniejszych. Sąd dodał, że zły stan techniczny spornego budynku z jednej strony powodował niemożność jego wykorzystania na cele statutowe (co wykluczało zwolnienie od podatku), z drugiej strony powodował opodatkowanie według stawki podatku od nieruchomości znacznie niższej od stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem przez skarżącego działalności gospodarczej. W skardze kasacyjnej A. wniósł o uchylenie powyższego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie może być zastosowany w sytuacji, gdy budynek nie został wyłączony decyzją Inspektora Nadzoru Budowlanego z użytkowania, a jedynie Inspektor ten stwierdził w opinii, iż nie spełnia on wymogów do dalszej eksploatacji, a przedmiotowy budynek jest w dalszym ciągu wykorzystywany na cele, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Autor rozpoznawanego środka odwoławczego oparł żądanie uchylenia wyroku Sądu pierwszej instancji wyłącznie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie. Zgodnie z powołanym przepisem, zwolnione od podatku od nieruchomości są nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży. Jak wynika z treści skargi kasacyjnej, argumentacja strony opiera się na założeniu, że wspomniane zwolnienie powinno znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż sporny budynek nie został wyłączony z użytkowania decyzją inspektora nadzoru budowlanego i nadal jest wykorzystywany na cele statutowe. Nie ulega tym samym wątpliwości, że skarżący zmierza do zakwestionowania okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Aktualne przeznaczenie przedmiotu opodatkowania pozostaje elementem stanu faktycznego sprawy, którego weryfikacja wymaga - jak wielokrotnie wyjaśniano w orzecznictwie i doktrynie - sformułowania stosownych zarzutów o charakterze procesowym. Wadliwość ustaleń faktycznych jest bowiem zawsze efektem naruszenia przepisów postępowania. (zob. np. wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 300/10, z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 95/10 – treść orzeczeń dostępna w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl, zwanej dalej: "CBOSA"; por. także B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2009, s. 473 i n.). Uchybienia materialnoprawne nie mogą być w rezultacie uzasadniane błędami w podstawie faktycznej (por. np. wyroki NSA: z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 166/11, z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1506/09 – treść orzeczeń dostępna w CBOSA). Podważanie ustaleń faktycznych – w tym przypadku celu, na jaki wykorzystywany był w 2006 r. budynek może się więc odbywać wyłącznie poprzez podniesienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, czego w analizowanej skardze kasacyjnej zabrakło. Konsekwencją wadliwej konstrukcji środka odwoławczego, tj. braku podstawy kasacyjnej pozwalającej na kontrolę prawidłowości poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, pozostawała konieczność uwzględnienia podstawy faktycznej wyroku Sądu pierwszej instancji, a więc przyjęcie, że sporny budynek był wyłączony z użytkowania z uwagi na zły stan techniczny i nie był wykorzystywany na cele statutowe. Stwierdzenie takie wykluczało natomiast możliwość zastosowania zwolnienia określonego w art. 7 ust. 1 pkt 5 u.p.o.l. ze względu na niespełnienie przewidzianych w tym przepisie przesłanek. W świetle przedstawionych uwag Naczelny Sąd Administracyjny ocenił postawiony przez skarżącego zarzut naruszenia prawa materialnego za bezpodstawny i orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).